໙. ປຐມໂກສລສຸຕ຺ຕໍ

໒໙. ‘‘ຍາວຕາ, ຠິກ຺ຂເວ, ກາສິໂກສລາ, ຍາວຕາ ຣຎ຺ໂຎ ປເສນທິສ຺ສ ໂກສລສ຺ສ ວິຊິຕໍ [ວິຊິເຕ (ສີ. ກ.)], ຣາຊາ ຕຕ຺ຖ ປເສນທິ ໂກສໂລ ອຄ຺ຄມກ຺ຂາຍຕິ. ຣຎ຺ໂຎປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປເສນທິສ຺ສ ໂກສລສ຺ສ ອຕ຺ເຖວ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຖິ ວິປຣິຓາໂມ. ເອວໍ ປສ຺ສໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ຕສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ຕສ຺ມິໍ ນິພ຺ພິນ຺ທນ຺ໂຕ ອຄ຺ເຄ ວິຣຊ຺ຊຕິ, ປເຄວ ຫີນສ຺ມິໍ.

‘‘ຍາວຕາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ ປຣິຫຣນ຺ຕິ ທິສາ ຠນ຺ຕິ ວິໂຣຈມານາ, ຕາວ ສຫສ຺ສຘາ ໂລໂກ. ຕສ຺ມິໍ ສຫສ຺ສຘາ ໂລເກ ສຫສ຺ສໍ ຈນ຺ທານໍ ສຫສ຺ສໍ ສູຣິຍານໍ [ສຸຣິຍານໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ສຫສ຺ສໍ ສິເນຣຸປພ຺ພຕຣາຊານໍ ສຫສ຺ສໍ ຊມ຺ພຸທີປານໍ ສຫສ຺ສໍ ອປຣໂຄຍານານໍ ສຫສ຺ສໍ ອຸຕ຺ຕຣກຸຣູນໍ ສຫສ຺ສໍ ປຸພ຺ພວິເທຫານໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ມຫາສມຸທ຺ທສຫສ຺ສານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ມຫາຣາຊສຫສ຺ສານິ ສຫສ຺ສໍ ຈາຕຸມຫາຣາຊິການໍ ສຫສ຺ສໍ ຕາວຕິໍສານໍ ສຫສ຺ສໍ ຍາມານໍ ສຫສ຺ສໍ ຕຸສິຕານໍ ສຫສ຺ສໍ ນິມ຺ມານຣຕີນໍ ສຫສ຺ສໍ ປຣນິມ຺ມິຕວສວຕ຺ຕີນໍ ສຫສ຺ສໍ ພ຺ຣຫ຺ມໂລການໍ. ຍາວຕາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຫສ຺ສີ ໂລກຘາຕຸ, ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ອຄ຺ຄມກ຺ຂາຍຕິ. ມຫາພ຺ຣຫ຺ມຸໂນປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕ຺ເຖວ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຖິ ວິປຣິຓາໂມ. ເອວໍ ປສ຺ສໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ຕສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ຕສ຺ມິໍ ນິພ຺ພິນ຺ທນ຺ໂຕ ອຄ຺ເຄ ວິຣຊ຺ຊຕິ, ປເຄວ ຫີນສ຺ມິໍ.

‘‘ໂຫຕິ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມໂຍ ຍໍ ອຍໍ ໂລໂກ ສໍວຏ຺ຏຕິ. ສໍວຏ຺ຏມາເນ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂລເກ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ສຕ຺ຕາ ອາຠສ຺ສຣສໍວຕ຺ຕນິກາ [ອາຠສ຺ສຣວຕ຺ຕນິກາ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ຠວນ຺ຕິ. ເຕ ຕຕ຺ຖ ໂຫນ຺ຕິ ມໂນມຍາ ປີຕິຠກ຺ຂາ ສຍໍປຠາ ອນ຺ຕລິກ຺ເຂຈຣາ ສຸຠຏ຺ຐາຍິໂນ ຈິຣໍ ທີຆມທ຺ຘານໍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ສໍວຏ຺ຏມາເນ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂລເກ ອາຠສ຺ສຣາ ເທວາ ອຄ຺ຄມກ຺ຂາຍນ຺ຕິ. ອາຠສ຺ສຣານມ຺ປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເທວານໍ ອຕ຺ເຖວ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຖິ ວິປຣິຓາໂມ. ເອວໍ ປສ຺ສໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ຕສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ຕສ຺ມິໍ ນິພ຺ພິນ຺ທນ຺ໂຕ ອຄ຺ເຄ ວິຣຊ຺ຊຕິ, ປເຄວ ຫີນສ຺ມິໍ.

[ອ. ນິ. ໑໐.໒໕] ‘‘ທສຍິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ກສິຓາຍຕນານິ. ກຕມານິ ທສ? ປຖວີກສິຓເມໂກ ສຎ຺ຊານາຕິ ອຸທ຺ຘໍ ອໂຘ ຕິຣິຍໍ ອທ຺ວຍໍ ອປ຺ປມາຓໍ; ອາໂປກສິຓເມໂກ ສຎ຺ຊານາຕິ…ເປ… ເຕໂຊກສິຓເມໂກ ສຎ຺ຊານາຕິ… ວາໂຍກສິຓເມໂກ ສຎ຺ຊານາຕິ… ນີລກສິຓເມໂກ ສຎ຺ຊານາຕິ… ປີຕກສິຓເມໂກ ສຎ຺ຊານາຕິ… ໂລຫິຕກສິຓເມໂກ ສຎ຺ຊານາຕິ… ໂອທາຕກສິຓເມໂກ ສຎ຺ຊານາຕິ… ອາກາສກສິຓເມໂກ ສຎ຺ຊານາຕິ… ວິຎ຺ຎາຓກສິຓເມໂກ ສຎ຺ຊານາຕິ ອຸທ຺ຘໍ ອໂຘ ຕິຣິຍໍ ອທ຺ວຍໍ ອປ຺ປມາຓໍ. ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສ ກສິຓາຍຕນານິ.

‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເມສໍ ທສນ຺ນໍ ກສິຓາຍຕນານໍ ຍທິທໍ ວິຎ຺ຎາຓກສິຓໍ ເອໂກ ສຎ຺ຊານາຕິ ອຸທ຺ຘໍ ອໂຘ ຕິຣິຍໍ ອທ຺ວຍໍ ອປ຺ປມາຓໍ. ເອວໍສຎ຺ຎິໂນປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສນ຺ຕິ ສຕ຺ຕາ. ເອວໍສຎ຺ຎີນມ຺ປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ເຖວ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຖິ ວິປຣິຓາໂມ. ເອວໍ ປສ຺ສໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ຕສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ຕສ຺ມິໍ ນິພ຺ພິນ຺ທນ຺ໂຕ ອຄ຺ເຄ ວິຣຊ຺ຊຕິ, ປເຄວ ຫີນສ຺ມິໍ.

[ທີ. ນິ. ໓.໓໓໘, ໓໕໘; ອ. ນິ. ໘.໖໔] ‘‘ອຏ຺ຐິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຠິຠາຍຕນານິ. ກຕມານິ ອຏ຺ຐ? ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ປຣິຕ຺ຕານິ ສຸວຓ຺ຓທຸພ຺ພຓ຺ຓານິ; ‘ຕານິ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ເອວໍສຎ຺ຎີ ໂຫຕິ. ອິທໍ ປຐມໍ ອຠິຠາຍຕນໍ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ອປ຺ປມາຓານິ ສຸວຓ຺ຓທຸພ຺ພຓ຺ຓານິ; ‘ຕານິ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ເອວໍສຎ຺ຎີ ໂຫຕິ. ອິທໍ ທຸຕິຍໍ ອຠິຠາຍຕນໍ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ປຣິຕ຺ຕານິ ສຸວຓ຺ຓທຸພ຺ພຓ຺ຓານິ; ‘ຕານິ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ເອວໍສຎ຺ຎີ ໂຫຕິ. ອິທໍ ຕຕິຍໍ ອຠິຠາຍຕນໍ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ອປ຺ປມາຓານິ ສຸວຓ຺ຓທຸພ຺ພຓ຺ຓານິ; ‘ຕານິ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ເອວໍສຎ຺ຎີ ໂຫຕິ. ອິທໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອຠິຠາຍຕນໍ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ນີລານິ ນີລວຓ຺ຓານິ ນີລນິທສ຺ສນານິ ນີລນິຠາສານິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ອຸມາປຸປ຺ຜໍ ນີລໍ ນີລວຓ຺ຓໍ ນີລນິທສ຺ສນໍ ນີລນິຠາສໍ, ເສຍ຺ຍຖາ ວາ ປນ ຕໍ ວຕ຺ຖໍ ພາຣາຓເສຍ຺ຍກໍ ອຸຠໂຕຠາຄວິມຏ຺ຐໍ ນີລໍ ນີລວຓ຺ຓໍ ນີລນິທສ຺ສນໍ ນີລນິຠາສໍ; ເອວເມວໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ນີລານິ ນີລວຓ຺ຓານິ ນີລນິທສ຺ສນານິ ນີລນິຠາສານິ; ‘ຕານິ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ເອວໍສຎ຺ຎີ ໂຫຕິ. ອິທໍ ປຎ຺ຈມໍ ອຠິຠາຍຕນໍ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ປີຕານິ ປີຕວຓ຺ຓານິ ປີຕນິທສ຺ສນານິ ປີຕນິຠາສານິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ກຓິກາຣປຸປ຺ຜໍ ປີຕໍ ປີຕວຓ຺ຓໍ ປີຕນິທສ຺ສນໍ ປີຕນິຠາສໍ, ເສຍ຺ຍຖາ ວາ ປນ ຕໍ ວຕ຺ຖໍ ພາຣາຓເສຍ຺ຍກໍ ອຸຠໂຕຠາຄວິມຏ຺ຐໍ ປີຕໍ ປີຕວຓ຺ຓໍ ປີຕນິທສ຺ສນໍ ປີຕນິຠາສໍ; ເອວເມວໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ປີຕານິ ປີຕວຓ຺ຓານິ ປີຕນິທສ຺ສນານິ ປີຕນິຠາສານິ; ‘ຕານິ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ເອວໍສຎ຺ຎີ ໂຫຕິ. ອິທໍ ຉຏ຺ຐໍ ອຠິຠາຍຕນໍ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ໂລຫິຕການິ ໂລຫິຕກວຓ຺ຓານິ ໂລຫິຕກນິທສ຺ສນານິ ໂລຫິຕກນິຠາສານິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ພນ຺ຘຸຊີວກປຸປ຺ຜໍ ໂລຫິຕກໍ ໂລຫິຕກວຓ຺ຓໍ ໂລຫິຕກນິທສ຺ສນໍ ໂລຫິຕກນິຠາສໍ, ເສຍ຺ຍຖາ ວາ ປນ ຕໍ ວຕ຺ຖໍ ພາຣາຓເສຍ຺ຍກໍ ອຸຠໂຕຠາຄວິມຏ຺ຐໍ ໂລຫິຕກໍ ໂລຫິຕກວຓ຺ຓໍ ໂລຫິຕກນິທສ຺ສນໍ ໂລຫິຕກນິຠາສໍ; ເອວເມວໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ໂລຫິຕການິ ໂລຫິຕກວຓ຺ຓານິ ໂລຫິຕກນິທສ຺ສນານິ ໂລຫິຕກນິຠາສານິ; ‘ຕານິ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ເອວໍສຎ຺ຎີ ໂຫຕິ. ອິທໍ ສຕ຺ຕມໍ ອຠິຠາຍຕນໍ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ໂອທາຕານິ ໂອທາຕວຓ຺ຓານິ ໂອທາຕນິທສ຺ສນານິ ໂອທາຕນິຠາສານິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ໂອສຘິຕາຣກາ ໂອທາຕາ ໂອທາຕວຓ຺ຓາ ໂອທາຕນິທສ຺ສນາ ໂອທາຕນິຠາສາ, ເສຍ຺ຍຖາ ວາ ປນ ຕໍ ວຕ຺ຖໍ ພາຣາຓເສຍ຺ຍກໍ ອຸຠໂຕຠາຄວິມຏ຺ຐໍ ໂອທາຕໍ ໂອທາຕວຓ຺ຓໍ ໂອທາຕນິທສ຺ສນໍ ໂອທາຕນິຠາສໍ; ເອວເມວໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ໂອທາຕານິ ໂອທາຕວຓ຺ຓານິ ໂອທາຕນິທສ຺ສນານິ ໂອທາຕນິຠາສານິ; ‘ຕານິ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ເອວໍສຎ຺ຎີ ໂຫຕິ. ອິທໍ ອຏ຺ຐມໍ ອຠິຠາຍຕນໍ. ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐ ອຠິຠາຍຕນານິ.

‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເມສໍ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ອຠິຠາຍຕນານໍ ຍທິທໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຣູປສຎ຺ຎີ ເອໂກ ພຫິທ຺ຘາ ຣູປານິ ປສ຺ສຕິ ໂອທາຕານິ ໂອທາຕວຓ຺ຓານິ ໂອທາຕນິທສ຺ສນານິ ໂອທາຕນິຠາສານິ; ‘ຕານິ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ເອວໍສຎ຺ຎີ ໂຫຕິ. ເອວໍສຎ຺ຎິໂນປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສນ຺ຕິ ສຕ຺ຕາ. ເອວໍສຎ຺ຎີນມ຺ປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ເຖວ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຖິ ວິປຣິຓາໂມ. ເອວໍ ປສ຺ສໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ຕສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ຕສ຺ມິໍ ນິພ຺ພິນ຺ທນ຺ໂຕ ອຄ຺ເຄ ວິຣຊ຺ຊຕິ, ປເຄວ ຫີນສ຺ມິໍ.

‘‘ຈຕສ຺ໂສ ອິມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິປທາ. ກຕມາ ຈຕສ຺ໂສ? ທຸກ຺ຂາ ປຏິປທາ ທນ຺ຘາຠິຎ຺ຎາ, ທຸກ຺ຂາ ປຏິປທາ ຂິປ຺ປາຠິຎ຺ຎາ, ສຸຂາ ປຏິປທາ ທນ຺ຘາຠິຎ຺ຎາ, ສຸຂາ ປຏິປທາ ຂິປ຺ປາຠິຎ຺ຎາ – ອິມາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕສ຺ໂສ ປຏິປທາ.

‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມາສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ປຏິປທານໍ ຍທິທໍ ສຸຂາ ປຏິປທາ ຂິປ຺ປາຠິຎ຺ຎາ. ເອວໍປຏິປນ຺ນາປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສນ຺ຕິ ສຕ຺ຕາ. ເອວໍປຏິປນ຺ນານມ຺ປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ເຖວ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຖິ ວິປຣິຓາໂມ. ເອວໍ ປສ຺ສໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ຕສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ຕສ຺ມິໍ ນິພ຺ພິນ຺ທນ຺ໂຕ ອຄ຺ເຄ ວິຣຊ຺ຊຕິ, ປເຄວ ຫີນສ຺ມິໍ.

‘‘ຈຕສ຺ໂສ ອິມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຎ຺ຎາ. ກຕມາ ຈຕສ຺ໂສ? ປຣິຕ຺ຕເມໂກ ສຎ຺ຊານາຕິ, ມຫຄ຺ຄຕເມໂກ ສຎ຺ຊານາຕິ, ອປ຺ປມາຓເມໂກ ສຎ຺ຊານາຕິ, ‘ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈີ’ຕິ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນເມໂກ ສຎ຺ຊານາຕິ – ອິມາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕສ຺ໂສ ສຎ຺ຎາ.

‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມາສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ສຎ຺ຎານໍ ຍທິທໍ ‘ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈີ’ຕິ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນເມໂກ ສຎ຺ຊານາຕິ. ເອວໍສຎ຺ຎິໂນປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສນ຺ຕິ ສຕ຺ຕາ. ເອວໍສຎ຺ຎີນມ຺ປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ເຖວ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຖິ ວິປຣິຓາໂມ. ເອວໍ ປສ຺ສໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ຕສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ຕສ຺ມິໍ ນິພ຺ພິນ຺ທນ຺ໂຕ ອຄ຺ເຄ ວິຣຊ຺ຊຕິ, ປເຄວ ຫີນສ຺ມິໍ.

‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ພາຫິຣການໍ ທິຏ຺ຐິຄຕານໍ ຍທິທໍ ‘ໂນ ຈສ຺ສໍ, ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ, ນ ຠວິສ຺ສາມິ, ນ ເມ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເອວໍທິຏ຺ຐິໂນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ‘ຍາ ຈາຍໍ ຠເວ ອປ຺ປຏິກຸລ຺ຍຕາ, ສາ ຈສ຺ສ ນ ຠວິສ຺ສຕິ; ຍາ ຈາຍໍ ຠວນິໂຣເຘ ປາຏິກຸລ຺ຍຕາ, ສາ ຈສ຺ສ ນ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເອວໍທິຏ຺ຐິໂນປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສນ຺ຕິ ສຕ຺ຕາ. ເອວໍທິຏ຺ຐີນມ຺ປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ເຖວ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຖິ ວິປຣິຓາໂມ. ເອວໍ ປສ຺ສໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ຕສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ຕສ຺ມິໍ ນິພ຺ພິນ຺ທນ຺ໂຕ ອຄ຺ເຄ ວິຣຊ຺ຊຕິ, ປເຄວ ຫີນສ຺ມິໍ.

‘‘ສນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ປຣມຕ຺ຖວິສຸທ຺ຘິໍ ປຎ຺ຎາເປນ຺ຕິ. ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣມຕ຺ຖວິສຸທ຺ຘິໍ ປຎ຺ຎາເປນ຺ຕານໍ ຍທິທໍ ສພ຺ພໂສ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ເຕ ຕທຠິຎ຺ຎາຍ ຕສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕິ. ເອວໍວາທິໂນປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສນ຺ຕິ ສຕ຺ຕາ. ເອວໍວາທີນມ຺ປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ເຖວ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຖິ ວິປຣິຓາໂມ. ເອວໍ ປສ຺ສໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ຕສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ຕສ຺ມິໍ ນິພ຺ພິນ຺ທນ຺ໂຕ ອຄ຺ເຄ ວິຣຊ຺ຊຕິ, ປເຄວ ຫີນສ຺ມິໍ.

‘‘ສນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ປຣມທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານໍ ປຎ຺ຎາເປນ຺ຕິ. ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣມທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານໍ ປຎ຺ຎາເປນ຺ຕານໍ ຍທິທໍ ຉນ຺ນໍ ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ສມຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄມຎ຺ຈ ອສ຺ສາທຎ຺ຈ ອາທີນວຎ຺ຈ ນິສ຺ສຣຓຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ວິທິຕ຺ວາ ອນຸປາທາ ວິໂມກ຺ໂຂ. ເອວໍວາທິໍ ໂຂ ມໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວມກ຺ຂາຍິໍ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອສຕາ ຕຸຈ຺ຉາ ມຸສາ ອຠູເຕນ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ – ‘ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ນ ກາມານໍ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎາເປຕິ, ນ ຣູປານໍ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎາເປຕິ, ນ ເວທນານໍ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎາເປຕີ’ຕິ. ກາມານຎ຺ຈາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎາເປມິ, ຣູປານຎ຺ຈ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎາເປມິ, ເວທນານຎ຺ຈ ປຣິຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຎາເປມິ, ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ນິຈ຺ຉາໂຕ ນິພ຺ພຸໂຕ ສີຕິຠູໂຕ ອນຸປາທາ ປຣິນິພ຺ພານໍ ປຎ຺ຎາເປມີ’’ຕິ. ນວມໍ.