೧೨. ದುಬ್ಬಚಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೪೨೪. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಕೋಸಮ್ಬಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಘೋಸಿತಾರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಛನ್ನೋ ಅನಾಚರಂ ಆಚರತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಮಾವುಸೋ, ಛನ್ನ, ಏವರೂಪಂ ಅಕಾಸಿ. ನೇತಂ ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ. ಸೋ ಏವಂ ವದೇತಿ – ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ನಾಮ ತುಮ್ಹೇ, ಆವುಸೋ, ಮಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞಥ? ಅಹಂ ಖೋ ನಾಮ ತುಮ್ಹೇ ವದೇಯ್ಯಂ. ಅಮ್ಹಾಕಂ ಬುದ್ಧೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಧಮ್ಮೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅಯ್ಯಪುತ್ತೇನ ಧಮ್ಮೋ ಅಭಿಸಮಿತೋ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಮಹಾವಾತೋ ವಾಯನ್ತೋ ತಿಣಕಟ್ಠಪಣ್ಣಸಟಂ [ತಿಣಕಟ್ಠಪಣ್ಣಕಸಟಂ (ಕ.)] ಏಕತೋ ಉಸ್ಸಾರೇಯ್ಯ, ಸೇಯ್ಯಥಾ ವಾ ಪನ ನದೀ ಪಬ್ಬತೇಯ್ಯಾ ಸಙ್ಖಸೇವಾಲಪಣಕಂ ಏಕತೋ ಉಸ್ಸಾರೇಯ್ಯ, ಏವಮೇವ ತುಮ್ಹೇ ನಾನಾನಾಮಾ ನಾನಾಗೋತ್ತಾ ನಾನಾಜಚ್ಚಾ ನಾನಾಕುಲಾ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಏಕತೋ ಉಸ್ಸರಿತಾ. ಕಿಂ ನು ಖೋ ನಾಮ ತುಮ್ಹೇ, ಆವುಸೋ, ಮಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞಥ? ಅಹಂ ಖೋ ನಾಮ ತುಮ್ಹೇ ವದೇಯ್ಯಂ! ಅಮ್ಹಾಕಂ ಬುದ್ಧೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಧಮ್ಮೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅಯ್ಯಪುತ್ತೇನ ಧಮ್ಮೋ ಅಭಿಸಮಿತೋ’’ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಆಯಸ್ಮಾ ಛನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಂ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಅತ್ತಾನಂ ಅವಚನೀಯಂ ಕರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಛನ್ನಂ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ವಿಗರಹಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ, ಛನ್ನ, ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಂ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಅತ್ತಾನಂ ಅವಚನೀಯಂ ಕರೋಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತ್ವಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಂ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಅತ್ತಾನಂ ಅವಚನೀಯಂ ಕರಿಸ್ಸಸಿ! ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೪೨೫. ‘‘ಭಿಕ್ಖು ಪನೇವ ದುಬ್ಬಚಜಾತಿಕೋ ಹೋತಿ ಉದ್ದೇಸಪರಿಯಾಪನ್ನೇಸು ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಂ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಅತ್ತಾನಂ ಅವಚನೀಯಂ ಕರೋತಿ – ‘ಮಾ ಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಕಿಞ್ಚಿ ಅವಚುತ್ಥ ಕಲ್ಯಾಣಂ ವಾ ಪಾಪಕಂ ವಾ, ಅಹಂಪಾಯಸ್ಮನ್ತೇ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ವಕ್ಖಾಮಿ ಕಲ್ಯಾಣಂ ವಾ ಪಾಪಕಂ ವಾ, ವಿರಮಥಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ಮಮ ವಚನಾಯಾ’ತಿ, ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಮಾಯಸ್ಮಾ ಅತ್ತಾನಂ ಅವಚನೀಯಂ ಅಕಾಸಿ, ವಚನೀಯಮೇವಾಯಸ್ಮಾ ಅತ್ತಾನಂ ಕರೋತು, ಆಯಸ್ಮಾಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ವದೇತು ಸಹಧಮ್ಮೇನ, ಭಿಕ್ಖೂಪಿ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ವಕ್ಖನ್ತಿ ಸಹಧಮ್ಮೇನ. ಏವಂ ಸಂವದ್ಧಾ ಹಿ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪರಿಸಾ ಯದಿದಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞವಚನೇನ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞವುಟ್ಠಾಪನೇನಾತಿ. ಏವಞ್ಚ ಸೋ ಭಿಕ್ಖುಂ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ತಥೇವ ಪಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ, ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಯಾವತತಿಯಂ ಸಮನುಭಾಸಿತಬ್ಬೋ ತಸ್ಸ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾಯ. ಯಾವತತಿಯಞ್ಚೇ ಸಮನುಭಾಸೀಯಮಾನೋ ತಂ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ; ನೋ ಚೇ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೋ’’ತಿ.

೪೨೬. ಭಿಕ್ಖೂ ಪನೇವ ದುಬ್ಬಚಜಾತಿಕೋ ಹೋತೀತಿ ದುಬ್ಬಚೋ ಹೋತಿ ದೋವಚಸ್ಸಕರಣೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅಕ್ಖಮೋ ಅಪ್ಪದಕ್ಖಿಣಗ್ಗಾಹೀ ಅನುಸಾಸನಿಂ.

ಉದ್ದೇಸಪರಿಯಾಪನ್ನೇಸು ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸೂತಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಪರಿಯಾಪನ್ನೇಸು ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು.

ಭಿಕ್ಖೂಹೀತಿ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ.

ಸಹಧಮ್ಮಿಕಂ ನಾಮ ಯಂ ಭಗವತಾ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ, ಏತಂ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಂ ನಾಮ.

ತೇನ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಅತ್ತಾನಂ ಅವಚನೀಯಂ ಕರೋತಿ – ‘‘ಮಾ ಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಕಿಞ್ಚಿ ಅವಚುತ್ಥ ಕಲ್ಯಾಣಂ ವಾ ಪಾಪಕಂ ವಾ, ಅಹಂಪಾಯಸ್ಮನ್ತೇ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ವಕ್ಖಾಮಿ ಕಲ್ಯಾಣಂ ವಾ ಪಾಪಕಂ ವಾ. ವಿರಮಥಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ಮಮ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ.

ಸೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ ಯೋ ಸೋ ದುಬ್ಬಚಜಾತಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು.

ಭಿಕ್ಖೂಹೀತಿ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ. ಯೇ ಪಸ್ಸನ್ತಿ ಯೇ ಸುಣನ್ತಿ ತೇಹಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘‘ಮಾಯಸ್ಮಾ ಅತ್ತಾನಂ ಅವಚನೀಯಂ ಅಕಾಸಿ. ವಚನೀಯಮೇವ ಆಯಸ್ಮಾ ಅತ್ತಾನಂ ಕರೋತು. ಆಯಸ್ಮಾಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ವದೇತು ಸಹಧಮ್ಮೇನ, ಭಿಕ್ಖೂಪಿ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ವಕ್ಖನ್ತಿ ಸಹಧಮ್ಮೇನ. ಏವಂ ಸಂವದ್ಧಾ ಹಿ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪರಿಸಾ ಯದಿದಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞವಚನೇನ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞವುಟ್ಠಾಪನೇನಾ’’ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜತಿ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ; ನೋ ಚೇ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಸುತ್ವಾ ನ ವದನ್ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘಮಜ್ಝಮ್ಪಿ ಆಕಡ್ಢಿತ್ವಾ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘‘ಮಾಯಸ್ಮಾ ಅತ್ತಾನಂ ಅವಚನೀಯಂ ಅಕಾಸಿ…ಪೇ… ಅಞ್ಞಮಞ್ಞವುಟ್ಠಾಪನೇನಾ’’ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜತಿ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ; ನೋ ಚೇ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಮನುಭಾಸಿತಬ್ಬೋ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮನುಭಾಸಿತಬ್ಬೋ. ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –

೪೨೭. ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಂ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಅತ್ತಾನಂ ಅವಚನೀಯಂ ಕರೋತಿ. ಸೋ ತಂ ವತ್ಥುಂ ನ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜತಿ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸಮನುಭಾಸೇಯ್ಯ ತಸ್ಸ ವತ್ಥುಸ್ಸ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾಯ. ಏಸಾ ಞತ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಂ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಅತ್ತಾನಂ ಅವಚನೀಯಂ ಕರೋತಿ. ಸೋ ತಂ ವತ್ಥುಂ ನ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜತಿ. ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸಮನುಭಾಸತಿ ತಸ್ಸ ವತ್ಥುಸ್ಸ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾಯ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸಮನುಭಾಸನಾ ತಸ್ಸ ವತ್ಥುಸ್ಸ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾಯ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಏತಮತ್ಥಂ ವದಾಮಿ…ಪೇ… ತತಿಯಮ್ಪಿ ಏತಮತ್ಥಂ ವದಾಮಿ – ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಂ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಅತ್ತಾನಂ ಅವಚನೀಯಂ ಕರೋತಿ. ಸೋ ತಂ ವತ್ಥುಂ ನ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜತಿ. ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸಮನುಭಾಸತಿ ತಸ್ಸ ವತ್ಥುಸ್ಸ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾಯ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸಮನುಭಾಸನಾ ತಸ್ಸ ವತ್ಥುಸ್ಸ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾಯ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ಸಮನುಭಟ್ಠೋ ಸಙ್ಘೇನ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ತಸ್ಸ ವತ್ಥುಸ್ಸ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಾಯ. ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ.

೪೨೮. ಞತ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಕಟಂ, ದ್ವೀಹಿ ಕಮ್ಮವಾಚಾಹಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಾ, ಕಮ್ಮವಾಚಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಆಪತ್ತಿ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸ್ಸ. ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಂ ಅಜ್ಝಾಪಜ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಞತ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಕಟಂ, ದ್ವೀಹಿ ಕಮ್ಮವಾಚಾಹಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಾ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭನ್ತಿ.

ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೋತಿ…ಪೇ… ತೇನಪಿ ವುಚ್ಚತಿ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೋತಿ.

೪೨೯. ಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇ ಧಮ್ಮಕಮ್ಮಸಞ್ಞೀ ನ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸ್ಸ.

ಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇ ವೇಮತಿಕೋ ನ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸ್ಸ.

ಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಸಞ್ಞೀ ನ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸ್ಸ.

ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇ ಧಮ್ಮಕಮ್ಮಸಞ್ಞೀ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ.

ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇ ವೇಮತಿಕೋ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ.

ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಸಞ್ಞೀ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ.

೪೩೦. ಅನಾಪತ್ತಿ ಅಸಮನುಭಾಸನ್ತಸ್ಸ, ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜನ್ತಸ್ಸ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ದುಬ್ಬಚಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ದ್ವಾದಸಮಂ.