೧೧. ಭೇದಾನುವತ್ತಕಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೪೧೭. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ದೇವದತ್ತೋ ಸಙ್ಘಭೇದಾಯ ಪರಕ್ಕಮತಿ ಚಕ್ಕಭೇದಾಯ. ಭಿಕ್ಖೂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಅಧಮ್ಮವಾದೀ ದೇವದತ್ತೋ, ಅವಿನಯವಾದೀ ದೇವದತ್ತೋ. ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ದೇವದತ್ತೋ ಸಙ್ಘಭೇದಾಯ ಪರಕ್ಕಮಿಸ್ಸತಿ ಚಕ್ಕಭೇದಾಯಾ’’ತಿ! ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಕೋಕಾಲಿಕೋ ಕಟಮೋದಕತಿಸ್ಸಕೋ ಖಣ್ಡದೇವಿಯಾ ಪುತ್ತೋ ಸಮುದ್ದದತ್ತೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಮಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ಏವಂ ಅವಚುತ್ಥ. ಧಮ್ಮವಾದೀ ದೇವದತ್ತೋ, ವಿನಯವಾದೀ ದೇವದತ್ತೋ. ಅಮ್ಹಾಕಞ್ಚ ದೇವದತ್ತೋ ಛನ್ದಞ್ಚ ರುಚಿಞ್ಚ ಆದಾಯ ವೋಹರತಿ ಜಾನಾತಿ ನೋ ಭಾಸತಿ ಅಮ್ಹಾಕಂಪೇತಂ ಖಮತೀ’’ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖೂ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಸಙ್ಘಭೇದಾಯ ಪರಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸ ಅನುವತ್ತಕಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ವಗ್ಗವಾದಕಾ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇ ಅನುವತ್ತಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ವಿಗರಹಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಸಙ್ಘಭೇದಾಯ ಪರಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸ ಅನುವತ್ತಕಾ ಹೋನ್ತಿ ವಗ್ಗವಾದಕಾ’’ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಸಙ್ಘಭೇದಾಯ ಪರಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸ ಅನುವತ್ತಕಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ವಗ್ಗವಾದಕಾ! ನೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೪೧೮. ‘‘ತಸ್ಸೇವ ಖೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಹೋನ್ತಿ ಅನುವತ್ತಕಾ ವಗ್ಗವಾದಕಾ ಏಕೋ ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ತಯೋ ವಾ. ತೇ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯುಂ – ‘ಮಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ಏತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಅವಚುತ್ಥ. ಧಮ್ಮವಾದೀ ಚೇಸೋ ಭಿಕ್ಖು, ವಿನಯವಾದೀ ಚೇಸೋ ಭಿಕ್ಖು. ಅಮ್ಹಾಕಞ್ಚೇಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ದಞ್ಚ ರುಚಿಞ್ಚ ಆದಾಯ ವೋಹರತಿ ಜಾನಾತಿ ನೋ ಭಾಸತಿ ಅಮ್ಹಾಕಮ್ಪೇತಂ ಖಮತೀ’ತಿ, ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಏವಮಸ್ಸು ವಚನೀಯಾ – ‘ಮಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ಏವಂ ಅವಚುತ್ಥ, ನ ಚೇಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಧಮ್ಮವಾದೀ, ನ ಚೇಸೋ ಭಿಕ್ಖು ವಿನಯವಾದೀ, ಮಾಯಸ್ಮನ್ತಾನಮ್ಪಿ ಸಙ್ಘಭೇದೋ ರುಚ್ಚಿತ್ಥ, ಸಮೇತಾಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಸಙ್ಘೇನ, ಸಮಗ್ಗೋ ಹಿ ಸಙ್ಘೋ ಸಮ್ಮೋದಮಾನೋ ಅವಿವದಮಾನೋ ಏಕುದ್ದೇಸೋ ಫಾಸು ವಿಹರತೀ’ತಿ. ಏವಞ್ಚ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ವುಚ್ಚಮಾನಾ ತಥೇವ ಪಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯುಂ, ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಯಾವತತಿಯಂ ಸಮನುಭಾಸಿತಬ್ಬಾ ತಸ್ಸ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾಯ. ಯಾವತತಿಯಞ್ಚೇ ಸಮನುಭಾಸಿಯಮಾನಾ ತಂ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ, ನೋ ಚೇ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ, ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೋ’’ತಿ.

೪೧೯. ತಸ್ಸೇವ ಖೋ ಪನಾತಿ ತಸ್ಸ ಸಙ್ಘಭೇದಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ.

ಭಿಕ್ಖೂ ಹೋನ್ತೀತಿ ಅಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಹೋನ್ತಿ.

ಅನುವತ್ತಕಾತಿ ಯಂದಿಟ್ಠಿಕೋ ಸೋ ಹೋತಿ ಯಂಖನ್ತಿಕೋ ಯಂರುಚಿಕೋ ತೇಪಿ ತಂದಿಟ್ಠಿಕಾ ಹೋನ್ತಿ ತಂಖನ್ತಿಕಾ ತಂರುಚಿಕಾ.

ವಗ್ಗವಾದಕಾತಿ ತಸ್ಸ ವಣ್ಣಾಯ ಪಕ್ಖಾಯ ಠಿತಾ ಹೋನ್ತಿ.

ಏಕೋ ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ತಯೋ ವಾತಿ ಏಕೋ ವಾ ಹೋತಿ ದ್ವೇ ವಾ ತಯೋ ವಾ. ತೇ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯುಂ – ‘‘ಮಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ಏತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಅವಚುತ್ಥ, ಧಮ್ಮವಾದೀ ಚೇಸೋ ಭಿಕ್ಖು, ವಿನಯವಾದೀ ಚೇಸೋ ಭಿಕ್ಖು, ಅಮ್ಹಾಕಞ್ಚೇಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ದಞ್ಚ ರುಚಿಞ್ಚ ಆದಾಯ ವೋಹರತಿ ಜಾನಾತಿ ನೋ ಭಾಸತಿ ಅಮ್ಹಾಕಂಪೇತಂ ಖಮತೀ’ತಿ.

ತೇ ಭಿಕ್ಖೂತಿ ಯೇ ತೇ ಅನುವತ್ತಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ.

ಭಿಕ್ಖೂಹೀತಿ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ.

ಯೇ ಪಸ್ಸನ್ತಿ ಯೇ ಸುಣನ್ತಿ ತೇಹಿ ವತ್ತಬ್ಬಾ – ‘‘ಮಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ಏವಂ ಅವಚುತ್ಥ. ನ ಚೇಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಧಮ್ಮವಾದೀ, ನ ಚೇಸೋ ಭಿಕ್ಖು ವಿನಯವಾದೀ. ಮಾಯಸ್ಮನ್ತಾನಮ್ಪಿ ಸಙ್ಘಭೇದೋ ರುಚ್ಚಿತ್ಥ. ಸಮೇತಾಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಸಙ್ಘೇನ. ಸಮಗ್ಗೋ ಹಿ ಸಙ್ಘೋ ಸಮ್ಮೋದಮಾನೋ ಅವಿವದಮಾನೋ ಏಕುದ್ದೇಸೋ ಫಾಸು ವಿಹರತೀ’’ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ವತ್ತಬ್ಬಾ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ವತ್ತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜನ್ತಿ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ; ನೋ ಚೇ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜನ್ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಸುತ್ವಾ ನ ವದನ್ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝಮ್ಪಿ ಆಕಡ್ಢಿತ್ವಾ ವತ್ತಬ್ಬಾ – ‘‘ಮಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ಏವಂ ಅವಚುತ್ಥ. ನ ಚೇಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಧಮ್ಮವಾದೀ, ನ ಚೇಸೋ ಭಿಕ್ಖು ವಿನಯವಾದೀ. ಮಾಯಸ್ಮನ್ತಾನಮ್ಪಿ ಸಙ್ಘಭೇದೋ ರುಚ್ಚಿತ್ಥ. ಸಮೇತಾಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಸಙ್ಘೇನ. ಸಮಗ್ಗೋ ಹಿ ಸಙ್ಘೋ ಸಮ್ಮೋದಮಾನೋ ಅವಿವದಮಾನೋ ಏಕುದ್ದೇಸೋ ಫಾಸು ವಿಹರತೀ’’ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ವತ್ತಬ್ಬಾ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ವತ್ತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜನ್ತಿ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ; ನೋ ಚೇ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜನ್ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಮನುಭಾಸಿತಬ್ಬಾ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮನುಭಾಸಿತಬ್ಬಾ. ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –

೪೨೦. ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಚ ಇತ್ಥನಾಮೋ ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸಙ್ಘಭೇದಾಯ ಪರಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸ ಅನುವತ್ತಕಾ ವಗ್ಗವಾದಕಾ. ತೇ ತಂ ವತ್ಥುಂ ನ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜನ್ತಿ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಞ್ಚ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಮನುಭಾಸೇಯ್ಯ ತಸ್ಸ ವತ್ಥುಸ್ಸ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾಯ. ಏಸಾ ಞತ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಚ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸಙ್ಘಭೇದಾಯ ಪರಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸ ಅನುವತ್ತಕಾ ವಗ್ಗವಾದಕಾ. ತೇ ತಂ ವತ್ಥುಂ ನ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜನ್ತಿ. ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಞ್ಚ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಮನುಭಾಸತಿ ತಸ್ಸ ವತ್ಥುಸ್ಸ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾಯ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಚ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಮನುಭಾಸನಾ ತಸ್ಸ ವತ್ಥುಸ್ಸ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾಯ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಏತಮತ್ಥಂ ವದಾಮಿ…ಪೇ… ತತಿಯಮ್ಪಿ ಏತಮತ್ಥಂ ವದಾಮಿ – ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಚ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸಙ್ಘಭೇದಾಯ ಪರಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸ ಅನುವತ್ತಕಾ ವಗ್ಗವಾದಕಾ. ತೇ ತಂ ವತ್ಥುಂ ನ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜನ್ತಿ. ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಞ್ಚ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಮನುಭಾಸತಿ ತಸ್ಸ ವತ್ಥುಸ್ಸ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾಯ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಚ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಮನುಭಾಸನಾ ತಸ್ಸ ವತ್ಥುಸ್ಸ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾಯ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ಸಮನುಭಟ್ಠಾ ಸಙ್ಘೇನ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಚ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ತಸ್ಸ ವತ್ಥುಸ್ಸ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾಯ. ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ.

೪೨೧. ಞತ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಕಟಂ, ದ್ವೀಹಿ ಕಮ್ಮವಾಚಾಹಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಾ, ಕಮ್ಮವಾಚಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಆಪತ್ತಿ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸ್ಸ. ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಂ ಅಜ್ಝಾಪಜ್ಜನ್ತಾನಂ ಞತ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಕಟಂ, ದ್ವೀಹಿ ಕಮ್ಮವಾಚಾಹಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಾ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭನ್ತಿ. ದ್ವೇ ತಯೋ ಏಕತೋ ಸಮನುಭಾಸಿತಬ್ಬಾ, ತದುತ್ತರಿ ನ ಸಮನುಭಾಸಿತಬ್ಬಾ.

ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೋತಿ…ಪೇ… ತೇನಪಿ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೋ’’ತಿ.

೪೨೨. ಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇ ಧಮ್ಮಕಮ್ಮಸಞ್ಞೀ ನ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜನ್ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸ್ಸ.

ಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇ ವೇಮತಿಕಾ ನ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜನ್ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸ್ಸ.

ಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಸಞ್ಞೀ ನ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜನ್ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸ್ಸ.

ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇ ಧಮ್ಮಕಮ್ಮಸಞ್ಞೀ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ.

ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇ ವೇಮತಿಕಾ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ.

ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಸಞ್ಞೀ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ.

೪೨೩. ಅನಾಪತ್ತಿ ಅಸಮನುಭಾಸನ್ತಾನಂ, ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜನ್ತಾನಂ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾನಂ, ಖಿತ್ತಚಿತ್ತಾನಂ, ವೇದನಾಟ್ಟಾನಂ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಾನನ್ತಿ.

ಭೇದಾನುವತ್ತಕಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಏಕಾದಸಮಂ.