೮. ಸೇನಾಸನವತ್ತಕಥಾ

೩೬೯. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಜ್ಝೋಕಾಸೇ ಚೀವರಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಟಿವಾತೇ ಅಙ್ಗಣೇ [ಪಙ್ಗಣೇ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಸೇನಾಸನಂ ಪಪ್ಫೋಟೇಸುಂ. ಭಿಕ್ಖೂ ರಜೇನ ಓಕಿರಿಂಸು. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಟಿವಾತೇ ಅಙ್ಗಣೇ ಸೇನಾಸನಂ ಪಪ್ಫೋಟೇಸ್ಸನ್ತಿ! ಭಿಕ್ಖೂ ರಜೇನ ಓಕಿರಿಂಸೂ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಟಿವಾತೇ ಅಙ್ಗಣೇ ಸೇನಾಸನಂ ಪಪ್ಫೋಟೇನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ರಜೇನ ಓಕಿರಿಂಸೂ’’ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾ’’ತಿ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –

೩೭೦. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸೇನಾಸನವತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸೇನಾಸನೇ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ವಿಹರತಿ, ಸಚೇ ಸೋ ವಿಹಾರೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಸಚೇ ಉಸ್ಸಹತಿ, ಸೋಧೇತಬ್ಬೋ. [ಮಹಾವ. ೬೬, ೬೭; ಚೂಳವ. ೩೫೭] ವಿಹಾರಂ ಸೋಧೇನ್ತೇನ ಪಠಮಂ ಪತ್ತಚೀವರಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ನಿಸೀದನಪಚ್ಚತ್ಥರಣಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ಭಿಸಿಬಿಬ್ಬೋಹನಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ಮಞ್ಚೋ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ, ಅಸಙ್ಘಟ್ಟೇನ್ತೇನ ಕವಾಟಪಿಟ್ಠಂ, ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ; ಪೀಠಂ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ, ಅಸಙ್ಘಟ್ಟೇನ್ತೇನ ಕವಾಟಪಿಟ್ಠಂ, ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ಮಞ್ಚಪಟಿಪಾದಕಾ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಾ; ಖೇಳಮಲ್ಲಕೋ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ; ಅಪಸ್ಸೇನಫಲಕಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ಭುಮ್ಮತ್ಥರಣಂ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ವಿಹಾರೇ ಸನ್ತಾನಕಂ ಹೋತಿ, ಉಲ್ಲೋಕಾ ಪಠಮಂ ಓಹಾರೇತಬ್ಬಂ, ಆಲೋಕಸನ್ಧಿಕಣ್ಣಭಾಗಾ ಪಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಗೇರುಕಪರಿಕಮ್ಮಕತಾ ಭಿತ್ತಿ ಕಣ್ಣಕಿತಾ ಹೋತಿ, ಚೋಳಕಂ ತೇಮೇತ್ವಾ ಪೀಳೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಕಾಳವಣ್ಣಕತಾ ಭೂಮಿ ಕಣ್ಣಕಿತಾ ಹೋತಿ, ಚೋಳಕಂ ತೇಮೇತ್ವಾ ಪೀಳೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಅಕತಾ ಹೋತಿ ಭೂಮಿ, ಉದಕೇನ ಪರಿಪ್ಫೋಸಿತ್ವಾ ಪರಿಫೋಸಿತ್ವಾ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ – ಮಾ ವಿಹಾರೋ ರಜೇನ ಉಹಞ್ಞೀತಿ. ಸಙ್ಕಾರಂ ವಿಚಿನಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಛಡ್ಡೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ನ ಭಿಕ್ಖುಸಾಮನ್ತಾ ಸೇನಾಸನಂ ಪಪ್ಫೋಟೇತಬ್ಬಂ. ನ ವಿಹಾರಸಾಮನ್ತಾ ಸೇನಾಸನಂ ಪಪ್ಫೋಟೇತಬ್ಬಂ. ನ ಪಾನೀಯಸಾಮನ್ತಾ ಸೇನಾಸನಂ ಪಪ್ಫೋಟೇತಬ್ಬಂ. ನ ಪರಿಭೋಜನೀಯಸಾಮನ್ತಾ ಸೇನಾಸನಂ ಪಪ್ಫೋಟೇತಬ್ಬಂ. ನ ಪಟಿವಾತೇ ಅಙ್ಗಣೇ ಸೇನಾಸನಂ ಪಪ್ಫೋಟೇತಬ್ಬಂ. ಅಧೋವಾತೇ ಸೇನಾಸನಂ ಪಪ್ಫೋಟೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಭುಮ್ಮತ್ಥರಣಂ ಏಕಮನ್ತಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ಮಞ್ಚಪಟಿಪಾದಕಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಠಾನೇ ಠಪೇತಬ್ಬಾ. ಮಞ್ಚೋ ಏಕಮನ್ತಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ, ಅಸಙ್ಘಟ್ಟೇನ್ತೇನ ಕವಾಟಪಿಟ್ಠಂ, ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬೋ. ಪೀಠಂ ಏಕಮನ್ತಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ, ಅಸಙ್ಘಟ್ಟೇನ್ತೇನ ಕವಾಟಪಿಟ್ಠಂ, ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ಭಿಸಿಬಿಬ್ಬೋಹನಂ ಏಕಮನ್ತಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ನಿಸೀದನಪಚ್ಚತ್ಥರಣಂ ಏಕಮನ್ತಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ಖೇಳಮಲ್ಲಕೋ ಏಕಮನ್ತಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಠಾನೇ ಠಪೇತಬ್ಬೋ. ಅಪಸ್ಸೇನಫಲಕಂ ಏಕಮನ್ತಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಠಾನೇ ಠಪೇತಬ್ಬಂ. ಪತ್ತಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಪತ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಹೇಟ್ಠಾಮಞ್ಚಂ ವಾ ಹೇಟ್ಠಾಪೀಠಂ ವಾ ಪರಾಮಸಿತ್ವಾ ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ. ನ ಚ ಅನನ್ತರಹಿತಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ. ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಚೀವರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಚೀವರವಂಸಂ ವಾ ಚೀವರರಜ್ಜು ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪಾರತೋ ಅನ್ತಂ ಓರತೋ ಭೋಗಂ ಕತ್ವಾ ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಸಚೇ ಪುರತ್ಥಿಮಾ ಸರಜಾ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತಿ, ಪುರತ್ಥಿಮಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಪಚ್ಛಿಮಾ ಸರಜಾ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತಿ, ಪಚ್ಛಿಮಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಉತ್ತರಾ ಸರಜಾ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತಿ ಉತ್ತರಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ದಕ್ಖಿಣಾ ಸರಜಾ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತಿ, ದಕ್ಖಿಣಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಸೀತಕಾಲೋ ಹೋತಿ, ದಿವಾ ವಾತಪಾನಾ ವಿವರಿತಬ್ಬಾ, ರತ್ತಿಂ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಉಣ್ಹಕಾಲೋ ಹೋತಿ, ದಿವಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ, ರತ್ತಿಂ ವಿವರಿತಬ್ಬಾ.

‘‘ಸಚೇ ಪರಿವೇಣಂ ಉಕ್ಲಾಪಂ ಹೋತಿ, ಪರಿವೇಣಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಕೋಟ್ಠಕೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಕೋಟ್ಠಕೋ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾ ಉಕ್ಲಾಪಾ ಹೋತಿ, ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಅಗ್ಗಿಸಾಲಾ ಉಕ್ಲಾಪಾ ಹೋತಿ, ಅಗ್ಗಿಸಾಲಾ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ವಚ್ಚಕುಟಿ ಉಕ್ಲಾಪಾ ಹೋತಿ, ವಚ್ಚಕುಟಿ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಪಾನೀಯಂ ನ ಹೋತಿ, ಪಾನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ನ ಹೋತಿ, ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಆಚಮನಕುಮ್ಭಿಯಾ ಉದಕಂ ನ ಹೋತಿ, ಆಚಮನಕುಮ್ಭಿಯಾ ಉದಕಂ ಆಸಿಞ್ಚಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಸಚೇ ವುಡ್ಢೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕವಿಹಾರೇ ವಿಹರತಿ, ನ ವುಡ್ಢಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಉದ್ದೇಸೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ನ ಪರಿಪುಚ್ಛಾ ದಾತಬ್ಬಾ, ನ ಸಜ್ಝಾಯೋ ಕಾತಬ್ಬೋ, ನ ಧಮ್ಮೋ ಭಾಸಿತಬ್ಬೋ, ನ ಪದೀಪೋ ಕಾತಬ್ಬೋ, ನ ಪದೀಪೋ ವಿಜ್ಝಾಪೇತಬ್ಬೋ, ನ ವಾತಪಾನಾ ವಿವರಿತಬ್ಬಾ, ನ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ವುಡ್ಢೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಚಙ್ಕಮೇ ಚಙ್ಕಮತಿ, ಯೇನ ವುಡ್ಢೋ ತೇನ ಪರಿವತ್ತಿತಬ್ಬಂ, ನ ಚ ವುಡ್ಢೋ ಸಙ್ಘಾಟಿಕಣ್ಣೇನ ಘಟ್ಟೇತಬ್ಬೋ. ಇದಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸೇನಾಸನವತ್ತಂ ಯಥಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸೇನಾಸನೇ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.