೮. ವತ್ತಕ್ಖನ್ಧಕಂ
೧. ಆಗನ್ತುಕವತ್ತಕಥಾ
೩೫೬. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಗನ್ತುಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಉಪಾಹನಾಪಿ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸನ್ತಿ, ಛತ್ತಪಗ್ಗಹಿತಾಪಿ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸನ್ತಿ, ಓಗುಣ್ಠಿತಾಪಿ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸನ್ತಿ, ಸೀಸೇಪಿ ಚೀವರಂ ಕರಿತ್ವಾ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸನ್ತಿ, ಪಾನೀಯೇನಪಿ ಪಾದೇ ಧೋವನ್ತಿ, ವುಡ್ಢತರೇಪಿ ಆವಾಸಿಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಅಭಿವಾದೇನ್ತಿ, ನಪಿ ಸೇನಾಸನಂ ಪುಚ್ಛನ್ತಿ. ಅಞ್ಞತರೋಪಿ ಆಗನ್ತುಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಅನಜ್ಝಾವುಟ್ಠಂ ವಿಹಾರಂ ಘಟಿಕಂ ಉಗ್ಘಾಟೇತ್ವಾ ಕವಾಟಂ ಪಣಾಮೇತ್ವಾ ಸಹಸಾ ಪಾವಿಸಿ. ತಸ್ಸ ಉಪರಿಪಿಟ್ಠಿತೋ [ಉಪರಿಪಿಟ್ಠತೋ (?)] ಅಹಿ ಖನ್ಧೇ ಪಪತಿ. ಸೋ ಭೀತೋ ವಿಸ್ಸರಮಕಾಸಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಉಪಧಾವಿತ್ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಕಿಸ್ಸ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ, ವಿಸ್ಸರಮಕಾಸೀ’’ತಿ? ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಆಗನ್ತುಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಉಪಾಹನಾಪಿ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಛತ್ತಪಗ್ಗಹಿತಾಪಿ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಓಗುಣ್ಠಿತಾಪಿ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಸೀಸೇಪಿ ಚೀವರಂ ಕರಿತ್ವಾ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಪಾನೀಯೇನಪಿ ಪಾದೇ ಧೋವಿಸ್ಸನ್ತಿ, ವುಡ್ಢತರೇಪಿ ಆವಾಸಿಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಅಭಿವಾದೇಸ್ಸನ್ತಿ, ನಪಿ ಸೇನಾಸನಂ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ‘‘ಆಗನ್ತುಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಉಪಾಹನಾಪಿ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸನ್ತಿ, ಛತ್ತಪಗ್ಗಹಿತಾಪಿ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸನ್ತಿ, ಓಗುಣ್ಠಿತಾಪಿ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸನ್ತಿ, ಸೀಸೇಪಿ ಚೀವರಂ ಕರಿತ್ವಾ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸನ್ತಿ, ಪಾನೀಯೇನಿಪಿ ಪಾದೇ ಧೋವನ್ತಿ, ವುಡ್ಢತರೇಪಿ ಆವಾಸಿಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಅಭಿವಾದೇನ್ತಿ, ನಪಿ ಸೇನಾಸನಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೀತಿ. ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖವೇ ಆಗನ್ತುಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಉಪಾಹನಾಪಿ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಛತ್ತಪಗ್ಗಹಿತಾಪಿ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಓಗುಣ್ಠಿತಾಪಿ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಸೀಸೇಪಿ ಚೀವರಂ ಕರಿತ್ವಾ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಪಾನೀಯೇನಪಿ ಪಾದೇ ಧೋವಿಸ್ಸನ್ತಿ, ವುಡ್ಢತರೇಪಿ ಆವಾಸಿಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಅಭಿವಾದೇಸ್ಸನ್ತಿ, ನಪಿ ಸೇನಾಸನಂ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸನ್ತಿ, ನೇತಂ ಭಿಕ್ಖವೇ ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –
೩೫೭. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಗನ್ತುಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಆಗನ್ತುಕೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ಆಗನ್ತುಕೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘ಇದಾನಿ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಉಪಾಹನಾ ಓಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಛತ್ತಂ ಅಪನಾಮೇತ್ವಾ ಸೀಸಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ಸೀಸೇ ಚೀವರಂ [ವಿವರಿತ್ವಾ ಚೀವರಂ (ಕ.)] ಖನ್ಧೇ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅತರಮಾನೇನ ಆರಾಮೋ ಪವಿಸಿತಬ್ಬೋ. ಆರಾಮಂ ಪವಿಸನ್ತೇನ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತಬ್ಬಂ – ‘ಕತ್ಥ ಆವಾಸಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಟಿಕ್ಕಮನ್ತೀ’ತಿ? ಯತ್ಥ ಆವಾಸಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಟಿಕ್ಕಮನ್ತಿ – ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾಯ ವಾ ಮಣ್ಡಪೇ ವಾ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ವಾ – ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ; ಏಕಮನ್ತಂ ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ಪತಿರೂಪಂ ಆಸನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ; ಪಾನೀಯಂ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ, ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ – ‘ಕತಮಂ ಪಾನೀಯಂ, ಕತಮಂ ಪರಿಭೋಜನೀಯ’ನ್ತಿ? ಸಚೇ ಪಾನೀಯೇನ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ, ಪಾನೀಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಾತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪರಿಭೋಜನೀಯೇನ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ, ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಾದಾ ಧೋವಿತಬ್ಬಾ. ಪಾದೇ ಧೋವನ್ತೇನ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಉದಕಂ ಆಸಿಞ್ಚಿತಬ್ಬಂ, ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಪಾದಾ ಧೋವಿತಬ್ಬಾ. ತೇನೇವ ಉದಕಂ ಆಸಿಞ್ಚಿತಬ್ಬಂ [ಯೇನ ಹತ್ಥೇನ ಉದಕಂ ಆಸಿಞ್ಚಿತಬ್ಬಂ (ಸ್ಯಾ.)] ನ ತೇನೇವ ಹತ್ಥೇನ ಪಾದಾ ಧೋವಿತಬ್ಬಾ. ಉಪಾಹನಪುಞ್ಛನಚೋಳಕಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಉಪಾಹನಾ ಪುಞ್ಛಿತಬ್ಬಾ. ಉಪಾಹನಾ ಪುಞ್ಛನ್ತೇನ ಪಠಮಂ ಸುಕ್ಖೇನ ಚೋಳಕೇನ ಪುಞ್ಛಿತಬ್ಬಾ, ಪಚ್ಛಾ ಅಲ್ಲೇನ. ಉಪಾಹನಾಪುಞ್ಛನಚೋಳಕಂ ಧೋವಿತ್ವಾ [ಪೀಳೇತ್ವಾ (ಸ್ಯಾ.)] ಏಕಮನ್ತಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸಚೇ ಆವಾಸಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ವುಡ್ಢೋ ಹೋತಿ, ಅಭಿವಾದೇತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ನವಕೋ ಹೋತಿ, ಅಭಿವಾದಾಪೇತಬ್ಬೋ. ಸೇನಾಸನಂ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ – ‘ಕತಮಂ ಮೇ ಸೇನಾಸನಂ ಪಾಪುಣಾತೀ’ತಿ? ಅಜ್ಝಾವುಟ್ಠಂ ವಾ ಅನಜ್ಝಾವುಟ್ಠಂ ವಾ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ, ಗೋಚರೋ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ, ಅಗೋಚರೋ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ, ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತಾನಿ [ಸೇಖಸಮ್ಮತಾನಿ (ಕ.)] ಕುಲಾನಿ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಾನಿ, ವಚ್ಚಟ್ಠಾನಂ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ, ಪಸ್ಸಾವಟ್ಠಾನಂ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ, ಪಾನೀಯಂ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ, ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ, ಕತ್ತರದಣ್ಡೋ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕತಿಕಸಣ್ಠಾನಂ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ – ‘ಕಂ ಕಾಲಂ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ, ಕಂ ಕಾಲಂ ನಿಕ್ಖಮಿತಬ್ಬ’ನ್ತಿ? ಸಚೇ ವಿಹಾರೋ ಅನಜ್ಝಾವುಟ್ಠೋ ಹೋತಿ, ಕವಾಟಂ ಆಕೋಟೇತ್ವಾ ಮುಹುತ್ತಂ ಆಗಮೇತ್ವಾ ಘಟಿಕಂ ಉಗ್ಘಾಟೇತ್ವಾ ಕವಾಟಂ ಪಣಾಮೇತ್ವಾ ಬಹಿ ಠಿತೇನ ನಿಲ್ಲೋಕೇತಬ್ಬೋ.
‘‘ಸಚೇ ವಿಹಾರೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಮಞ್ಚೇ ವಾ ಮಞ್ಚೋ ಆರೋಪಿತೋ ಹೋತಿ, ಪೀಠೇ ವಾ ಪೀಠಂ ಆರೋಪಿತಂ ಹೋತಿ, ಸೇನಾಸನಂ ಉಪರಿ ಪುಞ್ಜೀಕತಂ [ಪುಞ್ಜಕಿತಂ (ಕ.)] ಹೋತಿ, ಸಚೇ ಉಸ್ಸಹತಿ, ಸೋಧೇತಬ್ಬೋ. [ಮಹಾವ. ೬೬-೬೭ (ಥೋಕಂ ವಿಸದಿಸಂ)] ವಿಹಾರಂ ಸೋಧೇನ್ತೇನ ಪಠಮಂ ಭೂಮತ್ಥರಣಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ಮಞ್ಚಪಟಿಪಾದಕಾ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಾ; ಭಿಸಿಬಿಬ್ಬೋಹನಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ನಿಸೀದನಪಚ್ಚತ್ಥರಣಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ಮಞ್ಚೋ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ, ಅಸಙ್ಘಟ್ಟೇನ್ತೇನ ಕವಾಟಪಿಟ್ಠಂ, ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ; ಪೀಠಂ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ, ಅಸಙ್ಘಟ್ಟೇನ್ತೇನ ಕವಾಟಪಿಟ್ಠಂ, ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ಖೇಳಮಲ್ಲಕೋ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ; ಅಪಸ್ಸೇನಫಲಕಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ವಿಹಾರೇ ಸನ್ತಾನಕಂ ಹೋತಿ, ಉಲ್ಲೋಕಾ ಪಠಮಂ ಓಹಾರೇತಬ್ಬಂ, ಆಲೋಕಸನ್ಧಿಕಣ್ಣಭಾಗಾ ಪಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಗೇರುಕಪರಿಕಮ್ಮಕತಾ ಭಿತ್ತಿ ಕಣ್ಣಕಿತಾ ಹೋತಿ, ಚೋಳಕಂ ತೇಮೇತ್ವಾ ಪೀಳೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಕಾಳವಣ್ಣಕತಾ ಭೂಮಿ ಕಣ್ಣಕಿತಾ ಹೋತಿ, ಚೋಳಕಂ ತೇಮೇತ್ವಾ ಪೀಳೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಅಕತಾ ಹೋತಿ ಭೂಮಿ, ಉದಕೇನ ಪರಿಪ್ಫೋಸಿತ್ವಾ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ – ಮಾ ವಿಹಾರೋ ರಜೇನ ಉಹಞ್ಞೀತಿ [ಊಹಞ್ಞೀತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)]. ಸಙ್ಕಾರಂ ವಿಚಿನಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಛಡ್ಡೇತಬ್ಬಂ.
‘‘ಭೂಮತ್ಥರಣಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಠಾನೇ [ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.), ಯಥಾಭಾಗಂ (ಕ.)] ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ಮಞ್ಚಪಟಿಪಾದಕಾ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಠಾನೇ [ಯಥಾಭಾಗಂ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಠಪೇತಬ್ಬಾ. ಮಞ್ಚೋ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ, ಅಸಙ್ಘಟ್ಟೇನ್ತೇನ ಕವಾಟಪಿಟ್ಠಂ, ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಠಾನೇ [ಯಥಾಭಾಗಂ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬೋ. ಪೀಠಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ, ಅಸಙ್ಘಟ್ಟೇನ್ತೇನ ಕವಾಟಪಿಟ್ಠಂ, ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಠಾನೇ [ಯಥಾಭಾಗಂ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ಭಿಸಿಬಿಬ್ಬೋಹನಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಭಾಗಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ನಿಸೀದನಪಚ್ಚತ್ಥರಣಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಭಾಗಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ಖೇಳಮಲ್ಲಕೋ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಭಾಗಂ ಠಪೇತಬ್ಬೋ. ಅಪಸ್ಸೇನಫಲಕಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಭಾಗಂ ಠಪೇತಬ್ಬಂ. ಪತ್ತಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಪತ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಹೇಟ್ಠಾಮಞ್ಚಂ ವಾ ಹೇಟ್ಠಾಪೀಠಂ ವಾ ಪರಾಮಸಿತ್ವಾ ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ. ನ ಚ ಅನನ್ತರಹಿತಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ. ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಚೀವರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಚೀವರವಂಸಂ ವಾ ಚೀವರರಜ್ಜುಂ ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪಾರತೋ ಅನ್ತಂ ಓರತೋ ಭೋಗಂ ಕತ್ವಾ ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸಚೇ ಪುರತ್ಥಿಮಾ ಸರಜಾ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತಿ, ಪುರತ್ಥಿಮಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಪಚ್ಛಿಮಾ ಸರಜಾ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತಿ, ಪಚ್ಛಿಮಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಉತ್ತರಾ ಸರಜಾ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತಿ, ಉತ್ತರಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ದಕ್ಖಿಣಾ ಸರಜಾ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತಿ, ದಕ್ಖಿಣಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಸೀತಕಾಲೋ ಹೋತಿ, ದಿವಾ ವಾತಪಾನಾ ವಿವರಿತಬ್ಬಾ, ರತ್ತಿಂ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಉಣ್ಹಕಾಲೋ ಹೋತಿ, ದಿವಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ, ರತ್ತಿಂ ವಿವರಿತಬ್ಬಾ.
‘‘ಸಚೇ ಪರಿವೇಣಂ ಉಕ್ಲಾಪಂ ಹೋತಿ, ಪರಿವೇಣಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಕೋಟ್ಠಕೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಕೋಟ್ಠಕೋ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾ ಉಕ್ಲಾಪಾ ಹೋತಿ, ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಅಗ್ಗಿಸಾಲಾ ಉಕ್ಲಾಪಾ ಹೋತಿ, ಅಗ್ಗಿಸಾಲಾ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ವಚ್ಚಕುಟಿ ಉಕ್ಲಾಪಾ ಹೋತಿ, ವಚ್ಚಕುಟಿ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಪಾನೀಯಂ ನ ಹೋತಿ, ಪಾನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ನ ಹೋತಿ, ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಆಚಮನಕುಮ್ಭಿಯಾ ಉದಕಂ ನ ಹೋತಿ, ಆಚಮನಕುಮ್ಭಿಯಾ ಉದಕಂ ಆಸಿಞ್ಚಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಗನ್ತುಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವತ್ತಂ ಯಥಾ ಆಗನ್ತುಕೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.
೨. ಆವಾಸಿಕವತ್ತಕಥಾ
೩೫೮. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆವಾಸಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಗನ್ತುಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ದಿಸ್ವಾ ನೇವ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ನ ಪಾದೋದಕಂ ಪಾದಪೀಠಂ ಪಾದಕಥಲಿಕಂ ಉಪನಿಕ್ಖಿಪನ್ತಿ, ನ ಪಚ್ಚುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ನ ಪಾನೀಯೇನ ಪುಚ್ಛನ್ತಿ [ನ ಪಾನೀಯೇನ ಪುಚ್ಛನ್ತಿ, ನ ಪರಿಭೋಜನೀಯೇನ ಪುಚ್ಛನ್ತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)], ನ ವುಡ್ಢತರೇಪಿ ಆಗನ್ತುಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಭಿವಾದೇನ್ತಿ, ನ ಸೇನಾಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಆವಾಸಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಗನ್ತುಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ದಿಸ್ವಾ ನೇವ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇಸ್ಸನ್ತಿ, ನ ಪಾದೋದಕಂ ಪಾದಪೀಠಂ ಪಾದಕಥಲಿಕಂ ಉಪನಿಕ್ಖಿಪಿಸ್ಸನ್ತಿ, ನ ಪಚ್ಚುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಪಟಿಗ್ಗಹಿಸ್ಸನ್ತಿ, ನ ಪಾನೀಯೇನ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸನ್ತಿ, ವುಡ್ಢತರೇಪಿ ಆಗನ್ತುಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಅಭಿವಾದೇಸ್ಸನ್ತಿ, ನ ಸೇನಾಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾತಿ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –
೩೫೯. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆವಾಸಿಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಆವಾಸಿಕೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ಆವಾಸಿಕೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಆಗನ್ತುಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ವುಡ್ಢತರಂ ದಿಸ್ವಾ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ, ಪಾದೋದಕಂ ಪಾದಪೀಠಂ ಪಾದಕಥಲಿಕಂ ಉಪನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ, ಪಚ್ಚುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ಪಾನೀಯೇನ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ [ಪಾನೀಯೇನ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ, ಪರಿಭೋಜನೀಯೇನ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ (ಸ್ಯಾ.)]. ಸಚೇ ಉಸ್ಸಹತಿ, ಉಪಾಹನಾ ಪುಞ್ಛಿತಬ್ಬಾ. ಉಪಾಹನಾ ಪುಞ್ಛನ್ತೇನ ಪಠಮಂ ಸುಕ್ಖೇನ ಚೋಳಕೇನ ಪುಞ್ಛಿತಬ್ಬಾ, ಪಚ್ಛಾ ಅಲ್ಲೇನ. ಉಪಾಹನಾಪುಞ್ಛನಚೋಳಕಂ ಧೋವಿತ್ವಾ [ಧೋವಿತ್ವಾ ಪೀಳೇತ್ವಾ (ಸ್ಯಾ.)] ಏಕಮನ್ತಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತಬ್ಬಂ.
‘‘ಆಗನ್ತುಕೋ ಭಿಕ್ಖು ವುಡ್ಢತರೋ ಅಭಿವಾದೇತಬ್ಬೋ. ಸೇನಾಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ – ‘ಏತಂ ತೇ ಸೇನಾಸನಂ ಪಾಪುಣಾತೀ’ತಿ. ಅಜ್ಝಾವುಟ್ಠಂ ವಾ ಅನಜ್ಝಾವುಟ್ಠಂ ವಾ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಗೋಚರೋ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬೋ. ಅಗೋಚರೋ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬೋ. ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತಾನಿ ಕುಲಾನಿ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಾನಿ. ವಚ್ಚಟ್ಠಾನಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಪಸ್ಸಾವಟ್ಠಾನಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಪಾನೀಯಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಕತ್ತರದಣ್ಡೋ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬೋ. ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕತಿಕಸಣ್ಠಾನಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಇಮಂ ಕಾಲಂ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ, ಇಮಂ ಕಾಲಂ ನಿಕ್ಖಮಿತಬ್ಬ’ನ್ತಿ.
‘‘ಸಚೇ ನವಕೋ ಹೋತಿ, ನಿಸಿನ್ನಕೇನೇವ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಅತ್ರ ಪತ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಾಹಿ, ಅತ್ರ ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಾಹಿ, ಇದಂ ಆಸನಂ ನಿಸೀದಾಹೀ’ತಿ. ಪಾನೀಯಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಉಪಾಹನಾಪುಞ್ಛನಚೋಳಕಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಆಗನ್ತುಕೋ ಭಿಕ್ಖು ನವಕೋ ಅಭಿವಾದಾಪೇತಬ್ಬೋ. ಸೇನಾಸನಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಏತಂ ತೇ ಸೇನಾಸನಂ ಪಾಪುಣಾತೀ’ತಿ. ಅಜ್ಝಾವುಟ್ಠಂ ವಾ ಅನಜ್ಝಾವುಟ್ಠಂ ವಾ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಗೋಚರೋ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬೋ. ಅಗೋಚರೋ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬೋ. ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತಾನಿ ಕುಲಾನಿ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಾನಿ. ವಚ್ಚಟ್ಠಾನಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಪಸ್ಸಾವಟ್ಠಾನಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಪಾನೀಯಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಕತ್ತರದಣ್ಡೋ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬೋ. ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕತಿಕಸಣ್ಠಾನಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಇಮಂ ಕಾಲಂ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ, ಇಮಂ ಕಾಲಂ ನಿಕ್ಖಮಿತಬ್ಬ’ನ್ತಿ. ಇದಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆವಾಸಿಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವತ್ತಂ ಯಥಾ ಆವಾಸಿಕೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.
೩. ಗಮಿಕವತ್ತಕಥಾ
೩೬೦. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಗಮಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ದಾರುಭಣ್ಡಂ ಮತ್ತಿಕಾಭಣ್ಡಂ ಅಪ್ಪಟಿಸಾಮೇತ್ವಾ ದ್ವಾರವಾತಪಾನಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ಸೇನಾಸನಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಪಕ್ಕಮನ್ತಿ. ದಾರುಭಣ್ಡಂ ಮತ್ತಿಕಾಭಣ್ಡಂ ನಸ್ಸತಿ. ಸೇನಾಸನಂ ಅಗುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಗಮಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ದಾರುಭಣ್ಡಂ ಮತ್ತಿಕಾಭಣ್ಡಂ ಅಪ್ಪಟಿಸಾಮೇತ್ವಾ ದ್ವಾರವಾತಪಾನಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ಸೇನಾಸನಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಪಕ್ಕಮಿಸ್ಸನ್ತಿ! ದಾರುಭಣ್ಡಂ ಮತ್ತಿಕಾಭಣ್ಡಂ ನಸ್ಸತಿ. ಸೇನಾಸನಂ ಅಗುತ್ತಂ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾತಿ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –
೩೬೧. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗಮಿಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಗಮಿಕೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ಗಮಿಕೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ದಾರುಭಣ್ಡಂ ಮತ್ತಿಕಾಭಣ್ಡಂ ಪಟಿಸಾಮೇತ್ವಾ ದ್ವಾರವಾತಪಾನಂ ಥಕೇತ್ವಾ ಸೇನಾಸನಂ ಆಪುಚ್ಛಾ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ [ಆಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ (ಸ್ಯಾ.)]. ಸಚೇ ಭಿಕ್ಖು ನ ಹೋತಿ, ಸಾಮಣೇರೋ ಆಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಸಾಮಣೇರೋ ನ ಹೋತಿ, ಆರಾಮಿಕೋ ಆಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಆರಾಮಿಕೋ ನ ಹೋತಿ, ಉಪಾಸಕೋ ಆಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ನ ಹೋತಿ ಭಿಕ್ಖು ವಾ ಸಾಮಣೇರೋ ವಾ ಆರಾಮಿಕೋ ವಾ ಉಪಾಸಕೋ ವಾ, ಚತೂಸು ಪಾಸಾಣೇಸು ಮಞ್ಚಂ ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ ಮಞ್ಚೇ ಮಞ್ಚಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಪೀಠೇ ಪೀಠಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಸೇನಾಸನಂ ಉಪರಿ ಪುಞ್ಜಂ ಕರಿತ್ವಾ ದಾರುಭಣ್ಡಂ ಮತ್ತಿಕಾಭಣ್ಡಂ ಪಟಿಸಾಮೇತ್ವಾ ದ್ವಾರವಾತಪಾನಂ ಥಕೇತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ವಿಹಾರೋ ಓವಸ್ಸತಿ, ಸಚೇ ಉಸ್ಸಹತಿ, ಛಾದೇತಬ್ಬೋ, ಉಸ್ಸುಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ‘ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ವಿಹಾರೋ ಛಾದಿಯೇಥಾ’ತಿ. ಏವಞ್ಚೇತಂ ಲಭೇಥ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ. ನೋ ಚೇ ಲಭೇಥ, ಯೋ ದೇಸೋ ಅನೋವಸ್ಸಕೋ ಹೋತಿ, ತತ್ಥ ಚತೂಸು ಪಾಸಾಣೇಸು ಮಞ್ಚಂ ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ ಮಞ್ಚೇ ಮಞ್ಚಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಪೀಠೇ ಪೀಠಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಸೇನಾಸನಂ ಉಪರಿ ಪುಞ್ಜಂ ಕರಿತ್ವಾ ದಾರುಭಣ್ಡಂ ಮತ್ತಿಕಾಭಣ್ಡಂ ಪಟಿಸಾಮೇತ್ವಾ ದ್ವಾರವಾತಪಾನಂ ಥಕೇತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಸಬ್ಬೋ ವಿಹಾರೋ ಓವಸ್ಸತಿ, ಸಚೇ ಉಸ್ಸಹತಿ, ಸೇನಾಸನಂ ಗಾಮಂ ಅತಿಹರಿತಬ್ಬಂ, ಉಸ್ಸುಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ‘ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸೇನಾಸನಂ ಗಾಮಂ ಅತಿಹರಿಯೇಥಾ’ತಿ. ಏವಞ್ಚೇತಂ ಲಭೇಥ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ. ನೋ ಚೇ ಲಭೇಥ, ಅಜ್ಝೋಕಾಸೇ ಚತೂಸು ಪಾಸಾಣೇಸು ಮಞ್ಚಂ ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ ಮಞ್ಚೇ ಮಞ್ಚಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಪೀಠೇ ಪೀಠಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಸೇನಾಸನಂ ಉಪರಿ ಪುಞ್ಜಂ ಕರಿತ್ವಾ ದಾರುಭಣ್ಡಂ ಮತ್ತಿಕಾಭಣ್ಡಂ ಪಟಿಸಾಮೇತ್ವಾ ತಿಣೇನ ವಾ ಪಣ್ಣೇನ ವಾ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ – ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಅಙ್ಗಾನಿಪಿ ಸೇಸೇಯ್ಯುನ್ತಿ. ಇದಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗಮಿಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವತ್ತಂ ಯಥಾ ಗಮಿಕೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.
೪. ಅನುಮೋದನವತ್ತಕಥಾ
೩೬೨. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಭತ್ತಗ್ಗೇ ನ ಅನುಮೋದನ್ತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಭತ್ತಗ್ಗೇ ನ ಅನುಮೋದಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ! ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇಸಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಾನಂ ಖಿಯ್ಯನ್ತಾನಂ ವಿಪಾಚೇನ್ತಾನಂ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭತ್ತಗ್ಗೇ ಅನುಮೋದಿತು’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಕೇನ ನು ಖೋ ಭತ್ತಗ್ಗೇ ಅನುಮೋದಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಥೇರೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಭತ್ತಗ್ಗೇ ಅನುಮೋದಿತು’’ನ್ತಿ.
ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಪೂಗಸ್ಸ ಸಙ್ಘಭತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೋ ಹೋತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ – ‘ಭಗವತಾ ಅನುಞ್ಞಾತಂ ಥೇರೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಭತ್ತಗ್ಗೇ ಅನುಮೋದಿತು’ನ್ತಿ – ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಏಕಕಂ ಓಹಾಯ ಪಕ್ಕಮಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ತೇ ಮನುಸ್ಸೇ ಪಟಿಸಮ್ಮೋದಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಏಕಕೋ ಅಗಮಾಸಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ದೂರತೋವ ಏಕಕಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಚ್ಚಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಭತ್ತಂ ಇದ್ಧಂ ಅಹೋಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಇದ್ಧಂ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಭತ್ತಂ ಅಹೋಸಿ; ಅಪಿಚ ಮಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಏಕಕಂ ಓಹಾಯ ಪಕ್ಕನ್ತಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭತ್ತಗ್ಗೇ ಚತೂಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಥೇರಾನುಥೇರೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಆಗಮೇತು’’ನ್ತಿ.
ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಥೇರೋ ಭತ್ತಗ್ಗೇ ವಚ್ಚಿತೋ ಆಗಮೇಸಿ. ಸೋ ವಚ್ಚಂ ಸನ್ಧಾರೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ಮುಚ್ಛಿತೋ ಪಪತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತಿ ಕರಣೀಯೇ ಆನನ್ತರಿಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಗನ್ತು’’ನ್ತಿ.
೫. ಭತ್ತಗ್ಗವತ್ತಕಥಾ
೩೬೩. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ದುನ್ನಿವತ್ಥಾ ದುಪ್ಪಾರುತಾ ಅನಾಕಪ್ಪಸಮ್ಪನ್ನಾ ಭತ್ತಗ್ಗಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ವೋಕ್ಕಮ್ಮಪಿ ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪುರತೋ ಪುರತೋ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಥೇರೇಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನುಪಖಜ್ಜ ನಿಸೀದನ್ತಿ, ನವೇಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಸನೇನ ಪಟಿಬಾಹನ್ತಿ, ಸಙ್ಘಾಟಿಮ್ಪಿ ಓತ್ಥರಿತ್ವಾ ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸೀದನ್ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ದುನ್ನಿವತ್ಥಾ ದುಪ್ಪಾರುತಾ ಅನಾಕಪ್ಪಸಮ್ಪನ್ನಾ ಭತ್ತಗ್ಗಂ ಗಚ್ಛಿಸ್ಸನ್ತಿ, ವೋಕ್ಕಮ್ಮಪಿ ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪುರತೋ ಪುರತೋ ಗಚ್ಛಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಥೇರೇಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನುಪಖಜ್ಜ ನಿಸೀದಿಸ್ಸನ್ತಿ, ನವೇಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಸನೇನಪಿ ಪಟಿಬಾಹಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಸಙ್ಘಾಟಿಮ್ಪಿ ಓತ್ಥರಿತ್ವಾ ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸೀದಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ದುನ್ನಿವತ್ಥಾ ದುಪ್ಪಾರುತಾ ಅನಾಕಪ್ಪಸಮ್ಪನ್ನಾ ಭತ್ತಗ್ಗಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ವೋಕ್ಕಮ್ಮಪಿ ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪುರತೋ ಪುರತೋ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಥೇರೇಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನುಪಖಜ್ಜ ನಿಸೀದನ್ತಿ, ನವೇಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಸನೇನ ಪಟಿಬಾಹನ್ತಿ, ಸಙ್ಘಾಟಿಮ್ಪಿ ಓತ್ಥರಿತ್ವಾ ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸೀದನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾ’’ತಿ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –
೩೬೪. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಭತ್ತಗ್ಗವತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಭತ್ತಗ್ಗೇ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಆರಾಮೇ ಕಾಲೋ ಆರೋಚಿತೋ ಹೋತಿ, ತಿಮಣ್ಡಲಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇನ್ತೇನ ಪರಿಮಣ್ಡಲಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಕಾಯಬನ್ಧನಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಸಗುಣಂ ಕತ್ವಾ ಸಙ್ಘಾಟಿಯೋ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ಗಣ್ಠಿಕಂ ಪಟಿಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಧೋವಿತ್ವಾ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅತರಮಾನೇನ ಗಾಮೋ ಪವಿಸಿತಬ್ಬೋ.
‘‘ನ ವೋಕ್ಕಮ್ಮ ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪುರತೋ ಪುರತೋ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಸುಪ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಸುಸಂವುತೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಓಕ್ಖಿತ್ತಚಕ್ಖುನಾ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಉಕ್ಖಿತ್ತಕಾಯ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಉಜ್ಜಗ್ಘಿಕಾಯ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಅಪ್ಪಸದ್ದೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಕಾಯಪ್ಪಚಾಲಕಂ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಬಾಹುಪ್ಪಚಾಲಕಂ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಸೀಸಪ್ಪಚಾಲಕಂ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಖಮ್ಭಕತೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಓಗುಣ್ಠಿತೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಉಕ್ಕುಟಿಕಾಯ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸುಪ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ. ಸುಸಂವುತೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ. ಓಕ್ಖಿತ್ತಚಕ್ಖುನಾ ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ. ನ ಉಕ್ಖಿತ್ತಕಾಯ ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ ನ ಉಜ್ಜಗ್ಘಿಕಾಯ ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ, ಅಪ್ಪಸದ್ದೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬ. ನ ಕಾಯಪ್ಪಚಾಲಕಂ ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ. ನ ಬಾಹುಪ್ಪಚಾಲಕಂ ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ. ನ ಸೀಸಪ್ಪಚಾಲಕಂ ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ. ನ ಖಮ್ಭಕತೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ. ನ ಓಗುಣ್ಠಿತೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ. ನ ಪಲ್ಲತ್ಥಿಕಾಯ ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ. ನ ಥೇರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನುಪಖಜ್ಜ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ. ನ ನವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಸನೇನ ಪಟಿಬಾಹಿತಬ್ಬಾ. ನ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಓತ್ಥರಿತ್ವಾ ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ.
‘‘ಉದಕೇ ದಿಯ್ಯಮಾನೇ ಉಭೋಹಿ ಹತ್ಥೇಹಿ ಪತ್ತಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಉದಕಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ ಪತ್ತೋ ಧೋವಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಉದಕಪ್ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೋ ಹೋತಿ, ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಉದಕಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹೇ ಉದಕಂ ಆಸಿಞ್ಚಿತಬ್ಬಂ – ಮಾ ಉದಕಪ್ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೋ ಉದಕೇನ ಓಸಿಞ್ಚಿ [ಓಸಿಞ್ಚಿಯ್ಯೀ (ಕ.)], ಮಾ ಸಾಮನ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಉದಕೇನ ಓಸಿಞ್ಚಿಂಸು [ಓಸಿಞ್ಚಿಯ್ಯಿಂಸು (ಕ.)], ಮಾ ಸಙ್ಘಾಟಿ ಉದಕೇನ ಓಸಿಞ್ಚೀತಿ. ಸಚೇ ಉದಕಪ್ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೋ ನ ಹೋತಿ, ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಛಮಾಯ ಉದಕಂ ಆಸಿಞ್ಚಿತಬ್ಬಂ – ಮಾ ಸಾಮನ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಉದಕೇನ ಓಸಿಞ್ಚಿಂಸು, ಮಾ ಸಙ್ಘಾಟಿ ಉದಕೇನ ಓಸಿಞ್ಚೀತಿ.
‘‘ಓದನೇ ದಿಯ್ಯಮಾನೇ ಉಭೋಹಿ ಹತ್ಥೇಹಿ ಪತ್ತಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಓದನೋ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ, ಸೂಪಸ್ಸ ಓಕಾಸೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಹೋತಿ ಸಪ್ಪಿ ವಾ ತೇಲಂ ವಾ ಉತ್ತರಿಭಙ್ಗಂ ವಾ, ಥೇರೇನ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸಮಕಂ ಸಮ್ಪಾದೇಹೀ’ತಿ. ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ಪತ್ತಸಞ್ಞಿನಾ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ಸಮಸೂಪಕೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ಸಮತಿತ್ತಿಕೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ.
‘‘ನ ತಾವ ಥೇರೇನ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ ಯಾವ ನ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಓದನೋ ಸಮ್ಪತ್ತೋ ಹೋತಿ. ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬೋ. ಪತ್ತಸಞ್ಞಿನಾ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬೋ. ಸಪದಾನಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬೋ. ಸಮಸೂಪಕೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬೋ. ನ ಥೂಪಕತೋ ಓಮದ್ದಿತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಿಪಾತೋ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬೋ. ನ ಸೂಪಂ ವಾ ಬ್ಯಞ್ಜನಂ ವಾ ಓದನೇನ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತಬ್ಬಂ ಭಿಯ್ಯೋಕಮ್ಯತಂ ಉಪಾದಾಯ. ನ ಸೂಪಂ ವಾ ಓದನಂ ವಾ ಅಗಿಲಾನೇನ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ನ ಉಜ್ಝಾನಸಞ್ಞಿನಾ ಪರೇಸಂ ಪತ್ತೋ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬೋ. ನಾತಿಮಹನ್ತೋ ಕಬಳೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ಪರಿಮಣ್ಡಲೋ ಆಲೋಪೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ನ ಅನಾಹಟೇ ಕಬಳೇ ಮುಖದ್ವಾರಂ ವಿವರಿತಬ್ಬಂ. ನ ಭುಞ್ಜಮಾನೇನ ಸಬ್ಬೋ ಹತ್ಥೋ ಮುಖೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ. ನ ಸಕಬಳೇನ ಮುಖೇನ ಬ್ಯಾಹರಿತಬ್ಬಂ. ನ ಪಿಣ್ಡುಕ್ಖೇಪಕಂ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ನ ಕಬಳಾವಚ್ಛೇದಕಂ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ನ ಅವಗಣ್ಡಕಾರಕಂ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ನ ಹತ್ಥನಿದ್ಧುನಕಂ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ನ ಸಿತ್ಥಾವಕಾರಕಂ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ನ ಜಿವ್ಹಾನಿಚ್ಛಾರಕಂ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ನ ಚಪುಚಪುಕಾರಕಂ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ನ ಸುರುಸುರುಕಾರಕಂ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ನ ಹತ್ಥನಿಲ್ಲೇಹಕಂ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ನ ಪತ್ತನಿಲ್ಲೇಹಕಂ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ನ ಓಟ್ಠನಿಲ್ಲೇಹಕಂ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.
‘‘ನ ಸಾಮಿಸೇನ ಹತ್ಥೇನ ಪಾನೀಯಥಾಲಕೋ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ನ ತಾವ ಥೇರೇನ ಉದಕಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ ಯಾವ ನ ಸಬ್ಬೇವ ಭುತ್ತಾವಿನೋ ಹೋನ್ತಿ. ಉದಕೇ ದಿಯ್ಯಮಾನೇ ಉಭೋಹಿ ಹತ್ಥೇಹಿ ಪತ್ತಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಉದಕಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ ಪತ್ತೋ ಧೋವಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಉದಕಪ್ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೋ ಹೋತಿ, ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಉದಕಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹೇ ಉದಕಂ ಆಸಿಞ್ಚಿತಬ್ಬಂ – ಮಾ ಉದಕಪ್ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೋ ಉದಕೇನ ಓಸಿಞ್ಚಿ, ಮಾ ಸಾಮನ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಉದಕೇನ ಓಸಿಞ್ಚಿಂಸು, ಮಾ ಸಙ್ಘಾಟಿ ಉದಕೇನ ಓಸಿಞ್ಚೀತಿ. ಸಚೇ ಉದಕಪ್ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೋ ನ ಹೋತಿ, ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಛಮಾಯ ಉದಕಂ ಆಸಿಞ್ಚಿತಬ್ಬಂ – ಮಾ ಸಾಮನ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಉದಕೇನ ಓಸಿಞ್ಚಿಂಸು, ಮಾ ಸಙ್ಘಾಟಿ ಉದಕೇನ ಓಸಿಞ್ಚೀತಿ. ನ ಸಸಿತ್ಥಕಂ ಪತ್ತಧೋವನಂ ಅನ್ತರಘರೇ ಛಡ್ಡೇತಬ್ಬಂ.
‘‘ನಿವತ್ತನ್ತೇನ ನವಕೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಪಠಮತರಂ ನಿವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ಪಚ್ಛಾ ಥೇರೇಹಿ ಸುಪ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಸುಸಂವುತೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಓಕ್ಖಿತ್ತಚಕ್ಖುನಾ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಉಕ್ಖಿತ್ತಕಾಯ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಉಜ್ಜಗ್ಘಿಕಾಯ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಅಪ್ಪಸದ್ದೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಕಾಯಪ್ಪಚಾಲಕಂ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಬಾಹುಪ್ಪಚಾಲಕಂ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಸೀಸಪ್ಪಚಾಲಕಂ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಖಮ್ಭಕತೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಓಗುಣ್ಠಿತೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಉಕ್ಕುಟಿಕಾಯ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಇದಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಭತ್ತಗ್ಗವತ್ತಂ ಯಥಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಭತ್ತಗ್ಗೇ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.
ಪಠಮಭಾಣವಾರೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.
೬. ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕವತ್ತಕಥಾ
೩೬೫. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ದುನ್ನಿವತ್ಥಾ ದುಪ್ಪಾರುತಾ ಅನಾಕಪ್ಪಸಮ್ಪನ್ನಾ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತಿ, ಅಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾಪಿ ನಿವೇಸನಂ ಪವಿಸನ್ತಿ, ಅಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾಪಿ ನಿಕ್ಖಮನ್ತಿ, ಅತಿಸಹಸಾಪಿ ಪವಿಸನ್ತಿ, ಅತಿಸಹಸಾಪಿ ನಿಕ್ಖಮನ್ತಿ, ಅತಿದೂರೇಪಿ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ, ಅಚ್ಚಾಸನ್ನೇಪಿ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ, ಅತಿಚಿರಮ್ಪಿ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ, ಅತಿಲಹುಮ್ಪಿ ನಿವತ್ತನ್ತಿ. ಅಞ್ಞತರೋಪಿ ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ನಿವೇಸನಂ ಪಾವಿಸಿ. ಸೋ ಚ ದ್ವಾರಂ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ಅಞ್ಞತರಂ ಓವರಕಂ ಪಾವಿಸಿ. ತಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ಓವರಕೇ ಇತ್ಥೀ ನಗ್ಗಾ ಉತ್ತಾನಾ ನಿಪನ್ನಾ ಹೋತಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ತಂ ಇತ್ಥಿಂ ನಗ್ಗಂ ಉತ್ತಾನಂ ನಿಪನ್ನಂ. ದಿಸ್ವಾನ – ‘‘ನಯಿದಂ ದ್ವಾರಂ, ಓವರಕಂ ಇದ’’ನ್ತಿ ತಮ್ಹಾ ಓವರಕಾ ನಿಕ್ಖಮಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ತಸ್ಸಾ ಇತ್ಥಿಯಾ ಸಾಮಿಕೋ ತಂ ಇತ್ಥಿಂ ನಗ್ಗಂ ಉತ್ತಾನಂ ನಿಪನ್ನಂ. ದಿಸ್ವಾನ – ‘‘ಇಮಿನಾ ಮೇ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಜಾಪತೀ ದೂಸಿತಾ’’ತಿ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಕೋಟೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಾ ಇತ್ಥೀ ತೇನ ಸದ್ದೇನ ಪಟಿಬುಜ್ಝಿತ್ವಾ ತಂ ಪುರಿಸಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಸ್ಸ ತ್ವಂ, ಅಯ್ಯ, ಇಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಕೋಟೇಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಇಮಿನಾಸಿ ತ್ವಂ ಭಿಕ್ಖುನಾ ದೂಸಿತಾ’’ತಿ? ‘‘ನಾಹಂ, ಅಯ್ಯ, ಇಮಿನಾ ಭಿಕ್ಖುನಾ ದೂಸಿತಾ; ಅಕಾರಕೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಮುಞ್ಚಾಪೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ದುನ್ನಿವತ್ಥಾ ದುಪ್ಪಾರುತಾ ಅನಾಕಪ್ಪಸಮ್ಪನ್ನಾ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಅಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾಪಿ ನಿವೇಸನಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಅಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾಪಿ ನಿಕ್ಖಮಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಅತಿಸಹಸಾಪಿ ಪವಿಸಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಅತಿಸಹಸಾಪಿ ನಿಕ್ಖಮಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಅತಿದೂರೇಪಿ ತಿಟ್ಠಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಅಚ್ಚಾಸನ್ನೇಪಿ ತಿಟ್ಠಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಅತಿಚಿರಮ್ಪಿ ತಿಟ್ಠಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಅತಿಲಹುಮ್ಪಿ ನಿವತ್ತಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾತಿ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –
೩೬೬. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವತ್ತಂ ಪಞ್ಞಾಪೇಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ – ‘ಇದಾನಿ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ತಿಮಣ್ಡಲಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇನ್ತೇನ ಪರಿಮಣ್ಡಲಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಕಾಯಬನ್ಧನಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಸಗುಣಂ ಕತ್ವಾ ಸಙ್ಘಾಟಿಯೋ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ಗಣ್ಠಿಕಂ ಪಟಿಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಧೋವಿತ್ವಾ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅತರಮಾನೇನ ಗಾಮೋ ಪವಿಸಿತಬ್ಬೋ.
‘‘ಸುಪ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಸುಸಂವುತೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಓಕ್ಖಿತ್ತಚಕ್ಖುನಾ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಉಕ್ಖಿತ್ತಕಾಯ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಉಜ್ಜಗ್ಘಿಕಾಯ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಅಪ್ಪಸದ್ದೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಕಾಯಪ್ಪಚಾಲಕಂ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಬಾಹುಪ್ಪಚಾಲಕಂ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಸೀಸಪ್ಪಚಾಲಕಂ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಖಮ್ಭಕತೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಓಗುಣ್ಠಿತೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಉಕ್ಕುಟಿಕಾಯ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ.
‘‘ನಿವೇಸನಂ ಪವಿಸನ್ತೇನ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತಬ್ಬಂ – ‘ಇಮಿನಾ ಪವಿಸಿಸ್ಸಾಮಿ, ಇಮಿನಾ ನಿಕ್ಖಮಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ನಾತಿಸಹಸಾ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ. ನಾತಿಸಹಸಾ ನಿಕ್ಖಮಿತಬ್ಬಂ. ನಾತಿದೂರೇ ಠಾತಬ್ಬಂ. ನಾಚ್ಚಾಸನ್ನೇ ಠಾತಬ್ಬಂ. ನಾತಿಚಿರಂ ಠಾತಬ್ಬಂ. ನಾತಿಲಹುಂ ನಿವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ಠಿತಕೇನ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತಬ್ಬಂ – ‘ಭಿಕ್ಖಂ ದಾತುಕಾಮಾ ವಾ ಅದಾತುಕಾಮಾ ವಾ’ತಿ. ಸಚೇ ಕಮ್ಮಂ ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪತಿ, ಆಸನಾ ವಾ ವುಟ್ಠಾತಿ, ಕಟಚ್ಛುಂ ವಾ ಪರಾಮಸತಿ, ಭಾಜನಂ ವಾ ಪರಾಮಸತಿ, ಠಪೇತಿ [ಠಾಪೇತಿ (ಕ.)] ವಾ – ದಾತುಕಾಮಸ್ಸಾತಿ [ದಾತುಕಾಮಿಯಾತಿ (ಸ್ಯಾ.), ದಾತುಕಾಮಾ ವಿಯಾತಿ (ಸೀ.)] ಠಾತಬ್ಬಂ. ಭಿಕ್ಖಾಯ ದಿಯ್ಯಮಾನಾಯ ವಾಮೇನ ಹತ್ಥೇನ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಉಚ್ಚಾರೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಹತ್ಥೇನ ಪತ್ತಂ ಪಣಾಮೇತ್ವಾ ಉಭೋಹಿ ಹತ್ಥೇಹಿ ಪತ್ತಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಾ. ನ ಚ ಭಿಕ್ಖಾದಾಯಿಕಾಯ ಮುಖಂ ಉಲ್ಲೋಕೇತಬ್ಬಂ [ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಂ (ಸ್ಯಾ.)]. ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತಬ್ಬಂ – ‘ಸೂಪಂ ದಾತುಕಾಮಾ ವಾ ಅದಾತುಕಾಮಾ ವಾ’ತಿ. ಸಚೇ ಕಟಚ್ಛುಂ ವಾ ಪರಾಮಸತಿ, ಭಾಜನಂ ವಾ ಪರಾಮಸತಿ, ಠಪೇತಿ ವಾ – ದಾತುಕಾಮಸ್ಸಾತಿ ಠಾತಬ್ಬಂ. ಭಿಕ್ಖಾಯ ದಿನ್ನಾಯ ಸಙ್ಘಾಟಿಯಾ ಪತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅತರಮಾನೇನ ನಿವತ್ತಿತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸುಪ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಸುಸಂವುತೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಓಕ್ಖಿತ್ತಚಕ್ಖುನಾ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಉಕ್ಖಿತ್ತಕಾಯ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಉಜ್ಜಗ್ಘಿಕಾಯ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಅಪ್ಪಸದ್ದೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಕಾಯಪ್ಪಚಾಲಕಂ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಬಾಹುಪ್ಪಚಾಲಕಂ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಸೀಸಪ್ಪಚಾಲಕಂ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಖಮ್ಭಕತೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಓಗುಣ್ಠಿತೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಉಕ್ಕುಟಿಕಾಯ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಪಠಮಂ ಗಾಮತೋ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪಟಿಕ್ಕಮತಿ, ತೇನ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ, ಪಾದೋದಕಂ ಪಾದಪೀಠಂ ಪಾದಕಥಲಿಕಂ ಉಪನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ, ಅವಕ್ಕಾರಪಾತಿ ಧೋವಿತ್ವಾ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಾ, ಪಾನೀಯಂ ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಪಚ್ಛಾ ಗಾಮತೋ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪಟಿಕ್ಕಮತಿ, ಸಚೇ ಹೋತಿ ಭುತ್ತಾವಸೇಸೋ, ಸಚೇ ಆಕಙ್ಖತಿ, ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ನೋ ಚೇ ಆಕಙ್ಖತಿ, ಅಪ್ಪಹರಿತೇ ವಾ ಛಡ್ಡೇತಬ್ಬಂ, ಅಪ್ಪಾಣಕೇ ವಾ ಉದಕೇ ಓಪಿಲಾಪೇತಬ್ಬಂ. ತೇನ ಆಸನಂ ಉದ್ಧರಿತಬ್ಬಂ, ಪಾದೋದಕಂ ಪಾದಪೀಠಂ ಪಾದಕಥಲಿಕಂ ಪಟಿಸಾಮೇತಬ್ಬಂ, ಅವಕ್ಕಾರಪಾತಿ ಧೋವಿತ್ವಾ ಪಟಿಸಾಮೇತಬ್ಬಾ, ಪಾನೀಯಂ ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಪಟಿಸಾಮೇತಬ್ಬಂ, ಭತ್ತಗ್ಗಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಪಸ್ಸತಿ ಪಾನೀಯಘಟಂ ವಾ ಪರಿಭೋಜನೀಯಘಟಂ ವಾ ವಚ್ಚಘಟಂ ವಾ ರಿತ್ತಂ ತುಚ್ಛಂ ತೇನ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಸಚಸ್ಸ ಹೋತಿ ಅವಿಸಯ್ಹಂ, ಹತ್ಥವಿಕಾರೇನ ದುತಿಯಂ ಆಮನ್ತೇತ್ವಾ ಹತ್ಥವಿಲಙ್ಘಕೇನ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಂ, ನ ಚ ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ವಾಚಾ ಭಿನ್ದಿತಬ್ಬಾ. ಇದಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವತ್ತಂ ಯಥಾ ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.
೭. ಆರಞ್ಞಿಕವತ್ತಕಥಾ
೩೬೭. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅರಞ್ಞೇ ವಿಹರನ್ತಿ. ತೇ ನೇವ ಪಾನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇನ್ತಿ, ನ ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇನ್ತಿ, ನ ಅಗ್ಗಿಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇನ್ತಿ, ನ ಅರಣಿಸಹಿತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇನ್ತಿ, ನ ನಕ್ಖತ್ತಪದಾನಿ ಜಾನನ್ತಿ, ನ ದಿಸಾಭಾಗಂ ಜಾನನ್ತಿ. ಚೋರಾ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ, ಭನ್ತೇ, ಪಾನೀಯ’’ನ್ತಿ? ‘‘ನತ್ಥಾವುಸೋ’’ತಿ. ‘‘ಅತ್ಥಿ, ಭನ್ತೇ, ಪರಿಭೋಜನೀಯ’’ನ್ತಿ? ‘‘ನತ್ಥಾವುಸೋ’’ತಿ. ‘‘ಅತ್ಥಿ, ಭನ್ತೇ, ಅಗ್ಗೀ’’ತಿ? ‘‘ನತ್ಥಾವುಸೋ’’ತಿ. ‘‘ಅತ್ಥಿ, ಭನ್ತೇ, ಅರಣಿಸಹಿತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ನತ್ಥಾವುಸೋ’’ತಿ. ( ) [(ಅತ್ಥಿ ಭನ್ತೇ ನಕ್ಖತ್ತಪದಾನೀತಿ, ನ ಜಾನಾಮ ಆವುಸೋತಿ, ಅತ್ಥಿ ಭನ್ತೇ ದಿಸಾಭಾಗನ್ತಿ, ನ ಜಾನಾಮ ಆವುಸೋತಿ.) ಸೀ. ವಿಮತಿಟೀಕಾಯ ಪನ ಸಮೇತಿ] ‘‘ಕೇನಜ್ಜ, ಭನ್ತೇ, ಯುತ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ನ ಖೋ ಮಯಂ, ಆವುಸೋ, ಜಾನಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಕತಮಾಯಂ, ಭನ್ತೇ, ದಿಸಾ’’ತಿ? ‘‘ನ ಖೋ ಮಯಂ, ಆವುಸೋ, ಜಾನಾಮಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಚೋರಾ – ‘ನೇವಿಮೇಸಂ ಪಾನೀಯಂ ಅತ್ಥಿ, ನ ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಅತ್ಥಿ, ನ ಅಗ್ಗಿ ಅತ್ಥಿ, ನ ಅರಣಿಸಹಿತಂ ಅತ್ಥಿ, ನ ನಕ್ಖತ್ತಪದಾನಿ ಜಾನನ್ತಿ, ನ ದಿಸಾಭಾಗಂ ಜಾನನ್ತಿ; ಚೋರಾ ಇಮೇ, ನಯಿಮೇ ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ – ಆಕೋಟೇತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –
೩೬೮. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆರಞ್ಞಿಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಆರಞ್ಞಿಕೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ಆರಞ್ಞಿಕೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಕಾಲಸ್ಸೇವ ಉಟ್ಠಾಯ ಪತ್ತಂ ಥವಿಕಾಯ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅಂಸೇ ಆಲಗ್ಗೇತ್ವಾ ಚೀವರಂ ಖನ್ಧೇ ಕರಿತ್ವಾ ಉಪಾಹನಾ ಆರೋಹಿತ್ವಾ ದಾರುಭಣ್ಡಂ ಮತ್ತಿಕಾಭಣ್ಡಂ ಪಟಿಸಾಮೇತ್ವಾ ದ್ವಾರವಾತಪಾನಂ ಥಕೇತ್ವಾ ಸೇನಾಸನಾ ಓತರಿತಬ್ಬಂ – ಇದಾನಿ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸಾಮೀತಿ. ಉಪಾಹನಾ ಓಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಥವಿಕಾಯ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅಂಸೇ ಆಲಗ್ಗೇತ್ವಾ ತಿಮಣ್ಡಲಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇನ್ತೇನ ಪರಿಮಣ್ಡಲಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಕಾಯಬನ್ಧನಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಸಗುಣಂ ಕತ್ವಾ ಸಙ್ಘಾಟಿಯೋ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ಗಣ್ಠಿಕಂ ಪಟಿಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಧೋವಿತ್ವಾ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅತರಮಾನೇನ ಗಾಮೋ ಪವಿಸಿತಬ್ಬೋ. ಸುಪ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ…ಪೇ… ನ ಖಮ್ಭಕತೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಓಗುಣ್ಠಿತೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನ ಉಕ್ಕುಟಿಕಾಯ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ.
‘‘ನಿವೇಸನಂ ಪವಿಸನ್ತೇನ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತಬ್ಬಂ – ‘ಇಮಿನಾ ಪವಿಸಿಸ್ಸಾಮಿ, ಇಮಿನಾ ನಿಕ್ಖಮಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ನಾತಿಸಹಸಾ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ. ನಾತಿಸಹಸಾ ನಿಕ್ಖಮಿತಬ್ಬಂ. ನಾತಿದೂರೇ ಠಾತಬ್ಬಂ. ನಾಚ್ಚಾಸನ್ನೇ ಠಾತಬ್ಬಂ. ನಾತಿಚಿರಂ ಠಾತಬ್ಬಂ. ನಾತಿಲಹುಂ ನಿವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ಠಿತಕೇನ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತಬ್ಬಂ – ‘ಭಿಕ್ಖಂ ದಾತುಕಾಮಾ ವಾ ಅದಾತುಕಾಮಾ ವಾ’ತಿ. ಸಚೇ ಕಮ್ಮಂ ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪತಿ, ಆಸನಾ ವಾ ವುಟ್ಠಾತಿ, ಕಟಚ್ಛುಂ ವಾ ಪರಾಮಸತಿ, ಭಾಜನಂ ವಾ ಪರಾಮಸತಿ, ಠಪೇತಿ ವಾ – ದಾತುಕಾಮಸ್ಸಾತಿ ಠಾತಬ್ಬಂ. ಭಿಕ್ಖಾಯ ದಿಯ್ಯಮಾನಾಯ ವಾಮೇನ ಹತ್ಥೇನ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಉಚ್ಚಾರೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಹತ್ಥೇನ ಪತ್ತಂ ಪಣಾಮೇತ್ವಾ ಉಭೋಹಿ ಹತ್ಥೇಹಿ ಪತ್ತಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಾ. ನ ಚ ಭಿಕ್ಖಾದಾಯಿಕಾಯ ಮುಖಂ ಉಲ್ಲೋಕೇತಬ್ಬಂ. ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತಬ್ಬಂ – ‘ಸೂಪಂ ದಾತುಕಾಮಾ ವಾ ಅದಾತುಕಾಮಾ ವಾ’ತಿ. ಸಚೇ ಕಟಚ್ಛು ವಾ ಪರಾಮಸತಿ, ಭಾಜನಂ ವಾ ಪರಾಮಸತಿ, ಠಪೇತಿ ವಾ – ದಾತುಕಾಮಸ್ಸಾತಿ ಠಾತಬ್ಬಂ. ಭಿಕ್ಖಾಯ ದಿನ್ನಾಯ ಸಙ್ಘಾಟಿಯಾ ಪತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅತರಮಾನೇನ ನಿವತ್ತಿತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸುಪ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇನ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ…ಪೇ… ನ ಉಕ್ಕುಟಿಕಾಯ ಅನ್ತರಘರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಗಾಮತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪತ್ತಂ ಥವಿಕಾಯ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅಂಸೇ ಆಲಗ್ಗೇತ್ವಾ ಚೀವರಂ ಸಙ್ಘರಿತ್ವಾ ಸೀಸೇ ಕರಿತ್ವಾ ಉಪಾಹನಾ ಆರೋಹಿತ್ವಾ ಗನ್ತಬ್ಬಂ.
‘‘ಆರಞ್ಞಿಕೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಾನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಂ, ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಂ, ಅಗ್ಗಿ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ, ಅರಣಿಸಹಿತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಂ, ಕತ್ತರದಣ್ಡೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ, ನಕ್ಖತ್ತಪದಾನಿ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ – ಸಕಲಾನಿ ವಾ ಏಕದೇಸಾನಿ ವಾ, ದಿಸಾಕುಸಲೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆರಞ್ಞಿಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವತ್ತಂ ಯಥಾ ಆರಞ್ಞಿಕೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.
೮. ಸೇನಾಸನವತ್ತಕಥಾ
೩೬೯. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಜ್ಝೋಕಾಸೇ ಚೀವರಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಟಿವಾತೇ ಅಙ್ಗಣೇ [ಪಙ್ಗಣೇ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಸೇನಾಸನಂ ಪಪ್ಫೋಟೇಸುಂ. ಭಿಕ್ಖೂ ರಜೇನ ಓಕಿರಿಂಸು. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಟಿವಾತೇ ಅಙ್ಗಣೇ ಸೇನಾಸನಂ ಪಪ್ಫೋಟೇಸ್ಸನ್ತಿ! ಭಿಕ್ಖೂ ರಜೇನ ಓಕಿರಿಂಸೂ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಟಿವಾತೇ ಅಙ್ಗಣೇ ಸೇನಾಸನಂ ಪಪ್ಫೋಟೇನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ರಜೇನ ಓಕಿರಿಂಸೂ’’ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾ’’ತಿ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –
೩೭೦. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸೇನಾಸನವತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸೇನಾಸನೇ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ವಿಹರತಿ, ಸಚೇ ಸೋ ವಿಹಾರೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಸಚೇ ಉಸ್ಸಹತಿ, ಸೋಧೇತಬ್ಬೋ. [ಮಹಾವ. ೬೬, ೬೭; ಚೂಳವ. ೩೫೭] ವಿಹಾರಂ ಸೋಧೇನ್ತೇನ ಪಠಮಂ ಪತ್ತಚೀವರಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ನಿಸೀದನಪಚ್ಚತ್ಥರಣಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ಭಿಸಿಬಿಬ್ಬೋಹನಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ಮಞ್ಚೋ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ, ಅಸಙ್ಘಟ್ಟೇನ್ತೇನ ಕವಾಟಪಿಟ್ಠಂ, ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ; ಪೀಠಂ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ, ಅಸಙ್ಘಟ್ಟೇನ್ತೇನ ಕವಾಟಪಿಟ್ಠಂ, ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ಮಞ್ಚಪಟಿಪಾದಕಾ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಾ; ಖೇಳಮಲ್ಲಕೋ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ; ಅಪಸ್ಸೇನಫಲಕಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ಭುಮ್ಮತ್ಥರಣಂ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ವಿಹಾರೇ ಸನ್ತಾನಕಂ ಹೋತಿ, ಉಲ್ಲೋಕಾ ಪಠಮಂ ಓಹಾರೇತಬ್ಬಂ, ಆಲೋಕಸನ್ಧಿಕಣ್ಣಭಾಗಾ ಪಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಗೇರುಕಪರಿಕಮ್ಮಕತಾ ಭಿತ್ತಿ ಕಣ್ಣಕಿತಾ ಹೋತಿ, ಚೋಳಕಂ ತೇಮೇತ್ವಾ ಪೀಳೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಕಾಳವಣ್ಣಕತಾ ಭೂಮಿ ಕಣ್ಣಕಿತಾ ಹೋತಿ, ಚೋಳಕಂ ತೇಮೇತ್ವಾ ಪೀಳೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಅಕತಾ ಹೋತಿ ಭೂಮಿ, ಉದಕೇನ ಪರಿಪ್ಫೋಸಿತ್ವಾ ಪರಿಫೋಸಿತ್ವಾ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ – ಮಾ ವಿಹಾರೋ ರಜೇನ ಉಹಞ್ಞೀತಿ. ಸಙ್ಕಾರಂ ವಿಚಿನಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಛಡ್ಡೇತಬ್ಬಂ.
‘‘ನ ಭಿಕ್ಖುಸಾಮನ್ತಾ ಸೇನಾಸನಂ ಪಪ್ಫೋಟೇತಬ್ಬಂ. ನ ವಿಹಾರಸಾಮನ್ತಾ ಸೇನಾಸನಂ ಪಪ್ಫೋಟೇತಬ್ಬಂ. ನ ಪಾನೀಯಸಾಮನ್ತಾ ಸೇನಾಸನಂ ಪಪ್ಫೋಟೇತಬ್ಬಂ. ನ ಪರಿಭೋಜನೀಯಸಾಮನ್ತಾ ಸೇನಾಸನಂ ಪಪ್ಫೋಟೇತಬ್ಬಂ. ನ ಪಟಿವಾತೇ ಅಙ್ಗಣೇ ಸೇನಾಸನಂ ಪಪ್ಫೋಟೇತಬ್ಬಂ. ಅಧೋವಾತೇ ಸೇನಾಸನಂ ಪಪ್ಫೋಟೇತಬ್ಬಂ.
‘‘ಭುಮ್ಮತ್ಥರಣಂ ಏಕಮನ್ತಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ಮಞ್ಚಪಟಿಪಾದಕಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಠಾನೇ ಠಪೇತಬ್ಬಾ. ಮಞ್ಚೋ ಏಕಮನ್ತಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ, ಅಸಙ್ಘಟ್ಟೇನ್ತೇನ ಕವಾಟಪಿಟ್ಠಂ, ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬೋ. ಪೀಠಂ ಏಕಮನ್ತಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ, ಅಸಙ್ಘಟ್ಟೇನ್ತೇನ ಕವಾಟಪಿಟ್ಠಂ, ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ಭಿಸಿಬಿಬ್ಬೋಹನಂ ಏಕಮನ್ತಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ನಿಸೀದನಪಚ್ಚತ್ಥರಣಂ ಏಕಮನ್ತಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ಖೇಳಮಲ್ಲಕೋ ಏಕಮನ್ತಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಠಾನೇ ಠಪೇತಬ್ಬೋ. ಅಪಸ್ಸೇನಫಲಕಂ ಏಕಮನ್ತಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಠಾನೇ ಠಪೇತಬ್ಬಂ. ಪತ್ತಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಪತ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಹೇಟ್ಠಾಮಞ್ಚಂ ವಾ ಹೇಟ್ಠಾಪೀಠಂ ವಾ ಪರಾಮಸಿತ್ವಾ ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ. ನ ಚ ಅನನ್ತರಹಿತಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ. ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಚೀವರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಚೀವರವಂಸಂ ವಾ ಚೀವರರಜ್ಜು ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪಾರತೋ ಅನ್ತಂ ಓರತೋ ಭೋಗಂ ಕತ್ವಾ ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸಚೇ ಪುರತ್ಥಿಮಾ ಸರಜಾ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತಿ, ಪುರತ್ಥಿಮಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಪಚ್ಛಿಮಾ ಸರಜಾ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತಿ, ಪಚ್ಛಿಮಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಉತ್ತರಾ ಸರಜಾ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತಿ ಉತ್ತರಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ದಕ್ಖಿಣಾ ಸರಜಾ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತಿ, ದಕ್ಖಿಣಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಸೀತಕಾಲೋ ಹೋತಿ, ದಿವಾ ವಾತಪಾನಾ ವಿವರಿತಬ್ಬಾ, ರತ್ತಿಂ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಉಣ್ಹಕಾಲೋ ಹೋತಿ, ದಿವಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ, ರತ್ತಿಂ ವಿವರಿತಬ್ಬಾ.
‘‘ಸಚೇ ಪರಿವೇಣಂ ಉಕ್ಲಾಪಂ ಹೋತಿ, ಪರಿವೇಣಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಕೋಟ್ಠಕೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಕೋಟ್ಠಕೋ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾ ಉಕ್ಲಾಪಾ ಹೋತಿ, ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಅಗ್ಗಿಸಾಲಾ ಉಕ್ಲಾಪಾ ಹೋತಿ, ಅಗ್ಗಿಸಾಲಾ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ವಚ್ಚಕುಟಿ ಉಕ್ಲಾಪಾ ಹೋತಿ, ವಚ್ಚಕುಟಿ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಪಾನೀಯಂ ನ ಹೋತಿ, ಪಾನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ನ ಹೋತಿ, ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಆಚಮನಕುಮ್ಭಿಯಾ ಉದಕಂ ನ ಹೋತಿ, ಆಚಮನಕುಮ್ಭಿಯಾ ಉದಕಂ ಆಸಿಞ್ಚಿತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸಚೇ ವುಡ್ಢೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕವಿಹಾರೇ ವಿಹರತಿ, ನ ವುಡ್ಢಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಉದ್ದೇಸೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ನ ಪರಿಪುಚ್ಛಾ ದಾತಬ್ಬಾ, ನ ಸಜ್ಝಾಯೋ ಕಾತಬ್ಬೋ, ನ ಧಮ್ಮೋ ಭಾಸಿತಬ್ಬೋ, ನ ಪದೀಪೋ ಕಾತಬ್ಬೋ, ನ ಪದೀಪೋ ವಿಜ್ಝಾಪೇತಬ್ಬೋ, ನ ವಾತಪಾನಾ ವಿವರಿತಬ್ಬಾ, ನ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ವುಡ್ಢೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಚಙ್ಕಮೇ ಚಙ್ಕಮತಿ, ಯೇನ ವುಡ್ಢೋ ತೇನ ಪರಿವತ್ತಿತಬ್ಬಂ, ನ ಚ ವುಡ್ಢೋ ಸಙ್ಘಾಟಿಕಣ್ಣೇನ ಘಟ್ಟೇತಬ್ಬೋ. ಇದಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸೇನಾಸನವತ್ತಂ ಯಥಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸೇನಾಸನೇ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.
೯. ಜನ್ತಾಘರವತ್ತಕಥಾ
೩೭೧. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಜನ್ತಾಘರೇ ಥೇರೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ನಿವಾರಿಯಮಾನಾ ಅನಾದರಿಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಹೂತಂ ಕಟ್ಠಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಅಗ್ಗಿಂ ದತ್ವಾ ದ್ವಾರಂ ಥಕೇತ್ವಾ ದ್ವಾರೇ ನಿಸೀದನ್ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ [ಥೇರಾ ಚ ಭಿಕ್ಖೂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಉಣ್ಹಾಭಿತತ್ತಾ ದ್ವಾರಂ ಅಲಭಮಾನಾ ಮುಚ್ಛಿತಾ ಪಪತನ್ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಜನ್ತಾಘರೇ ಥೇರೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ನಿವಾರಿಯಮಾನಾ ಅನಾದರಿಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಹೂತಂ ಕಟ್ಠಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಅಗ್ಗಿಂ ದತ್ವಾ ದ್ವಾರಂ ಥಕೇತ್ವಾ ದ್ವಾರೇ ನಿಸೀದಿಸ್ಸನ್ತಿ! ಭಿಕ್ಖೂ ಉಣ್ಹಾಭಿತತ್ತಾ ದ್ವಾರಂ ಅಲಭಮಾನಾ ಮುಚ್ಛಿತಾ ಪಪತನ್ತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಜನ್ತಾಘರೇ ಥೇರೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ನಿವಾರಿಯಮಾನಾ ಅನಾದರಿಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಹೂತಂ ಕಟ್ಠಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಅಗ್ಗಿಂ ದತ್ವಾ ದ್ವಾರಂ ಥಕೇತ್ವಾ ದ್ವಾರೇ ನಿಸೀದನ್ತಿ; ಭಿಕ್ಖೂ ಉಣ್ಹಾಭಿತತ್ತಾ ದ್ವಾರಂ ಅಲಭಮಾನಾ ಮುಚ್ಛಿತಾ ಪಪತನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾ’’ತಿ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜನ್ತಾಘರೇ ಥೇರೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಿವಾರಿಯಮಾನೇನ ಅನಾದರಿಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಹೂತಂ ಕಟ್ಠಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಅಗ್ಗಿ ದಾತಬ್ಬೋ. ಯೋ ದದೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವಾರಂ ಥಕೇತ್ವಾ ದ್ವಾರೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ. ಯೋ ನಿಸೀದೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ.
೩೭೨. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಜನ್ತಾಘರವತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಜನ್ತಾಘರೇ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಪಠಮಂ ಜನ್ತಾಘರಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಸಚೇ ಛಾರಿಕಾ ಉಸ್ಸನ್ನಾ ಹೋತಿ, ಛಾರಿಕಾ ಛಡ್ಡೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಜನ್ತಾಘರಂ ಉಕ್ಲಾಪಂ ಹೋತಿ, ಜನ್ತಾಘರಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪರಿಭಣ್ಡಂ ಉಕ್ಲಾಪಂ ಹೋತಿ, ಪರಿಭಣ್ಡಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪರಿವೇಣಂ ಉಕ್ಲಾಪಂ ಹೋತಿ, ಪರಿವೇಣಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಕೋಟ್ಠಕೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಕೋಟ್ಠಕೋ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಜನ್ತಾಘರಸಾಲಾ ಉಕ್ಲಾಪಾ ಹೋತಿ, ಜನ್ತಾಘರಸಾಲಾ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ.
‘‘ಚುಣ್ಣಂ ಸನ್ನೇತಬ್ಬಂ, ಮತ್ತಿಕಾ ತೇಮೇತಬ್ಬಾ, ಉದಕದೋಣಿಕಾಯ ಉದಕಂ ಆಸಿಞ್ಚಿತಬ್ಬಂ. ಜನ್ತಾಘರಂ ಪವಿಸನ್ತೇನ ಮತ್ತಿಕಾಯ ಮುಖಂ ಮಕ್ಖೇತ್ವಾ ಪುರತೋ ಚ ಪಚ್ಛತೋ ಚ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಜನ್ತಾಘರಂ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ. ನ ಥೇರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನುಪಖಜ್ಜ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ. ನ ನವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಸನೇನ ಪಟಿಬಾಹಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಉಸ್ಸಹತಿ, ಜನ್ತಾಘರೇ ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಜನ್ತಾಘರಾ ನಿಕ್ಖಮನ್ತೇನ ಜನ್ತಾಘರಪೀಠಂ ಆದಾಯ ಪುರತೋ ಚ ಪಚ್ಛತೋ ಚ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಜನ್ತಾಘರಾ ನಿಕ್ಖಮಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಉಸ್ಸಹತಿ, ಉದಕೇಪಿ ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ನ ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪುರತೋಪಿ ನಹಾಯಿತಬ್ಬಂ, ನ ಉಪರಿತೋಪಿ ನಹಾಯಿತಬ್ಬಂ. ನಹಾತೇನ ಉತ್ತರನ್ತೇನ ಓತರನ್ತಾನಂ ಮಗ್ಗೋ ದಾತಬ್ಬೋ. ಯೋ ಪಚ್ಛಾ ಜನ್ತಾಘರಾ ನಿಕ್ಖಮತಿ, ಸಚೇ ಜನ್ತಾಘರಂ ಚಿಕ್ಖಲ್ಲಂ ಹೋತಿ, ಧೋವಿತಬ್ಬಂ. ಮತ್ತಿಕಾದೋಣಿಕಂ ಧೋವಿತ್ವಾ ಜನ್ತಾಘರಪೀಠಂ ಪಟಿಸಾಮೇತ್ವಾ ಅಗ್ಗಿಂ ವಿಜ್ಝಾಪೇತ್ವಾ ದ್ವಾರಂ ಥಕೇತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಜನ್ತಾಘರವತ್ತಂ ಯಥಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಜನ್ತಾಘರೇ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.
೧೦. ವಚ್ಚಕುಟಿವತ್ತಕಥಾ
೩೭೩. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಜಾತಿಕೋ ವಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ನ ಇಚ್ಛತಿ ಆಚಮೇತುಂ – ಕೋ ಇಮಂ ವಸಲಂ ದುಗ್ಗನ್ಧಂ ಆಮಸಿಸ್ಸತೀತಿ [ಆಚಮಿಸ್ಸತೀತಿ (ಕ.)]. ತಸ್ಸ ವಚ್ಚಮಗ್ಗೇ ಕಿಮಿ ಸಣ್ಠಾತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ‘‘ಕಿಂ ಪನ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ, ವಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ನ ಆಚಮೇಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಏವಮಾವುಸೋ’’ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖು ವಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ನ ಆಚಮೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ವಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ನ ಆಚಮೇಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾ’’ತಿ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ಸತಿ ಉದಕೇ ನಾಚಮೇತಬ್ಬಂ. ಯೋ ನಾಚಮೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ.
ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ವಚ್ಚಕುಟಿಯಾ ಯಥಾವುಡ್ಢಂ ವಚ್ಚಂ ಕರೋನ್ತಿ. ನವಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಠಮತರಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ವಚ್ಚಿತಾ ಆಗಮೇನ್ತಿ. ತೇ ವಚ್ಚಂ ಸನ್ಧಾರೇನ್ತಾ ಮುಚ್ಛಿತಾ ಪಪತನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾತಿ…ಪೇ… ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಚ್ಚಕುಟಿಯಾ ಯಥಾವುಡ್ಢಂ ವಚ್ಚೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ಯೋ ಕರೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಗತಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ವಚ್ಚಂ ಕಾತು’’ನ್ತಿ.
ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅತಿಸಹಸಾಪಿ ವಚ್ಚಕುಟಿಂ ಪವಿಸನ್ತಿ, ಉಬ್ಭಜಿತ್ವಾಪಿ [ಉಬ್ಭುಜ್ಜಿತ್ವಾಪಿ (ಸೀ.), ಉಬ್ಭುಜಿತ್ವಾ (ಸ್ಯಾ.)] ಪವಿಸನ್ತಿ, ನಿತ್ಥುನನ್ತಾಪಿ ವಚ್ಚಂ ಕರೋನ್ತಿ, ದನ್ತಕಟ್ಠಂ ಖಾದನ್ತಾಪಿ ವಚ್ಚಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಬಹಿದ್ಧಾಪಿ ವಚ್ಚದೋಣಿಕಾಯ ವಚ್ಚಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಬಹಿದ್ಧಾಪಿ ಪಸ್ಸಾವದೋಣಿಕಾಯ ಪಸ್ಸಾವಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಪಸ್ಸಾವದೋಣಿಕಾಯಪಿ ಖೇಳಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಫರುಸೇನಪಿ ಕಟ್ಠೇನ ಅವಲೇಖನ್ತಿ, ಅವಲೇಖನಕಟ್ಠಮ್ಪಿ ವಚ್ಚಕೂಪಮ್ಹಿ ಪಾತೇನ್ತಿ, ಅತಿಸಹಸಾಪಿ ನಿಕ್ಖಮನ್ತಿ, ಉಬ್ಭಜಿತ್ವಾಪಿ ನಿಕ್ಖಮನ್ತಿ, ಚಪುಚಪುಕಾರಕಮ್ಪಿ ಆಚಮೇನ್ತಿ, ಆಚಮನಸರಾವಕೇಪಿ ಉದಕಂ ಸೇಸೇನ್ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅತಿಸಹಸಾಪಿ ವಚ್ಚಕುಟಿಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಉಬ್ಭಜಿತ್ವಾಪಿ ಪವಿಸಿಸ್ಸನ್ತಿ, ನಿತ್ಥುನನ್ತಾಪಿ ವಚ್ಚಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ದನ್ತಕಟ್ಠಂ ಖಾದನ್ತಾಪಿ ವಚ್ಚಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಬಹಿದ್ಧಾಪಿ ವಚ್ಚದೋಣಿಕಾಯ ವಚ್ಚಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಬಹಿದ್ಧಾಪಿ ಪಸ್ಸಾವದೋಣಿಕಾಯ ಪಸ್ಸಾವಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಪಸ್ಸಾವದೋಣಿಕಾಯಪಿ ಖೇಳಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಫರುಸೇನಪಿ ಕಟ್ಠೇನ ಅವಲೇಖಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಅವಲೇಖನಕಟ್ಠಮ್ಪಿ ವಚ್ಚಕೂಪಮ್ಹಿ ಪಾತೇಸ್ಸನ್ತಿ, ಅತಿಸಹಸಾಪಿ ನಿಕ್ಖಮಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಉಬ್ಭಜಿತ್ವಾಪಿ ನಿಕ್ಖಮಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಚಪುಚಪುಕಾರಕಮ್ಪಿ ಆಚಮೇಸ್ಸನ್ತಿ, ಆಚಮನಸರಾವಕೇಪಿ ಉದಕಂ ಸೇಸೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾತಿ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –
೩೭೪. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಚ್ಚಕುಟಿವತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ವಚ್ಚಕುಟಿಯಾ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ಯೋ ವಚ್ಚಕುಟಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ತೇನ ಬಹಿ ಠಿತೇನ [ಬಹಿ ಠಿತೇನ (ಸೀ. ಕ.)] ಉಕ್ಕಾಸಿತಬ್ಬಂ. ಅನ್ತೋ ನಿಸಿನ್ನೇನಪಿ ಉಕ್ಕಾಸಿತಬ್ಬಂ. ಚೀವರವಂಸೇ ವಾ ಚೀವರರಜ್ಜುಯಾ ವಾ ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅತರಮಾನೇನ ವಚ್ಚಕುಟೀ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಾ. ನಾತಿಸಹಸಾ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಾ. ನ ಉಬ್ಭಜಿತ್ವಾ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಾ. ವಚ್ಚಪಾದುಕಾಯ ಠಿತೇನ ಉಬ್ಭಜಿತಬ್ಬಂ. ನ ನಿತ್ಥುನನ್ತೇನ ವಚ್ಚೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ನ ದನ್ತಕಟ್ಠಂ ಖಾದನ್ತೇನ ವಚ್ಚೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ನ ಬಹಿದ್ಧಾ ವಚ್ಚದೋಣಿಕಾಯ ವಚ್ಚೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ನ ಬಹಿದ್ಧಾ ಪಸ್ಸಾವದೋಣಿಕಾಯ ಪಸ್ಸಾವೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ನ ಪಸ್ಸಾವದೋಣಿಕಾಯ ಖೇಳೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ನ ಫರುಸೇನ ಕಟ್ಠೇನ ಅವಲೇಖಿತಬ್ಬಂ. ನ ಅವಲೇಖನಕಟ್ಠಂ ವಚ್ಚಕೂಪಮ್ಹಿ ಪಾತೇತಬ್ಬಂ. ವಚ್ಚಪಾದುಕಾಯ ಠಿತೇನ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತಬ್ಬಂ. ನಾತಿಸಹಸಾ ನಿಕ್ಖಮಿತಬ್ಬಂ. ನ ಉಬ್ಭಜಿತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಮಿತಬ್ಬಂ. ಆಚಮನಪಾದುಕಾಯ ಠಿತೇನ ಉಬ್ಭಜಿತಬ್ಬಂ. ನ ಚಪುಚಪುಕಾರಕಂ ಆಚಮೇತಬ್ಬಂ. ನ ಆಚಮನಸರಾವಕೇ ಉದಕಂ ಸೇಸೇತಬ್ಬಂ. ಆಚಮನಪಾದುಕಾಯ ಠಿತೇನ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸಚೇ ವಚ್ಚಕುಟಿ ಉಹತಾ [ಊಹತಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಹೋತಿ, ಧೋವಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಅವಲೇಖನಪಿಧರೋ ಪೂರೋ ಹೋತಿ, ಅವಲೇಖನಕಟ್ಠಂ ಛಡ್ಡೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ವಚ್ಚಕುಟಿ ಉಕ್ಲಾಪಾ ಹೋತಿ, ವಚ್ಚಕುಟಿ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಪರಿಭಣ್ಡಂ ಉಕ್ಲಾಪಂ ಹೋತಿ, ಪರಿಭಣ್ಡಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪರಿವೇಣಂ ಉಕ್ಲಾಪಂ ಹೋತಿ, ಪರಿವೇಣಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಕೋಟ್ಠಕೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಕೋಟ್ಠಕೋ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಆಚಮನಕುಮ್ಭಿಯಾ ಉದಕಂ ನ ಹೋತಿ, ಆಚಮನಕುಮ್ಭಿಯಾ ಉದಕಂ ಆಸಿಞ್ಚಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಚ್ಚಕುಟಿವತ್ತಂ ಯಥಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ವಚ್ಚಕುಟಿಯಾ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.
೧೧. ಉಪಜ್ಝಾಯವತ್ತಕಥಾ
೩೭೫. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಾ ಉಪಜ್ಝಾಯೇಸು ನ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತನ್ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಾ ಉಪಜ್ಝಾಯೇಸು ನ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಾ ಉಪಜ್ಝಾಯೇಸು ನ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾ’’ತಿ ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಾ ಉಪಜ್ಝಾಯೇಸು ನ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿಸ್ಸನ್ತಿ! ನೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –
೩೭೬. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಾನಂ ಉಪಜ್ಝಾಯೇಸು ವತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇಹಿ ಉಪಜ್ಝಾಯೇಸು ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. [ಮಹಾವ. ೬೬] ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪಜ್ಝಾಯಮ್ಹಿ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ತತ್ರಾಯಂ ಸಮ್ಮಾವತ್ತನಾ –
‘‘ಕಾಲಸ್ಸೇವ ಉಟ್ಠಾಯ ಉಪಾಹನಾ ಓಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ದನ್ತಕಟ್ಠಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಮುಖೋದಕಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಯಾಗು ಹೋತಿ, ಭಾಜನಂ ಧೋವಿತ್ವಾ ಯಾಗು ಉಪನಾಮೇತಬ್ಬಾ. ಯಾಗುಂ ಪೀತಸ್ಸ ಉದಕಂ ದತ್ವಾ ಭಾಜನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ ಧೋವಿತ್ವಾ ಪಟಿಸಾಮೇತಬ್ಬಂ. ಉಪಜ್ಝಾಯಮ್ಹಿ ವುಟ್ಠಿತೇ ಆಸನಂ ಉದ್ಧರಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಸೋ ದೇಸೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ದೇಸೋ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ.
‘‘ಸಚೇ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ನಿವಾಸನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಪಟಿನಿವಾಸನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ಕಾಯಬನ್ಧನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಸಗುಣಂ ಕತ್ವಾ ಸಙ್ಘಾಟಿಯೋ ದಾತಬ್ಬಾ, ಧೋವಿತ್ವಾ ಪತ್ತೋ ಸೋದಕೋ [ಸಉದಕೋ (ಕ.)] ದಾತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಪಚ್ಛಾಸಮಣಂ ಆಕಙ್ಖತಿ, ತಿಮಣ್ಡಲಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇನ್ತೇನ ಪರಿಮಣ್ಡಲಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಕಾಯಬನ್ಧನಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಸಗುಣಂ ಕತ್ವಾ ಸಙ್ಘಾಟಿಯೋ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ಗಣ್ಠಿಕಂ ಪಟಿಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಧೋವಿತ್ವಾ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾಸಮಣೇನ ಹೋತಬ್ಬಂ. ನಾತಿದೂರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ, ನಾಚ್ಚಾಸನ್ನೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಪತ್ತಪರಿಯಾಪನ್ನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ನ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಭಣಮಾನಸ್ಸ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ಕಥಾ ಓಪಾತೇತಬ್ಬಾ. ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಆಪತ್ತಿಸಾಮನ್ತಾ ಭಣಮಾನೋ ನಿವಾರೇತಬ್ಬೋ.
‘‘ನಿವತ್ತನ್ತೇನ ಪಠಮತರಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ, ಪಾದೋದಕಂ ಪಾದಪೀಠಂ ಪಾದಕಥಲಿಕಂ ಉಪನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ, ಪಚ್ಚುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ಪಟಿನಿವಾಸನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ನಿವಾಸನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಚೀವರಂ ಸಿನ್ನಂ ಹೋತಿ, ಮುಹುತ್ತಂ ಉಣ್ಹೇ ಓತಾಪೇತಬ್ಬಂ, ನ ಚ ಉಣ್ಹೇ ಚೀವರಂ ನಿದಹಿತಬ್ಬಂ. ಚೀವರಂ ಸಙ್ಘರಿತಬ್ಬಂ. ಚೀವರಂ ಸಙ್ಘರನ್ತೇನ ಚತುರಙ್ಗುಲಂ ಕಣ್ಣಂ ಉಸ್ಸಾರೇತ್ವಾ ಚೀವರಂ ಸಙ್ಘರಿತಬ್ಬಂ – ಮಾ ಮಜ್ಝೇ ಭಙ್ಗೋ ಅಹೋಸೀತಿ. ಓಭೋಗೇ ಕಾಯಬನ್ಧನಂ ಕಾತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸಚೇ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಹೋತಿ, ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಚ ಭುಞ್ಜಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಉದಕಂ ದತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಉಪನಾಮೇತಬ್ಬೋ. ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಪಾನೀಯೇನ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ಭುತ್ತಾವಿಸ್ಸ ಉದಕಂ ದತ್ವಾ ಪತ್ತಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ ಧೋವಿತ್ವಾ ವೋದಕಂ ಕತ್ವಾ ಮುಹುತ್ತಂ ಉಣ್ಹೇ ಓತಾಪೇತಬ್ಬೋ. ನ ಚ ಉಣ್ಹೇ ಪತ್ತೋ ನಿದಹಿತಬ್ಬೋ. ಪತ್ತಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಪತ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಹೇಟ್ಠಾಮಞ್ಚಂ ವಾ ಹೇಟ್ಠಾಪೀಠಂ ವಾ ಪರಾಮಸಿತ್ವಾ ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ. ನ ಚ ಅನನ್ತರಹಿತಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ. ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಚೀವರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಚೀವರವಂಸಂ ವಾ ಚೀವರರಜ್ಜುಂ ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪಾರತೋ ಅನ್ತಂ ಓರತೋ ಭೋಗಂ ಕತ್ವಾ ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಉಪಜ್ಝಾಯಮ್ಹಿ ವುಟ್ಠಿತೇ ಆಸನಂ ಉದ್ಧರಿತಬ್ಬಂ, ಪಾದೋದಕಂ ಪಾದಪೀಠಂ ಪಾದಕಥಲಿಕಂ ಪಟಿಸಾಮೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಸೋ ದೇಸೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ದೇಸೋ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ.
‘‘ಸಚೇ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ನಹಾಯಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ನಹಾನಂ ಪಟಿಯಾದೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಸೀತೇನ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ, ಸೀತಂ ಪಟಿಯಾದೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಉಣ್ಹೇನ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ, ಉಣ್ಹಂ ಪಟಿಯಾದೇತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸಚೇ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಜನ್ತಾಘರಂ ಪವಿಸಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಚುಣ್ಣಂ ಸನ್ನೇತಬ್ಬಂ, ಮತ್ತಿಕಾ ತೇಮೇತಬ್ಬಾ, ಜನ್ತಾಘರಪೀಠಂ ಆದಾಯ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಗನ್ತ್ವಾ ಜನ್ತಾಘರಪೀಠಂ ದತ್ವಾ ಚೀವರಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ, ಚುಣ್ಣಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಮತ್ತಿಕಾ ದಾತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಉಸ್ಸಹತಿ, ಜನ್ತಾಘರಂ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ. ಜನ್ತಾಘರಂ ಪವಿಸನ್ತೇನ ಮತ್ತಿಕಾಯ ಮುಖಂ ಮಕ್ಖೇತ್ವಾ ಪುರತೋ ಚ ಪಚ್ಛತೋ ಚ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಜನ್ತಾಘರಂ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ. ನ ಥೇರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನುಪಖಜ್ಜ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ. ನ ನವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಸನೇನ ಪಟಿಬಾಹಿತಬ್ಬಾ. ಜನ್ತಾಘರೇ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಜನ್ತಾಘರಾ ನಿಕ್ಖಮನ್ತೇನ ಜನ್ತಾಘರಪೀಠಂ ಆದಾಯ ಪುರತೋ ಚ ಪಚ್ಛತೋ ಚ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಜನ್ತಾಘರಾ ನಿಕ್ಖಮಿತಬ್ಬಂ.
‘‘ಉದಕೇಪಿ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ನಹಾತೇನ ಪಠಮತರಂ ಉತ್ತರಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಗತ್ತಂ ವೋದಕಂ ಕತ್ವಾ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಗತ್ತತೋ ಉದಕಂ ಪಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ನಿವಾಸನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಸಙ್ಘಾಟಿ ದಾತಬ್ಬಾ, ಜನ್ತಾಘರಪೀಠಂ ಆದಾಯ ಪಠಮತರಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ, ಪಾದೋದಕಂ ಪಾದಪೀಠಂ ಪಾದಕಥಲಿಕಂ ಉಪನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಪಾನೀಯೇನ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಉದ್ದಿಸಾಪೇತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಉದ್ದಿಸಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಪರಿಪುಚ್ಛಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಪರಿಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ.
‘‘ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ವಿಹರತಿ, ಸಚೇ ಸೋ ವಿಹಾರೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಸಚೇ ಉಸ್ಸಹತಿ, ಸೋಧೇತಬ್ಬೋ. ವಿಹಾರಂ ಸೋಧೇನ್ತೇನ ಪಠಮಂ ಪತ್ತಚೀವರಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ನಿಸೀದನಪಚ್ಚತ್ಥರಣಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ಭಿಸಿಬಿಬ್ಬೋಹನಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ಮಞ್ಚೋ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ, ಅಸಙ್ಘಟ್ಟೇನ್ತೇನ ಕವಾಟಪಿಟ್ಠಂ, ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ; ಪೀಠಂ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ, ಅಸಙ್ಘಟ್ಟೇನ್ತೇನ ಕವಾಟಪಿಟ್ಠಂ, ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ಮಞ್ಚಪಟಿಪಾದಕಾ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಾ; ಖೇಳಮಲ್ಲಕೋ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ; ಅಪಸ್ಸೇನಫಲಕಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ಭೂಮತ್ಥರಣಂ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ವಿಹಾರೇ ಸನ್ತಾನಕಂ ಹೋತಿ, ಉಲ್ಲೋಕಾ ಪಠಮಂ ಓಹಾರೇತಬ್ಬಂ, ಆಲೋಕಸನ್ಧಿಕಣ್ಣಭಾಗಾ ಪಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಗೇರುಕಪರಿಕಮ್ಮಕತಾ ಭಿತ್ತಿ ಕಣ್ಣಕಿತಾ ಹೋತಿ, ಚೋಳಕಂ ತೇಮೇತ್ವಾ ಪೀಳೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಕಾಳವಣ್ಣಕತಾ ಭೂಮಿ ಕಣ್ಣಕಿತಾ ಹೋತಿ, ಚೋಳಕಂ ತೇಮೇತ್ವಾ ಪೀಳೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಅಕತಾ ಹೋತಿ ಭೂಮಿ, ಉದಕೇನ ಪರಿಪ್ಫೋಸಿತ್ವಾ ಪರಿಫೋಸಿತ್ವಾ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ – ಮಾ ವಿಹಾರೋ ರಜೇನ ಉಹಞ್ಞೀತಿ. ಸಙ್ಕಾರಂ ವಿಚಿನಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಛಡ್ಡೇತಬ್ಬಂ.
‘‘ಭೂಮತ್ಥರಣಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ಮಞ್ಚಪಟಿಪಾದಕಾ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಠಾನೇ ಠಪೇತಬ್ಬಾ. ಮಞ್ಚೋ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ, ಅಸಙ್ಘಟ್ಟೇನ್ತೇನ ಕವಾಟಪಿಟ್ಠಂ, ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬೋ. ಪೀಠಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ, ಅಸಙ್ಘಟ್ಟೇನ್ತೇನ ಕವಾಟಪಿಟ್ಠಂ, ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ಭಿಸಿಬಿಬ್ಬೋಹನಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ನಿಸೀದನಪಚ್ಚತ್ಥರಣಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ಖೇಳಮಲ್ಲಕೋ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಠಾನೇ ಠಪೇತಬ್ಬೋ. ಅಪಸ್ಸೇನಫಲಕಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಠಾನೇ ಠಪೇತಬ್ಬಂ. ಪತ್ತಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಪತ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಹೇಟ್ಠಾಮಞ್ಚಂ ವಾ ಹೇಟ್ಠಾಪೀಠಂ ವಾ ಪರಾಮಸಿತ್ವಾ ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ. ನ ಚ ಅನನ್ತರಹಿತಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ. ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಚೀವರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಚೀವರವಂಸಂ ವಾ ಚೀವರರಜ್ಜುಂ ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪಾರತೋ ಅನ್ತಂ ಓರತೋ ಭೋಗಂ ಕತ್ವಾ ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸಚೇ ಪುರತ್ಥಿಮಾ ಸರಜಾ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತಿ, ಪುರತ್ಥಿಮಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಪಚ್ಛಿಮಾ ಸರಜಾ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತಿ, ಪಚ್ಛಿಮಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಉತ್ತರಾ ಸರಜಾ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತಿ, ಉತ್ತರಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ದಕ್ಖಿಣಾ ಸರಜಾ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತಿ, ದಕ್ಖಿಣಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಸೀತಕಾಲೋ ಹೋತಿ, ದಿವಾ ವಾತಪಾನಾ ವಿವರಿತಬ್ಬಾ, ರತ್ತಿಂ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಉಣ್ಹಕಾಲೋ ಹೋತಿ, ದಿವಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ, ರತ್ತಿಂ ವಿವರಿತಬ್ಬಾ.
‘‘ಸಚೇ ಪರಿವೇಣಂ ಉಕ್ಲಾಪಂ ಹೋತಿ, ಪರಿವೇಣಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಕೋಟ್ಠಕೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಕೋಟ್ಠಕೋ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾ ಉಕ್ಲಾಪಾ ಹೋತಿ, ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಅಗ್ಗಿಸಾಲಾ ಉಕ್ಲಾಪಾ ಹೋತಿ, ಅಗ್ಗಿಸಾಲಾ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ವಚ್ಚಕುಟಿ ಉಕ್ಲಾಪಾ ಹೋತಿ, ವಚ್ಚಕುಟಿ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಪಾನೀಯಂ ನ ಹೋತಿ, ಪಾನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ನ ಹೋತಿ, ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಆಚಮನಕುಮ್ಭಿಯಾ ಉದಕಂ ನ ಹೋತಿ, ಆಚಮನಕುಮ್ಭಿಯಾ ಉದಕಂ ಆಸಿಞ್ಚಿತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸಚೇ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಅನಭಿರತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಹೋತಿ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇನ ವೂಪಕಾಸೇತಬ್ಬೋ, ವೂಪಕಾಸಾಪೇತಬ್ಬೋ, ಧಮ್ಮಕಥಾ ವಾಸ್ಸ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇನ ವಿನೋದೇತಬ್ಬಂ, ವಿನೋದಾಪೇತಬ್ಬಂ, ಧಮ್ಮಕಥಾ ವಾಸ್ಸ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇನ ವಿವೇಚೇತಬ್ಬಂ, ವಿವೇಚಾಪೇತಬ್ಬಂ, ಧಮ್ಮಕಥಾ ವಾಸ್ಸ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಗರುಧಮ್ಮಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಹೋತಿ ಪರಿವಾಸಾರಹೋ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಪರಿವಾಸಂ ದದೇಯ್ಯಾತಿ. ಸಚೇ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಮೂಲಾಯಪಟಿಕಸ್ಸನಾರಹೋ ಹೋತಿ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಉಪಜ್ಝಾಯಂ ಮೂಲಾಯ ಪಟಿಕಸ್ಸೇಯ್ಯಾತಿ. ಸಚೇ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಮಾನತ್ತಾರಹೋ ಹೋತಿ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಮಾನತ್ತಂ ದದೇಯ್ಯಾತಿ. ಸಚೇ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಅಬ್ಭಾನಾರಹೋ ಹೋತಿ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಉಪಜ್ಝಾಯಂ ಅಬ್ಭೇಯ್ಯಾತಿ. ಸಚೇ ಸಙ್ಘೋ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂ ಕತ್ತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ತಜ್ಜನೀಯಂ ವಾ ನಿಯಸ್ಸಂ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜನೀಯಂ ವಾ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಂ ವಾ ಉಕ್ಖೇಪನೀಯಂ ವಾ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂ ನ ಕರೇಯ್ಯ, ಲಹುಕಾಯ ವಾ ಪರಿಣಾಮೇಯ್ಯಾತಿ. ಕತಂ ವಾ ಪನಸ್ಸ ಹೋತಿ ಸಙ್ಘೇನ ಕಮ್ಮಂ, ತಜ್ಜನೀಯಂ ವಾ ನಿಯಸ್ಸಂ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜನೀಯಂ ವಾ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಂ ವಾ ಉಕ್ಖೇಪನೀಯಂ ವಾ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತೇಯ್ಯ, ಲೋಮಂ ಪಾತೇಯ್ಯ, ನೇತ್ಥಾರಂ ವತ್ತೇಯ್ಯ, ಸಙ್ಘೋ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇಯ್ಯಾತಿ.
‘‘ಸಚೇ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಧೋವಿತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇನ ಧೋವಿತಬ್ಬಂ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಧೋವಿಯೇಥಾತಿ. ಸಚೇ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಕಾತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇನ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಕರಿಯೇಥಾತಿ. ಸಚೇ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ರಜನಾ ಪಚಿತಬ್ಬಾ ಹೋತಿ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇನ ಪಚಿತಬ್ಬಾ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ರಜನಂ ಪಚಿಯೇಥಾತಿ. ಸಚೇ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಚೀವರಂ ರಜಿತಬ್ಬಂ [ರಜೇತಬ್ಬಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಹೋತಿ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇನ ರಜಿತಬ್ಬಂ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಚೀವರಂ ರಜಿಯೇಥಾತಿ. ಚೀವರಂ ರಜನ್ತೇನ [ರಜೇನ್ತೇನ (ಸ್ಯಾ.)] ಸಾಧುಕಂ ಸಮ್ಪರಿವತ್ತಕಂ ಸಮ್ಪರಿವತ್ತಕಂ ರಜಿತಬ್ಬಂ, ನ ಚ ಅಚ್ಛಿನ್ನೇ ಥೇವೇ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ.
‘‘ನ ಉಪಜ್ಝಾಯಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಪತ್ತೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ನ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಪತ್ತೋ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ; ನ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಚೀವರಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ನ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ; ನ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಾರೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ನ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಾರೋ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ; ನ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಕೇಸಾ ಛೇದೇತಬ್ಬಾ [ಛೇತ್ತಬ್ಬಾ (ಸೀ.), ಛೇದಿತಬ್ಬಾ (ಕ.)], ನ ಏಕಚ್ಚೇನ ಕೇಸಾ ಛೇದಾಪೇತಬ್ಬಾ; ನ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ನ ಏಕಚ್ಚೇನ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇತಬ್ಬಂ; ನ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚೋ [ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಂ (ಕ.)] ಕಾತಬ್ಬೋ, ನ ಏಕಚ್ಚೇನ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚೋ ಕಾರಾಪೇತಬ್ಬೋ; ನ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾಸಮಣೇನ ಹೋತಬ್ಬಂ, ನ ಏಕಚ್ಚೋ ಪಚ್ಛಾಸಮಣೋ ಆದಾತಬ್ಬೋ; ನ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ನೀಹರಿತಬ್ಬೋ, ನ ಏಕಚ್ಚೇನ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ನೀಹರಾಪೇತಬ್ಬೋ; ನ ಉಪಜ್ಝಾಯಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಗಾಮೋ ಪವಿಸಿತಬ್ಬೋ; ನ ಸುಸಾನಂ ಗನ್ತಬ್ಬಂ; ನ ದಿಸಾ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ, ಯಾವಜೀವಂ ಉಪಟ್ಠಾತಬ್ಬೋ, ವುಟ್ಠಾನಮಸ್ಸ ಆಗಮೇತಬ್ಬಂ. ಇದಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಾನಂ ಉಪಜ್ಝಾಯೇಸು ವತ್ತಂ ಯಥಾ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇಹಿ ಉಪಜ್ಝಾಯೇಸು ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.
೧೨. ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕವತ್ತಕಥಾ
೩೭೭. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಉಪಜ್ಝಾಯಾ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇಸು ನ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತನ್ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಉಪಜ್ಝಾಯಾ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇಸು ನ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪಜ್ಝಾಯಾ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇಸು ನ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾ’’ತಿ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –
೩೭೮. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪಜ್ಝಾಯಾನಂ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇಸು ವತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಉಪಜ್ಝಾಯೇಹಿ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇಸು ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. [ಮಹಾವ. ೬೭] ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಮ್ಹಿ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ತತ್ರಾಯಂ ಸಮ್ಮಾವತ್ತನಾ –
‘‘ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ ಅನುಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ ಉದ್ದೇಸೇನ ಪರಿಪುಚ್ಛಾಯ ಓವಾದೇನ ಅನುಸಾಸನಿಯಾ. ಸಚೇ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಪತ್ತೋ ಹೋತಿ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಪತ್ತೋ ನ ಹೋತಿ, ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಪತ್ತೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಪತ್ತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಯೇಥಾತಿ. ಸಚೇ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಹೋತಿ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಚೀವರಂ ನ ಹೋತಿ, ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಚೀವರಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಯೇಥಾತಿ. ಸಚೇ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಾರೋ ಹೋತಿ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಾರೋ ನ ಹೋತಿ, ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಾರೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಾರೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಯೇಥಾತಿ.
‘‘ಸಚೇ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ, ಕಾಲಸ್ಸೇವ ಉಟ್ಠಾಯ ದನ್ತಕಟ್ಠಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಮುಖೋದಕಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಯಾಗು ಹೋತಿ, ಭಾಜನಂ ಧೋವಿತ್ವಾ ಯಾಗು ಉಪನಾಮೇತಬ್ಬಾ. ಯಾಗುಂ ಪೀತಸ್ಸ ಉದಕಂ ದತ್ವಾ ಭಾಜನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ ಧೋವಿತ್ವಾ ಪಟಿಸಾಮೇತಬ್ಬಂ. ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಮ್ಹಿ ವುಟ್ಠಿತೇ ಆಸನಂ ಉದ್ಧರಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಸೋ ದೇಸೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ದೇಸೋ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ.
‘‘ಸಚೇ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ನಿವಾಸನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಪಟಿನಿವಾಸನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ಕಾಯಬನ್ಧನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಸಗುಣಂ ಕತ್ವಾ ಸಙ್ಘಾಟಿಯೋ ದಾತಬ್ಬಾ, ಧೋವಿತ್ವಾ ಪತ್ತೋ ಸೋದಕೋ ದಾತಬ್ಬೋ.
‘‘ಏತ್ತಾವತಾ ನಿವತ್ತಿಸ್ಸತೀತಿ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ, ಪಾದೋದಕಂ ಪಾದಪೀಠಂ ಪಾದಕಥಲಿಕಂ ಉಪನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ, ಪಚ್ಚುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ಪಟಿನಿವಾಸನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ನಿವಾಸನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಚೀವರಂ ಸಿನ್ನಂ ಹೋತಿ, ಮುಹುತ್ತಂ ಉಣ್ಹೇ ಓತಾಪೇತಬ್ಬಂ, ನ ಚ ಉಣ್ಹೇ ಚೀವರಂ ನಿದಹಿತಬ್ಬಂ. ಚೀವರಂ ಸಙ್ಘರಿತಬ್ಬಂ. ಚೀವರಂ ಸಙ್ಘರನ್ತೇನ ಚತುರಙ್ಗುಲಂ ಕಣ್ಣಂ ಉಸ್ಸಾರೇತ್ವಾ ಚೀವರಂ ಸಙ್ಘರಿತಬ್ಬಂ – ಮಾ ಮಜ್ಝೇ ಭಙ್ಗೋ ಅಹೋಸೀತಿ. ಓಭೋಗೇ ಕಾಯಬನ್ಧನಂ ಕಾತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸಚೇ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಹೋತಿ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ಚ ಭುಞ್ಜಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಉದಕಂ ದತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಉಪನಾಮೇತಬ್ಬೋ. ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ಪಾನೀಯೇನ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ಭುತ್ತಾವಿಸ್ಸ ಉದಕಂ ದತ್ವಾ ಪತ್ತಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ ಧೋವಿತ್ವಾ ವೋದಕಂ ಕತ್ವಾ ಮುಹುತ್ತಂ ಉಣ್ಹೇ ಓತಾಪೇತಬ್ಬೋ, ನ ಚ ಉಣ್ಹೇ ಪತ್ತೋ ನಿದಹಿತಬ್ಬೋ. ಪತ್ತಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಪತ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಹೇಟ್ಠಾಮಞ್ಚಂ ವಾ ಹೇಟ್ಠಾಪೀಠಂ ವಾ ಪರಾಮಸಿತ್ವಾ ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ. ನ ಚ ಅನನ್ತರಹಿತಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ. ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಚೀವರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಚೀವರವಂಸಂ ವಾ ಚೀವರರಜ್ಜುಂ ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪಾರತೋ ಅನ್ತಂ ಓರತೋ ಭೋಗಂ ಕತ್ವಾ ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಮ್ಹಿ ವುಟ್ಠಿತೇ ಆಸನಂ ಉದ್ಧರಿತಬ್ಬಂ, ಪಾದೋದಕಂ ಪಾದಪೀಠಂ ಪಾದಕಥಲಿಕಂ ಪಟಿಸಾಮೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಸೋ ದೇಸೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ದೇಸೋ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ.
‘‘ಸಚೇ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ನಹಾಯಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ನಹಾನಂ ಪಟಿಯಾದೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಸೀತೇನ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ, ಸೀತಂ ಪಟಿಯಾದೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಉಣ್ಹೇನ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ, ಉಣ್ಹಂ ಪಟಿಯಾದೇತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸಚೇ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ಜನ್ತಾಘರಂ ಪವಿಸಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಚುಣ್ಣಂ ಸನ್ನೇತಬ್ಬಂ, ಮತ್ತಿಕಾ ತೇಮೇತಬ್ಬಾ, ಜನ್ತಾಘರಪೀಠಂ ಆದಾಯ [ಆದಾಯ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಪಿಟ್ಠಿತೋ (ಕ.)] ಗನ್ತ್ವಾ ಜನ್ತಾಘರಪೀಠಂ ದತ್ವಾ ಚೀವರಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ, ಚುಣ್ಣಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಮತ್ತಿಕಾ ದಾತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಉಸ್ಸಹತಿ ಜನ್ತಾಘರಂ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ. ಜನ್ತಾಘರಂ ಪವಿಸನ್ತೇನ ಮತ್ತಿಕಾಯ ಮುಖಂ ಮಕ್ಖೇತ್ವಾ ಪುರತೋ ಚ ಪಚ್ಛತೋ ಚ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಜನ್ತಾಘರಂ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ. ನ ಥೇರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನುಪಖಜ್ಜ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ, ನ ನವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಸನೇನ ಪಟಿಬಾಹಿತಬ್ಬಾ. ಜನ್ತಾಘರೇ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಜನ್ತಾಘರಾ ನಿಕ್ಖಮನ್ತೇನ ಜನ್ತಾಘರಪೀಠಂ ಆದಾಯ ಪುರತೋ ಚ ಪಚ್ಛತೋ ಚ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಜನ್ತಾಘರಾ ನಿಕ್ಖಮಿತಬ್ಬಂ.
‘‘ಉದಕೇಪಿ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ನಹಾತೇನ ಪಠಮತರಂ ಉತ್ತರಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಗತ್ತಂ ವೋದಕಂ ಕತ್ವಾ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಗತ್ತತೋ ಉದಕಂ ಪಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ನಿವಾಸನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಸಙ್ಘಾಟಿ ದಾತಬ್ಬಾ, ಜನ್ತಾಘರಪೀಠಂ ಆದಾಯ ಪಠಮತರಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ, ಪಾದೋದಕಂ ಪಾದಪೀಠಂ ಪಾದಕಥಲಿಕಂ ಉಪನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ಪಾನೀಯೇನ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ.
‘‘ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ವಿಹರತಿ, ಸಚೇ ಸೋ ವಿಹಾರೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಸಚೇ ಉಸ್ಸಹತಿ, ಸೋಧೇತಬ್ಬೋ. ವಿಹಾರಂ ಸೋಧೇನ್ತೇನ ಪಠಮಂ ಪತ್ತಚೀವರಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ…ಪೇ… ಸಚೇ ಆಚಮನಕುಮ್ಭಿಯಾ ಉದಕಂ ನ ಹೋತಿ, ಆಚಮನಕುಮ್ಭಿಯಾ ಉದಕಂ ಆಸಿಞ್ಚಿತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸಚೇ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಅನಭಿರತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಹೋತಿ, ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ವೂಪಕಾಸೇತಬ್ಬೋ, ವೂಪಕಾಸಾಪೇತಬ್ಬೋ, ಧಮ್ಮಕಥಾ ವಾಸ್ಸ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ, ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ವಿನೋದೇತಬ್ಬಂ, ವಿನೋದಾಪೇತಬ್ಬಂ, ಧಮ್ಮಕಥಾ ವಾಸ್ಸ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ, ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ವಿವೇಚೇತಬ್ಬಂ, ವಿವೇಚಾಪೇತಬ್ಬಂ, ಧಮ್ಮಕಥಾ ವಾಸ್ಸ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ಗರುಧಮ್ಮಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಹೋತಿ ಪರಿವಾಸಾರಹೋ, ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಪರಿವಾಸಂ ದದೇಯ್ಯಾತಿ. ಸಚೇ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ಮೂಲಾಯಪಟಿಕಸ್ಸನಾರಹೋ ಹೋತಿ, ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಂ ಮೂಲಾಯ ಪಟಿಕಸ್ಸೇಯ್ಯಾತಿ. ಸಚೇ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ಮಾನತ್ತಾರಹೋ ಹೋತಿ, ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಮಾನತ್ತಂ ದದೇಯ್ಯಾತಿ. ಸಚೇ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ಅಬ್ಭಾನಾರಹೋ ಹೋತಿ, ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಂ ಅಬ್ಭೇಯ್ಯಾತಿ. ಸಚೇ ಸಙ್ಘೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂ ಕತ್ತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ತಜ್ಜನೀಯಂ ವಾ ನಿಯಸ್ಸಂ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜನೀಯಂ ವಾ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಂ ವಾ ಉಕ್ಖೇಪನೀಯಂ ವಾ, ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂ ನ ಕರೇಯ್ಯ, ಲಹುಕಾಯ ವಾ ಪರಿಣಾಮೇಯ್ಯಾತಿ. ಕತಂ ವಾ ಪನಸ್ಸ ಹೋತಿ ಸಙ್ಘೇನ ಕಮ್ಮಂ, ತಜ್ಜನೀಯಂ ವಾ ನಿಯಸ್ಸಂ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜನೀಯಂ ವಾ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಂ ವಾ, ಉಕ್ಖೇಪನೀಯಂ ವಾ, ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತೇಯ್ಯ ಲೋಮಂ ಪಾತೇಯ್ಯ, ನೇತ್ಥಾರಂ ವತ್ತೇಯ್ಯ, ಸಙ್ಘೋ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇಯ್ಯಾತಿ.
‘‘ಸಚೇ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಧೋವಿತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ಏವಂ ಧೋವೇಯ್ಯಾಸೀತಿ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಧೋವಿಯೇಥಾತಿ. ಸಚೇ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಕಾತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ಏವಂ ಕರೇಯ್ಯಾಸೀತಿ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಕರಿಯೇಥಾತಿ. ಸಚೇ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ರಜನಂ ಪಚಿತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ಏವಂ ಪಚೇಯ್ಯಾಸೀತಿ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ರಜನಂ ಪಚಿಯೇಥಾತಿ. ಸಚೇ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಚೀವರಂ ರಜಿತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ಏವಂ ರಜೇಯ್ಯಾಸೀತಿ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಸ್ಸ ಚೀವರಂ ರಜಿಯೇಥಾತಿ. ಚೀವರಂ ರಜನ್ತೇನ ಸಾಧುಕಂ ಸಮ್ಪರಿವತ್ತಕಂ ಸಮ್ಪರಿವತ್ತಕಂ ರಜಿತಬ್ಬಂ, ನ ಚ ಅಚ್ಛಿನ್ನೇ ಥೇವೇ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ, ಯಾವಜೀವಂ ಉಪಟ್ಠಾತಬ್ಬೋ, ವುಟ್ಠಾನಮಸ್ಸ ಆಗಮೇತಬ್ಬಂ. ಇದಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪಜ್ಝಾಯಾನಂ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇಸು ವತ್ತಂ ಯಥಾ ಉಪಜ್ಝಾಯೇಹಿ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇಸು ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.
ದುತಿಯಭಾಣವಾರೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.
೧೩. ಆಚರಿಯವತ್ತಕಥಾ
೩೭೯. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾ ಆಚರಿಯೇಸು ನ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತನ್ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾ ಆಚರಿಯೇಸು ನ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾ ಆಚರಿಯೇಸು ನ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾ’’ತಿ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –
೩೮೦. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾನಂ ಆಚರಿಯೇಸು ವತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇಹಿ ಆಚರಿಯೇಸು ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. [ಮಹಾವ. ೭೮] ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಚರಿಯಮ್ಹಿ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ತತ್ರಾಯಂ ಸಮ್ಮಾವತ್ತನಾ –
‘‘ಕಾಲಸ್ಸೇವ ಉಟ್ಠಾಯ ಉಪಾಹನಾ ಓಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ದನ್ತಕಟ್ಠಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಮುಖೋದಕಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಯಾಗು ಹೋತಿ, ಭಾಜನಂ ಧೋವಿತ್ವಾ ಯಾಗು ಉಪನಾಮೇತಬ್ಬಾ. ಯಾಗುಂ ಪೀತಸ್ಸ ಉದಕಂ ದತ್ವಾ ಭಾಜನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ ಧೋವಿತ್ವಾ ಪಟಿಸಾಮೇತಬ್ಬಂ. ಆಚರಿಯಮ್ಹಿ ವುಟ್ಠಿತೇ ಆಸನಂ ಉದ್ಧರಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಸೋ ದೇಸೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ದೇಸೋ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ.
‘‘ಸಚೇ ಆಚರಿಯೋ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ನಿವಾಸನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಪಟಿನಿವಾಸನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ಕಾಯಬನ್ಧನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಸಗುಣಂ ಕತ್ವಾ ಸಙ್ಘಾಟಿಯೋ ದಾತಬ್ಬಾ, ಧೋವಿತ್ವಾ ಪತ್ತೋ ಸೋದಕೋ ದಾತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಆಚರಿಯೋ ಪಚ್ಛಾಸಮಣಂ ಆಕಙ್ಖತಿ, ತಿಮಣ್ಡಲಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇನ್ತೇನ ಪರಿಮಣ್ಡಲಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಕಾಯಬನ್ಧನಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಸಗುಣಂ ಕತ್ವಾ ಸಙ್ಘಾಟಿಯೋ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ಗಣ್ಠಿಕಂ ಪಟಿಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಧೋವಿತ್ವಾ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾಸಮಣೇನ ಹೋತಬ್ಬಂ. ನಾತಿದೂರೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ, ನಾಚ್ಚಾಸನ್ನೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಪತ್ತಪರಿಯಾಪನ್ನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ನ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಭಣಮಾನಸ್ಸ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ಕಥಾ ಓಪಾತೇತಬ್ಬಾ. ಆಚರಿಯೋ ಆಪತ್ತಿಸಾಮನ್ತಾ ಭಣಮಾನೋ ನಿವಾರೇತಬ್ಬೋ.
‘‘ನಿವತ್ತನ್ತೇನ ಪಠಮತರಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ, ಪಾದೋದಕಂ ಪಾದಪೀಠಂ ಪಾದಕಥಲಿಕಂ ಉಪನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ, ಪಚ್ಚುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ಪಟಿನಿವಾಸನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ನಿವಾಸನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಚೀವರಂ ಸಿನ್ನಂ ಹೋತಿ, ಮುಹುತ್ತಂ ಉಣ್ಹೇ ಓತಾಪೇತಬ್ಬಂ, ನ ಚ ಉಣ್ಹೇ ಚೀವರಂ ನಿದಹಿತಬ್ಬಂ. ಚೀವರಂ ಸಙ್ಘರಿತಬ್ಬಂ. ಚೀವರಂ ಸಙ್ಘರನ್ತೇನ ಚತುರಙ್ಗುಲಂ ಕಣ್ಣಂ ಉಸ್ಸಾರೇತ್ವಾ ಚೀವರಂ ಸಙ್ಘರಿತಬ್ಬಂ – ಮಾ ಮಜ್ಝೇ ಭಙ್ಗೋ ಅಹೋಸೀತಿ. ಓಭೋಗೇ ಕಾಯಬನ್ಧನಂ ಕಾತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸಚೇ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಹೋತಿ, ಆಚರಿಯೋ ಚ ಭುಞ್ಜಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಉದಕಂ ದತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಉಪನಾಮೇತಬ್ಬೋ. ಆಚರಿಯೋ ಪಾನೀಯೇನ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ಭುತ್ತಾವಿಸ್ಸ ಉದಕಂ ದತ್ವಾ ಪತ್ತಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ ಧೋವಿತ್ವಾ ವೋದಕಂ ಕತ್ವಾ ಮುಹುತ್ತಂ ಉಣ್ಹೇ ಓತಾಪೇತಬ್ಬೋ, ನ ಚ ಉಣ್ಹೇ ಪತ್ತೋ ನಿದಹಿತಬ್ಬೋ. ಪತ್ತಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಪತ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಹೇಟ್ಠಾಮಞ್ಚಂ ವಾ ಹೇಟ್ಠಾಪೀಠಂ ವಾ ಪರಾಮಸಿತ್ವಾ ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ. ನ ಚ ಅನನ್ತರಹಿತಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ. ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಚೀವರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಚೀವರವಂಸಂ ವಾ ಚೀವರರಜ್ಜುಂ ವಾ ಪಮಜಿತ್ವಾ ಪಾರತೋ ಅನ್ತಂ ಓರತೋ ಭೋಗಂ ಕತ್ವಾ ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಆಚರಿಯಮ್ಹಿ ವುಟ್ಠಿತೇ ಆಸನಂ ಉದ್ಧರಿತಬ್ಬಂ, ಪಾದೋದಕಂ ಪಾದಪೀಠಂ ಪಾದಕಥಲಿಕಂ ಪಟಿಸಾಮೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಸೋ ದೇಸೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ದೇಸೋ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ.
‘‘ಸಚೇ ಆಚರಿಯೋ ನಹಾಯಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ನಹಾನಂ ಪಟಿಯಾದೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಸೀತೇನ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ, ಸೀತಂ ಪಟಿಯಾದೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಉಣ್ಹೇನ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ, ಉಣ್ಹಂ ಪಟಿಯಾದೇತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸಚೇ ಆಚರಿಯೋ ಜನ್ತಾಘರಂ ಪವಿಸಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಚುಣ್ಣಂ ಸನ್ನೇತಬ್ಬಂ, ಮತ್ತಿಕಾ ತೇಮೇತಬ್ಬಾ, ಜನ್ತಾಘರಪೀಠಂ ಆದಾಯ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಗನ್ತ್ವಾ ಜನ್ತಾಘರಪೀಠಂ ದತ್ವಾ ಚೀವರಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ, ಚುಣ್ಣಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಮತ್ತಿಕಾ ದಾತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಉಸ್ಸಹತಿ, ಜನ್ತಾಘರಂ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ. ಜನ್ತಾಘರಂ ಪವಿಸನ್ತೇನ ಮತ್ತಿಕಾಯ ಮುಖಂ ಮಕ್ಖೇತ್ವಾ ಪುರತೋ ಚ ಪಚ್ಛತೋ ಚ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಜನ್ತಾಘರಂ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ. ನ ಥೇರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನುಪಖಜ್ಜ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ. ನ ನವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಸನೇನ ಪಟಿಬಾಹಿತಬ್ಬಾ. ಜನ್ತಾಘರೇ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಜನ್ತಾಘರಾ ನಿಕ್ಖಮನ್ತೇನ ಜನ್ತಾಘರಪೀಠಂ ಆದಾಯ ಪುರತೋ ಚ ಪಚ್ಛತೋ ಚ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಜನ್ತಾಘರಾ ನಿಕ್ಖಮಿತಬ್ಬಂ.
‘‘ಉದಕೇಪಿ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ನಹಾತೇನ ಪಠಮತರಂ ಉತ್ತರಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಗತ್ತಂ ವೋದಕಂ ಕತ್ವಾ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಗತ್ತತೋ ಉದಕಂ ಪಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ನಿವಾಸನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಸಙ್ಘಾಟಿ ದಾತಬ್ಬಾ, ಜನ್ತಾಘರಪೀಠಂ ಆದಾಯ ಪಠಮತರಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ, ಪಾದೋದಕಂ ಪಾದಪೀಠಂ ಪಾದಕಥಲಿಕಂ ಉಪನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಆಚರಿಯೋ ಪಾನೀಯೇನ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಉದ್ದಿಸಾಪೇತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಉದ್ದಿಸಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಪರಿಪುಚ್ಛಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಪರಿಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ.
‘‘ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಆಚರಿಯೋ ವಿಹರತಿ, ಸಚೇ ಸೋ ವಿಹಾರೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಸಚೇ ಉಸ್ಸಹತಿ, ಸೋಧೇತಬ್ಬೋ. ವಿಹಾರಂ ಸೋಧೇನ್ತೇನ ಪಠಮಂ ಪತ್ತಚೀವರಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ನಿಸೀದನಪಚ್ಚತ್ಥರಣಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ಭಿಸಿಬಿಬ್ಬೋಹನಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ಮಞ್ಚೋ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ ಅಸಙ್ಘಟ್ಟೇನ್ತೇನ ಕವಾಟಪಿಟ್ಠಂ, ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ; ಪೀಠಂ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ, ಅಸಙ್ಘಟ್ಟೇನ್ತೇನ ಕವಾಟಪಿಟ್ಠಂ, ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ಮಞ್ಚಪಟಿಪಾದಕಾ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಾ; ಖೇಳಮಲ್ಲಕೋ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ; ಅಪಸ್ಸೇನಫಲಕಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ; ಭೂಮತ್ಥರಣಂ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ವಿಹಾರೇ ಸನ್ತಾನಕಂ ಹೋತಿ, ಉಲ್ಲೋಕಾ ಪಠಮಂ ಓಹಾರೇತಬ್ಬಂ, ಆಲೋಕಸನ್ಧಿಕಣ್ಣಭಾಗಾ ಪಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಗೇರುಕಪರಿಕಮ್ಮಕತಾ ಭಿತ್ತಿ ಕಣ್ಣಕಿತಾ ಹೋತಿ, ಚೋಳಕಂ ತೇಮೇತ್ವಾ ಪೀಳೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಕಾಳವಣ್ಣಕತಾ ಭೂಮಿ ಕಣ್ಣಕಿತಾ ಹೋತಿ, ಚೋಳಕಂ ತೇಮೇತ್ವಾ ಪೀಳೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಅಕತಾ ಹೋತಿ ಭೂಮಿ, ಉದಕೇನ ಪರಿಪ್ಫೋಸಿತ್ವಾ ಪರಿಫೋಸಿತ್ವಾ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ – ಮಾ ವಿಹಾರೋ ರಜೇನ ಉಹಞ್ಞೀತಿ. ಸಙ್ಕಾರಂ ವಿಚಿನಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಛಡ್ಡೇತಬ್ಬಂ.
‘‘ಭೂಮತ್ಥರಣಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ಮಞ್ಚಪಟಿಪಾದಕಾ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಠಾನೇ ಠಪೇತಬ್ಬಾ. ಮಞ್ಚೋ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ, ಅಸಙ್ಘಟ್ಟೇನ್ತೇನ ಕವಾಟಪಿಟ್ಠಂ, ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬೋ. ಪೀಠಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ, ಅಸಙ್ಘಟ್ಟೇನ್ತೇನ ಕವಾಟಪಿಟ್ಠಂ, ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ಭಿಸಿಬಿಬ್ಬೋಹನಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ನಿಸೀದನಪಚ್ಚತ್ಥರಣಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ಖೇಳಮಲ್ಲಕೋ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಠಾನೇ ಠಪೇತಬ್ಬೋ. ಅಪಸ್ಸೇನಫಲಕಂ ಓತಾಪೇತ್ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅತಿಹರಿತ್ವಾ ಯಥಾಠಾನೇ ಠಪೇತಬ್ಬಂ. ಪತ್ತಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಪತ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಹೇಟ್ಠಾಮಞ್ಚಂ ವಾ ಹೇಟ್ಠಾಪೀಠಂ ವಾ ಪರಾಮಸಿತ್ವಾ ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ. ನ ಚ ಅನನ್ತರಹಿತಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ. ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಚೀವರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಚೀವರವಂಸಂ ವಾ ಚೀವರರಜ್ಜುಂ ವಾ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪಾರತೋ ಅನ್ತಂ ಓರತೋ ಭೋಗಂ ಕತ್ವಾ ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸಚೇ ಪುರತ್ಥಿಮಾ ಸರಜಾ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತಿ, ಪುರತ್ಥಿಮಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಪಚ್ಛಿಮಾ ಸರಜಾ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತಿ, ಪಚ್ಛಿಮಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಉತ್ತರಾ ಸರಜಾ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತಿ, ಉತ್ತರಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ದಕ್ಖಿಣಾ ಸರಜಾ ವಾತಾ ವಾಯನ್ತಿ, ದಕ್ಖಿಣಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಸೀತಕಾಲೋ ಹೋತಿ, ದಿವಾ ವಾತಪಾನಾ ವಿವರಿತಬ್ಬಾ, ರತ್ತಿಂ ಥಕೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಉಣ್ಹಕಾಲೋ ಹೋತಿ, ದಿವಾ ವಾತಪಾನಾ ಥಕೇತಬ್ಬಾ, ರತ್ತಿಂ ವಿವರಿತಬ್ಬಾ.
‘‘ಸಚೇ ಪರಿವೇಣಂ ಉಕ್ಲಾಪಂ ಹೋತಿ, ಪರಿವೇಣಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಕೋಟ್ಠಕೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಕೋಟ್ಠಕೋ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾ ಉಕ್ಲಾಪಾ ಹೋತಿ, ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಅಗ್ಗಿಸಾಲಾ ಉಕ್ಲಾಪಾ ಹೋತಿ, ಅಗ್ಗಿಸಾಲಾ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ವಚ್ಚಕುಟಿ ಉಕ್ಲಾಪಾ ಹೋತಿ, ವಚ್ಚಕುಟಿ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಪಾನೀಯಂ ನ ಹೋತಿ, ಪಾನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ನ ಹೋತಿ, ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಆಚಮನಕುಮ್ಭಿಯಾ ಉದಕಂ ನ ಹೋತಿ, ಆಚಮನಕುಮ್ಭಿಯಾ ಉದಕಂ ಆಸಿಞ್ಚಿತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸಚೇ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಅನಭಿರತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಹೋತಿ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇನ ವೂಪಕಾಸೇತಬ್ಬಾ, ವೂಪಕಾಸಾಪೇತಬ್ಬಾ, ಧಮ್ಮಕಥಾ ವಾಸ್ಸ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇನ ವಿನೋದೇತಬ್ಬಂ, ವಿನೋದಾಪೇತಬ್ಬಂ, ಧಮ್ಮಕಥಾ ವಾಸ್ಸ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇನ ವಿವೇಚೇತಬ್ಬಂ, ವಿವೇಚಾಪೇತಬ್ಬಂ, ಧಮ್ಮಕಥಾ ವಾಸ್ಸ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಆಚರಿಯೋ ಗರುಧಮ್ಮಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪರಿವಾಸಾರಹೋ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಪರಿವಾಸಂ ದದೇಯ್ಯಾತಿ. ಸಚೇ ಆಚರಿಯೋ ಮೂಲಾಯಪಟಿಕಸ್ಸನಾರಹೋ ಹೋತಿ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಆಚರಿಯಂ ಮೂಲಾಯ ಪಟಿಕಸ್ಸೇಯ್ಯಾತಿ. ಸಚೇ ಆಚರಿಯೋ ಮಾನತ್ತಾರಹೋ ಹೋತಿ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಮಾನತ್ತಂ ದದೇಯ್ಯಾತಿ. ಸಚೇ ಆಚರಿಯೋ ಅಬ್ಭಾನಾರಹೋ ಹೋತಿ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಆಚರಿಯಂ ಅಬ್ಭೇಯ್ಯಾತಿ. ಸಚೇ ಸಙ್ಘೋ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂ ಕತ್ತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ತಜ್ಜನೀಯಂ ವಾ ನಿಯಸ್ಸಂ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜನೀಯಂ ವಾ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಂ ವಾ ಉಕ್ಖೇಪನೀಯಂ ವಾ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂ ನ ಕರೇಯ್ಯ, ಲಹುಕಾಯ ವಾ ಪರಿಣಾಮೇಯ್ಯಾತಿ. ಕತಂ ವಾ ಪನಸ್ಸ ಹೋತಿ ಸಙ್ಘೇನ ಕಮ್ಮಂ, ತಜ್ಜನೀಯಂ ವಾ ನಿಯಸ್ಸಂ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜನೀಯಂ ವಾ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಂ ವಾ ಉಕ್ಖೇಪನೀಯಂ ವಾ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಆಚರಿಯೋ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತೇಯ್ಯ, ಲೋಮಂ ಪಾತೇಯ್ಯ, ನೇತ್ಥಾರಂ ವತ್ತೇಯ್ಯ, ಸಙ್ಘೋ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇಯ್ಯಾತಿ.
‘‘ಸಚೇ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಧೋವಿತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇನ ಧೋವಿತಬ್ಬಂ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಧೋವಿಯೇಥಾತಿ. ಸಚೇ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಕಾತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇನ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಕರಿಯೇಥಾತಿ. ಸಚೇ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ರಜನಂ ಪಚಿತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇನ ಪಚಿತಬ್ಬಂ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ರಜನಂ ಪಚಿಯೇಥಾತಿ. ಸಚೇ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಚೀವರಂ ರಜಿತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇನ ರಜಿತಬ್ಬಂ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಚೀವರಂ ರಜಿಯೇಥಾತಿ. ಚೀವರಂ ರಜನ್ತೇನ ಸಾಧುಕಂ ಸಮ್ಪರಿವತ್ತಕಂ ಸಮ್ಪರಿವತ್ತಕಂ ರಜಿತಬ್ಬಂ, ನ ಚ ಅಚ್ಛಿನ್ನೇ ಥೇವೇ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ.
‘‘ನ ಆಚರಿಯಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಪತ್ತೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ನ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಪತ್ತೋ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ; ನ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಚೀವರಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ನ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ; ನ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಾರೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ನ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಾರೋ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ; ನ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಕೇಸಾ ಛೇದಿತಬ್ಬಾ, ನ ಏಕಚ್ಚೇನ ಕೇಸಾ ಛೇದಾಪೇತಬ್ಬಾ; ನ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ನ ಏಕಚ್ಚೇನ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕಾರಾಪೇತಬ್ಬಂ; ನ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚೋ ಕಾತಬ್ಬೋ, ನ ಏಕಚ್ಚೇನ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚೋ ಕಾರಾಪೇತಬ್ಬೋ; ನ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾಸಮಣೇನ ಹೋತಬ್ಬಂ, ನ ಏಕಚ್ಚೋ ಪಚ್ಛಾಸಮಣೋ ಆದಾತಬ್ಬೋ; ನ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ನೀಹರಿತಬ್ಬೋ, ನ ಏಕಚ್ಚೇನ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ನೀಹರಾಪೇತಬ್ಬೋ; ನ ಆಚರಿಯಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಗಾಮೋ ಪವಿಸಿತಬ್ಬೋ; ನ ಸುಸಾನಂ ಗನ್ತಬ್ಬಂ; ನ ದಿಸಾ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಆಚರಿಯೋ ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ, ಯಾವಜೀವಂ ಉಪಟ್ಠಾತಬ್ಬೋ, ವುಟ್ಠಾನಮಸ್ಸ ಆಗಮೇತಬ್ಬಂ. ಇದಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾನಂ ಆಚರಿಯೇಸು ವತ್ತಂ ಯಥಾ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇಹಿ ಆಚರಿಯೇಸು ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.
೧೪. ಅನ್ತೇವಾಸಿಕವತ್ತಕಥಾ
೩೮೧. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಚರಿಯಾ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇಸು ನ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತನ್ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಆಚರಿಯಾ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇಸು ನ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಸನ್ನಿಪಾತಾಪೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಚರಿಯಾ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇಸು ನ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾ’’ತಿ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –
೩೮೨. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಚರಿಯಾನಂ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇಸು ವತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಆಚರಿಯೇಹಿ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇಸು ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. [ಮಹಾವ. ೭೯] ಆಚರಿಯೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಮ್ಹಿ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ತತ್ರಾಯಂ ಸಮ್ಮಾವತ್ತನಾ –
‘‘ಆಚರಿಯೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ ಅನುಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ ಉದ್ದೇಸೇನ ಪರಿಪುಚ್ಛಾಯ ಓವಾದೇನ ಅನುಸಾಸನಿಯಾ. ಸಚೇ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಪತ್ತೋ ಹೋತಿ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಪತ್ತೋ ನ ಹೋತಿ, ಆಚರಿಯೇನ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಪತ್ತೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಪತ್ತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಯೇಥಾತಿ. ಸಚೇ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಹೋತಿ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಚೀವರಂ ನ ಹೋತಿ, ಆಚರಿಯೇನ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಚೀವರಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಯೇಥಾತಿ. ಸಚೇ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಾರೋ ಹೋತಿ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಾರೋ ನ ಹೋತಿ, ಆಚರಿಯೇನ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಾರೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಾರೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಯೇಥಾತಿ.
‘‘ಸಚೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ, ಕಾಲಸ್ಸೇವ ಉಟ್ಠಾಯ ದನ್ತಕಟ್ಠಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಮುಖೋದಕಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಯಾಗು ಹೋತಿ, ಭಾಜನಂ ಧೋವಿತ್ವಾ ಯಾಗು ಉಪನಾಮೇತಬ್ಬಾ. ಯಾಗುಂ ಪೀತಸ್ಸ ಉದಕಂ ದತ್ವಾ ಭಾಜನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ ಧೋವಿತ್ವಾ ಪಟಿಸಾಮೇತಬ್ಬಂ. ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಮ್ಹಿ ವುಟ್ಠಿತೇ ಆಸನಂ ಉದ್ಧರಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಸೋ ದೇಸೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ದೇಸೋ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ.
‘‘ಸಚೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ನಿವಾಸನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಪಟಿನಿವಾಸನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ಕಾಯಬನ್ಧನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಸಗುಣಂ ಕತ್ವಾ ಸಙ್ಘಾಟಿಯೋ ದಾತಬ್ಬಾ, ಧೋವಿತ್ವಾ ಪತ್ತೋ ಸೋದಕೋ ದಾತಬ್ಬೋ.
‘‘ಏತ್ತಾವತಾ ನಿವತ್ತಿಸ್ಸತೀತಿ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ, ಪಾದೋದಕಂ ಪಾದಪೀಠಂ ಪಾದಕಥಲಿಕಂ ಉಪನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ, ಪಚ್ಚುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ಪಟಿನಿವಾಸನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ನಿವಾಸನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಚೀವರಂ ಸಿನ್ನಂ ಹೋತಿ, ಮುಹುತ್ತಂ ಉಣ್ಹೇ ಓತಾಪೇತಬ್ಬಂ, ನ ಚ ಉಣ್ಹೇ ಚೀವರಂ ನಿದಹಿತಬ್ಬಂ. ಚೀವರಂ ಸಙ್ಘರಿತಬ್ಬಂ. ಚೀವರಂ ಸಙ್ಘರನ್ತೇನ ಚತುರಙ್ಗುಲಂ ಕಣ್ಣಂ ಉಸ್ಸಾರೇತ್ವಾ ಚೀವರಂ ಸಙ್ಘರಿತಬ್ಬಂ – ಮಾ ಮಜ್ಝೇ ಭಙ್ಗೋ ಅಹೋಸೀತಿ. ಓಭೋಗೇ ಕಾಯಬನ್ಧನಂ ಕಾತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸಚೇ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಹೋತಿ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ಚ ಭುಞ್ಜಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಉದಕಂ ದತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಉಪನಾಮೇತಬ್ಬೋ. ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ಪಾನೀಯೇನ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ಭುತ್ತಾವಿಸ್ಸ ಉದಕಂ ದತ್ವಾ ಪತ್ತಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅಪ್ಪಟಿಘಂಸನ್ತೇನ ಧೋವಿತ್ವಾ ವೋದಕಂ ಕತ್ವಾ ಮುಹುತ್ತಂ ಉಣ್ಹೇ ಓತಾಪೇತಬ್ಬೋ, ನ ಚ ಉಣ್ಹೇ ಪತ್ತೋ ನಿದಹಿತಬ್ಬೋ. ಪತ್ತಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಪತ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ…ಪೇ… ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ…ಪೇ… ಪಾರತೋ ಅನ್ತಂ ಓರತೋ ಭೋಗಂ ಕತ್ವಾ ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಮ್ಹಿ ಉಟ್ಠಿತೇ ಆಸನಂ ಉದ್ಧರಿತಬ್ಬಂ, ಪಾದೋದಕಂ ಪಾದಪೀಠಂ ಪಾದಕಥಲಿಕಂ ಪಟಿಸಾಮೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಸೋ ದೇಸೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ದೇಸೋ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ.
‘‘ಸಚೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ನಹಾಯಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ನಹಾನಂ ಪಟಿಯಾದೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಸೀತೇನ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ, ಸೀತಂ ಪಟಿಯಾದೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಉಣ್ಹೇನ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ, ಉಣ್ಹಂ ಪಟಿಯಾದೇತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸಚೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ಜನ್ತಾಘರಂ ಪವಿಸಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಚುಣ್ಣಂ ಸನ್ನೇತಬ್ಬಂ, ಮತ್ತಿಕಾ ತೇಮೇತಬ್ಬಾ, ಜನ್ತಾಘರಪೀಠಂ ಆದಾಯ [ಆದಾಯ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಪಿಟ್ಠಿತೋ (ಕ.)] ಗನ್ತ್ವಾ ಜನ್ತಾಘರಪೀಠಂ ದತ್ವಾ ಚೀವರಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ, ಚುಣ್ಣಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಮತ್ತಿಕಾ ದಾತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಉಸ್ಸಹತಿ ಜನ್ತಾಘರಂ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ. ಜನ್ತಾಘರಂ ಪವಿಸನ್ತೇನ ಮತ್ತಿಕಾಯ ಮುಖಂ ಮಕ್ಖೇತ್ವಾ ಪುರತೋ ಚ ಪಚ್ಛತೋ ಚ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಜನ್ತಾಘರಂ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ. ನ ಥೇರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನುಪಖಜ್ಜ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ. ನ ನವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಸನೇನ ಪಟಿಬಾಹಿತಬ್ಬಾ. ಜನ್ತಾಘರೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಜನ್ತಾಘರಾ ನಿಕ್ಖಮನ್ತೇನ ಜನ್ತಾಘರಪೀಠಂ ಆದಾಯ ಪುರತೋ ಚ ಪಚ್ಛತೋ ಚ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಜನ್ತಾಘರಾ ನಿಕ್ಖಮಿತಬ್ಬಂ.
‘‘ಉದಕೇಪಿ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ನಹಾತೇನ ಪಠಮತರಂ ಉತ್ತರಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಗತ್ತಂ ವೋದಕಂ ಕತ್ವಾ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಗತ್ತತೋ ಉದಕಂ ಪಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ನಿವಾಸನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಸಙ್ಘಾಟಿ ದಾತಬ್ಬಾ, ಜನ್ತಾಘರಪೀಠಂ ಆದಾಯ ಪಠಮತರಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಂ, ಪಾದೋದಕಂ ಪಾದಪೀಠಂ ಪಾದಕಥಲಿಕಂ ಉಪನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ಪಾನೀಯೇನ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ.
‘‘ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ವಿಹರತಿ, ಸಚೇ ಸೋ ವಿಹಾರೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಸಚೇ ಉಸ್ಸಹತಿ, ಸೋಧೇತಬ್ಬೋ. ವಿಹಾರಂ ಸೋಧೇನ್ತೇನ ಪಠಮಂ ಪತ್ತಚೀವರಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ…ಪೇ… ಆಚಮನಕುಮ್ಭಿಯಾ ಉದಕಂ ನ ಹೋತಿ, ಆಚಮನಕುಮ್ಭಿಯಾ ಉದಕಂ ಆಸಿಞ್ಚಿತಬ್ಬಂ.
‘‘ಸಚೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಅನಭಿರತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಹೋತಿ, ಆಚರಿಯೇನ ವೂಪಕಾಸೇತಬ್ಬೋ, ವೂಪಕಾಸಾಪೇತಬ್ಬೋ, ಧಮ್ಮಕಥಾ ವಾಸ್ಸ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ, ಆಚರಿಯೇನ ವಿನೋದೇತಬ್ಬಂ, ವಿನೋದಾಪೇತಬ್ಬಂ, ಧಮ್ಮಕಥಾ ವಾಸ್ಸ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ, ಆಚರಿಯೇನ ವಿವೇಚೇತಬ್ಬಂ, ವಿವೇಚಾಪೇತಬ್ಬಂ, ಧಮ್ಮಕಥಾ ವಾಸ್ಸ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ಗರುಧಮ್ಮಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪರಿವಾಸಾರಹೋ, ಆಚರಿಯೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಪರಿವಾಸಂ ದದೇಯ್ಯಾತಿ. ಸಚೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ಮೂಲಾಯಪಟಿಕಸ್ಸನಾರಹೋ ಹೋತಿ, ಆಚರಿಯೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಂ ಮೂಲಾಯ ಪಟಿಕಸ್ಸೇಯ್ಯಾತಿ. ಸಚೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ಮಾನತ್ತಾರಹೋ ಹೋತಿ, ಆಚರಿಯೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಮಾನತ್ತಂ ದದೇಯ್ಯಾತಿ. ಸಚೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ಅಬ್ಭಾನಾರಹೋ ಹೋತಿ, ಆಚರಿಯೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಂ ಅಬ್ಭೇಯ್ಯಾತಿ. ಸಚೇ ಸಙ್ಘೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂ ಕತ್ತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ತಜ್ಜನೀಯಂ ವಾ ನಿಯಸ್ಸಂ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜನೀಯಂ ವಾ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಂ ವಾ ಉಕ್ಖೇಪನೀಯಂ ವಾ, ಆಚರಿಯೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂ ನ ಕರೇಯ್ಯ, ಲಹುಕಾಯ ವಾ ಪರಿಣಾಮೇಯ್ಯಾತಿ. ಕತಂ ವಾ ಪನಸ್ಸ ಹೋತಿ, ಸಙ್ಘೇನ ಕಮ್ಮಂ, ತಜ್ಜನೀಯಂ ವಾ ನಿಯಸ್ಸಂ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜನೀಯಂ ವಾ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಂ ವಾ ಉಕ್ಖೇಪನೀಯಂ ವಾ, ಆಚರಿಯೇನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತೇಯ್ಯ, ಲೋಮಂ ಪಾತೇಯ್ಯ, ನೇತ್ಥಾರಂ ವತ್ತೇಯ್ಯ, ಸಙ್ಘೋ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇಯ್ಯಾತಿ.
‘‘ಸಚೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಧೋವಿತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಆಚರಿಯೇನ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ಏವಂ ಧೋವೇಯ್ಯಾಸೀತಿ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಧೋವಿಯೇಥಾತಿ. ಸಚೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಕಾತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಆಚರಿಯೇನ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ಏವಂ ಕರೇಯ್ಯಾಸೀತಿ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಕರಿಯೇಥಾತಿ. ಸಚೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ರಜನಂ ಪಚಿತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಆಚರಿಯೇನ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ಏವಂ ಪಚೇಯ್ಯಾಸೀತಿ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ರಜನಂ ಪಚಿಯೇಥಾತಿ. ಸಚೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಚೀವರಂ ರಜಿತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಆಚರಿಯೇನ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ಏವಂ ರಜೇಯ್ಯಾಸೀತಿ, ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ನು ಖೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಚೀವರಂ ರಜಿಯೇಥಾತಿ. ಚೀವರಂ ರಜನ್ತೇನ ಸಾಧುಕಂ ಸಮ್ಪರಿವತ್ತಕಂ ಸಮ್ಪರಿವತ್ತಕಂ ರಜಿತಬ್ಬಂ. ನ ಚ ಅಚ್ಛಿನ್ನೇ ಥೇವೇ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ, ಯಾವಜೀವಂ ಉಪಟ್ಠಾತಬ್ಬೋ, ವುಟ್ಠಾನಮಸ್ಸ ಆಗಮೇತಬ್ಬಂ. ಇದಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಚರಿಯಾನಂ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇಸು ವತ್ತಂ ಯಥಾ ಆಚರಿಯೇಹಿ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇಸು ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.
ವತ್ತಕ್ಖನ್ಧಕೋ ಅಟ್ಠಮೋ.
ಇಮಮ್ಹಿ ಖನ್ಧಕೇ ವತ್ಥೂ ಏಕೂನವೀಸತಿ, ವತ್ತಾ ಚುದ್ದಸ.
ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –
ಸಉಪಾಹನಾ ಛತ್ತಾ ಚ, ಓಗುಣ್ಠಿ ಸೀಸಂ ಪಾನೀಯಂ;
ನಾಭಿವಾದೇ ನ ಪುಚ್ಛನ್ತಿ, ಅಹಿ ಉಜ್ಝನ್ತಿ ಪೇಸಲಾ.
ಓಮುಞ್ಚಿ ಛತ್ತಂ ಖನ್ಧೇ ಚ, ಅತರಞ್ಚ ಪಟಿಕ್ಕಮಂ;
ಪತ್ತಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಾ, ಪತಿರೂಪಞ್ಚ ಪುಚ್ಛಿತಾ.
ಆಸಿಞ್ಚೇಯ್ಯ ಧೋವಿತೇನ, ಸುಕ್ಖೇನಲ್ಲೇನುಪಾಹನಾ;
ವುಡ್ಢೋ ನವಕೋ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಅಜ್ಝಾವುಟ್ಠಞ್ಚ ಗೋಚರಾ.
ಸೇಕ್ಖಾ ವಚ್ಚಾ ಪಾನೀ ಪರಿ, ಕತ್ತರಂ ಕತಿಕಂ ತತೋ;
ಕಾಲಂ ಮುಹುತ್ತಂ ಉಕ್ಲಾಪೋ, ಭೂಮತ್ಥರಣಂ ನೀಹರೇ.
ಪಟಿಪಾದೋ ಭಿಸಿಬಿಬ್ಬೋ, ಮಞ್ಚಪೀಠಞ್ಚ ಮಲ್ಲಕಂ;
ಅಪಸ್ಸೇನುಲ್ಲೋಕಕಣ್ಣಾ, ಗೇರುಕಾ ಕಾಳ ಅಕತಾ.
ಸಙ್ಕಾರಞ್ಚ ಭೂಮತ್ಥರಣಂ, ಪಟಿಪಾದಕಂ ಮಞ್ಚಪೀಠಂ;
ಭಿಸಿ ನಿಸೀದನಮ್ಪಿ, ಮಲ್ಲಕಂ ಅಪಸ್ಸೇನ ಚ.
ಪತ್ತಚೀವರಂ ಭೂಮಿ ಚ, ಪಾರನ್ತಂ ಓರತೋ ಭೋಗಂ;
ಪುರತ್ಥಿಮಾ ಪಚ್ಛಿಮಾ ಚ, ಉತ್ತರಾ ಅಥ ದಕ್ಖಿಣಾ.
ಸೀತುಣ್ಹೇ ಚ ದಿವಾರತ್ತಿಂ, ಪರಿವೇಣಞ್ಚ ಕೋಟ್ಠಕೋ;
ಉಪಟ್ಠಾನಗ್ಗಿ ಸಾಲಾ ಚ, ವತ್ತಂ ವಚ್ಚಕುಟೀಸು ಚ.
ಪಾನೀ ಪರಿಭೋಜನಿಯಾ, ಕುಮ್ಭಿ ಆಚಮನೇಸು ಚ;
ಅನೋಪಮೇನ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ವತ್ತಂ ಆಗನ್ತುಕೇಹಿಮೇ [ವೇ (ಕ. ಏವಮುಪರಿಪಿ)].
ನೇವಾಸನಂ ನ ಉದಕಂ, ನ ಪಚ್ಚು ನ ಚ ಪಾನಿಯಂ;
ನಾಭಿವಾದೇ ನಪಞ್ಞಪೇ, ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಚ ಪೇಸಲಾ.
ವುಡ್ಢಾಸನಞ್ಚ ಉದಕಂ, ಪಚ್ಚುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಚ ಪಾನಿಯಂ;
ಉಪಾಹನೇ ಏಕಮನ್ತಂ, ಅಭಿವಾದೇ ಚ ಪಞ್ಞಪೇ.