໙. ປຐມກຖາວຕ຺ຖຸສຸຕ຺ຕໍ

໖໙. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ຕາ ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍໍ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ ສນ຺ນິປຕິຕາ ອເນກວິຫິຕໍ ຕິຣຈ຺ຉານກຖໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – [ທີ. ນິ. ໑.໑໗; ມ. ນິ. ໒.໒໒໓; ສໍ. ນິ. ໕.໑໐໘໐; ປາຈິ. ໕໐໘] ຣາຊກຖໍ ໂຈຣກຖໍ ມຫາມຕ຺ຕກຖໍ ເສນາກຖໍ ຠຍກຖໍ ຍຸທ຺ຘກຖໍ ອນ຺ນກຖໍ ປານກຖໍ ວຕ຺ຖກຖໍ ສຍນກຖໍ ມາລາກຖໍ ຄນ຺ຘກຖໍ ຎາຕິກຖໍ ຍານກຖໍ ຄາມກຖໍ ນິຄມກຖໍ ນຄຣກຖໍ ຊນປທກຖໍ ອິຕ຺ຖິກຖໍ [ອິຕ຺ຖິກຖໍ ປຸຣິສກຖໍ (ກ.) ມ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໒.໒໒໓ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ] ສູຣກຖໍ ວິສິຂາກຖໍ ກຸມ຺ຠຏ຺ຐານກຖໍ ປຸພ຺ພເປຕກຖໍ ນານຕ຺ຕກຖໍ ໂລກກ຺ຂາຍິກໍ ສມຸທ຺ທກ຺ຂາຍິກໍ ອິຕິຠວາຠວກຖໍ ອິຕິ ວາຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ເຍນ ອຸປຏ຺ຐານສາລາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ນິສຊ຺ຊ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ກາຍ ນຸຕ຺ຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ກຖາຍ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ ສນ຺ນິປຕິຕາ, ກາ ຈ ປນ ໂວ ອນ຺ຕຣາກຖາ ວິປ຺ປກຕາ’’ຕິ?

‘‘ອິຘ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ຕາ ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍໍ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ ສນ຺ນິປຕິຕາ ອເນກວິຫິຕໍ ຕິຣຈ຺ຉານກຖໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕາ ວິຫຣາມ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຣາຊກຖໍ ໂຈຣກຖໍ…ເປ… ອິຕິຠວາຠວກຖໍ ອິຕິ ວາ’’ຕິ. ‘‘ນ ໂຂ ປເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ປຕິຣູປໍ ກຸລປຸຕ຺ຕານໍ ສທ຺ຘາຍ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິຕານໍ, ຍໍ ຕຸມ຺ເຫ ອເນກວິຫິຕໍ ຕິຣຈ຺ຉານກຖໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕາ ວິຫເຣຍ຺ຍາຖ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຣາຊກຖໍ ໂຈຣກຖໍ ມຫາມຕ຺ຕກຖໍ ເສນາກຖໍ ຠຍກຖໍ ຍຸທ຺ຘກຖໍ ອນ຺ນກຖໍ ປານກຖໍ ວຕ຺ຖກຖໍ ສຍນກຖໍ ມາລາກຖໍ ຄນ຺ຘກຖໍ ຎາຕິກຖໍ ຍານກຖໍ ຄາມກຖໍ ນິຄມກຖໍ ນຄຣກຖໍ ຊນປທກຖໍ ອິຕ຺ຖິກຖໍ ສູຣກຖໍ ວິສິຂາກຖໍ ກຸມ຺ຠຏ຺ຐານກຖໍ ປຸພ຺ພເປຕກຖໍ ນານຕ຺ຕກຖໍ ໂລກກ຺ຂາຍິກໍ ສມຸທ຺ທກ຺ຂາຍິກໍ ອິຕິຠວາຠວກຖໍ ອິຕິ ວາຕິ.

‘‘ທສຍິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຖາວຕ຺ຖູນິ. ກຕມານິ ທສ? ອປ຺ປິຈ຺ຉກຖາ, ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິກຖາ, ປວິເວກກຖາ, ອສໍສຄ຺ຄກຖາ, ວີຣິຍາຣມ຺ຠກຖາ, ສີລກຖາ, ສມາຘິກຖາ, ປຎ຺ຎາກຖາ, ວິມຸຕ຺ຕິກຖາ, ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນກຖາຕິ – ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສ ກຖາວຕ຺ຖູນິ.

‘‘ອິເມສໍ ເຈ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສນ຺ນໍ ກຖາວຕ຺ຖູນໍ ອຸປາທາຍຸປາທາຍ ກຖໍ ກເຖຍ຺ຍາຖ, ອິເມສມ຺ປິ ຈນ຺ທິມສູຣິຍານໍ ເອວໍມຫິທ຺ຘິການໍ ເອວໍມຫານຸຠາວານໍ ເຕຊສາ ເຕຊໍ ປຣິຍາທິເຍຍ຺ຍາຖ, ໂກ ປນ ວາໂທ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຣິພ຺ພາຊການ’’ນ຺ຕິ! ນວມໍ.