໘. ທຸຕິຍມຫາປຎ຺ຫາສຸຕ຺ຕໍ

໒໘. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ກຊງ຺ຄລາຍໍ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ. ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ກຊງ຺ຄລກາ ອຸປາສກາ ເຍນ ກຊງ຺ຄລິກາ ຠິກ຺ຂຸນີ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ກຊງ຺ຄລິກໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ກຊງ຺ຄລກາ ອຸປາສກາ ກຊງ຺ຄລິກໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ເອຕທໂວຈຸໍ –

‘‘ວຸຕ຺ຕມິທໍ, ອຍ຺ເຍ, ຠຄວຕາ ມຫາປຎ຺ເຫສຸ – ‘ເອໂກ ປຎ຺ໂຫ ເອໂກ ອຸທ຺ເທໂສ ເອກໍ ເວຍ຺ຍາກຣຓໍ, ທ຺ເວ ປຎ຺ຫາ ທ຺ເວ ອຸທ຺ເທສາ ທ຺ເວ ເວຍ຺ຍາກຣຓານິ, ຕໂຍ ປຎ຺ຫາ ຕໂຍ ອຸທ຺ເທສາ ຕີຓິ ເວຍ຺ຍາກຣຓານິ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຎ຺ຫາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຸທ຺ເທສາ ຈຕ຺ຕາຣິ ເວຍ຺ຍາກຣຓານິ, ປຎ຺ຈ ປຎ຺ຫາ ປຎ຺ຈຸທ຺ເທສາ ປຎ຺ຈ ເວຍ຺ຍາກຣຓານິ, ຉ ປຎ຺ຫາ ຉ ອຸທ຺ເທສາ ຉ ເວຍ຺ຍາກຣຓານິ, ສຕ຺ຕ ປຎ຺ຫາ ສຕ຺ຕຸທ຺ເທສາ ສຕ຺ຕ ເວຍ຺ຍາກຣຓານິ, ອຏ຺ຐ ປຎ຺ຫາ ອຏ຺ຐຸທ຺ເທສາ ອຏ຺ຐ ເວຍ຺ຍາກຣຓານິ, ນວ ປຎ຺ຫາ ນວຸທ຺ເທສາ ນວ ເວຍ຺ຍາກຣຓານິ, ທສ ປຎ຺ຫາ ທສຸທ຺ເທສາ ທສ ເວຍ຺ຍາກຣຓານີ’ຕິ. ອິມສ຺ສ ນຸ ໂຂ, ອຍ຺ເຍ, ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຠາສິຕສ຺ສ ກຖໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ’’ຕິ?

‘‘ນ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວໂຕ ສມ຺ມຸຂາ ສຸຕໍ ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ, ນປິ ມໂນຠາວນີຍານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ສມ຺ມຸຂາ ສຸຕໍ ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ; ອປິ ຈ, ຍຖາ ເມຕ຺ຖ ຂາຍຕິ ຕໍ ສຸຓາຖ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຖ, ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ອຍ຺ເຍ’’ຕິ, ໂຂ ກຊງ຺ຄລກາ ອຸປາສກາ ກຊງ຺ຄລິກາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ກຊງ຺ຄລິກາ ຠິກ຺ຂຸນີ ເອຕທໂວຈ –

‘‘‘ເອໂກ ປຎ຺ໂຫ ເອໂກ ອຸທ຺ເທໂສ ເອກໍ ເວຍ຺ຍາກຣຓ’ນ຺ຕິ, ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ເອກຘມ຺ເມ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ສມ຺ມາ ນິພ຺ພິນ຺ທມາໂນ ສມ຺ມາ ວິຣຊ຺ຊມາໂນ ສມ຺ມາ ວິມຸຈ຺ຈມາໂນ ສມ຺ມາ ປຣິຍນ຺ຕທສ຺ສາວີ ສມ຺ມທຕ຺ຖໍ ອຠິສເມຈ຺ຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕິ. ກຕມສ຺ມິໍ ເອກຘມ຺ເມ? ສພ຺ເພ ສຕ຺ຕາ ອາຫາຣຏ຺ຐິຕິກາ – ອິມສ຺ມິໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເອກຘມ຺ເມ ຠິກ຺ຂຸ ສມ຺ມາ ນິພ຺ພິນ຺ທມາໂນ ສມ຺ມາ ວິຣຊ຺ຊມາໂນ ສມ຺ມາ ວິມຸຈ຺ຈມາໂນ ສມ຺ມາ ປຣິຍນ຺ຕທສ຺ສາວີ ສມ຺ມທຕ຺ຖໍ ອຠິສເມຈ຺ຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕິ. ‘ເອໂກ ປຎ຺ໂຫ ເອໂກ ອຸທ຺ເທໂສ ເອກໍ ເວຍ຺ຍາກຣຓນ຺ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘‘ທ຺ເວ ປຎ຺ຫາ ທ຺ເວ ອຸທ຺ເທສາ ທ຺ເວ ເວຍ຺ຍາກຣຓານີ’ຕິ ອິຕິ, ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ທ຺ວີສຸ, ອາວຸໂສ, ຘມ຺ເມສຸ ຠິກ຺ຂຸ ສມ຺ມາ ນິພ຺ພິນ຺ທມາໂນ ສມ຺ມາ ວິຣຊ຺ຊມາໂນ ສມ຺ມາ ວິມຸຈ຺ຈມາໂນ ສມ຺ມາ ປຣິຍນ຺ຕທສ຺ສາວີ ສມ຺ມທຕ຺ຖໍ ອຠິສເມຈ຺ຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕິ. ກຕເມສຸ ທ຺ວີສຸ? ນາເມ ຈ ຣູເປ ຈ…ເປ… ກຕເມສຸ ຕີສຸ? ຕີສຸ ເວທນາສຸ – ອິເມສຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຕີສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຠິກ຺ຂຸ ສມ຺ມາ ນິພ຺ພິນ຺ທມາໂນ ສມ຺ມາ ວິຣຊ຺ຊມາໂນ ສມ຺ມາ ວິມຸຈ຺ຈມາໂນ ສມ຺ມາ ປຣິຍນ຺ຕທສ຺ສາວີ ສມ຺ມທຕ຺ຖໍ ອຠິສເມຈ຺ຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕິ. ‘ຕໂຍ ປຎ຺ຫາ ຕໂຍ ອຸທ຺ເທສາ ຕີຓິ ເວຍ຺ຍາກຣຓານີ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຎ຺ຫາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຸທ຺ເທສາ ຈຕ຺ຕາຣິ ເວຍ຺ຍາກຣຓານີ’ຕິ, ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ຈຕູສຸ, ອາວຸໂສ, ຘມ຺ເມສຸ ຠິກ຺ຂຸ ສມ຺ມາ ສຸຠາວິຕຈິຕ຺ໂຕ ສມ຺ມາ ປຣິຍນ຺ຕທສ຺ສາວີ ສມ຺ມທຕ຺ຖໍ ອຠິສເມຈ຺ຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕິ. ກຕເມສຸ ຈຕູສຸ? ຈຕູສຸ ສຕິປຏ຺ຐາເນສຸ – ອິເມສຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຈຕູສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຠິກ຺ຂຸ ສມ຺ມາ ສຸຠາວິຕຈິຕ຺ໂຕ ສມ຺ມາ ປຣິຍນ຺ຕທສ຺ສາວີ ສມ຺ມທຕ຺ຖໍ ອຠິສເມຈ຺ຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕິ. ‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຎ຺ຫາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຸທ຺ເທສາ ຈຕ຺ຕາຣິ ເວຍ຺ຍາກຣຓານີ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘‘ປຎ຺ຈ ປຎ຺ຫາ ປຎ຺ຈຸທ຺ເທສາ ປຎ຺ຈ ເວຍ຺ຍາກຣຓານີ’ຕິ, ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ປຎ຺ຈສຸ, ອາວຸໂສ, ຘມ຺ເມສຸ ຠິກ຺ຂຸ ສມ຺ມາ ສຸຠາວິຕຈິຕ຺ໂຕ ສມ຺ມາ ປຣິຍນ຺ຕທສ຺ສາວີ ສມ຺ມທຕ຺ຖໍ ອຠິສເມຈ຺ຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕິ. ກຕເມສຸ ປຎ຺ຈສຸ? ປຎ຺ຈສຸ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ…ເປ… ກຕເມສຸ ຉສຸ? ຉສຸ ນິສ຺ສຣຓີຍາສຸ ຘາຕູສຸ…ເປ… ກຕເມສຸ ສຕ຺ຕສຸ? ສຕ຺ຕສຸ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄສຸ…ເປ… ກຕເມສຸ ອຏ຺ຐສຸ? ອຏ຺ຐສຸ ອຣິຍອຏ຺ຐງ຺ຄິກມຄ຺ເຄສຸ – ອິເມສຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອຏ຺ຐສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຠິກ຺ຂຸ ສມ຺ມາ ສຸຠາວິຕຈິຕ຺ໂຕ ສມ຺ມາ ປຣິຍນ຺ຕທສ຺ສາວີ ສມ຺ມທຕ຺ຖໍ ອຠິສເມຈ຺ຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕິ. ‘ອຏ຺ຐ ປຎ຺ຫາ ອຏ຺ຐຸທ຺ເທສາ ອຏ຺ຐ ເວຍ຺ຍາກຣຓານີ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘‘ນວ ປຎ຺ຫາ ນວຸທ຺ເທສາ ນວ ເວຍ຺ຍາກຣຓານີ’ຕິ, ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ນວສຸ, ອາວຸໂສ, ຘມ຺ເມສຸ ຠິກ຺ຂຸ ສມ຺ມາ ນິພ຺ພິນ຺ທມາໂນ ສມ຺ມາ ວິຣຊ຺ຊມາໂນ ສມ຺ມາ ວິມຸຈ຺ຈມາໂນ ສມ຺ມາ ປຣິຍນ຺ຕທສ຺ສາວີ ສມ຺ມທຕ຺ຖໍ ອຠິສເມຈ຺ຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕິ. ກຕເມສຸ ນວສຸ? ນວສຸ ສຕ຺ຕາວາເສສຸ – ອິເມສຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ນວສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຠິກ຺ຂຸ ສມ຺ມາ ນິພ຺ພິນ຺ທມາໂນ ສມ຺ມາ ວິຣຊ຺ຊມາໂນ ສມ຺ມາ ວິມຸຈ຺ຈມາໂນ ສມ຺ມາ ປຣິຍນ຺ຕທສ຺ສາວີ ສມ຺ມທຕ຺ຖໍ ອຠິສເມຈ຺ຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕິ. ‘ນວ ປຎ຺ຫາ ນວຸທ຺ເທສາ ນວ ເວຍ຺ຍາກຣຓານີ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘‘ທສ ປຎ຺ຫາ ທສຸທ຺ເທສາ ທສ ເວຍ຺ຍາກຣຓານີ’ຕິ, ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ. ກິຎ຺ເຈຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ? ທສສຸ, ອາວຸໂສ, ຘມ຺ເມສຸ ຠິກ຺ຂຸ ສມ຺ມາ ສຸຠາວິຕຈິຕ຺ໂຕ ສມ຺ມາ ປຣິຍນ຺ຕທສ຺ສາວີ ສມ຺ມທຕ຺ຖໍ ອຠິສເມຈ຺ຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕິ. ກຕເມສຸ ທສສຸ? ທສສຸ ກຸສເລສຸ ກມ຺ມປເຖສຸ – ອິເມສຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ທສສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຠິກ຺ຂຸ ສມ຺ມາ ສຸຠາວິຕຈິຕ຺ໂຕ ສມ຺ມາ ປຣິຍນ຺ຕທສ຺ສາວີ ສມ຺ມທຕ຺ຖໍ ອຠິສເມຈ຺ຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕິ. ‘ທສ ປຎ຺ຫາ ທສຸທ຺ເທສາ ທສ ເວຍ຺ຍາກຣຓານີ’ຕິ, ອິຕິ ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘ອິຕິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຍໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຠາສິຕາສຸ ມຫາປຎ຺ຫາສຸ – ‘ເອໂກ ປຎ຺ໂຫ ເອໂກ ອຸທ຺ເທໂສ ເອກໍ ເວຍ຺ຍາກຣຓໍ…ເປ… ທສ ປຎ຺ຫາ ທສຸທ຺ເທສາ ທສ ເວຍ຺ຍາກຣຓານີ’ຕິ, ອິມສ຺ສ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຠາສິຕສ຺ສ ເອວໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອາຊານາມິ. ອາກງ຺ຂມານາ ຈ ປນ ຕຸມ຺ເຫ, ອາວຸໂສ, ຠຄວນ຺ຕຎ຺ເຎວ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຏິປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາຖ. ຍຖາ ໂວ [ຍຖາ ໂຂ (ກ.), ຍຖາ ໂນ (ພຫູສຸ) ອ. ນິ. ໑໐.໑໑໕, ໑໗໒ ປນ ປາຐເຠໂທ ນຕ຺ຖິ] ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣຕິ ຕຖາ ນໍ ຘາເຣຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ອຍ຺ເຍ’’ຕິ ໂຂ ກຊງ຺ຄລກາ ອຸປາສກາ ກຊງ຺ຄລິກາຍ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ກຊງ຺ຄລິກໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ກຊງ຺ຄລກາ ອຸປາສກາ ຍາວຕໂກ ອໂຫສິ ກຊງ຺ຄລິກາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ສທ຺ຘິໍ ກຖາສລ຺ລາໂປ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈສຸໍ.

‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ຄຫປຕໂຍ! ປຓ຺ຑິຕາ, ຄຫປຕໂຍ, ກຊງ຺ຄລິກາ ຠິກ຺ຂຸນີ. ມຫາປຎ຺ຎາ, ຄຫປຕໂຍ, ກຊງ຺ຄລິກາ ຠິກ຺ຂຸນີ. ມຎ຺ເຈປິ ຕຸມ຺ເຫ, ຄຫປຕໂຍ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຏິປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາຖ, ອຫມ຺ປິ ເຈຕໍ ເອວເມວໍ [ເອວເມວ (ກ.) ມ. ນິ. ໑.໒໐໕ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ] ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ ຍຖາ ຕໍ ກຊງ຺ຄລິກາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ພ຺ຍາກຕໍ. ເອໂສ ເຈວ ຕສ຺ສ [ເອໂສ ເຈເວຕສ຺ສ (ມ. ນິ. ໑.໒໐໕)] ອຕ຺ໂຖ. ເອວຎ຺ຈ ນໍ ຘາເຣຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.