೧೮೩. ರೋಜಮಲ್ಲವತ್ಥು

೩೦೧. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಪಣೇ ಯಥಾಭಿರನ್ತಂ ವಿಹರಿತ್ವಾ ಯೇನ ಕುಸಿನಾರಾ ತೇನ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕಾಮಿ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಅಡ್ಢತೇಲಸೇಹಿ ಭಿಕ್ಖುಸತೇಹಿ. ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಕೋಸಿನಾರಕಾ ಮಲ್ಲಾ – ‘‘ಭಗವಾ ಕಿರ ಕುಸಿನಾರಂ ಆಗಚ್ಛತಿ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಅಡ್ಢತೇಲಸೇಹಿ ಭಿಕ್ಖುಸತೇಹೀ’’ತಿ. ತೇ ಸಙ್ಗರಂ [ಸಙ್ಕರಂ (ಕ.)] ಅಕಂಸು – ‘‘ಯೋ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚುಗ್ಗಮನಂ ನ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ಪಞ್ಚಸತಾನಿಸ್ಸ ದಣ್ಡೋ’’ತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರೋಜೋ ಮಲ್ಲೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಸಹಾಯೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಯೇನ ಕುಸಿನಾರಾ ತದವಸರಿ. ಅಥ ಖೋ ಕೋಸಿನಾರಕಾ ಮಲ್ಲಾ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚುಗ್ಗಮನಂ ಅಕಂಸು. ಅಥ ಖೋ ರೋಜೋ ಮಲ್ಲೋ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚುಗ್ಗಮನಂ ಕರಿತ್ವಾ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತಂ ಖೋ ರೋಜಂ ಮಲ್ಲಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಉಳಾರಂ ಖೋ ತೇ ಇದಂ, ಆವುಸೋ ರೋಜ, ಯಂ ತ್ವಂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚುಗ್ಗಮನಂ ಅಕಾಸೀ’’ತಿ. ‘‘ನಾಹಂ, ಭನ್ತೇ ಆನನ್ದ, ಬಹುಕತೋ ಬುದ್ಧೇ ವಾ ಧಮ್ಮೇ ವಾ ಸಙ್ಘೇ ವಾ; ಅಪಿ ಚ ಞಾತೀಹಿ ಸಙ್ಗರೋ ಕತೋ – ‘ಯೋ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚುಗ್ಗಮನಂ ನ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ಪಞ್ಚಸತಾನಿಸ್ಸ ದಣ್ಡೋ’’’ತಿ; ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ ಆನನ್ದ, ಞಾತೀನಂ ದಣ್ಡಭಯಾ ಏವಾಹಂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚುಗ್ಗಮನಂ ಅಕಾಸಿನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಅನತ್ತಮನೋ ಅಹೋಸಿ’ ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ರೋಜೋ ಮಲ್ಲೋ ಏವಂ ವಕ್ಖತೀ’ತಿ? ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಯಂ, ಭನ್ತೇ, ರೋಜೋ ಮಲ್ಲೋ ಅಭಿಞ್ಞಾತೋ ಞಾತಮನುಸ್ಸೋ. ಮಹತ್ಥಿಕೋ ಖೋ ಪನ ಏವರೂಪಾನಂ ಞಾತಮನುಸ್ಸಾನಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪಸಾದೋ. ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ತಥಾ ಕರೋತು, ಯಥಾ ರೋಜೋ ಮಲ್ಲೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪಸೀದೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ‘‘ನ ಖೋ ತಂ, ಆನನ್ದ, ದುಕ್ಕರಂ ತಥಾಗತೇನ, ಯಥಾ ರೋಜೋ ಮಲ್ಲೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪಸೀದೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ರೋಜಂ ಮಲ್ಲಂ ಮೇತ್ತೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಫರಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ವಿಹಾರಂ ಪಾವಿಸಿ. ಅಥ ಖೋ ರೋಜೋ ಮಲ್ಲೋ ಭಗವತೋ ಮೇತ್ತೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಫುಟ್ಠೋ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಗಾವಿಂ ತರುಣವಚ್ಛೋ, ಏವಮೇವ, ವಿಹಾರೇನ ವಿಹಾರಂ ಪರಿವೇಣೇನ ಪರಿವೇಣಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪುಚ್ಛತಿ – ‘‘ಕಹಂ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಏತರಹಿ ಸೋ ಭಗವಾ ವಿಹರತಿ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ದಸ್ಸನಕಾಮಾ ಹಿ ಮಯಂ ತಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಏಸಾವುಸೋ ರೋಜ, ವಿಹಾರೋ ಸಂವುತದ್ವಾರೋ, ತೇನ ಅಪ್ಪಸದ್ದೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅತರಮಾನೋ ಆಳಿನ್ದಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಉಕ್ಕಾಸಿತ್ವಾ ಅಗ್ಗಳಂ ಆಕೋಟೇಹಿ, ವಿವರಿಸ್ಸತಿ ತೇ ಭಗವಾ ದ್ವಾರ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ರೋಜೋ ಮಲ್ಲೋ ಯೇನ ಸೋ ವಿಹಾರೋ ಸಂವುತದ್ವಾರೋ, ತೇನ ಅಪ್ಪಸದ್ದೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅತರಮಾನೋ ಆಳಿನ್ದಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಉಕ್ಕಾಸಿತ್ವಾ ಅಗ್ಗಳಂ ಆಕೋಟೇಸಿ. ವಿವರಿ ಭಗವಾ ದ್ವಾರಂ. ಅಥ ಖೋ ರೋಜೋ ಮಲ್ಲೋ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ಖೋ ರೋಜಸ್ಸ ಮಲ್ಲಸ್ಸ ಭಗವಾ ಅನುಪುಬ್ಬಿಂ ಕಥಂ ಕಥೇಸಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ದಾನಕಥಂ…ಪೇ… ಅಪರಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ಸತ್ಥುಸಾಸನೇ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯಾ ಮಮಞ್ಞೇವ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯುಂ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಂ, ನೋ ಅಞ್ಞೇಸ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಯೇಸಂ ಖೋ, ರೋಜ, ಸೇಕ್ಖೇನ ಞಾಣೇನ ಸೇಕ್ಖೇನ ದಸ್ಸನೇನ ಧಮ್ಮೋ ದಿಟ್ಠೋ ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ತಯಾ, ತೇಸಮ್ಪಿ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಹೋ ನೂನ ಅಯ್ಯಾ ಅಮ್ಹಾಕಞ್ಞೇವ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯುಂ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಂ, ನೋ ಅಞ್ಞೇಸ’ನ್ತಿ. ತೇನ ಹಿ, ರೋಜ, ತವ ಚೇವ ಪಟಿಗ್ಗಹಿಸ್ಸನ್ತಿ ಅಞ್ಞೇಸಞ್ಚಾ’’ತಿ.

೩೦೨. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಕುಸಿನಾರಾಯಂ ಪಣೀತಾನಂ ಭತ್ತಾನಂ ಭತ್ತಪಟಿಪಾಟಿ ಅಟ್ಠಿತಾ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ರೋಜಸ್ಸ ಮಲ್ಲಸ್ಸ ಪಟಿಪಾಟಿಂ ಅಲಭನ್ತಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಯಂನೂನಾಹಂ ಭತ್ತಗ್ಗಂ ಓಲೋಕೇಯ್ಯಂ, ಯಂ ಭತ್ತಗ್ಗೇ ನಾಸ್ಸ, ತಂ ಪಟಿಯಾದೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ರೋಜೋ ಮಲ್ಲೋ ಭತ್ತಗ್ಗಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ದ್ವೇ ನಾದ್ದಸ – ಡಾಕಞ್ಚ ಪಿಟ್ಠಖಾದನೀಯಞ್ಚ. ಅಥ ಖೋ ರೋಜೋ ಮಲ್ಲೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಧ ಮೇ, ಭನ್ತೇ ಆನನ್ದ, ಪಟಿಪಾಟಿಂ ಅಲಭನ್ತಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಯಂನೂನಾಹಂ ಭತ್ತಗ್ಗಂ ಓಲೋಕೇಯ್ಯಂ, ಯಂ ಭತ್ತಗ್ಗೇ ನಾಸ್ಸ, ತಂ ಪಟಿಯಾದೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ. ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ ಆನನ್ದ, ಭತ್ತಗ್ಗಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ದ್ವೇ ನಾದ್ದಸಂ – ಡಾಕಞ್ಚ ಪಿಟ್ಠಖಾದನೀಯಞ್ಚ. ಸಚಾಹಂ, ಭನ್ತೇ ಆನನ್ದ, ಪಟಿಯಾದೇಯ್ಯಂ ಡಾಕಞ್ಚ ಪಿಟ್ಠಖಾದನೀಯಞ್ಚ, ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ ಮೇ ಭಗವಾ’’ತಿ? ‘‘ತೇನ ಹಿ, ರೋಜ, ಭಗವನ್ತಂ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ‘‘ತೇನ ಹಾನನ್ದ, ಪಟಿಯಾದೇತೂ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ರೋಜ, ಪಟಿಯಾದೇಹೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ರೋಜೋ ಮಲ್ಲೋ ತಸ್ಸಾ ರತ್ತಿಯಾ ಅಚ್ಚಯೇನ ಪಹೂತಂ ಡಾಕಞ್ಚ ಪಿಟ್ಠಖಾದನೀಯಞ್ಚ ಪಟಿಯಾದಾಪೇತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಉಪನಾಮೇಸಿ ‘‘ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಡಾಕಞ್ಚ ಪಿಟ್ಠಖಾದನೀಯಞ್ಚಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ರೋಜ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದೇಹೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ರೋಜೋ ಮಲ್ಲೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದೇತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಾ ನ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ. ‘‘ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ರೋಜೋ ಮಲ್ಲೋ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪಹೂತೇಹಿ ಡಾಕೇಹಿ ಚ ಪಿಟ್ಠಖಾದನೀಯೇಹಿ ಚ ಸಹತ್ಥಾ ಸನ್ತಪ್ಪೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪವಾರೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಧೋತಹತ್ಥಂ ಓನೀತಪತ್ತಪಾಣಿಂ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ರೋಜಂ ಮಲ್ಲಂ ಭಗವಾ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ಸಮುತ್ತೇಜೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಹಂಸೇತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಬ್ಬಞ್ಚ ಡಾಕಂ ಸಬ್ಬಞ್ಚ ಪಿಟ್ಠಖಾದನೀಯ’’ನ್ತಿ.

ರೋಜಮಲ್ಲವತ್ಥು ನಿಟ್ಠಿತಂ.