໔. ວຊ຺ຊິຍມາຫິຕສຸຕ຺ຕໍ

໙໔. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຈມ຺ປາຍໍ ວິຫຣຕິ ຄຄ຺ຄຣາຍ ໂປກ຺ຂຣຓິຍາ ຕີເຣ. ອຖ ໂຂ ວຊ຺ຊິຍມາຫິໂຕ ຄຫປຕິ ທິວາ ທິວສ຺ສ ຈມ຺ປາຍ ນິກ຺ຂມິ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ. ອຖ ໂຂ ວຊ຺ຊິຍມາຫິຕສ຺ສ ຄຫປຕິສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອກາໂລ ໂຂ ຕາວ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ. ປຏິສລ຺ລີໂນ ຠຄວາ. ມໂນຠາວນີຍານມ຺ປິ ຠິກ຺ຂູນໍ ອກາໂລ ທສ຺ສນາຍ. ປຏິສລ຺ລີນາ ມໂນຠາວນີຍາປິ ຠິກ຺ຂູ. ຍໍນູນາຫໍ ເຍນ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ອາຣາໂມ ເຕນຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ວຊ຺ຊິຍມາຫິໂຕ ຄຫປຕິ ເຍນ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ອາຣາໂມ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເຕ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ສງ຺ຄມ຺ມ ສມາຄມ຺ມ ອຸນ຺ນາທິໂນ ອຸຈ຺ຈາສທ຺ທມຫາສທ຺ທາ ອເນກວິຫິຕໍ ຕິຣຈ຺ຉານກຖໍ ກເຖນ຺ຕາ ນິສິນ຺ນາ ໂຫນ຺ຕິ.

ອທ຺ທສໍສຸ ໂຂ ເຕ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ວຊ຺ຊິຍມາຫິຕໍ ຄຫປຕິໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ທິສ຺ວານ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສຓ຺ຐາເປສຸໍ – ‘‘ອປ຺ປສທ຺ທາ ໂຠນ຺ໂຕ ໂຫນ຺ຕຸ. ມາ ໂຠນ຺ໂຕ ສທ຺ທມກຕ຺ຖ. ອຍໍ ວຊ຺ຊິຍມາຫິໂຕ ຄຫປຕິ ອາຄຈ຺ຉຕິ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ສາວໂກ. ຍາວຕາ ໂຂ ປນ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ສາວກາ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ຈມ຺ປາຍໍ ປຏິວສນ຺ຕິ, ອຍໍ ເຕສໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ ວຊ຺ຊິຍມາຫິໂຕ ຄຫປຕິ. ອປ຺ປສທ຺ທກາມາ ໂຂ ປນ ເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ອປ຺ປສທ຺ທວິນີຕາ ອປ຺ປສທ຺ທສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທິໂນ. ອປ຺ເປວ ນາມ ອປ຺ປສທ຺ທໍ ປຣິສໍ ວິທິຕ຺ວາ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ພໍ ມຎ຺ເຎຍ຺ຍາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ເຕ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ຕຸຓ຺ຫີ ອເຫສຸໍ. ອຖ ໂຂ ວຊ຺ຊິຍມາຫິໂຕ ຄຫປຕິ ເຍນ ເຕ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເຕຫິ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິເຍຫິ ປຣິພ຺ພາຊເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ວຊ຺ຊິຍມາຫິຕໍ ຄຫປຕິໍ ເຕ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຄຫປຕິ, ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ສພ຺ພໍ ຕປໍ ຄຣຫຕິ, ສພ຺ພໍ ຕປສ຺ສິໍ ລູຂາຊີວິໍ ເອກໍເສນ ອຸປກ຺ໂກສຕິ ອຸປວທຕີ’’ຕິ? ‘‘ນ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ສພ຺ພໍ ຕປໍ ຄຣຫຕິ ນປິ ສພ຺ພໍ ຕປສ຺ສິໍ ລູຂາຊີວິໍ ເອກໍເສນ ອຸປກ຺ໂກສຕິ ອຸປວທຕິ. ຄາຣຍ຺ຫໍ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ຄຣຫຕິ, ປສໍສິຕພ຺ພໍ ປສໍສຕິ. ຄາຣຍ຺ຫໍ ໂຂ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ຄຣຫນ຺ໂຕ ປສໍສິຕພ຺ພໍ ປສໍສນ຺ໂຕ ວິຠຊ຺ຊວາໂທ ຠຄວາ. ນ ໂສ ຠຄວາ ເອຕ຺ຖ ເອກໍສວາໂທ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອຎ຺ຎຕໂຣ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ວຊ຺ຊິຍມາຫິຕໍ ຄຫປຕິໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອາຄເມຫິ ຕ຺ວໍ, ຄຫປຕິ, ຍສ຺ສ ຕ຺ວໍ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ເວນຍິໂກ ອປ຺ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂກ’’ຕິ? ‘‘ເອຕ຺ຖປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມນ຺ເຕ ວກ຺ຂາມິ ສຫຘມ຺ເມນ – ‘ອິທໍ ກຸສລ’ນ຺ຕິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ; ‘ອິທໍ ອກຸສລ’ນ຺ຕິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ. ອິຕິ ກຸສລາກຸສລໍ ຠຄວາ ປຎ຺ຎາປຍມາໂນ ສປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂກ ຠຄວາ; ນ ໂສ ຠຄວາ ເວນຍິໂກ ອປ຺ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂກ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ເຕ ປຣິພ຺ພາຊກາ ຕຸຓ຺ຫີຠູຕາ ມງ຺ກຸຠູຕາ ປຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘາ ອໂຘມຸຂາ ປຊ຺ຌາຍນ຺ຕາ ອປ຺ປຏິຠານາ ນິສີທິໍສຸ. ອຖ ໂຂ ວຊ຺ຊິຍມາຫິໂຕ ຄຫປຕິ ເຕ ປຣິພ຺ພາຊເກ ຕຸຓ຺ຫີຠູເຕ ມງ຺ກຸຠູເຕ ປຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ເຘ ອໂຘມຸເຂ ປຊ຺ຌາຍນ຺ເຕ ອປ຺ປຏິຠາເນ ວິທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ວຊ຺ຊິຍມາຫິໂຕ ຄຫປຕິ ຍາວຕໂກ ອໂຫສິ ເຕຫິ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິເຍຫິ ປຣິພ຺ພາຊເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ກຖາສລ຺ລາໂປ ຕໍ ສພ຺ພໍ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈສິ.

‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ຄຫປຕິ! ເອວໍ ໂຂ ເຕ, ຄຫປຕິ, ໂມຆປຸຣິສາ ກາເລນ ກາລໍ ສຫຘມ຺ເມນ ສຸນິຄ຺ຄຫິຕໍ ນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພາ. ນາຫໍ, ຄຫປຕິ, ສພ຺ພໍ ຕປໍ ຕປິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ; ນ ຈ ປນາຫໍ, ຄຫປຕິ, ສພ຺ພໍ ຕປໍ ນ ຕປິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ; ນາຫໍ, ຄຫປຕິ, ສພ຺ພໍ ສມາທານໍ ສມາທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ; ນ ປນາຫໍ, ຄຫປຕິ, ສພ຺ພໍ ສມາທານໍ ນ ສມາທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ; ນາຫໍ, ຄຫປຕິ, ສພ຺ພໍ ປຘານໍ ປທຫິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ; ນ ປນາຫໍ, ຄຫປຕິ, ສພ຺ພໍ ປຘານໍ ນ ປທຫິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ; ນາຫໍ, ຄຫປຕິ, ສພ຺ໂພ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ໂຄ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ໂພຕິ ວທາມິ. ນ ປນາຫໍ, ຄຫປຕິ, ສພ຺ໂພ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ໂຄ ນ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ໂພຕິ ວທາມິ; ນາຫໍ, ຄຫປຕິ, ສພ຺ພາ ວິມຸຕ຺ຕິ ວິມຸຈ຺ຈິຕພ຺ພາຕິ ວທາມິ; ນ ປນາຫໍ, ຄຫປຕິ, ສພ຺ພາ ວິມຸຕ຺ຕິ ນ ວິມຸຈ຺ຈິຕພ຺ພາຕິ ວທາມິ.

‘‘ຍຎ຺ຫິ, ຄຫປຕິ, ຕປໍ ຕປໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ເອວຣູປໍ ຕປໍ ນ ຕປິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ. ຍຎ຺ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ຄຫປຕິ, ຕປໍ ຕປໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ເອວຣູປໍ ຕປໍ ຕປິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ.

‘‘ຍຎ຺ຫິ, ຄຫປຕິ, ສມາທານໍ ສມາທິຍໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ເອວຣູປໍ ສມາທານໍ ນ ສມາທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ. ຍຎ຺ຈ ຂ຺ວສ຺ສ, ຄຫປຕິ, ສມາທານໍ ສມາທິຍໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ເອວຣູປໍ ສມາທານໍ ສມາທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ.

‘‘ຍຎ຺ຫິ, ຄຫປຕິ, ປຘານໍ ປທຫໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ເອວຣູປໍ ປຘານໍ ນ ປທຫິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ. ຍຎ຺ຈ ຂ຺ວສ຺ສ, ຄຫປຕິ, ປຘານໍ ປທຫໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ເອວຣູປໍ ປຘານໍ ປທຫິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ.

‘‘ຍຎ຺ຫິ, ຄຫປຕິ, ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄໍ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ເອວຣູໂປ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ໂຄ ນ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ໂພຕິ ວທາມິ. ຍຎ຺ຈ ຂ຺ວສ຺ສ, ຄຫປຕິ, ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄໍ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ເອວຣູໂປ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ໂຄ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ໂພຕິ ວທາມິ.

‘‘ຍຎ຺ຫິ, ຄຫປຕິ, ວິມຸຕ຺ຕິໍ ວິມຸຈ຺ຈໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ເອວຣູປາ ວິມຸຕ຺ຕິ ນ ວິມຸຈ຺ຈິຕພ຺ພາຕິ ວທາມິ. ຍຎ຺ຈ ຂ຺ວສ຺ສ, ຄຫປຕິ, ວິມຸຕ຺ຕິໍ ວິມຸຈ຺ຈໂຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ເອວຣູປາ ວິມຸຕ຺ຕິ ວິມຸຈ຺ຈິຕພ຺ພາຕິ ວທາມີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ວຊ຺ຊິຍມາຫິໂຕ ຄຫປຕິ ຠຄວຕາ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ສິໂຕ ສມາທປິໂຕ ສມຸຕ຺ເຕຊິໂຕ ສມ຺ປຫໍສິໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຈິຣປກ຺ກນ຺ເຕ ວຊ຺ຊິຍມາຫິເຕ ຄຫປຕິມ຺ຫິ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ໂຍປິ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອປ຺ປຣຊກ຺ໂຂ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ, ໂສປິ ເອວເມວໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິເຍ ປຣິພ຺ພາຊເກ ສຫຘມ຺ເມນ ສຸນິຄ຺ຄຫິຕໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ ຍຖາ ຕໍ ວຊ຺ຊິຍມາຫິເຕນ ຄຫປຕິນາ ນິຄ຺ຄຫິຕາ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.