೧. ಪತ್ತಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೫೯೮. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಬಹೂ ಪತ್ತೇ ಸನ್ನಿಚಯಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ವಿಹಾರಚಾರಿಕಂ ಆಹಿಣ್ಡನ್ತಾ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಬಹೂ ಪತ್ತೇ ಸನ್ನಿಚಯಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಪತ್ತವಾಣಿಜ್ಜಂ ವಾ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ ಆಮತ್ತಿಕಾಪಣಂ ವಾ ಪಸಾರೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ! ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇಸಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಾನಂ ಖಿಯ್ಯನ್ತಾನಂ ವಿಪಾಚೇನ್ತಾನಂ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅತಿರೇಕಪತ್ತಂ ಧಾರೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ವಿಗರಹಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತಿರೇಕಪತ್ತಂ ಧಾರೇಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತುಮ್ಹೇ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಅತಿರೇಕಪತ್ತಂ ಧಾರೇಸ್ಸಥ! ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ …ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೫೯೯. ‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಅತಿರೇಕಪತ್ತಂ ಧಾರೇಯ್ಯ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೬೦೦. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಅತಿರೇಕಪತ್ತೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ. ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಆನನ್ದೋ ತಂ ಪತ್ತಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ದಾತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ. ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಸಾಕೇತೇ ವಿಹರತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಭಗವತಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ – ‘ನ ಅತಿರೇಕಪತ್ತೋ ಧಾರೇತಬ್ಬೋ’ತಿ. ಅಯಞ್ಚ ಮೇ ಅತಿರೇಕಪತ್ತೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ. ಅಹಞ್ಚಿಮಂ ಪತ್ತಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ದಾತುಕಾಮೋ. ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಸಾಕೇತೇ ವಿಹರತಿ. ಕಥಂ ನು ಖೋ ಮಯಾ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ‘‘ಕೀವಚಿರಂ ಪನಾನನ್ದ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಆಗಚ್ಛಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ? ‘‘ನವಮಂ ವಾ, ಭಗವಾ, ದಿವಸಂ ದಸಮಂ ವಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಸಾಹಪರಮಂ ಅತಿರೇಕಪತ್ತಂ ಧಾರೇತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೬೦೧. ‘‘ದಸಾಹಪರಮಂ ಅತಿರೇಕಪತ್ತೋ ಧಾರೇತಬ್ಬೋ. ತಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮಯತೋ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

೬೦೨. ದಸಾಹಪರಮನ್ತಿ ದಸಾಹಪರಮತಾ ಧಾರೇತಬ್ಬೋ.

ಅತಿರೇಕಪತ್ತೋ ನಾಮ ಅನಧಿಟ್ಠಿತೋ ಅವಿಕಪ್ಪಿತೋ.

ಪತ್ತೋ ನಾಮ ದ್ವೇ ಪತ್ತಾ ಅಯೋಪತ್ತೋ ಮತ್ತಿಕಾಪತ್ತೋತಿ.

ತಯೋ ಪತ್ತಸ್ಸ ವಣ್ಣಾ ಉಕ್ಕಟ್ಠೋ ಪತ್ತೋ ಮಜ್ಝಿಮೋ ಪತ್ತೋ ಓಮಕೋ ಪತ್ತೋ. ಉಕ್ಕಟ್ಠೋ ನಾಮ ಪತ್ತೋ ಅಡ್ಢಾಳ್ಹಕೋದನಂ ಗಣ್ಹಾತಿ ಚತುಭಾಗಂ ಖಾದನಂ ತದುಪಿಯಂ ಬ್ಯಞ್ಜನಂ. ಮಜ್ಝಿಮೋ ನಾಮ ಪತ್ತೋ ನಾಳಿಕೋದನಂ ಗಣ್ಹಾತಿ ಚತುಭಾಗಂ ಖಾದನಂ ತದುಪಿಯಂ ಬ್ಯಞ್ಜನಂ. ಓಮಕೋ ನಾಮ ಪತ್ತೋ ಪತ್ಥೋದನಂ ಗಣ್ಹಾತಿ ಚತುಭಾಗಂ ಖಾದನಂ ತದುಪಿಯಂ ಬ್ಯಞ್ಜನಂ. ತತೋ ಉಕ್ಕಟ್ಠೋ ಅಪತ್ತೋ, ಓಮಕೋ ಅಪತ್ತೋ.

ತಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮಯತೋ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೋ ಹೋತೀತಿ ಏಕಾದಸೇ ಅರುಣುಗ್ಗಮನೇ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೋ ಹೋತಿ. ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಾ ಗಣಸ್ಸ ವಾ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಾ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ. ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ವುಡ್ಢಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಾದೇ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಉಕ್ಕುಟಿಕಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘‘ಅಯಂ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಪತ್ತೋ ದಸಾಹಾತಿಕ್ಕನ್ತೋ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೋ. ಇಮಾಹಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಾಮೀ’’ತಿ. ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತ್ವಾ ಆಪತ್ತಿ ದೇಸೇತಬ್ಬಾ. ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಆಪತ್ತಿ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಾ, ನಿಸ್ಸಟ್ಠಪತ್ತೋ ದಾತಬ್ಬೋ.

೬೦೩. ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಯಂ ಪತ್ತೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೋ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಟ್ಠೋ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಇಮಂ ಪತ್ತಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ದದೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

೬೦೪. ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಮ್ಬಹುಲೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ವುಡ್ಢಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಾದೇ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಉಕ್ಕುಟಿಕಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸು ವಚನೀಯಾ – ‘‘ಅಯಂ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಪತ್ತೋ ದಸಾಹಾತಿಕ್ಕನ್ತೋ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೋ. ಇಮಾಹಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಾಮೀ’’ತಿ. ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತ್ವಾ ಆಪತ್ತಿ ದೇಸೇತಬ್ಬಾ. ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಆಪತ್ತಿ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಾ, ನಿಸ್ಸಟ್ಠಪತ್ತೋ ದಾತಬ್ಬೋ.

೬೦೫. ‘‘ಸುಣನ್ತು ಮೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತಾ. ಅಯಂ ಪತ್ತೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ನಿಸ್ಸಟ್ಠೋ. ಯದಾಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಆಯಸ್ಮನ್ತಾ ಇಮಂ ಪತ್ತಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ದದೇಯ್ಯು’’ನ್ತಿ.

೬೦೬. ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ಉಕ್ಕುಟಿಕಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘‘ಅಯಂ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಪತ್ತೋ ದಸಾಹಾತಿಕ್ಕನ್ತೋ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೋ. ಇಮಾಹಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಾಮೀ’’ತಿ. ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತ್ವಾ ಆಪತ್ತಿ ದೇಸೇತಬ್ಬಾ. ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಆಪತ್ತಿ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಾ, ನಿಸ್ಸಟ್ಠಪತ್ತೋ ದಾತಬ್ಬೋ – ‘‘ಇಮಂ ಪತ್ತಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ.

೬೦೭. ದಸಾಹಾತಿಕ್ಕನ್ತೇ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಸಞ್ಞೀ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ದಸಾಹಾತಿಕ್ಕನ್ತೇ ವೇಮತಿಕೋ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ದಸಾಹಾತಿಕ್ಕನ್ತೇ ಅನತಿಕ್ಕನ್ತಸಞ್ಞೀ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಅನಧಿಟ್ಠಿತೇ ಅಧಿಟ್ಠಿತಸಞ್ಞೀ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಅವಿಕಪ್ಪಿತೇ ವಿಕಪ್ಪಿತಸಞ್ಞೀ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಅವಿಸ್ಸಜ್ಜಿತೇ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಸಞ್ಞೀ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಅನಟ್ಠೇ ನಟ್ಠಸಞ್ಞೀ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಅವಿನಟ್ಠೇ ವಿನಟ್ಠಸಞ್ಞೀ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಅಭಿನ್ನೇ ಭಿನ್ನಸಞ್ಞೀ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಅವಿಲುತ್ತೇ ವಿಲುತ್ತಸಞ್ಞೀ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪತ್ತಂ ಅನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ದಸಾಹಾನತಿಕ್ಕನ್ತೇ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಸಞ್ಞೀ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ದಸಾಹಾನತಿಕ್ಕನ್ತೇ ವೇಮತಿಕೋ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ದಸಾಹಾನತಿಕ್ಕನ್ತೇ ಅನತಿಕ್ಕನ್ತಸಞ್ಞೀ, ಅನಾಪತ್ತಿ.

೬೦೮. ಅನಾಪತ್ತಿ ಅನ್ತೋದಸಾಹಂ ಅಧಿಟ್ಠೇತಿ, ವಿಕಪ್ಪೇತಿ, ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತಿ, ನಸ್ಸತಿ, ವಿನಸ್ಸತಿ, ಭಿಜ್ಜತಿ, ಅಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ವಿಸ್ಸಾಸಂ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನಿಸ್ಸಟ್ಠಪತ್ತಂ ನ ದೇನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿಸ್ಸಟ್ಠಪತ್ತೋ ನ ದಾತಬ್ಬೋ. ಯೋ ನ ದದೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ಪತ್ತಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಪಠಮಂ.