೬. ಭೇಸಜ್ಜಕ್ಖನ್ಧಕೋ

೧೬೦. ಪಞ್ಚಭೇಸಜ್ಜಕಥಾ

೨೬೦. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಾರದಿಕೇನ ಆಬಾಧೇನ ಫುಟ್ಠಾನಂ ಯಾಗುಪಿ ಪೀತಾ ಉಗ್ಗಚ್ಛತಿ, ಭತ್ತಮ್ಪಿ ಭುತ್ತಂ ಉಗ್ಗಚ್ಛತಿ. ತೇ ತೇನ ಕಿಸಾ ಹೋನ್ತಿ, ಲೂಖಾ, ದುಬ್ಬಣ್ಣಾ, ಉಪ್ಪಣ್ಡುಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತಾ, ಧಮನಿಸನ್ಥತಗತ್ತಾ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಿಸೇ ಲೂಖೇ ದುಬ್ಬಣ್ಣೇ ಉಪ್ಪಣ್ಡುಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತೇ ಧಮನಿಸನ್ಥತಗತ್ತೇ, ದಿಸ್ವಾನ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಏತರಹಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಿಸಾ, ಲೂಖಾ, ದುಬ್ಬಣ್ಣಾ, ಉಪ್ಪಣ್ಡುಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತಾ, ಧಮನಿಸನ್ಥತಗತ್ತಾ’’ತಿ? ‘‘ಏತರಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಾರದಿಕೇನ ಆಬಾಧೇನ ಫುಟ್ಠಾನಂ ಯಾಗುಪಿ ಪೀತಾ ಉಗ್ಗಚ್ಛತಿ, ಭತ್ತಮ್ಪಿ ಭುತ್ತಂ ಉಗ್ಗಚ್ಛತಿ. ತೇ ತೇನ ಕಿಸಾ ಹೋನ್ತಿ, ಲೂಖಾ, ದುಬ್ಬಣ್ಣಾ, ಉಪ್ಪಣ್ಡುಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತಾ, ಧಮನಿಸನ್ಥತಗತ್ತಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವತೋ ರಹೋಗತಸ್ಸ ಪಟಿಸಲ್ಲೀನಸ್ಸ ಏವಂ ಚೇತಸೋ ಪರಿವಿತಕ್ಕೋ ಉದಪಾದಿ – ‘‘ಏತರಹಿ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಾರದಿಕೇನ ಆಬಾಧೇನ ಫುಟ್ಠಾನಂ ಯಾಗುಪಿ ಪೀತಾ ಉಗ್ಗಚ್ಛತಿ, ಭತ್ತಮ್ಪಿ ಭುತ್ತಂ ಉಗ್ಗಚ್ಛತಿ. ತೇ ತೇನ ಕಿಸಾ ಹೋನ್ತಿ, ಲೂಖಾ, ದುಬ್ಬಣ್ಣಾ, ಉಪ್ಪಣ್ಡುಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತಾ, ಧಮನಿಸನ್ಥತಗತ್ತಾ. ಕಿಂ ನು ಖೋ ಅಹಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಅನುಜಾನೇಯ್ಯಂ, ಯಂ ಭೇಸಜ್ಜಞ್ಚೇವ ಅಸ್ಸ ಭೇಸಜ್ಜಸಮ್ಮತಞ್ಚ ಲೋಕಸ್ಸ, ಆಹಾರತ್ಥಞ್ಚ ಫರೇಯ್ಯ, ನ ಚ ಓಳಾರಿಕೋ ಆಹಾರೋ ಪಞ್ಞಾಯೇಯ್ಯಾ’’ತಿ? ಅಥ ಖೋ ಭಗವತೋ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಇಮಾನಿ ಖೋ ಪಞ್ಚ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಪ್ಪಿ, ನವನೀತಂ, ತೇಲಂ, ಮಧು, ಫಾಣಿತಂ; ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ ಚೇವ ಭೇಸಜ್ಜಸಮ್ಮತಾನಿ ಚ ಲೋಕಸ್ಸ, ಆಹಾರತ್ಥಞ್ಚ ಫರನ್ತಿ, ನ ಚ ಓಳಾರಿಕೋ ಆಹಾರೋ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ ಅನುಜಾನೇಯ್ಯಂ, ಕಾಲೇ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಕಾಲೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯಂ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಾ ವುಟ್ಠಿತೋ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಇಧ ಮಯ್ಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರಹೋಗತಸ್ಸ ಪಟಿಸಲ್ಲೀನಸ್ಸ ಏವಂ ಚೇತಸೋ ಪರಿವಿತಕ್ಕೋ ಉದಪಾದಿ – ‘ಏತರಹಿ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಾರದಿಕೇನ ಆಬಾಧೇನ ಫುಟ್ಠಾನಂ ಯಾಗುಪಿ ಪೀತಾ ಉಗ್ಗಚ್ಛತಿ, ಭತ್ತಮ್ಪಿ ಭುತ್ತಂ ಉಗ್ಗಚ್ಛತಿ. ತೇ ತೇನ ಕಿಸಾ ಹೋನ್ತಿ, ಲೂಖಾ, ದುಬ್ಬಣ್ಣಾ, ಉಪ್ಪಣ್ಡುಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತಾ, ಧಮನಿಸನ್ಥತಗತ್ತಾ. ಕಿಂ ನು ಖೋ ಅಹಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಅನುಜಾನೇಯ್ಯಂ, ಯಂ ಭೇಸಜ್ಜಞ್ಚೇವ ಅಸ್ಸ ಭೇಸಜ್ಜಸಮ್ಮತಞ್ಚ ಲೋಕಸ್ಸ, ಆಹಾರತ್ಥಞ್ಚ ಫರೇಯ್ಯ, ನ ಚ ಓಳಾರಿಕೋ ಆಹಾರೋ ಪಞ್ಞಾಯೇಯ್ಯಾ’ತಿ. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತದಹೋಸಿ ‘ಇಮಾನಿ ಖೋ ಪಞ್ಚ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಪ್ಪಿ, ನವನೀತಂ, ತೇಲಂ, ಮಧು, ಫಾಣಿತಂ; ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ ಚೇವ ಭೇಸಜ್ಜಸಮ್ಮತಾನಿ ಚ ಲೋಕಸ್ಸ, ಆಹಾರತ್ಥಞ್ಚ ಫರನ್ತಿ, ನ ಚ ಓಳಾರಿಕೋ ಆಹಾರೋ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ ಅನುಜಾನೇಯ್ಯಂ, ಕಾಲೇ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಕಾಲೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತು’ನ್ತಿ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ ಕಾಲೇ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಕಾಲೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ.

೨೬೧. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ ಕಾಲೇ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಕಾಲೇ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ತೇಸಂ ಯಾನಿಪಿ ತಾನಿ ಪಾಕತಿಕಾನಿ ಲೂಖಾನಿ ಭೋಜನಾನಿ ತಾನಿಪಿ ನಚ್ಛಾದೇನ್ತಿ, ಪಗೇವ ಸೇನೇಸಿತಾನಿ [ಸೇನೇಸಿಕಾನಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.), ಸೇನೇಹಿಕಾನಿ (ಯೋಜನಾ)]. ತೇ ತೇನ ಚೇವ ಸಾರದಿಕೇನ ಆಬಾಧೇನ ಫುಟ್ಠಾ, ಇಮಿನಾ ಚ ಭತ್ತಾಚ್ಛಾದಕೇನ [ಭತ್ತಾಚ್ಛನ್ನಕೇನ (ಕ.)], ತದುಭಯೇನ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ಕಿಸಾ ಹೋನ್ತಿ, ಲೂಖಾ, ದುಬ್ಬಣ್ಣಾ, ಉಪ್ಪಣ್ಡುಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತಾ, ಧಮನಿಸನ್ಥತಗತ್ತಾ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ಕಿಸೇ ಲೂಖೇ ದುಬ್ಬಣ್ಣೇ ಉಪ್ಪಣ್ಡುಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತೇ ಧಮನಿಸನ್ಥತಗತ್ತೇ, ದಿಸ್ವಾನ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಏತರಹಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ಕಿಸಾ, ಲೂಖಾ, ದುಬ್ಬಣ್ಣಾ, ಉಪ್ಪಣ್ಡುಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತಾ, ಧಮನಿಸನ್ಥತಗತ್ತಾ’’ತಿ? ‘‘ಏತರಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ತಾನಿ ಚ ಪಞ್ಚ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ ಕಾಲೇ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಕಾಲೇ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ತೇಸಂ ಯಾನಿಪಿ ತಾನಿ ಪಾಕತಿಕಾನಿ ಲೂಖಾನಿ ಭೋಜನಾನಿ ತಾನಿಪಿ ನಚ್ಛಾದೇನ್ತಿ, ಪಗೇವ ಸೇನೇಸಿಕಾನಿ. ತೇ ತೇನ ಚೇವ ಸಾರದಿಕೇನ ಆಬಾಧೇನ ಫುಟ್ಠಾ, ಇಮಿನಾ ಚ ಭತ್ತಾಚ್ಛಾದಕೇನ, ತದುಭಯೇನ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ಕಿಸಾ, ಲೂಖಾ, ದುಬ್ಬಣ್ಣಾ, ಉಪ್ಪಣ್ಡುಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತಾ, ಧಮನಿಸನ್ಥತಗತ್ತಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಕಾಲೇಪಿ ವಿಕಾಲೇಪಿ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ.

೨೬೨. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಗಿಲಾನಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಸೇಹಿ ಭೇಸಜ್ಜೇಹಿ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಸಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ – ಅಚ್ಛವಸಂ, ಮಚ್ಛವಸಂ, ಸುಸುಕಾವಸಂ, ಸೂಕರವಸಂ, ಗದ್ರಭವಸಂ – ಕಾಲೇ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ಕಾಲೇ ನಿಪ್ಪಕ್ಕಂ [ನಿಪಕ್ಕಂ (ಕ.)] ಕಾಲೇ ಸಂಸಟ್ಠಂ ತೇಲಪರಿಭೋಗೇನ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ. ವಿಕಾಲೇ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ವಿಕಾಲೇ ನಿಪ್ಪಕ್ಕಂ ವಿಕಾಲೇ ಸಂಸಟ್ಠಂ, ತಂ ಚೇ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ತಿಣ್ಣಂ ದುಕ್ಕಟಾನಂ. ಕಾಲೇ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ವಿಕಾಲೇ ನಿಪ್ಪಕ್ಕಂ ವಿಕಾಲೇ ಸಂಸಟ್ಠಂ, ತಂ ಚೇ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ದುಕ್ಕಟಾನಂ. ಕಾಲೇ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ಕಾಲೇ ನಿಪ್ಪಕ್ಕಂ ವಿಕಾಲೇ ಸಂಸಟ್ಠಂ, ತಂ ಚೇ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಕಾಲೇ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ಕಾಲೇ ನಿಪ್ಪಕ್ಕಂ ಕಾಲೇ ಸಂಸಟ್ಠಂ, ತಂ ಚೇ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಅನಾಪತ್ತೀತಿ.

ಪಞ್ಚಭೇಸಜ್ಜಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೬೧. ಮೂಲಾದಿಭೇಸಜ್ಜಕಥಾ

೨೬೩. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಗಿಲಾನಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಮೂಲೇಹಿ ಭೇಸಜ್ಜೇಹಿ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮೂಲಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ – ಹಲಿದ್ದಿಂ, ಸಿಙ್ಗಿವೇರಂ, ವಚಂ, ವಚತ್ಥಂ [ವಚತ್ಥಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)], ಅತಿವಿಸಂ, ಕಟುಕರೋಹಿಣಿಂ, ಉಸೀರಂ, ಭದ್ದಮುತ್ತಕಂ, ಯಾನಿ ವಾ ಪನಞ್ಞಾನಿಪಿ ಅತ್ಥಿ ಮೂಲಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ, ನೇವ ಖಾದನೀಯೇ ಖಾದನೀಯತ್ಥಂ ಫರನ್ತಿ, ನ ಭೋಜನೀಯೇ ಭೋಜನೀಯತ್ಥಂ ಫರನ್ತಿ, ತಾನಿ – ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಯಾವಜೀವಂ ಪರಿಹರಿತುಂ; ಸತಿ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ. ಅಸತಿ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಗಿಲಾನಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಮೂಲೇಹಿ ಭೇಸಜ್ಜೇಹಿ ಪಿಟ್ಠೇಹಿ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿಸದಂ ನಿಸದಪೋತಕನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಗಿಲಾನಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕಸಾವೇಹಿ ಭೇಸಜ್ಜೇಹಿ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಸಾವಾನಿ [ಕಸಾವಭೇಸಜ್ಜಾನಿ (ಕ.)] ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ – ನಿಮ್ಬಕಸಾವಂ, ಕುಟಜಕಸಾವಂ, ಪಟೋಲಕಸಾವಂ, ಫಗ್ಗವಕಸಾವಂ, ನತ್ತಮಾಲಕಸಾವಂ, ಯಾನಿ ವಾ ಪನಞ್ಞಾನಿಪಿ ಅತ್ಥಿ ಕಸಾವಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ ನೇವ ಖಾದನೀಯೇ ಖಾದನೀಯತ್ಥಂ ಫರನ್ತಿ, ನ ಭೋಜನೀಯೇ ಭೋಜನೀಯತ್ಥಂ ಫರನ್ತಿ, ತಾನಿ – ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಯಾವಜೀವಂ ಪರಿಹರಿತುಂ; ಸತಿ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ. ಅಸತಿ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಗಿಲಾನಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಣ್ಣೇಹಿ ಭೇಸಜ್ಜೇಹಿ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಣ್ಣಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ – ನಿಮ್ಬಪಣ್ಣಂ, ಕುಟಜಪಣ್ಣಂ, ಪಟೋಲಪಣ್ಣಂ, ಸುಲಸಿಪಣ್ಣಂ, ಕಪ್ಪಾಸಪಣ್ಣಂ, ಯಾನಿ ವಾ ಪನಞ್ಞಾನಿಪಿ ಅತ್ಥಿ ಪಣ್ಣಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ, ನೇವ ಖಾದನೀಯೇ ಖಾದನೀಯತ್ಥಂ ಫರನ್ತಿ, ನ ಭೋಜನೀಯೇ ಭೋಜನೀಯತ್ಥಂ ಫರನ್ತಿ…ಪೇ….

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಗಿಲಾನಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಫಲೇಹಿ ಭೇಸಜ್ಜೇಹಿ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಫಲಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ – ಬಿಲಙ್ಗಂ, ಪಿಪ್ಪಲಿಂ, ಮರಿಚಂ, ಹರೀತಕಂ, ವಿಭೀತಕಂ, ಆಮಲಕಂ, ಗೋಟ್ಠಫಲಂ [ಗೋಠಫಲಂ (ಸ್ಯಾ.), ಕೋಟ್ಠಫಲಂ (ಕ.)], ಯಾನಿ ವಾ ಪನಞ್ಞಾನಿಪಿ ಅತ್ಥಿ ಫಲಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ, ನೇವ ಖಾದನೀಯೇ ಖಾದನೀಯತ್ಥಂ ಫರನ್ತಿ, ನ ಭೋಜನೀಯೇ ಭೋಜನೀಯತ್ಥಂ ಫರನ್ತಿ…ಪೇ….

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಗಿಲಾನಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಜತೂಹಿ ಭೇಸಜ್ಜೇಹಿ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜತೂನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ – ಹಿಙ್ಗುಂ, ಹಿಙ್ಗುಜತುಂ, ಹಿಙ್ಗುಸಿಪಾಟಿಕಂ, ತಕಂ, ತಕಪತ್ತಿಂ, ತಕಪಣ್ಣಿಂ, ಸಜ್ಜುಲಸಂ, ಯಾನಿ ವಾ ಪನಞ್ಞಾನಿಪಿ ಅತ್ಥಿ ಜತೂನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ, ನೇವ ಖಾದನೀಯೇ ಖಾದನೀಯತ್ಥಂ ಫರನ್ತಿ…ಪೇ….

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಗಿಲಾನಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಲೋಣೇಹಿ ಭೇಸಜ್ಜೇಹಿ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲೋಣಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ – ಸಾಮುದ್ದಂ, ಕಾಳಲೋಣಂ, ಸಿನ್ಧವಂ, ಉಬ್ಭಿದಂ [ಉಬ್ಭಿರಂ (ಕ.)], ಬಿಲಂ [ಬಿಳಾಲಂ (ಸೀ.)], ಯಾನಿ ವಾ ಪನಞ್ಞಾನಿಪಿ ಅತ್ಥಿ ಲೋಣಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ, ನೇವ ಖಾದನೀಯೇ ಖಾದನೀಯತ್ಥಂ ಫರನ್ತಿ, ನ ಭೋಜನೀಯೇ ಭೋಜನೀಯತ್ಥಂ ಫರನ್ತಿ, ತಾನಿ – ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಯಾವಜೀವಂ ಪರಿಹರಿತುಂ; ಸತಿ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ. ಅಸತಿ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾತಿ.

೨೬೪. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಆಯಸ್ಮತೋ ಬೇಲಟ್ಠಸೀಸಸ್ಸ ಥುಲ್ಲಕಚ್ಛಾಬಾಧೋ ಹೋತಿ. ತಸ್ಸ ಲಸಿಕಾಯ ಚೀವರಾನಿ ಕಾಯೇ ಲಗ್ಗನ್ತಿ, ತಾನಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಉದಕೇನ ತೇಮೇತ್ವಾ ತೇಮೇತ್ವಾ ಅಪಕಡ್ಢನ್ತಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ಸೇನಾಸನಚಾರಿಕಂ ಆಹಿಣ್ಡನ್ತೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಉದಕೇನ ತೇಮೇತ್ವಾ ತೇಮೇತ್ವಾ ಅಪಕಡ್ಢನ್ತೇ, ದಿಸ್ವಾನ ಯೇನ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಂ ಇಮಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಬಾಧೋ’’ತಿ? ‘‘ಇಮಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ, ಆಯಸ್ಮತೋ ಥುಲ್ಲಕಚ್ಛಾಬಾಧೋ, ಲಸಿಕಾಯ ಚೀವರಾನಿ ಕಾಯೇ ಲಗ್ಗನ್ತಿ, ತಾನಿ ಮಯಂ ಉದಕೇನ ತೇಮೇತ್ವಾ ತೇಮೇತ್ವಾ ಅಪಕಡ್ಢಾಮಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಸ ಕಣ್ಡು ವಾ, ಪಿಳಕಾ ವಾ, ಅಸ್ಸಾವೋ ವಾ, ಥುಲ್ಲಕಚ್ಛು ವಾ ಆಬಾಧೋ, ಕಾಯೋ ವಾ ದುಗ್ಗನ್ಧೋ, ಚುಣ್ಣಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ; ಅಗಿಲಾನಸ್ಸ ಛಕಣಂ ಮತ್ತಿಕಂ ರಜನನಿಪ್ಪಕ್ಕಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉದುಕ್ಖಲಂ ಮುಸಲ’’ನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಗಿಲಾನಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಚುಣ್ಣೇಹಿ ಭೇಸಜ್ಜೇಹಿ ಚಾಲಿತೇಹಿ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚುಣ್ಣಚಾಲಿನಿನ್ತಿ. ಸಣ್ಹೇಹಿ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಸ್ಸಚಾಲಿನಿನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅಮನುಸ್ಸಿಕಾಬಾಧೋ ಹೋತಿ. ತಂ ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯಾ ಉಪಟ್ಠಹನ್ತಾ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು ಅರೋಗಂ ಕಾತುಂ. ಸೋ ಸೂಕರಸೂನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಆಮಕಮಂಸಂ ಖಾದಿ, ಆಮಕಲೋಹಿತಂ ಪಿವಿ. ತಸ್ಸ ಸೋ ಅಮನುಸ್ಸಿಕಾಬಾಧೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಮನುಸ್ಸಿಕಾಬಾಧೇ ಆಮಕಮಂಸಂ ಆಮಕಲೋಹಿತನ್ತಿ.

೨೬೫. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚಕ್ಖುರೋಗಾಬಾಧೋ ಹೋತಿ. ತಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಪರಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಉಚ್ಚಾರಮ್ಪಿ ಪಸ್ಸಾವಮ್ಪಿ ನಿಕ್ಖಾಮೇನ್ತಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ಸೇನಾಸನಚಾರಿಕಂ ಆಹಿಣ್ಡನ್ತೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಪರಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಉಚ್ಚಾರಮ್ಪಿ ಪಸ್ಸಾವಮ್ಪಿ ನಿಕ್ಖಾಮೇನ್ತೇ, ದಿಸ್ವಾನ ಯೇನ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಂ ಇಮಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಬಾಧೋ’’ತಿ? ‘‘ಇಮಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ, ಆಯಸ್ಮತೋ ಚಕ್ಖುರೋಗಾಬಾಧೋ. ಇಮಂ ಮಯಂ ಪರಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಉಚ್ಚಾರಮ್ಪಿ ಪಸ್ಸಾವಮ್ಪಿ ನಿಕ್ಖಾಮೇಮಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಜನಂ – ಕಾಳಞ್ಜನಂ, ರಸಞ್ಜನಂ, ಸೋತಞ್ಜನಂ, ಗೇರುಕಂ, ಕಪಲ್ಲ’’ನ್ತಿ. ಅಞ್ಜನೂಪಪಿಸನೇಹಿ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚನ್ದನಂ, ತಗರಂ, ಕಾಳಾನುಸಾರಿಯಂ, ತಾಲೀಸಂ, ಭದ್ದಮುತ್ತಕನ್ತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಿಟ್ಠಾನಿ ಅಞ್ಜನಾನಿ ಚರುಕೇಸುಪಿ [ಥಾಲಕೇಸುಪಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಸರಾವಕೇಸುಪಿ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತಿ; ತಿಣಚುಣ್ಣೇಹಿಪಿ ಪಂಸುಕೇಹಿಪಿ ಓಕಿರಿಯನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಜನಿನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಚ್ಚಾವಚಾ ಅಞ್ಜನಿಯೋ ಧಾರೇನ್ತಿ – ಸೋವಣ್ಣಮಯಂ, ರೂಪಿಯಮಯಂ. ಮನುಸ್ಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಗಿಹೀ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ’’ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಚ್ಚಾವಚಾ ಅಞ್ಜನೀ ಧಾರೇತಬ್ಬಾ. ಯೋ ಧಾರೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಿಮಯಂ, ದನ್ತಮಯಂ, ವಿಸಾಣಮಯಂ, ನಳಮಯಂ, ವೇಳುಮಯಂ, ಕಟ್ಠಮಯಂ, ಜತುಮಯಂ, ಫಲಮಯಂ, ಲೋಹಮಯಂ, ಸಙ್ಖನಾಭಿಮಯನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಜನಿಯೋ ಅಪಾರುತಾ ಹೋನ್ತಿ, ತಿಣಚುಣ್ಣೇಹಿಪಿ ಪಂಸುಕೇಹಿಪಿ ಓಕಿರಿಯನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪಿಧಾನನ್ತಿ. ಅಪಿಧಾನಂ ನಿಪತತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುತ್ತಕೇನ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜನಿಯಾ ಬನ್ಧಿತುನ್ತಿ. ಅಞ್ಜನೀ ಫಲತಿ [ನಿಪತತಿ (ಕ.)]. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುತ್ತಕೇನ ಸಿಬ್ಬೇತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಙ್ಗುಲಿಯಾ ಅಞ್ಜನ್ತಿ, ಅಕ್ಖೀನಿ ದುಕ್ಖಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಜನಿಸಲಾಕನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಚ್ಚಾವಚಾ ಅಞ್ಜನಿಸಲಾಕಾಯೋ ಧಾರೇನ್ತಿ – ಸೋವಣ್ಣಮಯಂ ರೂಪಿಯಮಯಂ. ಮನುಸ್ಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ, ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಗಿಹೀ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ’’ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಚ್ಚಾವಚಾ ಅಞ್ಜನಿಸಲಾಕಾ ಧಾರೇತಬ್ಬಾ. ಯೋ ಧಾರೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಿಮಯಂ…ಪೇ… ಸಙ್ಖನಾಭಿಮಯನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಜನಿಸಲಾಕಾ ಭೂಮಿಯಂ ಪತಿತಾ ಫರುಸಾ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಲಾಕಠಾನಿಯನ್ತಿ [ಸಲಾಕೋಧಾನಿಯನ್ತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)].

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಞ್ಜನಿಮ್ಪಿ ಅಞ್ಜನಿಸಲಾಕಮ್ಪಿ ಹತ್ಥೇನ ಪರಿಹರನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಜನಿತ್ಥವಿಕನ್ತಿ. ಅಂಸಬದ್ಧಕೋ ನ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಂಸಬದ್ಧಕಂ ಬನ್ಧನಸುತ್ತಕನ್ತಿ.

೨೬೬. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮತೋ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛಸ್ಸ ಸೀಸಾಭಿತಾಪೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮುದ್ಧನಿ ತೇಲಕನ್ತಿ. ನಕ್ಖಮನಿಯೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನತ್ಥುಕಮ್ಮನ್ತಿ. ನತ್ಥು ಗಲತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನತ್ಥುಕರಣಿನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಚ್ಚಾವಚಾ ನತ್ಥುಕರಣಿಯೋ ಧಾರೇನ್ತಿ – ಸೋವಣ್ಣಮಯಂ ರೂಪಿಯಮಯಂ. ಮನುಸ್ಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ, ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಗಿಹೀ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ’’ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಚ್ಚಾವಚಾ ನತ್ಥುಕರಣೀ ಧಾರೇತಬ್ಬಾ. ಯೋ ಧಾರೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಿಮಯಂ…ಪೇ… ಸಙ್ಖನಾಭಿಮಯನ್ತಿ. ನತ್ಥುಂ ವಿಸಮಂ ಆಸಿಞ್ಚನ್ತಿ [ನತ್ಥು ವಿಸಮಂ ಆಸಿಞ್ಚಿಯತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)]. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಮಕನತ್ಥುಕರಣಿನ್ತಿ. ನಕ್ಖಮನಿಯೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧೂಮಂ ಪಾತುನ್ತಿ. ತಞ್ಞೇವ ವಟ್ಟಿಂ ಆಲಿಮ್ಪೇತ್ವಾ ಪಿವನ್ತಿ, ಕಣ್ಠೋ ದಹತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧೂಮನೇತ್ತನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಚ್ಚಾವಚಾನಿ ಧೂಮನೇತ್ತಾನಿ ಧಾರೇನ್ತಿ – ಸೋವಣ್ಣಮಯಂ ರೂಪಿಯಮಯಂ. ಮನುಸ್ಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಗಿಹೀ ಕಾಮಭೋಗಿನೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಚ್ಚಾವಚಾನಿ ಧೂಮನೇತ್ತಾನಿ ಧಾರೇತಬ್ಬಾನಿ. ಯೋ ಧಾರೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಿಮಯಂ…ಪೇ… ಸಙ್ಖನಾಭಿಮಯನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಧೂಮನೇತ್ತಾನಿ ಅಪಾರುತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ಪಾಣಕಾ ಪವಿಸನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪಿಧಾನನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಧೂಮನೇತ್ತಾನಿ ಹತ್ಥೇನ ಪರಿಹರನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧೂಮನೇತ್ತಥವಿಕನ್ತಿ. ಏಕತೋ ಘಂಸಿಯನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಮಕಥವಿಕನ್ತಿ. ಅಂಸಬದ್ಧಕೋ ನ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಂಸಬದ್ಧಕಂ ಬನ್ಧನಸುತ್ತಕನ್ತಿ.

೨೬೭. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮತೋ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛಸ್ಸ ವಾತಾಬಾಧೋ ಹೋತಿ. ವೇಜ್ಜಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ತೇಲಂ ಪಚಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೇಲಪಾಕನ್ತಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಖೋ ಪನ ತೇಲಪಾಕೇ ಮಜ್ಜಂ ಪಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೇಲಪಾಕೇ ಮಜ್ಜಂ ಪಕ್ಖಿಪಿತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅತಿಪಕ್ಖಿತ್ತಮಜ್ಜಾನಿ [ಅತಿಖಿತ್ತಮಜ್ಜಾನಿ (ಕ.)] ತೇಲಾನಿ ಪಚನ್ತಿ, ತಾನಿ ಪಿವಿತ್ವಾ ಮಜ್ಜನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತಿಪಕ್ಖಿತ್ತಮಜ್ಜಂ ತೇಲಂ ಪಾತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಪಿವೇಯ್ಯ, ಯಥಾಧಮ್ಮೋ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಮಿಂ ತೇಲಪಾಕೇ ಮಜ್ಜಸ್ಸ ನ ವಣ್ಣೋ ನ ಗನ್ಧೋ ನ ರಸೋ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಏವರೂಪಂ ಮಜ್ಜಪಕ್ಖಿತ್ತಂ ತೇಲಂ ಪಾತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಬಹುಂ ಅತಿಪಕ್ಖಿತ್ತಮಜ್ಜಂ ತೇಲಂ ಪಕ್ಕಂ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಕಥಂ ನು ಖೋ ಅತಿಪಕ್ಖಿತ್ತಮಜ್ಜೇ ತೇಲೇ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಬ್ಭಞ್ಜನಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮತೋ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛಸ್ಸ ಬಹುತರಂ ತೇಲಂ ಪಕ್ಕಂ ಹೋತಿ, ತೇಲಭಾಜನಂ ನ ವಿಜ್ಜತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಣಿ ತುಮ್ಬಾನಿ – ಲೋಹತುಮ್ಬಂ, ಕಟ್ಠತುಮ್ಬಂ, ಫಲತುಮ್ಬನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮತೋ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛಸ್ಸ ಅಙ್ಗವಾತೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸೇದಕಮ್ಮನ್ತಿ. ನಕ್ಖಮನಿಯೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಭಾರಸೇದನ್ತಿ. ನಕ್ಖಮನಿಯೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸೇದನ್ತಿ. ನಕ್ಖಮನಿಯೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಙ್ಗೋದಕನ್ತಿ. ನಕ್ಖಮನಿಯೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉದಕಕೋಟ್ಠಕನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮತೋ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛಸ್ಸ ಪಬ್ಬವಾತೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲೋಹಿತಂ ಮೋಚೇತುನ್ತಿ. ನಕ್ಖಮನಿಯೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲೋಹಿತಂ ಮೋಚೇತ್ವಾ ವಿಸಾಣೇನ ಗಾಹೇತುನ್ತಿ [ಗಹೇತುನ್ತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)].

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮತೋ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛಸ್ಸ ಪಾದಾ ಫಲಿತಾ [ಫಾಲಿತಾ (ಕ.)] ಹೋನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಾದಬ್ಭಞ್ಜನನ್ತಿ. ನಕ್ಖಮನಿಯೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಜ್ಜಂ ಅಭಿಸಙ್ಖರಿತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಗಣ್ಡಾಬಾಧೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ಥಕಮ್ಮನ್ತಿ. ಕಸಾವೋದಕೇನ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಸಾವೋದಕನ್ತಿ. ತಿಲಕಕ್ಕೇನ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಿಲಕಕ್ಕನ್ತಿ. ಕಬಳಿಕಾಯ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಬಳಿಕನ್ತಿ. ವಣಬನ್ಧನಚೋಳೇನ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಣಬನ್ಧನಚೋಳನ್ತಿ. ವಣೋ ಕಣ್ಡುವತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಸಪಕುಟ್ಟೇನ [ಸಾಸಪಕುಡ್ಡೇನ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಫೋಸಿತುನ್ತಿ. ವಣೋ ಕಿಲಿಜ್ಜಿತ್ಥ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧೂಮಂ ಕಾತುನ್ತಿ. ವಡ್ಢಮಂಸಂ ವುಟ್ಠಾತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲೋಣಸಕ್ಖರಿಕಾಯ ಛಿನ್ದಿತುನ್ತಿ. ವಣೋ ನ ರುಹತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಣತೇಲನ್ತಿ. ತೇಲಂ ಗಲತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಕಾಸಿಕಂ ಸಬ್ಬಂ ವಣಪಟಿಕಮ್ಮನ್ತಿ.

೨೬೮. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಹಿನಾ ದಟ್ಠೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತ್ತಾರಿ ಮಹಾವಿಕಟಾನಿ ದಾತುಂ – ಗೂಥಂ, ಮುತ್ತಂ, ಛಾರಿಕಂ, ಮತ್ತಿಕನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಾನಿ ನು ಖೋ ಉದಾಹು ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತಿ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೇ ಪಟಿಗ್ಗಹಾಪೇತುಂ, ಅಸತಿ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೇ ಸಾಮಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ವಿಸಂ ಪೀತಂ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ ಭಿಕ್ಖವೇ ಗೂಥಂ ಪಾಯೇತುನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ನು ಖೋ ಉದಾಹು ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಂ ಕರೋನ್ತೋ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಸ್ವೇವ ಪಟಿಗ್ಗಹೋ ಕತೋ, ನ ಪುನ [ಕತೋ ಪನ (?)] ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋತಿ.

೨೬೯. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಘರದಿನ್ನಕಾಬಾಧೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸೀತಾಲೋಳಿಂ ಪಾಯೇತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ದುಟ್ಠಗಹಣಿಕೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಮಿಸಖಾರಂ ಪಾಯೇತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಣ್ಡುರೋಗಾಬಾಧೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮುತ್ತಹರೀತಕಂ ಪಾಯೇತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಛವಿದೋಸಾಬಾಧೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗನ್ಧಾಲೇಪಂ ಕಾತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಭಿಸನ್ನಕಾಯೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿರೇಚನಂ ಪಾತುನ್ತಿ. ಅಚ್ಛಕಞ್ಜಿಯಾ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಚ್ಛಕಞ್ಜಿನ್ತಿ. ಅಕಟಯೂಸೇನ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಕಟಯೂಸನ್ತಿ. ಕಟಾಕಟೇನ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಟಾಕಟನ್ತಿ. ಪಟಿಚ್ಛಾದನೀಯೇನ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಛಾದನೀಯನ್ತಿ.

ಮೂಲಾದಿಭೇಸಜ್ಜಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೬೨. ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛವತ್ಥು

೨೭೦. [ಇದಂ ವತ್ಥು ಪಾರಾ. ೬೧೮ ಆದಯೋ] ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೋ ರಾಜಗಹೇ ಪಬ್ಭಾರಂ ಸೋಧಾಪೇತಿ ಲೇಣಂ ಕತ್ತುಕಾಮೋ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಂ, ಭನ್ತೇ, ಥೇರೋ ಕಾರಾಪೇತೀ’’ತಿ? ‘‘ಪಬ್ಭಾರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸೋಧಾಪೇಮಿ, ಲೇಣಂ ಕತ್ತುಕಾಮೋ’’ತಿ. ‘‘ಅತ್ಥೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಆರಾಮಿಕೇನಾ’’ತಿ? ‘‘ನ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ಆರಾಮಿಕೋ ಅನುಞ್ಞಾತೋ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಮಮ ಆರೋಚೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ. ‘ಏವಂ, ಮಹಾರಾಜಾ’ತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೋ ರಞ್ಞೋ ಮಾಗಧಸ್ಸ ಸೇನಿಯಸ್ಸ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೋ ರಾಜಾನಂ ಮಾಗಧಂ ಸೇನಿಯಂ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ, ಸಮಾದಪೇಸಿ, ಸಮುತ್ತೇಜೇಸಿ, ಸಮ್ಪಹಂಸೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ಆಯಸ್ಮತಾ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೇನ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸಿತೋ ಸಮಾದಪಿತೋ ಸಮುತ್ತೇಜಿತೋ ಸಮ್ಪಹಂಸಿತೋ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೋ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ದೂತಂ ಪಾಹೇಸಿ – ‘‘ರಾಜಾ, ಭನ್ತೇ, ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ಆರಾಮಿಕಂ ದಾತುಕಾಮೋ. ಕಥಂ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಮಯಾ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆರಾಮಿಕ’’ನ್ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅನುಞ್ಞಾತೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಆರಾಮಿಕೋ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಮಹಾರಾಜಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಆರಾಮಿಕಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛಸ್ಸ ಆರಾಮಿಕಂ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ, ವಿಸ್ಸರಿತ್ವಾ, ಚಿರೇನ ಸತಿಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ, ಅಞ್ಞತರಂ ಸಬ್ಬತ್ಥಕಂ ಮಹಾಮತ್ತಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಯೋ ಮಯಾ, ಭಣೇ, ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಆರಾಮಿಕೋ ಪಟಿಸ್ಸುತೋ, ದಿನ್ನೋ ಸೋ ಆರಾಮಿಕೋ’’ತಿ? ‘‘ನ ಖೋ, ದೇವ, ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಆರಾಮಿಕೋ ದಿನ್ನೋ’’ತಿ. ‘‘ಕೀವ ಚಿರಂ ನು ಖೋ, ಭಣೇ, ಇತೋ [ಇತೋ ರತ್ತಿ (ಸ್ಯಾ.)] ಹಿ ತಂ ಹೋತೀ’’ತಿ? ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಮಹಾಮತ್ತೋ ರತ್ತಿಯೋ ಗಣೇತ್ವಾ [ವಿಗಣೇತ್ವಾ (ಸೀ.)] ರಾಜಾನಂ ಮಾಗಧಂ ಸೇನಿಯಂ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಪಞ್ಚ, ದೇವ, ರತ್ತಿಸತಾನೀ’’ತಿ. ತೇನ ಹಿ, ಭಣೇ, ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಆರಾಮಿಕಸತಾನಿ ದೇಹೀತಿ. ‘‘ಏವಂ, ದೇವಾ’’ತಿ ಖೋ ಸೋ ಮಹಾಮತ್ತೋ ರಞ್ಞೋ ಮಾಗಧಸ್ಸ ಸೇನಿಯಸ್ಸ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಆರಾಮಿಕಸತಾನಿ ಪಾದಾಸಿ, ಪಾಟಿಯೇಕ್ಕೋ ಗಾಮೋ ನಿವಿಸಿ. ‘ಆರಾಮಿಕಗಾಮಕೋತಿ’ಪಿ ನಂ ಆಹಂಸು, ‘ಪಿಲಿನ್ದಗಾಮಕೋ’ತಿಪಿ ನಂ ಆಹಂಸು.

೨೭೧. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೋ ತಸ್ಮಿಂ ಗಾಮಕೇ ಕುಲೂಪಕೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೋ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಪಿಲಿನ್ದಗಾಮಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪಾವಿಸಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ತಸ್ಮಿಂ ಗಾಮಕೇ ಉಸ್ಸವೋ ಹೋತಿ. ದಾರಕಾ ಅಲಙ್ಕತಾ ಮಾಲಾಕಿತಾ ಕೀಳನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೋ ಪಿಲಿನ್ದಗಾಮಕೇ ಸಪದಾನಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಮಾನೋ ಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಆರಾಮಿಕಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ತಸ್ಸಾ ಆರಾಮಿಕಿನಿಯಾ ಧೀತಾ ಅಞ್ಞೇ ದಾರಕೇ ಅಲಙ್ಕತೇ ಮಾಲಾಕಿತೇ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ರೋದತಿ – ‘ಮಾಲಂ ಮೇ ದೇಥ, ಅಲಙ್ಕಾರಂ ಮೇ ದೇಥಾ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೋ ತಂ ಆರಾಮಿಕಿನಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಸ್ಸಾಯಂ ದಾರಿಕಾ ರೋದತೀ’’ತಿ? ‘‘ಅಯಂ, ಭನ್ತೇ, ದಾರಿಕಾ ಅಞ್ಞೇ ದಾರಕೇ ಅಲಙ್ಕತೇ ಮಾಲಾಕಿತೇ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ರೋದತಿ – ‘ಮಾಲಂ ಮೇ ದೇಥ, ಅಲಙ್ಕಾರಂ ಮೇ ದೇಥಾ’ತಿ. ಕುತೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ದುಗ್ಗತಾನಂ ಮಾಲಾ, ಕುತೋ ಅಲಙ್ಕಾರೋ’’ತಿ? ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೋ ಅಞ್ಞತರಂ ತಿಣಣ್ಡುಪಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತಂ ಆರಾಮಿಕಿನಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಹನ್ದಿಮಂ ತಿಣಣ್ಡುಪಕಂ ತಸ್ಸಾ ದಾರಿಕಾಯ ಸೀಸೇ ಪಟಿಮುಞ್ಚಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಾ ಆರಾಮಿಕಿನೀ ತಂ ತಿಣಣ್ಡುಪಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ದಾರಿಕಾಯ ಸೀಸೇ ಪಟಿಮುಞ್ಚಿ. ಸಾ ಅಹೋಸಿ ಸುವಣ್ಣಮಾಲಾ ಅಭಿರೂಪಾ, ದಸ್ಸನೀಯಾ, ಪಾಸಾದಿಕಾ; ನತ್ಥಿ ತಾದಿಸಾ ರಞ್ಞೋಪಿ ಅನ್ತೇಪುರೇ ಸುವಣ್ಣಮಾಲಾ. ಮನುಸ್ಸಾ ರಞ್ಞೋ ಮಾಗಧಸ್ಸ ಸೇನಿಯಸ್ಸ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ಆರೋಚೇಸುಂ – ‘‘ಅಮುಕಸ್ಸ, ದೇವ, ಆರಾಮಿಕಸ್ಸ ಘರೇ ಸುವಣ್ಣಮಾಲಾ ಅಭಿರೂಪಾ, ದಸ್ಸನೀಯಾ, ಪಾಸಾದಿಕಾ; ನತ್ಥಿ ತಾದಿಸಾ ದೇವಸ್ಸಪಿ ಅನ್ತೇಪುರೇ ಸುವಣ್ಣಮಾಲಾ; ಕುತೋ ತಸ್ಸ ದುಗ್ಗತಸ್ಸ? ನಿಸ್ಸಂಸಯಂ ಚೋರಿಕಾಯ ಆಭತಾ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ತಂ ಆರಾಮಿಕಕುಲಂ ಬನ್ಧಾಪೇಸಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೋ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಪಿಲಿನ್ದಗಾಮಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪಾವಿಸಿ. ಪಿಲಿನ್ದಗಾಮಕೇ ಸಪದಾನಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಮಾನೋ ಯೇನ ತಸ್ಸ ಆರಾಮಿಕಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಟಿವಿಸ್ಸಕೇ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಕಹಂ ಇಮಂ ಆರಾಮಿಕಕುಲಂ ಗತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏತಿಸ್ಸಾ, ಭನ್ತೇ, ಸುವಣ್ಣಮಾಲಾಯ ಕಾರಣಾ ರಞ್ಞಾ ಬನ್ಧಾಪಿತ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೋ ಯೇನ ರಞ್ಞೋ ಮಾಗಧಸ್ಸ ಸೇನಿಯಸ್ಸ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ರಾಜಾನಂ ಮಾಗಧಂ ಸೇನಿಯಂ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೋ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಸ್ಸ, ಮಹಾರಾಜ, ಆರಾಮಿಕಕುಲಂ ಬನ್ಧಾಪಿತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ತಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ, ಆರಾಮಿಕಸ್ಸ ಘರೇ ಸುವಣ್ಣಮಾಲಾ ಅಭಿರೂಪಾ, ದಸ್ಸನೀಯಾ, ಪಾಸಾದಿಕಾ; ನತ್ಥಿ ತಾದಿಸಾ ಅಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ ಅನ್ತೇಪುರೇ ಸುವಣ್ಣಮಾಲಾ; ಕುತೋ ತಸ್ಸ ದುಗ್ಗತಸ್ಸ? ನಿಸ್ಸಂಸಯಂ ಚೋರಿಕಾಯ ಆಭತಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೋ ರಞ್ಞೋ ಮಾಗಧಸ್ಸ ಸೇನಿಯಸ್ಸ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ಪಾಸಾದಂ ಸುವಣ್ಣನ್ತಿ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿ; ಸೋ ಅಹೋಸಿ ಸಬ್ಬಸೋವಣ್ಣಮಯೋ. ‘‘ಇದಂ ಪನ ತೇ, ಮಹಾರಾಜ, ತಾವ ಬಹುಂ ಸುವಣ್ಣಂ ಕುತೋ’’ತಿ? ‘ಅಞ್ಞಾತಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯಸ್ಸೇವೇಸೋ ಇದ್ಧಾನುಭಾವೋ’ತಿ ತಂ ಆರಾಮಿಕಕುಲಂ ಮುಞ್ಚಾಪೇಸಿ.

ಮನುಸ್ಸಾ ‘‘ಅಯ್ಯೇನ ಕಿರ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೇನ ಸರಾಜಿಕಾಯ ಪರಿಸಾಯ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಂ ಇದ್ಧಿಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ ದಸ್ಸಿತ’’ನ್ತಿ ಅತ್ತಮನಾ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ ಅಭಿಹರಿಂಸು, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಪ್ಪಿಂ, ನವನೀತಂ, ತೇಲಂ, ಮಧುಂ [ಸಪ್ಪಿ ನವನೀತಂ ತೇಲಂ ಮಧು (ಕ.)], ಫಾಣಿತಂ. ಪಕತಿಯಾಪಿ ಚ ಆಯಸ್ಮಾ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೋ ಲಾಭೀ ಹೋತಿ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭೇಸಜ್ಜಾನಂ; ಲದ್ಧಂ ಲದ್ಧಂ ಪರಿಸಾಯ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತಿ. ಪರಿಸಾ ಚಸ್ಸ ಹೋತಿ ಬಾಹುಲ್ಲಿಕಾ; ಲದ್ಧಂ ಲದ್ಧಂ ಕೋಲಮ್ಬೇಪಿ [ಕೋಳುಮ್ಬೇಪಿ (ಕ.)], ಘಟೇಪಿ, ಪೂರೇತ್ವಾ ಪಟಿಸಾಮೇತಿ; ಪರಿಸ್ಸಾವನಾನಿಪಿ, ಥವಿಕಾಯೋಪಿ, ಪೂರೇತ್ವಾ ವಾತಪಾನೇಸು ಲಗ್ಗೇತಿ. ತಾನಿ ಓಲೀನವಿಲೀನಾನಿ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ. ಉನ್ದೂರೇಹಿಪಿ ವಿಹಾರಾ ಓಕಿಣ್ಣವಿಕಿಣ್ಣಾ ಹೋನ್ತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ವಿಹಾರಚಾರಿಕಂ ಆಹಿಣ್ಡನ್ತಾ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಅನ್ತೋಕೋಟ್ಠಾಗಾರಿಕಾ ಇಮೇ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ’’ತಿ. ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇಸಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಾನಂ ಖಿಯ್ಯನ್ತಾನಂ ವಿಪಾಚೇನ್ತಾನಂ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ, ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖೂ ಏವರೂಪಾಯ ಬಾಹುಲ್ಲಾಯ ಚೇತೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ವಿಗರಹಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಏವರೂಪಾಯ ಬಾಹುಲ್ಲಾಯ ಚೇತೇನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾತಿ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಯಾನಿ ಖೋ ಪನ ತಾನಿ ಗಿಲಾನಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಟಿಸಾಯನೀಯಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಪ್ಪಿ, ನವನೀತಂ, ತೇಲಂ, ಮಧು, ಫಾಣಿತಂ, ತಾನಿ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಸತ್ತಾಹಪರಮಂ ಸನ್ನಿಧಿಕಾರಕಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಾನಿ. ತಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮಯತೋ ಯಥಾಧಮ್ಮೋ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛವತ್ಥು ನಿಟ್ಠಿತಂ.

ಭೇಸಜ್ಜಾನುಞ್ಞಾತಭಾಣವಾರೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ ಪಠಮೋ.

೧೬೩. ಗುಳಾದಿಅನುಜಾನನಾ

೨೭೨. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಯಥಾಭಿರನ್ತಂ ವಿಹರಿತ್ವಾ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ತೇನ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಕಙ್ಖಾರೇವತೋ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಗುಳಕರಣಂ, ಓಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಗುಳೇ ಪಿಟ್ಠಮ್ಪಿ ಛಾರಿಕಮ್ಪಿ ಪಕ್ಖಿಪನ್ತೇ, ದಿಸ್ವಾನ ‘‘ಅಕಪ್ಪಿಯೋ ಗುಳೋ ಸಾಮಿಸೋ, ನ ಕಪ್ಪತಿ ಗುಳೋ ವಿಕಾಲೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತೋ ಸಪರಿಸೋ ಗುಳಂ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ. ಯೇಪಿಸ್ಸ ಸೋತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞನ್ತಿ, ತೇಪಿ ಗುಳಂ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಕಿಮತ್ಥಾಯ [ಕಿಮತ್ಥಿಯಾ (ಕ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗುಳೇ ಪಿಟ್ಠಮ್ಪಿ ಛಾರಿಕಮ್ಪಿ ಪಕ್ಖಿಪನ್ತೀತಿ? ಥದ್ಧತ್ಥಾಯ [ಬನ್ಧನತ್ಥಾಯ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಭಗವಾತಿ. ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಥದ್ಧತ್ಥಾಯ ಗುಳೇ ಪಿಟ್ಠಮ್ಪಿ ಛಾರಿಕಮ್ಪಿ ಪಕ್ಖಿಪನ್ತಿ, ಸೋ ಚ ಗುಳೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಥಾಸುಖಂ ಗುಳಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುನ್ತಿ.

ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಕಙ್ಖಾರೇವತೋ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ವಚ್ಚೇ ಮುಗ್ಗಂ ಜಾತಂ, ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ‘‘ಅಕಪ್ಪಿಯಾ ಮುಗ್ಗಾ; ಪಕ್ಕಾಪಿ ಮುಗ್ಗಾ ಜಾಯನ್ತೀತಿ’’ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತೋ ಸಪರಿಸೋ ಮುಗ್ಗಂ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ. ಯೇಪಿಸ್ಸ ಸೋತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞನ್ತಿ, ತೇಪಿ ಮುಗ್ಗಂ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಸಚೇ [ಸಚೇಪಿ (?)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಕ್ಕಾಪಿ ಮುಗ್ಗಾ ಜಾಯನ್ತಿ, ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಥಾಸುಖಂ ಮುಗ್ಗಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುನ್ತಿ.

೨೭೩. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಉದರವಾತಾಬಾಧೋ ಹೋತಿ. ಸೋ ಲೋಣಸೋವೀರಕಂ ಅಪಾಯಿ. ತಸ್ಸ ಸೋ ಉದರವಾತಾಬಾಧೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಲೋಣಸೋವೀರಕಂ; ಅಗಿಲಾನಸ್ಸ ಉದಕಸಮ್ಭಿನ್ನಂ ಪಾನಪರಿಭೋಗೇನ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುನ್ತಿ.

ಗುಳಾದಿಅನುಜಾನನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೬೪. ಅನ್ತೋವುಟ್ಠಾದಿಪಟಿಕ್ಖೇಪಕಥಾ

೨೭೪. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ತದವಸರಿ. ತತ್ರ ಸುದಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಗವತೋ ಉದರವಾತಾಬಾಧೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ – ‘ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಭಗವತೋ ಉದರವಾತಾಬಾಧೋ ತೇಕಟುಲಯಾಗುಯಾ ಫಾಸು ಹೋತೀ’ತಿ – ಸಾಮಂ ತಿಲಮ್ಪಿ, ತಣ್ಡುಲಮ್ಪಿ, ಮುಗ್ಗಮ್ಪಿ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ, ಅನ್ತೋ ವಾಸೇತ್ವಾ, ಅನ್ತೋ ಸಾಮಂ ಪಚಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಉಪನಾಮೇಸಿ – ‘‘ಪಿವತು ಭಗವಾ ತೇಕಟುಲಯಾಗು’’ನ್ತಿ. ಜಾನನ್ತಾಪಿ ತಥಾಗತಾ ಪುಚ್ಛನ್ತಿ, ಜಾನನ್ತಾಪಿ ನ ಪುಚ್ಛನ್ತಿ; ಕಾಲಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಪುಚ್ಛನ್ತಿ, ಕಾಲಂ ವಿದಿತ್ವಾ ನ ಪುಚ್ಛನ್ತಿ; ಅತ್ಥಸಂಹಿತಂ ತಥಾಗತಾ ಪುಚ್ಛನ್ತಿ, ನೋ ಅನತ್ಥಸಂಹಿತಂ. ಅನತ್ಥಸಂಹಿತೇ ಸೇತುಘಾತೋ ತಥಾಗತಾನಂ. ದ್ವೀಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಬುದ್ಧಾ ಭಗವನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಟಿಪುಚ್ಛನ್ತಿ – ಧಮ್ಮಂ ವಾ ದೇಸೇಸ್ಸಾಮ, ಸಾವಕಾನಂ ವಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞಪೇಸ್ಸಾಮಾತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಕುತಾಯಂ, ಆನನ್ದ, ಯಾಗೂ’’ತಿ? ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ – ‘ಅನನುಚ್ಛವಿಕಂ, ಆನನ್ದ, ಅನನುಲೋಮಿಕಂ, ಅಪ್ಪತಿರೂಪಂ, ಅಸ್ಸಾಮಣಕಂ, ಅಕಪ್ಪಿಯಂ, ಅಕರಣೀಯಂ. ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತ್ವಂ, ಆನನ್ದ, ಏವರೂಪಾಯ ಬಾಹುಲ್ಲಾಯ ಚೇತೇಸ್ಸಸಿ. ಯದಪಿ, ಆನನ್ದ, ಅನ್ತೋ ವುಟ್ಠಂ [ವುತ್ಥಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ತದಪಿ ಅಕಪ್ಪಿಯಂ; ಯದಪಿ ಅನ್ತೋ ಪಕ್ಕಂ ತದಪಿ ಅಕಪ್ಪಿಯಂ; ಯದಪಿ ಸಾಮಂ ಪಕ್ಕಂ, ತದಪಿ ಅಕಪ್ಪಿಯಂ. ನೇತಂ, ಆನನ್ದ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನ್ತೋ ವುಟ್ಠಂ, ಅನ್ತೋ ಪಕ್ಕಂ, ಸಾಮಂ ಪಕ್ಕಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅನ್ತೋ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವುಟ್ಠಂ, ಅನ್ತೋ ಪಕ್ಕಂ, ಸಾಮಂ ಪಕ್ಕಂ ತಞ್ಚೇ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ತಿಣ್ಣಂ ದುಕ್ಕಟಾನಂ. ಅನ್ತೋ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವುಟ್ಠಂ, ಅನ್ತೋ ಪಕ್ಕಂ, ಅಞ್ಞೇಹಿ ಪಕ್ಕಂ, ತಞ್ಚೇ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ದುಕ್ಕಟಾನಂ. ಅನ್ತೋ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವುಟ್ಠಂ, ಬಹಿ ಪಕ್ಕಂ, ಸಾಮಂ ಪಕ್ಕಂ, ತಞ್ಚೇ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ದುಕ್ಕಟಾನಂ. ಬಹಿ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವುಟ್ಠಂ, ಅನ್ತೋ ಪಕ್ಕಂ, ಸಾಮಂ ಪಕ್ಕಂ, ತಞ್ಚೇ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ದುಕ್ಕಟಾನಂ. ಅನ್ತೋ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವುಟ್ಠಂ, ಬಹಿ ಪಕ್ಕಂ, ಅಞ್ಞೇಹಿ ಪಕ್ಕಂ, ತಞ್ಚೇ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಬಹಿ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವುಟ್ಠಂ, ಅನ್ತೋ ಪಕ್ಕಂ, ಅಞ್ಞೇಹಿ ಪಕ್ಕಂ, ತಞ್ಚೇ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಬಹಿ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವುಟ್ಠಂ, ಬಹಿ ಪಕ್ಕಂ, ಸಾಮಂ ಪಕ್ಕಂ, ತಞ್ಚೇ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಬಹಿ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವುಟ್ಠಂ, ಬಹಿ ಪಕ್ಕಂ, ಅಞ್ಞೇಹಿ ಪಕ್ಕಂ, ತಞ್ಚೇ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಅನಾಪತ್ತೀ’’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಭಗವತಾ ಸಾಮಂಪಾಕೋ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತೋ’’ತಿ ಪುನ ಪಾಕೇ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುನ ಪಾಕಂ ಪಚಿತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖಂ ಹೋತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ಲೋಣಮ್ಪಿ, ತೇಲಮ್ಪಿ, ತಣ್ಡುಲಮ್ಪಿ, ಖಾದನೀಯಮ್ಪಿ ಆರಾಮಂ ಆಹರನ್ತಿ. ತಾನಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಬಹಿ ವಾಸೇನ್ತಿ; ಉಕ್ಕಪಿಣ್ಡಕಾಪಿ ಖಾದನ್ತಿ, ಚೋರಾಪಿ ಹರನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನ್ತೋ ವಾಸೇತುನ್ತಿ. ಅನ್ತೋ ವಾಸೇತ್ವಾ ಬಹಿ ಪಾಚೇನ್ತಿ. ದಮಕಾ ಪರಿವಾರೇನ್ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಅವಿಸ್ಸಟ್ಠಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನ್ತೋ ಪಚಿತುನ್ತಿ. ದುಬ್ಭಿಕ್ಖೇ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಾ ಬಹುತರಂ ಹರನ್ತಿ, ಅಪ್ಪತರಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದೇನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಮಂ ಪಚಿತುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನ್ತೋ ವುಟ್ಠಂ, ಅನ್ತೋ ಪಕ್ಕಂ, ಸಾಮಂ ಪಕ್ಕನ್ತಿ.

ಅನ್ತೋವುಟ್ಠಾದಿಪಟಿಕ್ಖೇಪಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೬೫. ಉಗ್ಗಹಿತಪಟಿಗ್ಗಹಣಾ

೨೭೫. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಾಸೀಸು ವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಾ ರಾಜಗಹಂ ಗಚ್ಛನ್ತಾ ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ನ ಲಭಿಂಸು ಲೂಖಸ್ಸ ವಾ ಪಣೀತಸ್ಸ ವಾ ಭೋಜನಸ್ಸ ಯಾವದತ್ಥಂ ಪಾರಿಪೂರಿಂ; ಬಹುಞ್ಚ ಫಲಖಾದನೀಯಂ ಅಹೋಸಿ; ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೋ ಚ ನ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಿಲನ್ತರೂಪಾ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ವೇಳುವನಂ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೋ, ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಆಚಿಣ್ಣಂ ಖೋ ಪನೇತಂ ಬುದ್ಧಾನಂ ಭಗವನ್ತಾನಂ ಆಗನ್ತುಕೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪಟಿಸಮ್ಮೋದಿತುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಚ್ಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಖಮನೀಯಂ, ಕಚ್ಚಿ ಯಾಪನೀಯಂ, ಕಚ್ಚಿತ್ಥ ಅಪ್ಪಕಿಲಮಥೇನ ಅದ್ಧಾನಂ ಆಗತಾ; ಕುತೋ ಚ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಖಮನೀಯಂ ಭಗವಾ, ಯಾಪನೀಯಂ ಭಗವಾ. ಇಧ ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಕಾಸೀಸು ವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಾ ರಾಜಗಹಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಾ ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ನ ಲಭಿಮ್ಹಾ ಲೂಖಸ್ಸ ವಾ ಪಣೀತಸ್ಸ ವಾ ಭೋಜನಸ್ಸ ಯಾವದತ್ಥಂ ಪಾರಿಪೂರಿಂ; ಬಹುಞ್ಚ ಫಲಖಾದನೀಯಂ ಅಹೋಸಿ; ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೋ ಚ ನ ಅಹೋಸಿ; ತೇನ ಮಯಂ ಕಿಲನ್ತರೂಪಾ ಅದ್ಧಾನಂ ಆಗತಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯತ್ಥ ಫಲಖಾದನೀಯಂ ಪಸ್ಸತಿ, ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೋ ಚ ನ ಹೋತಿ, ಸಾಮಂ ಗಹೇತ್ವಾ, ಹರಿತ್ವಾ, ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೇ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ, ಭೂಮಿಯಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ, ಪಟಿಗ್ಗಹಾಪೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಗ್ಗಹಿತಂ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತು’’ನ್ತಿ.

೨೭೬. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ನವಾ ಚ ತಿಲಾ ನವಞ್ಚ ಮಧು ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಹೋನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಯಂನೂನಾಹಂ ನವೇ ಚ ತಿಲೇ ನವಞ್ಚ ಮಧುಂ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ದದೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಪಟಿಸಮ್ಮೋದಿ, ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತೋ ಖೋ ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಧಿವಾಸೇತು ಮೇ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಸ್ವಾತನಾಯ ಭತ್ತಂ, ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನಾ’’ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸಿ ಭಗವಾ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವತೋ ಅಧಿವಾಸನಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ತಸ್ಸಾ ರತ್ತಿಯಾ ಅಚ್ಚಯೇನ ಪಣೀತಂ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಪಟಿಯಾದಾಪೇತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಕಾಲಂ ಆರೋಚಾಪೇಸಿ – ‘‘ಕಾಲೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ನಿಟ್ಠಿತಂ ಭತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ, ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪಣೀತೇನ ಖಾದನೀಯೇನ ಭೋಜನೀಯೇನ ಸಹತ್ಥಾ ಸನ್ತಪ್ಪೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪವಾರೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಭುತ್ತಾವಿಂ ಓನೀತಪತ್ತಪಾಣಿಂ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಭಗವಾ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇತ್ವಾ, ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ, ಸಮುತ್ತೇಜೇತ್ವಾ, ಸಮ್ಪಹಂಸೇತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

ಅಥ ಖೋ ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಯೇಸಂ ಖೋ ಮಯಾ ಅತ್ಥಾಯ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ನಿಮನ್ತಿತೋ, ‘ನವೇ ಚ ತಿಲೇ ನವಞ್ಚ ಮಧುಂ ದಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ, ತೇ ಮಯಾ ಪಮುಟ್ಠಾ ದಾತುಂ. ಯಂನೂನಾಹಂ ನವೇ ಚ ತಿಲೇ ನವಞ್ಚ ಮಧುಂ ಕೋಲಮ್ಬೇಹಿ ಚ ಘಟೇಹಿ ಚ ಆರಾಮಂ ಹರಾಪೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ನವೇ ಚ ತಿಲೇ ನವಞ್ಚ ಮಧುಂ ಕೋಲಮ್ಬೇಹಿ ಚ ಘಟೇಹಿ ಚ ಆರಾಮಂ ಹರಾಪೇತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತೋ ಖೋ ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಯೇಸಂ ಖೋ ಮಯಾ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅತ್ಥಾಯ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ನಿಮನ್ತಿತೋ, ‘ನವೇ ಚ ತಿಲೇ ನವಞ್ಚ ಮಧುಂ ದಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ, ತೇ ಮಯಾ ಪಮುಟ್ಠಾ ದಾತುಂ. ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತು ಮೇ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ನವೇ ಚ ತಿಲೇ ನವಞ್ಚ ಮಧು’’ನ್ತಿ. ತೇನ ಹಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದೇಹೀತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖೇ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕೇಪಿ ಪವಾರೇನ್ತಿ, ಪಟಿಸಙ್ಖಾಪಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೋ ಚ ಸಙ್ಘೋ ಪವಾರಿತೋ ಹೋತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಾ ನ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ. ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಭುಞ್ಜಥ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತತೋ ನೀಹಟಂ ಭುತ್ತಾವಿನಾ ಪವಾರಿತೇನ ಅನತಿರಿತ್ತಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುನ್ತಿ.

ಉಗ್ಗಹಿತಪಟಿಗ್ಗಹಣಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೬೬. ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಾದಿಅನುಜಾನನಾ

೨೭೭. [ಪಾಚಿ. ೨೯೫] ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪನನ್ದಸ್ಸ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಾಕಕುಲಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಖಾದನೀಯಂ ಪಾಹೇಸಿ – ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಉಪನನ್ದಸ್ಸ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬನ್ತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪನನ್ದೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಗಾಮಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಟ್ಠೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪುಚ್ಛಿಂಸು – ‘‘ಕಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯೋ ಉಪನನ್ದೋ’’ತಿ? ‘‘ಏಸಾವುಸೋ, ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪನನ್ದೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಗಾಮಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಟ್ಠೋ’’ತಿ. ‘‘ಇದಂ, ಭನ್ತೇ, ಖಾದನೀಯಂ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಉಪನನ್ದಸ್ಸ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪಥ ಯಾವ ಉಪನನ್ದೋ ಆಗಚ್ಛತೀತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪನನ್ದೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಪುರೇಭತ್ತಂ ಕುಲಾನಿ ಪಯಿರುಪಾಸಿತ್ವಾ ದಿವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖೇ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕೇಪಿ ಪವಾರೇನ್ತಿ, ಪಟಿಸಙ್ಖಾಪಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೋ ಚ ಸಙ್ಘೋ ಪವಾರಿತೋ ಹೋತಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಾ ನ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ. ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಭುಞ್ಜಥ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರೇಭತ್ತಂ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ಭುತ್ತಾವಿನಾ ಪವಾರಿತೇನ ಅನತಿರಿತ್ತಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುನ್ತಿ.

೨೭೮. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ಯಥಾಭಿರನ್ತಂ ವಿಹರಿತ್ವಾ ಯೇನ ಸಾವತ್ಥಿ ತೇನ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಯೇನ ಸಾವತ್ಥಿ ತದವಸರಿ. ತತ್ರ ಸುದಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಕಾಯಡಾಹಾಬಾಧೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಪುಬ್ಬೇ ತೇ, ಆವುಸೋ ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಕಾಯಡಾಹಾಬಾಧೋ ಕೇನ ಫಾಸು ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಭಿಸೇಹಿ ಚ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಮುಳಾಲಿಕಾಹಿ ಚಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಬಲವಾ ಪುರಿಸೋ ಸಮ್ಮಿಞ್ಜಿತಂ ವಾ ಬಾಹಂ ಪಸಾರೇಯ್ಯ, ಪಸಾರಿತಂ ವಾ ಬಾಹಂ ಸಮಿಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಏವಮೇವ ಜೇತವನೇ ಅನ್ತರಹಿತೋ ಮನ್ದಾಕಿನಿಯಾ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ತೀರೇ ಪಾತುರಹೋಸಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಅಞ್ಞತರೋ ನಾಗೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ, ದಿಸ್ವಾನ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಏತು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯೋ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ. ಸ್ವಾಗತಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಸ್ಸ. ಕೇನ, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ; ಕಿಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ? ‘‘ಭಿಸೇಹಿ ಚ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಅತ್ಥೋ, ಮುಳಾಲಿಕಾಹಿ ಚಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ನಾಗೋ ಅಞ್ಞತರಂ ನಾಗಂ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಣೇ, ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಭಿಸೇ ಚ ಮುಳಾಲಿಕಾಯೋ ಚ ಯಾವದತ್ಥಂ ದೇಹೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ನಾಗೋ ಮನ್ದಾಕಿನಿಂ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ಓಗಾಹೇತ್ವಾ, ಸೋಣ್ಡಾಯ ಭಿಸಞ್ಚ ಮುಳಾಲಿಕಞ್ಚ ಅಬ್ಬಾಹಿತ್ವಾ, ಸುವಿಕ್ಖಾಲಿತಂ ವಿಕ್ಖಾಲೇತ್ವಾ, ಭಣ್ಡಿಕಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ – ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಬಲವಾ ಪುರಿಸೋ ಸಮಿಞ್ಜಿತಂ ವಾ ಬಾಹಂ ಪಸಾರೇಯ್ಯ, ಪಸಾರಿತಂ ವಾ ಬಾಹಂ ಸಮಿಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಏವಮೇವ – ಮನ್ದಾಕಿನಿಯಾ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ತೀರೇ ಅನ್ತರಹಿತೋ ಜೇತವನೇ ಪಾತುರಹೋಸಿ. ಸೋಪಿ ಖೋ ನಾಗೋ ಮನ್ದಾಕಿನಿಯಾ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ತೀರೇ ಅನ್ತರಹಿತೋ ಜೇತವನೇ ಪಾತುರಹೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ನಾಗೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಸ್ಸ ಭಿಸೇ ಚ ಮುಳಾಲಿಕಾಯೋ ಚ ಪಟಿಗ್ಗಹಾಪೇತ್ವಾ ಜೇತವನೇ ಅನ್ತರಹಿತೋ ಮನ್ದಾಕಿನಿಯಾ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ತೀರೇ ಪಾತುರಹೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಭಿಸೇ ಚ ಮುಳಾಲಿಕಾಯೋ ಚ ಉಪನಾಮೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಭಿಸೇ ಚ ಮುಳಾಲಿಕಾಯೋ ಚ ಭುತ್ತಸ್ಸ ಕಾಯಡಾಹಾಬಾಧೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭಿ. ಬಹೂ ಭಿಸಾ ಚ ಮುಳಾಲಿಕಾಯೋ ಚ ಅವಸಿಟ್ಠಾ ಹೋನ್ತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖೇ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕೇಪಿ ಪವಾರೇನ್ತಿ, ಪಟಿಸಙ್ಖಾಪಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೋ ಚ ಸಙ್ಘೋ ಪವಾರಿತೋ ಹೋತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಾ ನ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ. ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಭುಞ್ಜಥ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವನಟ್ಠಂ ಪೋಕ್ಖರಟ್ಠಂ ಭುತ್ತಾವಿನಾ ಪವಾರಿತೇನ ಅನತಿರಿತ್ತಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಬಹುಂ ಫಲಖಾದನೀಯಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ, ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೋ ಚ ನ ಹೋತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಾ ಫಲಂ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಬೀಜಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಬೀಜಂ [ನಿಬ್ಬಟ್ಟಬೀಜಂ (ಸೀ.), ನಿಬ್ಬಟಬೀಜಂ (ಸ್ಯಾ.), ನಿಪ್ಪಟ್ಟಬೀಜಂ (ಕ.)] ಅಕತಕಪ್ಪಂ ಫಲಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುನ್ತಿ.

ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಾದಿ ಅನುಜಾನನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೬೭. ಸತ್ಥಕಮ್ಮಪಟಿಕ್ಖೇಪಕಥಾ

೨೭೯. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಯಥಾಭಿರನ್ತಂ ವಿಹರಿತ್ವಾ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ತೇನ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ತದವಸರಿ. ತತ್ರ ಸುದಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಗನ್ದಲಾಬಾಧೋ ಹೋತಿ. ಆಕಾಸಗೋತ್ತೋ ವೇಜ್ಜೋ ಸತ್ಥಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸೇನಾಸನಚಾರಿಕಂ ಆಹಿಣ್ಡನ್ತೋ ಯೇನ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ವಿಹಾರೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಆಕಾಸಗೋತ್ತೋ ವೇಜ್ಜೋ ಭಗವನ್ತಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ, ದಿಸ್ವಾನ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಆಗಚ್ಛತು ಭವಂ ಗೋತಮೋ, ಇಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ವಚ್ಚಮಗ್ಗಂ ಪಸ್ಸತು, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಗೋಧಾಮುಖ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ – ‘‘ಸೋ ಮಂ ಖ್ವಾಯಂ ಮೋಘಪುರಿಸೋ ಉಪ್ಪಣ್ಡೇತೀ’’ತಿ – ತತೋವ ಪಟಿನಿವತ್ತಿತ್ವಾ, ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಸನ್ನಿಪಾತಾಪೇತ್ವಾ, ಭಿಕ್ಖೂ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಮುಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ’’ತಿ? ‘‘ಅತ್ಥಿ ಭಗವಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ತಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಬಾಧೋ’’ತಿ? ‘‘ತಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ, ಆಯಸ್ಮತೋ ಭಗನ್ದಲಾಬಾಧೋ, ಆಕಾಸಗೋತ್ತೋ ವೇಜ್ಜೋ ಸತ್ಥಕಮ್ಮಂ ಕರೋತೀ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ – ‘‘ಅನನುಚ್ಛವಿಕಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಸ್ಸ ಮೋಘಪುರಿಸಸ್ಸ, ಅನನುಲೋಮಿಕಂ, ಅಪ್ಪತಿರೂಪಂ, ಅಸ್ಸಾಮಣಕಂ, ಅಕಪ್ಪಿಯಂ, ಅಕರಣೀಯಂ. ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮೋಘಪುರಿಸೋ ಸಮ್ಬಾಧೇ ಸತ್ಥಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇಸ್ಸತಿ. ಸಮ್ಬಾಧೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುಖುಮಾ ಛವಿ, ದುರೋಪಯೋ ವಣೋ, ದುಪ್ಪರಿಹಾರಂ ಸತ್ಥಂ. ನೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಬಾಧೇ ಸತ್ಥಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಕಾರಾಪೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ – ಭಗವತಾ ಸತ್ಥಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತನ್ತಿ – ವತ್ಥಿಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇನ್ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ, ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವತ್ಥಿಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವತ್ಥಿಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾ’’ತಿ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಬಾಧಸ್ಸ ಸಾಮನ್ತಾ ದ್ವಙ್ಗುಲಾ ಸತ್ಥಕಮ್ಮಂ ವಾ ವತ್ಥಿಕಮ್ಮಂ ವಾ ಕಾರಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಕಾರಾಪೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ಸತ್ಥಕಮ್ಮಪಟಿಕ್ಖೇಪಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೬೮. ಮನುಸ್ಸಮಂಸಪಟಿಕ್ಖೇಪಕಥಾ

೨೮೦. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ಯಥಾಭಿರನ್ತಂ ವಿಹರಿತ್ವಾ ಯೇನ ಬಾರಾಣಸೀ ತೇನ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಯೇನ ಬಾರಾಣಸೀ ತದವಸರಿ. ತತ್ರ ಸುದಂ ಭಗವಾ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಇಸಿಪತನೇ ಮಿಗದಾಯೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಸುಪ್ಪಿಯೋ ಚ ಉಪಾಸಕೋ ಸುಪ್ಪಿಯಾ ಚ ಉಪಾಸಿಕಾ ಉಭತೋಪಸನ್ನಾ ಹೋನ್ತಿ, ದಾಯಕಾ, ಕಾರಕಾ, ಸಙ್ಘುಪಟ್ಠಾಕಾ. ಅಥ ಖೋ ಸುಪ್ಪಿಯಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ವಿಹಾರೇನ ವಿಹಾರಂ ಪರಿವೇಣೇನ ಪರಿವೇಣಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪುಚ್ಛತಿ – ‘‘ಕೋ, ಭನ್ತೇ, ಗಿಲಾನೋ, ಕಸ್ಸ ಕಿಂ ಆಹರಿಯತೂ’’ತಿ? ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ವಿರೇಚನಂ ಪೀತಂ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಸುಪ್ಪಿಯಂ ಉಪಾಸಿಕಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಮಯಾ ಖೋ, ಭಗಿನಿ, ವಿರೇಚನಂ ಪೀತಂ. ಅತ್ಥೋ ಮೇ ಪಟಿಚ್ಛಾದನೀಯೇನಾ’’ತಿ. ‘‘ಸುಟ್ಠು, ಅಯ್ಯ, ಆಹರಿಯಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಘರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಅನ್ತೇವಾಸಿಂ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಗಚ್ಛ, ಭಣೇ, ಪವತ್ತಮಂಸಂ ಜಾನಾಹೀ’’ತಿ. ಏವಂ, ಅಯ್ಯೇತಿ ಖೋ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಸುಪ್ಪಿಯಾಯ ಉಪಾಸಿಕಾಯ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ಕೇವಲಕಪ್ಪಂ ಬಾರಾಣಸಿಂ ಆಹಿಣ್ಡನ್ತೋ ನ ಅದ್ದಸ ಪವತ್ತಮಂಸಂ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಯೇನ ಸುಪ್ಪಿಯಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸುಪ್ಪಿಯಂ ಉಪಾಸಿಕಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನತ್ಥಯ್ಯೇ ಪವತ್ತಮಂಸಂ. ಮಾಘಾತೋ ಅಜ್ಜಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸುಪ್ಪಿಯಾಯ ಉಪಾಸಿಕಾಯ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ತಸ್ಸ ಖೋ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಚ್ಛಾದನೀಯಂ ಅಲಭನ್ತಸ್ಸ ಆಬಾಧೋ ವಾ ಅಭಿವಡ್ಢಿಸ್ಸತಿ, ಕಾಲಙ್ಕಿರಿಯಾ ವಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ನ ಖೋ ಮೇತಂ ಪತಿರೂಪಂ ಯಾಹಂ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ನ ಹರಾಪೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಪೋತ್ಥನಿಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಊರುಮಂಸಂ ಉಕ್ಕನ್ತಿತ್ವಾ ದಾಸಿಯಾ ಅದಾಸಿ – ‘‘ಹನ್ದ, ಜೇ, ಇಮಂ ಮಂಸಂ ಸಮ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಅಮುಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ, ತಸ್ಸ ದಜ್ಜಾಹಿ. ಯೋ ಚ ಮಂ ಪುಚ್ಛತಿ, ‘ಗಿಲಾನಾ’ತಿ ಪಟಿವೇದೇಹೀ’’ತಿ. ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗೇನ ಊರುಂ ವೇಠೇತ್ವಾ ಓವರಕಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಮಞ್ಚಕೇ ನಿಪಜ್ಜಿ. ಅಥ ಖೋ ಸುಪ್ಪಿಯೋ ಉಪಾಸಕೋ ಘರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ದಾಸಿಂ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಕಹಂ ಸುಪ್ಪಿಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಏಸಾಯ್ಯ ಓವರಕೇ ನಿಪನ್ನಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸುಪ್ಪಿಯೋ ಉಪಾಸಕೋ ಯೇನ ಸುಪ್ಪಿಯಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸುಪ್ಪಿಯಂ ಉಪಾಸಿಕಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಸ್ಸ ನಿಪನ್ನಾಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಗಿಲಾನಾಮ್ಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ತೇ ಆಬಾಧೋ’’ತಿ? ಅಥ ಖೋ ಸುಪ್ಪಿಯಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ಸುಪ್ಪಿಯಸ್ಸ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸುಪ್ಪಿಯೋ ಉಪಾಸಕೋ – ಅಚ್ಛರಿಯಂ ವತ ಭೋ! ಅಬ್ಭುತಂ ವತ ಭೋ! ಯಾವ ಸದ್ಧಾಯಂ ಸುಪ್ಪಿಯಾ ಪಸನ್ನಾ, ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮ ಅತ್ತನೋಪಿ ಮಂಸಾನಿ ಪರಿಚ್ಚತ್ತಾನಿ! ಕಿಮ್ಪಿಮಾಯ [ಕಿಂ ಪನಿಮಾಯ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಅಞ್ಞಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಅದೇಯ್ಯಂ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ – ಹಟ್ಠೋ ಉದಗ್ಗೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸುಪ್ಪಿಯೋ ಉಪಾಸಕೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಧಿವಾಸೇತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಸ್ವಾತನಾಯ ಭತ್ತಂ, ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನಾ’’ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸಿ ಭಗವಾ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ. ಅಥ ಖೋ ಸುಪ್ಪಿಯೋ ಉಪಾಸಕೋ ಭಗವತೋ ಅಧಿವಾಸನಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಸುಪ್ಪಿಯೋ ಉಪಾಸಕೋ ತಸ್ಸಾ ರತ್ತಿಯಾ ಅಚ್ಚಯೇನ ಪಣೀತಂ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಪಟಿಯಾದಾಪೇತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಕಾಲಂ ಆರೋಚಾಪೇಸಿ – ‘‘ಕಾಲೋ, ಭನ್ತೇ, ನಿಟ್ಠಿತಂ ಭತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ಸುಪ್ಪಿಯಸ್ಸ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ, ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ. ಅಥ ಖೋ ಸುಪ್ಪಿಯೋ ಉಪಾಸಕೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತಂ ಖೋ ಸುಪ್ಪಿಯಂ ಉಪಾಸಕಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಹಂ ಸುಪ್ಪಿಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಗಿಲಾನಾ ಭಗವಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ ಆಗಚ್ಛತೂ’’ತಿ. ‘‘ನ ಭಗವಾ ಉಸ್ಸಹತೀ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ ಪರಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾಪಿ ಆನೇಥಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸುಪ್ಪಿಯೋ ಉಪಾಸಕೋ ಸುಪ್ಪಿಯಂ ಉಪಾಸಿಕಂ ಪರಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಆನೇಸಿ. ತಸ್ಸಾ, ಸಹ ದಸ್ಸನೇನ ಭಗವತೋ, ತಾವ ಮಹಾವಣೋ ರುಳಹೋ ಅಹೋಸಿ, ಸುಚ್ಛವಿಲೋಮಜಾತೋ. ಅಥ ಖೋ ಸುಪ್ಪಿಯೋ ಚ ಉಪಾಸಕೋ ಸುಪ್ಪಿಯಾ ಚ ಉಪಾಸಿಕಾ – ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ ವತ ಭೋ! ಅಬ್ಭುತಂ ವತ ಭೋ! ತಥಾಗತಸ್ಸ ಮಹಿದ್ಧಿಕತಾ ಮಹಾನುಭಾವತಾ, ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮ ಸಹ ದಸ್ಸನೇನ ಭಗವತೋ ತಾವ ಮಹಾವಣೋ ರುಳಹೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಸುಚ್ಛವಿಲೋಮಜಾತೋ’’ತಿ – ಹಟ್ಠಾ ಉದಗ್ಗಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪಣೀತೇನ ಖಾದನೀಯೇನ ಭೋಜನೀಯೇನ ಸಹತ್ಥಾ ಸನ್ತಪ್ಪೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪವಾರೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಭುತ್ತಾವಿಂ ಓನೀತಪತ್ತಪಾಣಿಂ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸುಪ್ಪಿಯಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಂ ಸುಪ್ಪಿಯಞ್ಚ ಉಪಾಸಿಕಂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ಸಮುತ್ತೇಜೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಹಂಸೇತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಸನ್ನಿಪಾತಾಪೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ

ಪಟಿಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಕೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುಪ್ಪಿಯಂ ಉಪಾಸಿಕಂ ಮಂಸಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇಸೀ’’ತಿ? ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಹಂ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸುಪ್ಪಿಯಂ ಉಪಾಸಿಕಂ ಮಂಸಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇಸಿ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಆಹರಿಯಿತ್ಥ ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ? ‘‘ಆಹರಿಯಿತ್ಥ ಭಗವಾ’’ತಿ. ‘‘ಪರಿಭುಞ್ಜಿ ತ್ವಂ ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ? ‘‘ಪರಿಭುಞ್ಜಾಮಹಂ ಭಗವಾ’’ತಿ. ‘‘ಪಟಿವೇಕ್ಖಿ ತ್ವಂ ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ? ‘‘ನಾಹಂ ಭಗವಾ ಪಟಿವೇಕ್ಖಿ’’ನ್ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತ್ವಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಅಪ್ಪಟಿವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಸಿ. ಮನುಸ್ಸಮಂಸಂ ಖೋ ತಯಾ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಪರಿಭುತ್ತಂ. ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮನುಸ್ಸಾ ಸದ್ಧಾ ಪಸನ್ನಾ, ತೇಹಿ ಅತ್ತನೋಪಿ ಮಂಸಾನಿ ಪರಿಚ್ಚತ್ತಾನಿ. ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮನುಸ್ಸಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ. ನ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಟಿವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ಮನುಸ್ಸಮಂಸಪಟಿಕ್ಖೇಪಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೬೯. ಹತ್ಥಿಮಂಸಾದಿಪಟಿಕ್ಖೇಪಕಥಾ

೨೮೧. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಞ್ಞೋ ಹತ್ಥೀ ಮರನ್ತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖೇ ಹತ್ಥಿಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತಾನಂ ಹತ್ಥಿಮಂಸಂ ದೇನ್ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಹತ್ಥಿಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಹತ್ಥಿಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ. ರಾಜಙ್ಗಂ ಹತ್ಥೀ, ಸಚೇ ರಾಜಾ ಜಾನೇಯ್ಯ, ನ ನೇಸಂ ಅತ್ತಮನೋ ಅಸ್ಸಾ’’ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹತ್ಥಿಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಞ್ಞೋ ಅಸ್ಸಾ ಮರನ್ತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖೇ ಅಸ್ಸಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತಾನಂ ಅಸ್ಸಮಂಸಂ ದೇನ್ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಅಸ್ಸಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಅಸ್ಸಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ. ರಾಜಙ್ಗಂ ಅಸ್ಸಾ, ಸಚೇ ರಾಜಾ ಜಾನೇಯ್ಯ, ನ ನೇಸಂ ಅತ್ತಮನೋ ಅಸ್ಸಾ’’ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸ್ಸಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಮನುಸ್ಸಾ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖೇ ಸುನಖಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತಾನಂ ಸುನಖಮಂಸಂ ದೇನ್ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಸುನಖಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಸುನಖಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಜೇಗುಚ್ಛೋ ಸುನಖೋ ಪಟಿಕೂಲೋ’’ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುನಖಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಮನುಸ್ಸಾ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖೇ ಅಹಿಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತಾನಂ ಅಹಿಮಂಸಂ ದೇನ್ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಅಹಿಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಅಹಿಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಜೇಗುಚ್ಛೋ ಅಹಿ ಪಟಿಕೂಲೋ’’ತಿ. ಸುಪಸ್ಸೋಪಿ [ಸುಫಸ್ಸೋ (ಸೀ.)] ನಾಗರಾಜಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತೋ ಖೋ ಸುಪಸ್ಸೋ ನಾಗರಾಜಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸನ್ತಿ, ಭನ್ತೇ, ನಾಗಾ ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಅಪ್ಪಸನ್ನಾ. ತೇ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕೇಹಿಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ವಿಹೇಠೇಯ್ಯುಂ. ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯಾ ಅಹಿಮಂಸಂ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯು’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸುಪಸ್ಸಂ ನಾಗರಾಜಾನಂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ…ಪೇ… ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಹಿಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಲುದ್ದಕಾ ಸೀಹಂ ಹನ್ತ್ವಾ ಸೀಹಮಂಸಂ [ಮಂಸಂ (ಕ.)] ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತಾನಂ ಸೀಹಮಂಸಂ ದೇನ್ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಸೀಹಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಅರಞ್ಞೇ ವಿಹರನ್ತಿ. ಸೀಹಾ ಸೀಹಮಂಸಗನ್ಧೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಪರಿಪಾತೇನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸೀಹಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಲುದ್ದಕಾ ಬ್ಯಗ್ಘಂ ಹನ್ತ್ವಾ…ಪೇ… ದೀಪಿಂ ಹನ್ತ್ವಾ…ಪೇ… ಅಚ್ಛಂ ಹನ್ತ್ವಾ…ಪೇ… ತರಚ್ಛಂ ಹನ್ತ್ವಾ ತರಚ್ಛಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತಾನಂ ತರಚ್ಛಮಂಸಂ ದೇನ್ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ತರಚ್ಛಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಅರಞ್ಞೇ ವಿಹರನ್ತಿ. ತರಚ್ಛಾ ತರಚ್ಛಮಂಸಗನ್ಧೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಪರಿಪಾತೇನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತರಚ್ಛಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾತಿ.

ಹತ್ಥಿಮಂಸಾದಿಪಟಿಕ್ಖೇಪಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಸುಪ್ಪಿಯಭಾಣವಾರೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ ದುತಿಯೋ.

೧೭೦. ಯಾಗುಮಧುಗೋಳಕಾನುಜಾನನಾ

೨೮೨. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಯಥಾಭಿರನ್ತಂ ವಿಹರಿತ್ವಾ ಯೇನ ಅನ್ಧಕವಿನ್ದಂ ತೇನ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕಾಮಿ, ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ, ಅಡ್ಢತೇಲಸೇಹಿ ಭಿಕ್ಖುಸತೇಹಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಜಾನಪದಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಬಹುಂ ಲೋಣಮ್ಪಿ, ತೇಲಮ್ಪಿ, ತಣ್ಡುಲಮ್ಪಿ, ಖಾದನೀಯಮ್ಪಿ ಸಕಟೇಸು ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಅನುಬನ್ಧಾ ಹೋನ್ತಿ – ಯದಾ ಪಟಿಪಾಟಿಂ ಲಭಿಸ್ಸಾಮ ತದಾ ಭತ್ತಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾತಿ, ಪಞ್ಚಮತ್ತಾನಿ ಚ ವಿಘಾಸಾದಸತಾನಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಯೇನ ಅನ್ಧಕವಿನ್ದಂ ತದವಸರಿ. ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಪಟಿಪಾಟಿಂ ಅಲಭನ್ತಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅತೀತಾನಿ [ಅಧಿಕಾನಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಖೋ ಮೇ ದ್ವೇ ಮಾಸಾನಿ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಅನುಬನ್ಧನ್ತಸ್ಸ ‘ಯದಾ ಪಟಿಪಾಟಿಂ ಲಭಿಸ್ಸಾಮಿ ತದಾ ಭತ್ತಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ, ನ ಚ ಮೇ ಪಟಿಪಾಟಿ ಲಬ್ಭತಿ, ಅಹಞ್ಚಮ್ಹಿ ಏಕತ್ತಕೋ [ಏಕತೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)], ಬಹು ಚ ಮೇ ಘರಾವಾಸತ್ಥೋ ಹಾಯತಿ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಭತ್ತಗ್ಗಂ ಓಲೋಕೇಯ್ಯಂ; ಯಂ ಭತ್ತಗ್ಗೇ ನಾಸ್ಸ, ತಂ ಪಟಿಯಾದೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭತ್ತಗ್ಗಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ದ್ವೇ ನಾದ್ದಸ – ಯಾಗುಞ್ಚ ಮಧುಗೋಳಕಞ್ಚ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಧ ಮೇ, ಭೋ ಆನನ್ದ, ಪಟಿಪಾಟಿಂ ಅಲಭನ್ತಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ ‘ಅತೀತಾನಿ ಖೋ ಮೇ ದ್ವೇ ಮಾಸಾನಿ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಅನುಬನ್ಧನ್ತಸ್ಸ, ಯದಾ ಪಟಿಪಾಟಿಂ ಲಭಿಸ್ಸಾಮಿ ತದಾ ಭತ್ತಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ. ನ ಚ ಮೇ ಪಟಿಪಾಟಿ ಲಬ್ಭತಿ, ಅಹಞ್ಚಮ್ಹಿ ಏಕತ್ತಕೋ, ಬಹು ಚ ಮೇ ಘರಾವಾಸತ್ಥೋ ಹಾಯತಿ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಭತ್ತಗ್ಗಂ ಓಲೋಕೇಯ್ಯಂ; ಯಂ ಭತ್ತಗ್ಗೇ ನಾಸ್ಸ, ತಂ ಪಟಿಯಾದೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ. ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಭೋ ಆನನ್ದ, ಭತ್ತಗ್ಗಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ದ್ವೇ ನಾದ್ದಸಂ – ಯಾಗುಞ್ಚ ಮಧುಗೋಳಕಞ್ಚ. ಸಚಾಹಂ, ಭೋ ಆನನ್ದ, ಪಟಿಯಾದೇಯ್ಯಂ ಯಾಗುಞ್ಚ ಮಧುಗೋಳಕಞ್ಚ, ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ ಮೇ ಭವಂ ಗೋತಮೋ’’ತಿ? ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಭಗವನ್ತಂ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ತೇನ ಹಾನನ್ದ, ಪಟಿಯಾದೇತೂತಿ. ತೇನ ಹಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಪಟಿಯಾದೇಹೀತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ತಸ್ಸಾ ರತ್ತಿಯಾ ಅಚ್ಚಯೇನ ಪಹೂತಂ ಯಾಗುಞ್ಚ ಮಧುಗೋಳಕಞ್ಚ ಪಟಿಯಾದಾಪೇತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಉಪನಾಮೇಸಿ – ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತು ಮೇ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಯಾಗುಞ್ಚ ಮಧುಗೋಳಕಞ್ಚಾತಿ. ತೇನ ಹಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದೇಹೀತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಾ ನ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ. ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಭುಞ್ಜಥಾತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪಹೂತಾಯ ಯಾಗುಯಾ ಚ ಮಧುಗೋಳಕೇನ ಚ ಸಹತ್ಥಾ ಸನ್ತಪ್ಪೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪವಾರೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಧೋತಹತ್ಥಂ ಓನೀತಪತ್ತಪಾಣಿಂ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ದಸಯಿಮೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಆನಿಸಂಸಾ ಯಾಗುಯಾ. ಕತಮೇ ದಸ? ಯಾಗುಂ ದೇನ್ತೋ ಆಯುಂ ದೇತಿ, ವಣ್ಣಂ ದೇತಿ, ಸುಖಂ ದೇತಿ, ಬಲಂ ದೇತಿ, ಪಟಿಭಾನಂ ದೇತಿ, ಯಾಗು ಪೀತಾ ಖುದ್ದಂ [ಖುದಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಪಟಿಹನತಿ, ಪಿಪಾಸಂ ವಿನೇತಿ, ವಾತಂ ಅನುಲೋಮೇತಿ, ವತ್ಥಿಂ ಸೋಧೇತಿ, ಆಮಾವಸೇಸಂ ಪಾಚೇತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ದಸಾನಿಸಂಸಾ ಯಾಗುಯಾ’’ತಿ [ಪಚ್ಛಿಮಾ ಪಞ್ಚ ಆನಿಸಂಸಾ ಅ. ನಿ. ೫.೨೦೭].

[ಅ. ನಿ. ೪.೫೮-೫೯ ಥೋಕಂ ವಿಸದಿಸಂ] ಯೋ ಸಞ್ಞತಾನಂ ಪರದತ್ತಭೋಜಿನಂ;

ಕಾಲೇನ ಸಕ್ಕಚ್ಚ ದದಾತಿ ಯಾಗುಂ;

ದಸಸ್ಸ ಠಾನಾನಿ ಅನುಪ್ಪವೇಚ್ಛತಿ;

ಆಯುಞ್ಚ ವಣ್ಣಞ್ಚ ಸುಖಂ ಬಲಞ್ಚ.

ಪಟಿಭಾನಮಸ್ಸ ಉಪಜಾಯತೇ ತತೋ;

ಖುದ್ದಂ ಪಿಪಾಸಞ್ಚ ಬ್ಯಪನೇತಿ ವಾತಂ;

ಸೋಧೇತಿ ವತ್ಥಿಂ ಪರಿಣಾಮೇತಿ ಭುತ್ತಂ;

ಭೇಸಜ್ಜಮೇತಂ ಸುಗತೇನ ವಣ್ಣಿತಂ.

ತಸ್ಮಾ ಹಿ ಯಾಗುಂ ಅಲಮೇವ ದಾತುಂ;

ನಿಚ್ಚಂ ಮನುಸ್ಸೇನ ಸುಖತ್ಥಿಕೇನ;

ದಿಬ್ಬಾನಿ ವಾ ಪತ್ಥಯತಾ ಸುಖಾನಿ;

ಮನುಸ್ಸಸೋಭಗ್ಯತಮಿಚ್ಛತಾ ವಾತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಇಮಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾಗುಞ್ಚ ಮಧುಗೋಳಕಞ್ಚಾ’’ತಿ.

ಯಾಗುಮಧುಗೋಳಕಾನುಜಾನನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೭೧. ತರುಣಪಸನ್ನಮಹಾಮತ್ತವತ್ಥು

೨೮೩. ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಮನುಸ್ಸಾ ಭಗವತಾ ಕಿರ ಯಾಗು ಅನುಞ್ಞಾತಾ ಮಧುಗೋಳಕಞ್ಚಾತಿ. ತೇ ಕಾಲಸ್ಸೇವ, ಭೋಜ್ಜಯಾಗುಂ ಪಟಿಯಾದೇನ್ತಿ ಮಧುಗೋಳಕಞ್ಚ. ಭಿಕ್ಖೂ ಕಾಲಸ್ಸೇವ ಭೋಜ್ಜಯಾಗುಯಾ ಧಾತಾ ಮಧುಗೋಳಕೇನ ಚ ಭತ್ತಗ್ಗೇ ನ ಚಿತ್ತರೂಪಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೇನ ತರುಣಪಸನ್ನೇನ ಮಹಾಮತ್ತೇನ ಸ್ವಾತನಾಯ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ನಿಮನ್ತಿತೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ತಸ್ಸ ತರುಣಪಸನ್ನಸ್ಸ ಮಹಾಮತ್ತಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಯಂನೂನಾಹಂ ಅಡ್ಢತೇಲಸನ್ನಂ ಭಿಕ್ಖುಸತಾನಂ ಅಡ್ಢತೇಲಸಾನಿ ಮಂಸಪಾತಿಸತಾನಿ ಪಟಿಯಾದೇಯ್ಯಂ, ಏಕಮೇಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏಕಮೇಕಂ ಮಂಸಪಾತಿಂ ಉಪನಾಮೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ತರುಣಪಸನ್ನೋ ಮಹಾಮತ್ತೋ ತಸ್ಸಾ ರತ್ತಿಯಾ ಅಚ್ಚಯೇನ ಪಣೀತಂ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಪಟಿಯಾದಾಪೇತ್ವಾ ಅಡ್ಢತೇಲಸಾನಿ ಚ ಮಂಸಪಾತಿಸತಾನಿ, ಭಗವತೋ ಕಾಲಂ ಆರೋಚಾಪೇಸಿ – ‘‘ಕಾಲೋ, ಭನ್ತೇ, ನಿಟ್ಠಿತಂ ಭತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ತಸ್ಸ ತರುಣಪಸನ್ನಸ್ಸ ಮಹಾಮತ್ತಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ, ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ತರುಣಪಸನ್ನೋ ಮಹಾಮತ್ತೋ ಭತ್ತಗ್ಗೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಪರಿವಿಸತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಥೋಕಂ, ಆವುಸೋ, ದೇಹಿ; ಥೋಕಂ, ಆವುಸೋ, ದೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಮಾ ಖೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭನ್ತೇ, – ‘ಅಯಂ ತರುಣಪಸನ್ನೋ ಮಹಾಮತ್ತೋ’ತಿ – ಥೋಕಂ ಥೋಕಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಥ. ಬಹುಂ ಮೇ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಪಟಿಯತ್ತಂ, ಅಡ್ಢತೇಲಸಾನಿ ಚ ಮಂಸಪಾತಿಸತಾನಿ. ಏಕಮೇಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏಕಮೇಕಂ ಮಂಸಪಾತಿಂ ಉಪನಾಮೇಸ್ಸಾಮೀತಿ. ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಥ, ಭನ್ತೇ, ಯಾವದತ್ಥ’’ನ್ತಿ. ‘‘ನ ಖೋ ಮಯಂ, ಆವುಸೋ, ಏತಂಕಾರಣಾ ಥೋಕಂ ಥೋಕಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾಮ, ಅಪಿ ಚ ಮಯಂ ಕಾಲಸ್ಸೇವ ಭೋಜ್ಜಯಾಗುಯಾ ಧಾತಾ ಮಧುಗೋಳಕೇನ ಚ. ತೇನ ಮಯಂ ಥೋಕಂ ಥೋಕಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾಮಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ತರುಣಪಸನ್ನೋ ಮಹಾಮತ್ತೋ ಉಜ್ಝಾಯತಿ ಖಿಯ್ಯತಿ ವಿಪಾಚೇತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಭದನ್ತಾ ಮಯಾ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಭೋಜ್ಜಯಾಗುಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ, ನ ಚಾಹಂ ಪಟಿಬಲೋ ಯಾವದತ್ಥಂ ದಾತು’’ನ್ತಿ ಕುಪಿತೋ ಅನತ್ತಮನೋ ಆಸಾದನಾಪೇಕ್ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪತ್ತೇ ಪೂರೇನ್ತೋ ಅಗಮಾಸಿ – ಭುಞ್ಜಥ ವಾ ಹರಥ ವಾತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ತರುಣಪಸನ್ನೋ ಮಹಾಮತ್ತೋ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪಣೀತೇನ ಖಾದನೀಯೇನ ಭೋಜನೀಯೇನ ಸಹತ್ಥಾ ಸನ್ತಪ್ಪೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪವಾರೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಭುತ್ತಾವಿಂ ಓನೀತಪತ್ತಪಾಣಿಂ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ತಂ ತರುಣಪಸನ್ನಂ ಮಹಾಮತ್ತಂ ಭಗವಾ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ಸಮುತ್ತೇಜೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಹಂಸೇತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

ಅಥ ಖೋ ತಸ್ಸ ತರುಣಪಸನ್ನಸ್ಸ ಮಹಾಮತ್ತಸ್ಸ ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅಹುದೇವ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ, ಅಹು ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ – ‘‘ಅಲಾಭಾ ವತ ಮೇ, ನ ವತ ಮೇ ಲಾಭಾ; ದುಲ್ಲದ್ಧಂ ವತ ಮೇ, ನ ವತ ಮೇ ಸುಲದ್ಧಂ; ಯೋಹಂ ಕುಪಿತೋ ಅನತ್ತಮನೋ ಆಸಾದನಾಪೇಕ್ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪತ್ತೇ ಪೂರೇನ್ತೋ ಅಗಮಾಸಿಂ – ‘ಭುಞ್ಜಥ ವಾ ಹರಥ ವಾ’ತಿ. ಕಿಂ ನು ಖೋ ಮಯಾ ಬಹುಂ ಪಸುತಂ ಪುಞ್ಞಂ ವಾ ಅಪುಞ್ಞಂ ವಾ’’ತಿ? ಅಥ ಖೋ ಸೋ ತರುಣಪಸನ್ನೋ ಮಹಾಮತ್ತೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸೋ ತರುಣಪಸನ್ನೋ ಮಹಾಮತ್ತೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಧ ಮಯ್ಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅಹುದೇವ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ, ಅಹು ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ‘ಅಲಾಭಾ ವತ ಮೇ, ನ ವತ ಮೇ ಲಾಭಾ; ದುಲ್ಲದ್ಧಂ ವತ ಮೇ, ನ ವತ ಮೇ ಸುಲದ್ಧಂ; ಯೋಹಂ ಕುಪಿತೋ ಅನತ್ತಮನೋ ಆಸಾದನಾಪೇಕ್ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪತ್ತೇ ಪೂರೇನ್ತೋ ಅಗಮಾಸಿಂ – ಭುಞ್ಜಥ ವಾ ಹರಥ ವಾತಿ. ಕಿಂ ನು ಖೋ ಮಯಾ ಬಹುಂ ಪಸುತಂ, ಪುಞ್ಞಂ ವಾ ಅಪುಞ್ಞಂ ವಾ’ತಿ. ಕಿಂ ನು ಖೋ ಮಯಾ, ಭನ್ತೇ, ಬಹುಂ ಪಸುತಂ, ಪುಞ್ಞಂ ವಾ ಅಪುಞ್ಞಂ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ಯದಗ್ಗೇನ ತಯಾ, ಆವುಸೋ, ಸ್ವಾತನಾಯ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ನಿಮನ್ತಿತೋ ತದಗ್ಗೇನ ತೇ ಬಹುಂ ಪುಞ್ಞಂ ಪಸುತಂ. ಯದಗ್ಗೇನ ತೇ ಏಕಮೇಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಏಕಮೇಕಂ ಸಿತ್ಥಂ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ತದಗ್ಗೇನ ತೇ ಬಹುಂ ಪುಞ್ಞಂ ಪಸುತಂ, ಸಗ್ಗಾ ತೇ ಆರದ್ಧಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ತರುಣಪಸನ್ನೋ ಮಹಾಮತ್ತೋ – ‘‘ಲಾಭಾ ಕಿರ ಮೇ, ಸುಲದ್ಧಂ ಕಿರ ಮೇ, ಬಹುಂ ಕಿರ ಮಯಾ ಪುಞ್ಞಂ ಪಸುತಂ, ಸಗ್ಗಾ ಕಿರ ಮೇ ಆರದ್ಧಾ’’ತಿ – ಹಟ್ಠೋ ಉದಗ್ಗೋ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಸನ್ನಿಪಾತಾಪೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಅಞ್ಞತ್ರ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಭೋಜ್ಜಯಾಗುಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಭೋಜ್ಜಯಾಗುಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ. ನೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತ್ರ ನಿಮನ್ತಿತೇನ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಭೋಜ್ಜಯಾಗು ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಯೋ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಯಥಾಧಮ್ಮೋ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

ತರುಣಪಸನ್ನಮಹಾಮತ್ತವತ್ಥು ನಿಟ್ಠಿತಂ.

೧೭೨. ಬೇಲಟ್ಠಕಚ್ಚಾನವತ್ಥು

೨೮೪. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಅನ್ಧಕವಿನ್ದೇ ಯಥಾಭಿರನ್ತಂ ವಿಹರಿತ್ವಾ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ತೇನ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕಾಮಿ, ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ, ಅಡ್ಢತೇಲಸೇಹಿ ಭಿಕ್ಖುಸತೇಹಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಬೇಲಟ್ಠೋ ಕಚ್ಚಾನೋ ರಾಜಗಹಾ ಅನ್ಧಕವಿನ್ದಂ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪಞ್ಚಮತ್ತೇಹಿ ಸಕಟಸತೇಹಿ, ಸಬ್ಬೇಹೇವ ಗುಳಕುಮ್ಭಪೂರೇಹಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ಬೇಲಟ್ಠಂ ಕಚ್ಚಾನಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ, ದಿಸ್ವಾನ ಮಗ್ಗಾ ಓಕ್ಕಮ್ಮ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ಖೋ ಬೇಲಟ್ಠೋ ಕಚ್ಚಾನೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತೋ ಖೋ ಬೇಲಟ್ಠೋ ಕಚ್ಚಾನೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಚ್ಛಾಮಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಏಕಮೇಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏಕಮೇಕಂ ಗುಳಕುಮ್ಭಂ ದಾತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ ತ್ವಂ, ಕಚ್ಚಾನ, ಏಕಂಯೇವ ಗುಳಕುಮ್ಭಂ ಆಹರಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಬೇಲಟ್ಠೋ ಕಚ್ಚಾನೋ ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ಏಕಂಯೇವ ಗುಳಕುಮ್ಭಂ ಆದಾಯ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಆಭತೋ [ಆಹಟೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕ.)], ಭನ್ತೇ, ಗುಳಕುಮ್ಭೋ; ಕಥಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಪಟಿಪಜ್ಜಾಮೀ’’ತಿ? ‘‘ತೇನ ಹಿ ತ್ವಂ, ಕಚ್ಚಾನ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಗುಳಂ ದೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಬೇಲಟ್ಠೋ ಕಚ್ಚಾನೋ ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಗುಳಂ ದತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ದಿನ್ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಗುಳೋ, ಬಹು ಚಾಯಂ ಗುಳೋ ಅವಸಿಟ್ಠೋ. ಕಥಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಪಟಿಪಜ್ಜಾಮೀ’’ತಿ? ‘‘ತೇನ ಹಿ ತ್ವಂ, ಕಚ್ಚಾನ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಗುಳಂ ಯಾವದತ್ಥಂ ದೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಬೇಲಟ್ಠೋ ಕಚ್ಚಾನೋ ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಗುಳಂ ಯಾವದತ್ಥಂ ದತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ದಿನ್ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಗುಳೋ ಯಾವದತ್ಥೋ, ಬಹು ಚಾಯಂ ಗುಳೋ ಅವಸಿಟ್ಠೋ. ಕಥಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಪಟಿಪಜ್ಜಾಮೀ’’ತಿ? ‘‘ತೇನ ಹಿ ತ್ವಂ, ಕಚ್ಚಾನ, ಭಿಕ್ಖೂ ಗುಳೇಹಿ ಸನ್ತಪ್ಪೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಬೇಲಟ್ಠೋ ಕಚ್ಚಾನೋ ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಗುಳೇಹಿ ಸನ್ತಪ್ಪೇಸಿ. ಏಕಚ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಪತ್ತೇಪಿ ಪೂರೇಸುಂ ಪರಿಸ್ಸಾವನಾನಿಪಿ ಥವಿಕಾಯೋಪಿ ಪೂರೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಬೇಲಟ್ಠೋ ಕಚ್ಚಾನೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಗುಳೇಹಿ ಸನ್ತಪ್ಪೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸನ್ತಪ್ಪಿತಾ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಗುಳೇಹಿ, ಬಹು ಚಾಯಂ ಗುಳೋ ಅವಸಿಟ್ಠೋ. ಕಥಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಪಟಿಪಜ್ಜಾಮೀ’’ತಿ? ‘‘ತೇನ ಹಿ ತ್ವಂ, ಕಚ್ಚಾನ, ವಿಘಾಸಾದಾನಂ ಗುಳಂ ದೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಬೇಲಟ್ಠೋ ಕಚ್ಚಾನೋ ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ವಿಘಾಸಾದಾನಂ ಗುಳಂ ದತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ದಿನ್ನೋ, ಭನ್ತೇ, ವಿಘಾಸಾದಾನಂ ಗುಳೋ, ಬಹು ಚಾಯಂ ಗುಳೋ ಅವಸಿಟ್ಠೋ. ಕಥಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಪಟಿಪಜ್ಜಾಮೀ’’ತಿ? ‘‘ತೇನ ಹಿ ತ್ವಂ, ಕಚ್ಚಾನ, ವಿಘಾಸಾದಾನಂ ಗುಳಂ ಯಾವದತ್ಥಂ ದೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಬೇಲಟ್ಠೋ ಕಚ್ಚಾನೋ ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ವಿಘಾಸಾದಾನಂ ಗುಳಂ ಯಾವದತ್ಥಂ ದತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ದಿನ್ನೋ, ಭನ್ತೇ, ವಿಘಾಸಾದಾನಂ ಗುಳೋ ಯಾವದತ್ಥೋ, ಬಹು ಚಾಯಂ ಗುಳೋ ಅವಸಿಟ್ಠೋ. ಕಥಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಪಟಿಪಜ್ಜಾಮೀ’’ತಿ? ‘‘ತೇನ ಹಿ ತ್ವಂ, ಕಚ್ಚಾನ, ವಿಘಾಸಾದೇ ಗುಳೇಹಿ ಸನ್ತಪ್ಪೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಬೇಲಟ್ಠೋ ಕಚ್ಚಾನೋ ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ವಿಘಾಸಾದೇ ಗುಳೇಹಿ ಸನ್ತಪ್ಪೇಸಿ. ಏಕಚ್ಚೇ ವಿಘಾಸಾದಾ ಕೋಲಮ್ಬೇಪಿ ಘಟೇಪಿ ಪೂರೇಸುಂ, ಪಿಟಕಾನಿಪಿ ಉಚ್ಛಙ್ಗೇಪಿ ಪೂರೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಬೇಲಟ್ಠೋ ಕಚ್ಚಾನೋ ವಿಘಾಸಾದೇ ಗುಳೇಹಿ ಸನ್ತಪ್ಪೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸನ್ತಪ್ಪಿತಾ, ಭನ್ತೇ, ವಿಘಾಸಾದಾ ಗುಳೇಹಿ, ಬಹು ಚಾಯಂ ಗುಳೋ ಅವಸಿಟ್ಠೋ. ಕಥಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಪಟಿಪಜ್ಜಾಮೀ’’ತಿ? ‘‘ನಾಹಂ ತಂ, ಕಚ್ಚಾನ, ಪಸ್ಸಾಮಿ ಸದೇವಕೇ ಲೋಕೇ ಸಮಾರಕೇ ಸಬ್ರಹ್ಮಕೇ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಪಜಾಯ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾಯ ಯಸ್ಸ ಸೋ ಗುಳೋ ಪರಿಭುತ್ತೋ ಸಮ್ಮಾ ಪರಿಣಾಮಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಅಞ್ಞತ್ರ ತಥಾಗತಸ್ಸ ವಾ ತಥಾಗತಸಾವಕಸ್ಸ ವಾ. ತೇನ ಹಿ ತ್ವಂ, ಕಚ್ಚಾನ, ತಂ ಗುಳಂ ಅಪ್ಪಹರಿತೇ ವಾ ಛಡ್ಡೇಹಿ, ಅಪ್ಪಾಣಕೇ ವಾ ಉದಕೇ ಓಪಿಲಾಪೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಬೇಲಟ್ಠೋ ಕಚ್ಚಾನೋ ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ತಂ ಗುಳಂ ಅಪ್ಪಾಣಕೇ ಉದಕೇ ಓಪಿಲಾಪೇತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಗುಳೋ ಉದಕೇ ಪಕ್ಖಿತ್ತೋ ಚಿಚ್ಚಿಟಾಯತಿ ಚಿಟಿಚಿಟಾಯತಿ ಪಧೂಪಾಯತಿ [ಸನ್ಧೂಪಾಯತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಸಮ್ಪಧೂಪಾಯತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಫಾಲೋ ದಿವಸಂಸನ್ತತ್ತೋ ಉದಕೇ ಪಕ್ಖಿತ್ತೋ ಚಿಚ್ಚಿಟಾಯತಿ ಚಿಟಿಚಿಟಾಯತಿ ಪಧೂಪಾಯತಿ ಸಮ್ಪಧೂಪಾಯತಿ, ಏವಮೇವ ಸೋ ಗುಳೋ ಉದಕೇ ಪಕ್ಖಿತ್ತೋ ಚಿಚ್ಚಿಟಾಯತಿ ಚಿಟಿಚಿಟಾಯತಿ ಪಧೂಪಾಯತಿ ಸಮ್ಪಧೂಪಾಯತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಬೇಲಟ್ಠೋ ಕಚ್ಚಾನೋ ಸಂವಿಗ್ಗೋ ಲೋಮಹಟ್ಠಜಾತೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ಖೋ ಬೇಲಟ್ಠಸ್ಸ ಕಚ್ಚಾನಸ್ಸ ಭಗವಾ ಅನುಪುಬ್ಬಿಂ ಕಥಂ ಕಥೇಸಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ‘‘ದಾನಕಥಂ ಸೀಲಕಥಂ ಸಗ್ಗಕಥಂ, ಕಾಮಾನಂ ಆದೀನವಂ ಓಕಾರಂ ಸಂಕಿಲೇಸಂ, ನೇಕ್ಖಮ್ಮೇ ಆನಿಸಂಸಂ ಪಕಾಸೇಸಿ. ಯದಾ ಭಗವಾ ಅಞ್ಞಾಸಿ ಬೇಲಟ್ಠಂ ಕಚ್ಚಾನಂ ಕಲ್ಲಚಿತ್ತಂ, ಮುದುಚಿತ್ತಂ, ವಿನೀವರಣಚಿತ್ತಂ, ಉದಗ್ಗಚಿತ್ತಂ, ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಂ, ಅಥ ಯಾ ಬುದ್ಧಾನಂ ಸಾಮುಕ್ಕಂಸಿಕಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ, ತಂ ಪಕಾಸೇಸಿ…ಪೇ… ಏವಮೇವ ಬೇಲಟ್ಠಸ್ಸ ಕಚ್ಚಾನಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಆಸನೇ ವಿರಜಂ ವೀತಮಲಂ ಧಮ್ಮಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ – ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ನಿರೋಧಧಮ್ಮನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಬೇಲಟ್ಠೋ ಕಚ್ಚಾನೋ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮೋ ಪತ್ತಧಮ್ಮೋ ವಿದಿತಧಮ್ಮೋ ಪರಿಯೋಗಾಳ್ಹಧಮ್ಮೋ ತಿಣ್ಣವಿಚಿಕಿಚ್ಛೋ ವಿಗತಕಥಂಕಥೋ ವೇಸಾರಜ್ಜಪ್ಪತ್ತೋ ಅಪರಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ಸತ್ಥುಸಾಸನೇ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭನ್ತೇ. ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭನ್ತೇ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭನ್ತೇ, ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತಂ ವಾ ಉಕ್ಕುಜ್ಜೇಯ್ಯ…ಪೇ… ಏವಮೇವಂ ಖೋ ಭಗವತಾ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಧಮ್ಮೋ ಪಕಾಸಿತೋ. ಏಸಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ, ಧಮ್ಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಞ್ಚ. ಉಪಾಸಕಂ ಮಂ ಭಗವಾ ಧಾರೇತು ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಗತ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ತದವಸರಿ. ತತ್ರ ಸುದಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಾಜಗಹೇ ಗುಳೋ ಉಸ್ಸನ್ನೋ ಹೋತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ – ಗಿಲಾನಸ್ಸೇವ ಭಗವತಾ ಗುಳೋ ಅನುಞ್ಞಾತೋ, ನೋ ಅಗಿಲಾನಸ್ಸಾತಿ – ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಾ ಗುಳಂ ನ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಗುಳಂ, ಅಗಿಲಾನಸ್ಸ ಗುಳೋದಕನ್ತಿ.

ಬೇಲಟ್ಠಕಚ್ಚಾನವತ್ಥು ನಿಟ್ಠಿತಂ.

೧೭೩. ಪಾಟಲಿಗಾಮವತ್ಥು

೨೮೫. [ಇತೋ ಪರಂ ಮಹಾವ. ೨೮೬-೨೮೭ ‘ತಿಣ್ಣಾ ಮೇಧಾವಿನೋ ಜನಾ’ತಿ ಪಾಠೋ ದೀ. ನಿ. ೨.೧೪೮; ಉದಾ. ೭೬ ಆದಯೋ] ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ಯಥಾಭಿರನ್ತಂ ವಿಹರಿತ್ವಾ ಯೇನ ಪಾಟಲಿಗಾಮೋ ತೇನ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕಾಮಿ, ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ, ಅಡ್ಢತೇಲಸೇಹಿ ಭಿಕ್ಖುಸತೇಹಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಯೇನ ಪಾಟಲಿಗಾಮೋ ತದವಸರಿ. ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಪಾಟಲಿಗಾಮಿಕಾ ಉಪಾಸಕಾ – ‘‘ಭಗವಾ ಕಿರ ಪಾಟಲಿಗಾಮಂ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಪಾಟಲಿಗಾಮಿಕಾ ಉಪಾಸಕಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೇ ಖೋ ಪಾಟಲಿಗಾಮಿಕೇ ಉಪಾಸಕೇ ಭಗವಾ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ, ಸಮಾದಪೇಸಿ, ಸಮುತ್ತೇಜೇಸಿ, ಸಮ್ಪಹಂಸೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಪಾಟಲಿಗಾಮಿಕಾ ಉಪಾಸಕಾ ಭಗವತಾ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸಿತಾ ಸಮಾದಪಿತಾ ಸಮುತ್ತೇಜಿತಾ ಸಮ್ಪಹಂಸಿತಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಅಧಿವಾಸೇತು ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಆವಸಥಾಗಾರಂ ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನಾ’’ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸಿ ಭಗವಾ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ. ಅಥ ಖೋ ಪಾಟಲಿಗಾಮಿಕಾ ಉಪಾಸಕಾ ಭಗವತೋ ಅಧಿವಾಸನಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಯೇನ ಆವಸಥಾಗಾರಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬಸನ್ಥರಿಂ ಆವಸಥಾಗಾರಂ ಸನ್ಥರಿತ್ವಾ, ಆಸನಾನಿ ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ, ಉದಕಮಣಿಕಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ, ತೇಲಪದೀಪಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತಾ ಖೋ ಪಾಟಲಿಗಾಮಿಕಾ ಉಪಾಸಕಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಸಬ್ಬಸನ್ಥರಿಸನ್ಥತಂ, ಭನ್ತೇ, ಆವಸಥಾಗಾರಂ. ಆಸನಾನಿ ಪಞ್ಞತ್ತಾನಿ. ಉದಕಮಣಿಕೋ ಪತಿಟ್ಠಾಪಿತೋ. ತೇಲಪದೀಪೋ ಆರೋಪಿತೋ. ಯಸ್ಸದಾನಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಕಾಲಂ ಮಞ್ಞತೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಯೇನ ಆವಸಥಾಗಾರಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಾದೇ ಪಕ್ಖಾಲೇತ್ವಾ ಆವಸಥಾಗಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಮಜ್ಝಿಮಂ ಥಮ್ಭಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪುರತ್ಥಾಭಿಮುಖೋ ನಿಸೀದಿ. ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋಪಿ ಖೋ ಪಾದೇ ಪಕ್ಖಾಲೇತ್ವಾ ಆವಸಥಾಗಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಿಮಂ ಭಿತ್ತಿಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪುರತ್ಥಾಭಿಮುಖೋ ನಿಸೀದಿ, ಭಗವನ್ತಂಯೇವ ಪುರಕ್ಖತ್ವಾ. ಪಾಟಲಿಗಾಮಿಕಾಪಿ ಖೋ ಉಪಾಸಕಾ ಪಾದೇ ಪಕ್ಖಾಲೇತ್ವಾ ಆವಸಥಾಗಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಪುರತ್ಥಿಮಂ ಭಿತ್ತಿಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪಚ್ಛಿಮಾಭಿಮುಖಾ ನಿಸೀದಿಂಸು, ಭಗವನ್ತಂಯೇವ ಪುರಕ್ಖತ್ವಾ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪಾಟಲಿಗಾಮಿಕೇ ಉಪಾಸಕೇ ಆಮನ್ತೇಸಿ –

[ದೀ. ನಿ. ೩.೩೧೬; ಅ. ನಿ. ೫.೨೧೩ ಆದಯೋ], ಗಹಪತಯೋ, ಆದೀನವಾ ದುಸ್ಸೀಲಸ್ಸ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಇಧ, ಗಹಪತಯೋ, ದುಸ್ಸೀಲೋ ಸೀಲವಿಪನ್ನೋ ಪಮಾದಾಧಿಕರಣಂ ಮಹತಿಂ ಭೋಗಜಾನಿಂ ನಿಗಚ್ಛತಿ. ಅಯಂ ಪಠಮೋ ಆದೀನವೋ ದುಸ್ಸೀಲಸ್ಸ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ. ಪುನ ಚಪರಂ, ಗಹಪತಯೋ, ದುಸ್ಸೀಲಸ್ಸ ಸೀಲವಿಪನ್ನಸ್ಸ ಪಾಪಕೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛತಿ. ಅಯಂ ದುತಿಯೋ ಆದೀನವೋ ದುಸ್ಸೀಲಸ್ಸ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ. ಪುನ ಚಪರಂ, ಗಹಪತಯೋ, ದುಸ್ಸೀಲೋ ಸೀಲವಿಪನ್ನೋ ಯಞ್ಞದೇವ ಪರಿಸಂ ಉಪಸಙ್ಕಮತಿ, ಯದಿ ಖತ್ತಿಯಪರಿಸಂ, ಯದಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪರಿಸಂ, ಯದಿ ಗಹಪತಿಪರಿಸಂ, ಯದಿ ಸಮಣಪರಿಸಂ, ಅವಿಸಾರದೋ ಉಪಸಙ್ಕಮತಿ ಮಙ್ಕುಭೂತೋ. ಅಯಂ ತತಿಯೋ ಆದೀನವೋ ದುಸ್ಸೀಲಸ್ಸ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ. ಪುನ ಚಪರಂ, ಗಹಪತಯೋ, ದುಸ್ಸೀಲೋ ಸೀಲವಿಪನ್ನೋ ಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಕಾಲಂಕರೋತಿ. ಅಯಂ ಚತುತ್ಥೋ ಆದೀನವೋ ದುಸ್ಸೀಲಸ್ಸ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ. ಪುನ ಚಪರಂ, ಗಹಪತಯೋ, ದುಸ್ಸೀಲೋ ಸೀಲವಿಪನ್ನೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಅಯಂ ಪಞ್ಚಮೋ ಆದೀನವೋ ದುಸ್ಸೀಲಸ್ಸ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ. ಇಮೇ ಖೋ, ಗಹಪತಯೋ, ಪಞ್ಚ ಆದೀನವಾ ದುಸ್ಸೀಲಸ್ಸ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ.

[ದೀ. ನಿ. ೩.೩೧೬; ಅ. ನಿ. ೫.೨೧೩ ಆದಯೋ] ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಗಹಪತಯೋ, ಆನಿಸಂಸಾ ಸೀಲವತೋ ಸೀಲಸಮ್ಪದಾಯ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಇಧ, ಗಹಪತಯೋ, ಸೀಲವಾ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನೋ ಅಪ್ಪಮಾದಾಧಿಕರಣಂ ಮಹನ್ತಂ ಭೋಗಕ್ಖನ್ಧಂ ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ. ಅಯಂ ಪಠಮೋ ಆನಿಸಂಸೋ ಸೀಲವತೋ ಸೀಲಸಮ್ಪದಾಯ. ಪುನ ಚಪರಂ, ಗಹಪತಯೋ, ಸೀಲವತೋ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಕಲ್ಯಾಣೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛತಿ. ಅಯಂ ದುತಿಯೋ ಆನಿಸಂಸೋ ಸೀಲವತೋ ಸೀಲಸಮ್ಪದಾಯ. ಪುನ ಚಪರಂ, ಗಹಪತಯೋ, ಸೀಲವಾ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನೋ ಯಞ್ಞದೇವ ಪರಿಸಂ ಉಪಸಙ್ಕಮತಿ, ಯದಿ ಖತ್ತಿಯಪರಿಸಂ, ಯದಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪರಿಸಂ, ಯದಿ ಗಹಪತಿಪರಿಸಂ, ಯದಿ ಸಮಣಪರಿಸಂ, ವಿಸಾರದೋ ಉಪಸಙ್ಕಮತಿ ಅಮಙ್ಕುಭೂತೋ. ಅಯಂ ತತಿಯೋ ಆನಿಸಂಸೋ ಸೀಲವತೋ ಸೀಲಸಮ್ಪದಾಯ. ಪುನ ಚಪರಂ, ಗಹಪತಯೋ, ಸೀಲವಾ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನೋ ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಕಾಲಂಕರೋತಿ. ಅಯಂ ಚತುತ್ಥೋ ಆನಿಸಂಸೋ ಸೀಲವತೋ ಸೀಲಸಮ್ಪದಾಯ. ಪುನ ಚಪರಂ, ಗಹಪತಯೋ, ಸೀಲವಾ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಅಯಂ ಪಞ್ಚಮೋ ಆನಿಸಂಸೋ ಸೀಲವತೋ ಸೀಲಸಮ್ಪದಾಯ. ಇಮೇ ಖೋ, ಗಹಪತಯೋ, ಪಞ್ಚ ಆನಿಸಂಸಾ ಸೀಲವತೋ ಸೀಲಸಮ್ಪದಾಯಾತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪಾಟಲಿಗಾಮಿಕೇ ಉಪಾಸಕೇ ಬಹುದೇವ ರತ್ತಿಂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ಸಮುತ್ತೇಜೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಹಂಸೇತ್ವಾ ಉಯ್ಯೋಜೇಸಿ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾ ಖೋ, ಗಹಪತಯೋ, ರತ್ತಿ. ಯಸ್ಸದಾನಿ ತುಮ್ಹೇ ಕಾಲಂ ಮಞ್ಞಥಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ, ಖೋ ಪಾಟಲಿಗಾಮಿಕಾ ಉಪಾಸಕಾ ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತೇಸು ಪಾಟಲಿಗಾಮಿಕೇಸು ಉಪಾಸಕೇಸು ಸುಞ್ಞಾಗಾರಂ ಪಾವಿಸಿ.

ಪಾಟಲಿಗಾಮವತ್ಥು ನಿಟ್ಠಿತಂ.

೧೭೪. ಸುನಿಧವಸ್ಸಕಾರವತ್ಥು

೨೮೬. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸುನಿಧವಸ್ಸಕಾರಾ ಮಗಧಮಹಾಮತ್ತಾ ಪಾಟಲಿಗಾಮೇ ನಗರಂ ಮಾಪೇನ್ತಿ ವಜ್ಜೀನಂ ಪಟಿಬಾಹಾಯ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ರತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯಂ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಯ ದಿಬ್ಬೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ವಿಸುದ್ಧೇನ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಮಾನುಸಕೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ದೇವತಾಯೋ ಪಾಟಲಿಗಾಮೇ ವತ್ಥೂನಿ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿಯೋ. ಯಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ಮಹೇಸಕ್ಖಾ ದೇವತಾ ವತ್ಥೂನಿ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಮಹೇಸಕ್ಖಾನಂ ತತ್ಥ ರಾಜೂನಂ ರಾಜಮಹಾಮತ್ತಾನಂ ಚಿತ್ತಾನಿ ನಮನ್ತಿ ನಿವೇಸನಾನಿ ಮಾಪೇತುಂ. ಯಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ಮಜ್ಝಿಮಾ ದೇವತಾ ವತ್ಥೂನಿ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಮಜ್ಝಿಮಾನಂ ತತ್ಥ ರಾಜೂನಂ ರಾಜಮಹಾಮತ್ತಾನಂ ಚಿತ್ತಾನಿ ನಮನ್ತಿ ನಿವೇಸನಾನಿ ಮಾಪೇತುಂ. ಯಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ನೀಚಾ ದೇವತಾ ವತ್ಥೂನಿ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ನೀಚಾನಂ ತತ್ಥ ರಾಜೂನಂ ರಾಜಮಹಾಮತ್ತಾನಂ ಚಿತ್ತಾನಿ ನಮನ್ತಿ ನಿವೇಸನಾನಿ ಮಾಪೇತುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಕೇ ನು ಖೋ ತೇ, ಆನನ್ದ, ಪಾಟಲಿಗಾಮೇ ನಗರಂ ಮಾಪೇನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ಸುನಿಧವಸ್ಸಕಾರಾ, ಭನ್ತೇ, ಮಗಧಮಹಾಮತ್ತಾ ಪಾಟಲಿಗಾಮೇ ನಗರಂ ಮಾಪೇನ್ತಿ ವಜ್ಜೀನಂ ಪಟಿಬಾಹಾಯಾ’’ತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆನನ್ದ, ದೇವೇಹಿ ತಾವತಿಂಸೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಮನ್ತೇತ್ವಾ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಸುನಿಧವಸ್ಸಕಾರಾ ಮಗಧಮಹಾಮತ್ತಾ ಪಾಟಲಿಗಾಮೇ ನಗರಂ ಮಾಪೇನ್ತಿ ವಜ್ಜೀನಂ ಪಟಿಬಾಹಾಯ. ಇಧಾಹಂ, ಆನನ್ದ, ರತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯಂ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಯ ಅದ್ದಸಂ ದಿಬ್ಬೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ವಿಸುದ್ಧೇನ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಮಾನುಸಕೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ದೇವತಾಯೋ ಪಾಟಲಿಗಾಮೇ ವತ್ಥೂನಿ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿಯೋ. ಯಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ಮಹೇಸಕ್ಖಾ ದೇವತಾ ವತ್ಥೂನಿ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಮಹೇಸಕ್ಖಾನಂ ತತ್ಥ ರಾಜೂನಂ ರಾಜಮಹಾಮತ್ತಾನಂ ಚಿತ್ತಾನಿ ನಮನ್ತಿ ನಿವೇಸನಾನಿ ಮಾಪೇತುಂ. ಯಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ಮಜ್ಝಿಮಾ ದೇವತಾ ವತ್ಥೂನಿ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಮಜ್ಝಿಮಾನಂ ತತ್ಥ ರಾಜೂನಂ ರಾಜಮಹಾಮತ್ತಾನಂ ಚಿತ್ತಾನಿ ನಮನ್ತಿ ನಿವೇಸನಾನಿ ಮಾಪೇತುಂ. ಯಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ನೀಚಾ ದೇವತಾ ವತ್ಥೂನಿ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ನೀಚಾನಂ ತತ್ಥ ರಾಜೂನಂ ರಾಜಮಹಾಮತ್ತಾನಂ ಚಿತ್ತಾನಿ ನಮನ್ತಿ ನಿವೇಸನಾನಿ ಮಾಪೇತುಂ. ಯಾವತಾ, ಆನನ್ದ, ಅರಿಯಂ ಆಯತನಂ, ಯಾವತಾ ವಣಿಪ್ಪಥೋ, ಇದಂ ಅಗ್ಗನಗರಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಪಾಟಲಿಪುತ್ತಂ ಪುಟಭೇದನಂ. ಪಾಟಲಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ತಯೋ ಅನ್ತರಾಯಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ – ಅಗ್ಗಿತೋ ವಾ ಉದಕತೋ ವಾ ಅಬ್ಭನ್ತರತೋ ವಾ ಮಿಥುಭೇದಾತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಸುನಿಧವಸ್ಸಕಾರಾ ಮಗಧಮಹಾಮತ್ತಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿಂಸು, ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತಾ ಖೋ ಸುನಿಧವಸ್ಸಕಾರಾ ಮಗಧಮಹಾಮತ್ತಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಅಧಿವಾಸೇತು ನೋ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಅಜ್ಜತನಾಯ ಭತ್ತಂ ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನಾ’’ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸಿ ಭಗವಾ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ. ಅಥ ಖೋ ಸುನಿಧವಸ್ಸಕಾರಾ ಮಗಧಮಹಾಮತ್ತಾ ಭಗವತೋ ಅಧಿವಾಸನಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಸುನಿಧವಸ್ಸಕಾರಾ ಮಗಧಮಹಾಮತ್ತಾ ಪಣೀತಂ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಪಟಿಯಾದಾಪೇತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಕಾಲಂ ಆರೋಚಾಪೇಸುಂ – ‘‘ಕಾಲೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ನಿಟ್ಠಿತಂ ಭತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ಸುನಿಧವಸ್ಸಕಾರಾನಂ ಮಗಧಮಹಾಮತ್ತಾನಂ ಪರಿವೇಸನಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ. ಅಥ ಖೋ ಸುನಿಧವಸ್ಸಕಾರಾ ಮಗಧಮಹಾಮತ್ತಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪಣೀತೇನ ಖಾದನೀಯೇನ ಭೋಜನೀಯೇನ ಸಹತ್ಥಾ ಸನ್ತಪ್ಪೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪವಾರೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಭುತ್ತಾವಿಂ ಓನೀತಪತ್ತಪಾಣಿಂ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೇ ಖೋ ಸುನಿಧವಸ್ಸಕಾರೇ ಮಗಧಮಹಾಮತ್ತೇ ಭಗವಾ ಇಮಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಅನುಮೋದಿ –

‘‘ಯಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ಕಪ್ಪೇತಿ, ವಾಸಂ ಪಣ್ಡಿತಜಾತಿಯೋ;

ಸೀಲವನ್ತೇತ್ಥ ಭೋಜೇತ್ವಾ, ಸಞ್ಞತೇ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಯೋ [ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ (ಸ್ಯಾ.)].

‘‘ಯಾ ತತ್ಥ ದೇವತಾ ಆಸುಂ, ತಾಸಂ ದಕ್ಖಿಣಮಾದಿಸೇ;

ತಾ ಪೂಜಿತಾ ಪೂಜಯನ್ತಿ, ಮಾನಿತಾ ಮಾನಯನ್ತಿ ನಂ.

‘‘ತತೋ ನಂ ಅನುಕಮ್ಪನ್ತಿ, ಮಾತಾ ಪುತ್ತಂವ ಓರಸಂ;

ದೇವತಾನುಕಮ್ಪಿತೋ ಪೋಸೋ, ಸದಾ ಭದ್ರಾನಿ ಪಸ್ಸತೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸುನಿಧವಸ್ಸಕಾರೇ ಮಗಧಮಹಾಮತ್ತೇ ಇಮಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸುನಿಧವಸ್ಸಕಾರಾ ಮಗಧಮಹಾಮತ್ತಾ ಭಗವನ್ತಂ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಅನುಬನ್ಧಾ ಹೋನ್ತಿ, ‘‘ಯೇನಜ್ಜ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ದ್ವಾರೇನ ನಿಕ್ಖಮಿಸ್ಸತಿ, ತಂ ಗೋತಮದ್ವಾರಂ ನಾಮ ಭವಿಸ್ಸತಿ; ಯೇನ ತಿತ್ಥೇನ ಗಙ್ಗಂ ನದಿಂ ಉತ್ತರಿಸ್ಸತಿ, ತಂ ಗೋತಮತಿತ್ಥಂ ನಾಮ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಯೇನ ದ್ವಾರೇನ ನಿಕ್ಖಮಿ, ತಂ ಗೋತಮದ್ವಾರಂ ನಾಮ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಯೇನ ಗಙ್ಗಾ ನದೀ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಗಙ್ಗಾ ನದೀ ಪೂರಾ ಹೋತಿ ಸಮತಿತ್ತಿಕಾ ಕಾಕಪೇಯ್ಯಾ. ಮನುಸ್ಸಾ ಅಞ್ಞೇ ನಾವಂ ಪರಿಯೇಸನ್ತಿ, ಅಞ್ಞೇ ಉಳುಮ್ಪಂ ಪರಿಯೇಸನ್ತಿ, ಅಞ್ಞೇ ಕುಲ್ಲಂ ಬನ್ಧನ್ತಿ ಓರಾ ಪಾರಂ ಗನ್ತುಕಾಮಾ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ತೇ ಮನುಸ್ಸೇ ಅಞ್ಞೇ ನಾವಂ ಪರಿಯೇಸನ್ತೇ, ಅಞ್ಞೇ ಉಳುಮ್ಪಂ ಪರಿಯೇಸನ್ತೇ, ಅಞ್ಞೇ ಕುಲ್ಲಂ ಬನ್ಧನ್ತೇ ಓರಾ ಪಾರಂ ಗನ್ತುಕಾಮೇ, ದಿಸ್ವಾನ ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಬಲವಾ ಪುರಿಸೋ ಸಮಿಞ್ಜಿತಂ ವಾ ಬಾಹಂ ಪಸಾರೇಯ್ಯ, ಪಸಾರಿತಂ ವಾ ಬಾಹಂ ಸಮಿಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಏವಮೇವ ಖೋ ಗಙ್ಗಾಯ ನದಿಯಾ ಓರಿಮತೀರೇ ಅನ್ತರಹಿತೋ ಪಾರಿಮತೀರೇ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಸಿ ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಮತ್ಥಂ ವಿದಿತ್ವಾ ತಾಯಂ ವೇಲಾಯಂ ಇಮಂ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ –

‘‘ಯೇ ತರನ್ತಿ ಅಣ್ಣವಂ ಸರಂ;

ಸೇತುಂ ಕತ್ವಾನ ವಿಸಜ್ಜ ಪಲ್ಲಲಾನಿ;

ಕುಲ್ಲಞ್ಹಿ ಜನೋ ಬನ್ಧತಿ;

ತಿಣ್ಣಾ ಮೇಧಾವಿನೋ ಜನಾ’’ತಿ.

ಸುನಿಧವಸ್ಸಕಾರವತ್ಥು ನಿಟ್ಠಿತಂ.

೧೭೫. ಕೋಟಿಗಾಮೇ ಸಚ್ಚಕಥಾ

೨೮೭. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಯೇನ ಕೋಟಿಗಾಮೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ತತ್ರ ಸುದಂ ಭಗವಾ ಕೋಟಿಗಾಮೇ ವಿಹರತಿ. ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – [ದೀ. ನಿ. ೨.೧೫೫] ‘‘ಚತುನ್ನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಚ್ಚಾನಂ ಅನನುಬೋಧಾ ಅಪ್ಪಟಿವೇಧಾ ಏವಮಿದಂ ದೀಘಮದ್ಧಾನಂ ಸನ್ಧಾವಿತಂ ಸಂಸರಿತಂ ಮಮಞ್ಚೇವ ತುಮ್ಹಾಕಞ್ಚ. ಕತಮೇಸಂ ಚತುನ್ನಂ? ದುಕ್ಖಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಚ್ಚಸ್ಸ ಅನನುಬೋಧಾ ಅಪ್ಪಟಿವೇಧಾ ಏವಮಿದಂ ದೀಘಮದ್ಧಾನಂ ಸನ್ಧಾವಿತಂ ಸಂಸರಿತಂ ಮಮಞ್ಚೇವ ತುಮ್ಹಾಕಞ್ಚ. ದುಕ್ಖಸಮುದಯಸ್ಸ ಅರಿಯಸಚ್ಚಸ್ಸ…ಪೇ… ದುಕ್ಖನಿರೋಧಸ್ಸ ಅರಿಯಸಚ್ಚಸ್ಸ…ಪೇ… ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಯಾ ಪಟಿಪದಾಯ ಅರಿಯಸಚ್ಚಸ್ಸ ಅನನುಬೋಧಾ ಅಪ್ಪಟಿವೇಧಾ ಏವಮಿದಂ ದೀಘಮದ್ಧಾನಂ ಸನ್ಧಾವಿತಂ ಸಂಸರಿತಂ ಮಮಞ್ಚೇವ ತುಮ್ಹಾಕಞ್ಚ. ತಯಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ ಅನುಬುದ್ಧಂ ಪಟಿವಿದ್ಧಂ, ದುಕ್ಖಸಮುದಯಂ [ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ (ಸ್ಯಾ.)] ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ ಅನುಬುದ್ಧಂ ಪಟಿವಿದ್ಧಂ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಂ [ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ (ಸ್ಯಾ.)] ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ ಅನುಬುದ್ಧಂ ಪಟಿವಿದ್ಧಂ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ ಅನುಬುದ್ಧಂ ಪಟಿವಿದ್ಧಂ, ಉಚ್ಛಿನ್ನಾ ಭವತಣ್ಹಾ, ಖೀಣಾ ಭವನೇತ್ತಿ, ನತ್ಥಿದಾನಿ ಪುನಬ್ಭವೋ’’ತಿ.

ಚತುನ್ನಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚಾನಂ, ಯಥಾಭೂತಂ ಅದಸ್ಸನಾ;

ಸಂಸಿತಂ ದೀಘಮದ್ಧಾನಂ, ತಾಸು ತಾಸ್ವೇವ ಜಾತಿಸು.

ತಾನಿ ಏತಾನಿ ದಿಟ್ಠಾನಿ, ಭವನೇತ್ತಿ ಸಮೂಹತಾ;

ಉಚ್ಛಿನ್ನಂ ಮೂಲಂ ದುಕ್ಖಸ್ಸ, ನತ್ಥಿದಾನಿ ಪುನಬ್ಭವೋತಿ.

ಕೋಟಿಗಾಮೇ ಸಚ್ಚಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೭೬. ಅಮ್ಬಪಾಲೀವತ್ಥು

೨೮೮. [ದೀ. ನಿ. ೨.೧೬೧ ಆದಯೋ] ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ ಅಮ್ಬಪಾಲೀ ಗಣಿಕಾ – ಭಗವಾ ಕಿರ ಕೋಟಿಗಾಮಂ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಅಮ್ಬಪಾಲೀ ಗಣಿಕಾ ಭದ್ರಾನಿ ಭದ್ರಾನಿ ಯಾನಾನಿ ಯೋಜಾಪೇತ್ವಾ ಭದ್ರಂ ಭದ್ರಂ ಯಾನಂ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ ಭದ್ರೇಹಿ ಭದ್ರೇಹಿ ಯಾನೇಹಿ ವೇಸಾಲಿಯಾ ನಿಯ್ಯಾಸಿ ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ. ಯಾವತಿಕಾ ಯಾನಸ್ಸ ಭೂಮಿ, ಯಾನೇನ ಗನ್ತ್ವಾ, ಯಾನಾ ಪಚ್ಚೋರೋಹಿತ್ವಾ, ಪತ್ತಿಕಾವ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಅಮ್ಬಪಾಲಿಂ ಗಣಿಕಂ ಭಗವಾ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ ಸಮಾದಪೇಸಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇಸಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಅಮ್ಬಪಾಲೀ ಗಣಿಕಾ ಭಗವತಾ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸಿತಾ ಸಮಾದಪಿತಾ ಸಮುತ್ತೇಜಿತಾ ಸಮ್ಪಹಂಸಿತಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಧಿವಾಸೇತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಸ್ವಾತನಾಯ ಭತ್ತಂ ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನಾ’’ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸಿ ಭಗವಾ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ. ಅಥ ಖೋ ಅಮ್ಬಪಾಲೀ ಗಣಿಕಾ ಭಗವತೋ ಅಧಿವಾಸನಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

ಅಮ್ಬಪಾಲೀವತ್ಥು ನಿಟ್ಠಿತಂ.

೧೭೭. ಲಿಚ್ಛವೀವತ್ಥು