೯. ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಕ್ಖನ್ಧಕಂ

೧. ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಯಾಚನಾ

೩೮೩. [ಉದಾ. ೪೫; ಅ. ನಿ. ೮.೨೦] ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಪುಬ್ಬಾರಾಮೇ ಮಿಗಾರಮಾತು ಪಾಸಾದೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಗವಾ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಪರಿವುತೋ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾಯ ರತ್ತಿಯಾ ನಿಕ್ಖನ್ತೇ ಪಠಮೇ ಯಾಮೇ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನಞ್ಜಲಿಂ ಪಣಾಮೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾ, ಭನ್ತೇ, ರತ್ತಿ, ನಿಕ್ಖನ್ತೋ ಪಠಮೋ ಯಾಮೋ, ಚಿರನಿಸಿನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ. ಉದ್ದಿಸತು, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖ’’ನ್ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಭಗವಾ ತುಣ್ಹೀ ಅಹೋಸಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾಯ ರತ್ತಿಯಾ ನಿಕ್ಖನ್ತೇ ಮಜ್ಝಿಮೇ ಯಾಮೇ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನಞ್ಜಲಿಂ ಪಣಾಮೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾ, ಭನ್ತೇ, ರತ್ತಿ, ನಿಕ್ಖನ್ತೋ ಮಜ್ಝಿಮೋ ಯಾಮೋ, ಚಿರನಿಸಿನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ. ಉದ್ದಿಸತು, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖ’’ನ್ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಭಗವಾ ತುಣ್ಹೀ ಅಹೋಸಿ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾಯ ರತ್ತಿಯಾ ನಿಕ್ಖನ್ತೇ ಪಚ್ಛಿಮೇ ಯಾಮೇ ಉದ್ಧಸ್ತೇ ಅರುಣೇ ನನ್ದಿಮುಖಿಯಾ ರತ್ತಿಯಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನಞ್ಜಲಿಂ ಪಣಾಮೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾ, ಭನ್ತೇ, ರತ್ತಿ, ನಿಕ್ಖನ್ತೋ ಪಚ್ಛಿಮೋ ಯಾಮೋ, ಉದ್ಧಸ್ತಂ ಅರುಣಂ ನನ್ದಿಮುಖಿ ರತ್ತಿ, ಚಿರನಿಸಿನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ. ಉದ್ದಿಸತು, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಅಪರಿಸುದ್ಧಾ, ಆನನ್ದ, ಪರಿಸಾ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಕಂ ನು ಖೋ ಭಗವಾ ಪುಗ್ಗಲಂ ಸನ್ಧಾಯ ಏವಮಾಹ – ‘ಅಪರಿಸುದ್ಧಾ, ಆನನ್ದ, ಪರಿಸಾ’’’ತಿ? ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಸಬ್ಬಾವನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಚೇತಸಾ ಚೇತೋ ಪರಿಚ್ಚ ಮನಸಾಕಾಸಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ದುಸ್ಸೀಲಂ ಪಾಪಧಮ್ಮಂ ಅಸುಚಿಸಙ್ಕಸ್ಸರಸಮಾಚಾರಂ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಕಮ್ಮನ್ತಂ ಅಸ್ಸಮಣಂ ಸಮಣಪಟಿಞ್ಞಂ ಅಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಪಟಿಞ್ಞಂ ಅನ್ತೋಪೂತಿಂ ಅವಸ್ಸುತಂ ಕಸಮ್ಬುಜಾತಂ [ಕಸಮ್ಬುಕಜಾತಂ (ಕ.)] ಮಜ್ಝೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಸಿನ್ನಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಯೇನ ಸೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಉಟ್ಠೇಹಿ, ಆವುಸೋ, ದಿಟ್ಠೋಸಿ ಭಗವತಾ; ನತ್ಥಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಾಸೋ’’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಸೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ತುಣ್ಹೀ ಅಹೋಸಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಉಟ್ಠೇಹಿ, ಆವುಸೋ, ದಿಟ್ಠೋಸಿ ಭಗವತಾ; ನತ್ಥಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಾಸೋ’’ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಸೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ತುಣ್ಹೀ ಅಹೋಸಿ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಉಟ್ಠೇಹಿ, ಆವುಸೋ, ದಿಟ್ಠೋಸಿ ಭಗವತಾ; ನತ್ಥಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಾಸೋ’’ತಿ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಸೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ತುಣ್ಹೀ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಬಾಹಾಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಬಹಿದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕಾ ನಿಕ್ಖಾಮೇತ್ವಾ ಸೂಚಿಘಟಿಕಂ ದತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನಿಕ್ಖಾಮಿತೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಪುಗ್ಗಲೋ ಮಯಾ; ಸುದ್ಧಾ ಪರಿಸಾ; ಉದ್ದಿಸತು, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನ, ಅಬ್ಭುತಂ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನ, ಯಾವ ಬಾಹಾಗಹಣಾಪಿ ನಾಮ ಸೋ ಮೋಘಪುರಿಸೋ ಆಗಮೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –

೨. ಮಹಾಸಮುದ್ದೇಅಟ್ಠಚ್ಛರಿಯಂ

೩೮೪. [ಉದಾ. ೪೫; ಅ. ನಿ. ೮.೧೯] ‘‘ಅಟ್ಠಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಅಚ್ಛರಿಯಾ ಅಬ್ಭುತಾ ಧಮ್ಮಾ, ಯೇ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಅಸುರಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಅಭಿರಮನ್ತಿ. ಕತಮೇ ಅಟ್ಠ?

‘‘ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನುಪುಬ್ಬನಿನ್ನೋ ಅನುಪುಬ್ಬಪೋಣೋ ಅನುಪುಬ್ಬಪಬ್ಭಾರೋ ನ ಆಯತಕೇನೇವ ಪಪಾತೋ. ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಅನುಪುಬ್ಬನಿನ್ನೋ ಅನುಪುಬ್ಬಪೋಣೋ ಅನುಪುಬ್ಬಪಬ್ಭಾರೋ ನ ಆಯತಕೇನೇವ ಪಪಾತೋ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಪಠಮೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ, ಯಂ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಅಸುರಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಅಭಿರಮನ್ತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಠಿತಧಮ್ಮೋ ವೇಲಂ ನಾತಿವತ್ತತಿ. ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಠಿತಧಮ್ಮೋ ವೇಲಂ ನಾತಿವತ್ತತಿ – ಅಯಂ [ಅಯಮ್ಪಿ (ಸ್ಯಾ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ದುತಿಯೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ, ಯಂ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಅಸುರಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಅಭಿರಮನ್ತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ನ ಮತೇನ ಕುಣಪೇನ ಸಂವಸತಿ. ಯಂ ಹೋತಿ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಮತಂ ಕುಣಪಂ, ತಂ ಖಿಪ್ಪಞ್ಞೇವ ತೀರಂ ವಾಹೇತಿ, ಥಲಂ ಉಸ್ಸಾರೇತಿ. ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ನ ಮತೇನ ಕುಣಪೇನ ಸಂವಸತಿ, ಯಂ ಹೋತಿ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಮತಂ ಕುಣಪಂ, ತಂ ಖಿಪ್ಪಞ್ಞೇವ ತೀರಂ ವಾಹೇತಿ, ಥಲಂ ಉಸ್ಸಾರೇತಿ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ತತಿಯೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ, ಯಂ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಅಸುರಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಅಭಿರಮನ್ತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾ ಕಾಚಿ ಮಹಾನದಿಯೋ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಗಙ್ಗಾ, ಯಮುನಾ, ಅಚಿರವತೀ, ಸರಭೂ, ಮಹೀ, ತಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ಪತ್ತಾ ಜಹನ್ತಿ ಪುರಿಮಾನಿ ನಾಮಗೋತ್ತಾನಿ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾಕಾಚಿ ಮಹಾನದಿಯೋ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಗಙ್ಗಾ, ಯಮುನಾ, ಅಚಿರವತೀ, ಸರಭೂ, ಮಹೀ, ತಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ಪತ್ತಾ ಜಹನ್ತಿ ಪುರಿಮಾನಿ ನಾಮಗೋತ್ತಾನಿ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಚತುತ್ಥೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ, ಯಂ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಅಸುರಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಅಭಿರಮನ್ತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾ ಚ [ಯಾಕಾಚಿ (ಸ್ಯಾ.)] ಲೋಕೇ ಸವನ್ತಿಯೋ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ಅಪ್ಪೇನ್ತಿ, ಯಾ ಚ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖಾ ಧಾರಾ ಪಪತನ್ತಿ, ನ ತೇನ ಮಹಾಸಮುದ್ದಸ್ಸ ಊನತ್ತಂ ವಾ ಪೂರತ್ತಂ ವಾ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾ ಚ ಲೋಕೇ ಸವನ್ತಿಯೋ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ಅಪ್ಪೇನ್ತಿ, ಯಾ ಚ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖಾ ಧಾರಾ ಪಪತನ್ತಿ, ನ ತೇನ ಮಹಾಸಮುದ್ದಸ್ಸ ಊನತ್ತಂ ವಾ ಪೂರತ್ತಂ ವಾ ಪಞ್ಞಾಯತಿ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಪಞ್ಚಮೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ, ಯಂ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಅಸುರಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಅಭಿರಮನ್ತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಏಕರಸೋ ಲೋಣರಸೋ. ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಏಕರಸೋ ಲೋಣರಸೋ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಛಟ್ಠೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ, ಯಂ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಅಸುರಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಅಭಿರಮನ್ತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಬಹುರತನೋ [ಬಹೂತರತನೋ (ಕ.)] ಅನೇಕರತನೋ. ತತ್ರಿಮಾನಿ ರತನಾನಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಮುತ್ತಾ, ಮಣಿ, ವೇಳುರಿಯೋ, ಸಙ್ಖೋ, ಸಿಲಾ, ಪವಾಳಂ, ರಜತಂ, ಜಾತರೂಪಂ, ಲೋಹಿತಕೋ, ಮಸಾರಗಲ್ಲಂ. ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಬಹುರತನೋ ಅನೇಕರತನೋ, ತತ್ರಿಮಾನಿ ರತನಾನಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಮುತ್ತಾ, ಮಣಿ, ವೇಳುರಿಯೋ, ಸಙ್ಖೋ, ಸಿಲಾ, ಪವಾಳಂ, ರಜತಂ, ಜಾತರೂಪಂ, ಲೋಹಿತಕೋ, ಮಸಾರಗಲ್ಲಂ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಸತ್ತಮೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ, ಯಂ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಅಸುರಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಅಭಿರಮನ್ತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಮಹತಂ ಭೂತಾನಂ ಆವಾಸೋ. ತತ್ರಿಮೇ ಭೂತಾ – ತಿಮಿ, ತಿಮಿಙ್ಗಲೋ, ತಿಮಿತಿಮಿಙ್ಗಲೋ [ತಿಮಿರಪಿಙ್ಗಲೋ (ಸೀ.), ತಿಮಿತಿಮಿಙ್ಗಲೋ ಮಹಾತಿಮಿಙ್ಗಲೋ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)], ಅಸುರಾ, ನಾಗಾ, ಗನ್ಧಬ್ಬಾ. ಸನ್ತಿ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಯೋಜನಸತಿಕಾಪಿ ಅತ್ತಭಾವಾ, ದ್ವಿಯೋಜನಸತಿಕಾಪಿ ಅತ್ತಭಾವಾ, ತಿಯೋಜನಸತಿಕಾಪಿ ಅತ್ತಭಾವಾ, ಚತುಯೋಜನಸತಿಕಾಪಿ ಅತ್ತಭಾವಾ, ಪಞ್ಚಯೋಜನಸತಿಕಾಪಿ ಅತ್ತಭಾವಾ. ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಮಹತಂ ಭೂತಾನಂ ಆವಾಸೋ, ತತ್ರಿಮೇ ಭೂತಾ – ತಿಮಿ, ತಿಮಿಙ್ಗಲೋ, ತಿಮಿತಿಮಿಙ್ಗಲೋ, ಅಸುರಾ, ನಾಗಾ, ಗನ್ಧಬ್ಬಾ; ಸನ್ತಿ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ, ಯೋಜನಸತಿಕಾಪಿ ಅತ್ತಭಾವಾ…ಪೇ… ಪಞ್ಚಯೋಜನಸತಿಕಾಪಿ ಅತ್ತಭಾವಾ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಅಟ್ಠಮೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ, ಯಂ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಅಸುರಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಅಭಿರಮನ್ತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಅಟ್ಠ ಅಚ್ಛರಿಯಾ ಅಬ್ಭುತಾ ಧಮ್ಮಾ, ಯೇ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಅಸುರಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಅಭಿರಮ’’ನ್ತಿ.

೩. ಇಮಸ್ಮಿಂಧಮ್ಮವಿನಯೇಅಟ್ಠಚ್ಛರಿಯಂ

೩೮೫. ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಅಟ್ಠ ಅಚ್ಛರಿಯಾ ಅಬ್ಭುತಾ ಧಮ್ಮಾ, ಯೇ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಅಭಿರಮನ್ತಿ. ಕತಮೇ ಅಟ್ಠ?

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಅನುಪುಬ್ಬನಿನ್ನೋ ಅನುಪುಬ್ಬಪೋಣೋ ಅನುಪುಬ್ಬಪಬ್ಭಾರೋ ನ ಆಯತಕೇನೇವ ಪಪಾತೋ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಅನುಪುಬ್ಬಸಿಕ್ಖಾ ಅನುಪುಬ್ಬಕಿರಿಯಾ ಅನುಪುಬ್ಬಪಟಿಪದಾ ನ ಆಯತಕೇನೇವ ಅಞ್ಞಾಪಟಿವೇಧೋ. ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಅನುಪುಬ್ಬಸಿಕ್ಖಾ ಅನುಪುಬ್ಬಕಿರಿಯಾ ಅನುಪುಬ್ಬಪಟಿಪದಾ ನ ಆಯತಕೇನೇವ ಅಞ್ಞಾಪಟಿವೇಧೋ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪಠಮೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ, ಯಂ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಅಭಿರಮನ್ತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಠಿತಧಮ್ಮೋ ವೇಲಂ ನಾತಿವತ್ತತಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಂ ಮಯಾ ಸಾವಕಾನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತಂ ಮಮ ಸಾವಕಾ ಜೀವಿತಹೇತುಪಿ ನಾತಿಕ್ಕಮನ್ತಿ. ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಾ ಮಮ ಸಾವಕಾನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತಂ ಮಮ ಸಾವಕಾ ಜೀವಿತಹೇತುಪಿ ನಾತಿಕ್ಕಮನ್ತಿ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ದುತಿಯೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ, ಯಂ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಅಭಿರಮನ್ತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ನ ಮತೇನ ಕುಣಪೇನ ಸಂವಸತಿ, ಯಂ ಹೋತಿ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಮತಂ ಕುಣಪಂ ತಂ ಖಿಪ್ಪಮೇವ ತೀರಂ ವಾಹೇತಿ, ಥಲಂ ಉಸ್ಸಾರೇತಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯೋ ಸೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ದುಸ್ಸೀಲೋ ಪಾಪಧಮ್ಮೋ ಅಸುಚಿಸಙ್ಕಸ್ಸರಸಮಾಚಾರೋ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಕಮ್ಮನ್ತೋ ಅಸ್ಸಮಣೋ ಸಮಣಪಟಿಞ್ಞೋ ಅಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಪಟಿಞ್ಞೋ ಅನ್ತೋಪೂತಿ ಅವಸ್ಸುತೋ ಕಸಮ್ಬುಜಾತೋ, ನ ತೇನ ಸಙ್ಘೋ ಸಂವಸತಿ, ಖಿಪ್ಪಮೇವ ನಂ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಉಕ್ಖಿಪತಿ, ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಖೋ ಸೋ ಹೋತಿ ಮಜ್ಝೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಸಿನ್ನೋ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಆರಕಾವ ಸಙ್ಘಮ್ಹಾ, ಸಙ್ಘೋ ಚ ತೇನ. ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯೋ ಸೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ದುಸ್ಸೀಲೋ ಪಾಪಧಮ್ಮೋ ಅಸುಚಿಸಙ್ಕಸ್ಸರಸಮಾಚಾರೋ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಕಮ್ಮನ್ತೋ ಅಸ್ಸಮಣೋ ಸಮಣಪಟಿಞ್ಞೋ ಅಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಪಟಿಞ್ಞೋ ಅನ್ತೋಪೂತಿ ಅವಸ್ಸುತೋ ಕಸಮ್ಬುಜಾತೋ, ನ ತೇನ ಸಙ್ಘೋ ಸಂವಸತಿ, ಖಿಪ್ಪಮೇವ ನಂ ಸನ್ನಿಪೂತಿತ್ವಾ ಉಕ್ಖಿಪತಿ, ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಖೋ ಸೋ ಹೋತಿ ಮಜ್ಝೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಸಿನ್ನೋ, ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಆರಕಾವ ಸಙ್ಘಮ್ಹಾ, ಸಙ್ಘೋ ಚ ತೇನ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ತತಿಯೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ, ಯಂ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಅಭಿರಮನ್ತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾ ಕಾಚಿ ಮಹಾನದಿಯೋ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಗಙ್ಗಾ, ಯಮುನಾ, ಅಚಿರವತೀ, ಸರಭೂ, ಮಹೀ, ತಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ಪತ್ತಾ ಜಹನ್ತಿ ಪುರಿಮಾನಿ ನಾಮಗೋತ್ತಾನಿ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತ್ತಾರೋಮೇ ವಣ್ಣಾ – ಖತ್ತಿಯಾ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ, ವೇಸ್ಸಾ, ಸುದ್ದಾ. ತೇ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ [ಪಬ್ಬಜಿತಾ (ಸೀ.)] ಜಹನ್ತಿ ಪುರಿಮಾನಿ ನಾಮಗೋತ್ತಾನಿ, ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತ್ತಾರೋಮೇ ವಣ್ಣಾ ಖತ್ತಿಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವೇಸ್ಸಾ ಸುದ್ದಾ, ತೇ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಜಹನ್ತಿ ಪುರಿಮಾನಿ ನಾಮಗೋತ್ತಾನಿ, ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಚತುತ್ಥೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ, ಯಂ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಅಭಿರಮನ್ತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾ ಚ ಲೋಕೇ ಸವನ್ತಿಯೋ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ಅಪ್ಪೇನ್ತಿ, ಯಾ ಚ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖಾ ಧಾರಾ ಪಪತನ್ತಿ, ನ ತೇನ ಮಹಾಸಮುದ್ದಸ್ಸ ಊನತ್ತಂ ವಾ ಪೂರತ್ತಂ ವಾ ಪಞ್ಞಾಯತಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಹೂ ಚೇಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನುಪಾದಿಸೇಸಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಧಾತುಯಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನ್ತಿ, ನ ತೇನ ನಿಬ್ಬಾನಧಾತುಯಾ ಊನತ್ತಂ ವಾ ಪೂರತ್ತಂ ವಾ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಹೂ ಚೇಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನುಪಾದಿಸೇಸಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಧಾತುಯಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನ್ತಿ, ನ ತೇನ ನಿಬ್ಬಾನಧಾತುಯಾ ಊನತ್ತಂ ವಾ ಪೂರತ್ತಂ ವಾ ಪಞ್ಞಾಯತಿ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪಞ್ಚಮೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ ಯಂ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಅಭಿರಮನ್ತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಏಕರಸೋ ಲೋಣರಸೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಯಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೋ ಏಕರಸೋ ವಿಮುತ್ತಿರಸೋ. ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಯಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೋ ಏಕರಸೋ ವಿಮುತ್ತಿರಸೋ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಛಟ್ಠೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ, ಯಂ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಅಭಿರಮನ್ತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಬಹುರತನೋ ಅನೇಕರತನೋ, ತತ್ರಿಮಾನಿ ರತನಾನಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಮುತ್ತಾ, ಮಣಿ, ವೇಳುರಿಯೋ, ಸಙ್ಖೋ, ಸಿಲಾ, ಪವಾಳಂ, ರಜತಂ, ಜಾತರೂಪಂ, ಲೋಹಿತಕೋ, ಮಸಾರಗಲ್ಲಂ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಯಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೋ ಬಹುರತನೋ ಅನೇಕರತನೋ. ತತ್ರಿಮಾನಿ ರತನಾನಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ, ಚತ್ತಾರೋ ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಾ, ಚತ್ತಾರೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ, ಪಞ್ಚಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ, ಪಞ್ಚ ಬಲಾನಿ, ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ, ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ. ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಯಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೋ ಬಹುರತನೋ ಅನೇಕರತನೋ, ತತ್ರಿಮಾನಿ ರತನಾನಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ…ಪೇ… ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಸತ್ತಮೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ, ಯಂ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಅಭಿರಮನ್ತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಮಹತಂ ಭೂತಾನಂ ಆವಾಸೋ, ತತ್ರಿಮೇ ಭೂತಾ – ತಿಮಿ, ತಿಮಿಙ್ಗಲೋ, ತಿಮಿತಿಮಿಙ್ಗಲೋ, ಅಸುರಾ, ನಾಗಾ, ಗನ್ಧಬ್ಬಾ, ಸನ್ತಿ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಯೋಜನಸತಿಕಾಪಿ ಅತ್ತಭಾವಾ, ದ್ವಿಯೋಜನಸತಿಕಾಪಿ ಅತ್ತಭಾವಾ, ತಿಯೋಜನಸತಿಕಾಪಿ ಅತ್ತಭಾವಾ, ಚತುಯೋಜನಸತಿಕಾಪಿ ಅತ್ತಭಾವಾ, ಪಞ್ಚಯೋಜನಸತಿಕಾಪಿ ಅತ್ತಭಾವಾ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಯಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೋ ಮಹತಂ ಭೂತಾನಂ ಆವಾಸೋ. ತತ್ರಿಮೇ ಭೂತಾ – ಸೋತಾಪನ್ನೋ, ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ; ಸಕದಾಗಾಮೀ, ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ; ಅನಾಗಾಮೀ, ಅನಾಗಾಮಿಫಲಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ; ಅರಹಾ, ಅರಹತ್ತಫಲಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ. ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಯಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೋ ಮಹತಂ ಭೂತಾನಂ ಆವಾಸೋ, ತತ್ರಿಮೇ ಭೂತಾ – ಸೋತಾಪನ್ನೋ, ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ…ಪೇ… ಅರಹಾ, ಅರಹತಫಲಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಅಟ್ಠಮೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ, ಯಂ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಅಭಿರಮನ್ತಿ. ‘‘ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಅಟ್ಠ ಅಚ್ಛರಿಯಾ ಅಬ್ಭುತಾ ಧಮ್ಮಾ, ಯೇ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಅಭಿರಮನ್ತೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಮತ್ಥಂ ವಿದಿತ್ವಾ ತಾಯಂ ವೇಲಾಯಂ ಇಮಂ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ –

[ಉದಾ. ೪೫] ‘‘ಛನ್ನಮತಿವಸ್ಸತಿ [ಸುಛನ್ನಮತಿವಸ್ಸತಿ (ಕ.)], ವಿವಟಂ ನಾತಿವಸ್ಸತಿ;

ತಸ್ಮಾ ಛನ್ನಂ ವಿವರೇಥ, ಏವಂ ತಂ ನಾತಿವಸ್ಸತೀ’’ತಿ.

೪. ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸವನಾರಹೋ

೩೮೬. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ನದಾನಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತೋ ಪರಂ ಉಪೋಸಥಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸಿಸ್ಸಾಮಿ. ತುಮ್ಹೇವದಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತೋ ಪರಂ ಉಪೋಸಥಂ ಕರೇಯ್ಯಾಥ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ. ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ತಥಾಗತೋ ಅಪರಿಸುದ್ಧಾಯ ಪರಿಸಾಯ ಉಪೋಸಥಂ ಕರೇಯ್ಯ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯ. ನ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ [ನ ಚ ಭಿಕ್ಖವೇ ಭಿಕ್ಖುನಾ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)], ಸಾಪತ್ತಿಕೇನ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಸೋತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಸುಣೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯೋ ಸಾಪತ್ತಿಕೋ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಸುಣಾತಿ, ತಸ್ಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಠಪೇತಬ್ಬಂ. ತದಹುಪೋಸಥೇ ಚಾತುದ್ದಸೇ ವಾ ಪನ್ನರಸೇ ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಉದಾಹರಿತಬ್ಬಂ –

‘ಸುಣಾತು ಮೇ ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸಾಪತ್ತಿಕೋ, ತಸ್ಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇಮಿ, ನ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸಿತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ಠಪಿತಂ ಹೋತಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖ’’ನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ‘ನಾಮ್ಹೇ ಕೋಚಿ ಜಾನಾತೀ’ತಿ ಸಾಪತ್ತಿಕಾವ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಸುಣನ್ತಿ. ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪರಚಿತ್ತವಿದುನೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಆರೋಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಚ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಚ, ಆವುಸೋ, ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ‘ನಾಮ್ಹೇ ಕೋಚಿ ಜಾನಾತೀ’ತಿ ಸಾಪತ್ತಿಕಾವ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಸುಣನ್ತೀ’’ತಿ. ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ – ‘‘ಥೇರಾ ಕಿರ ಭಿಕ್ಖೂ ಪರಚಿತ್ತವಿದುನೋ ಅಮ್ಹೇ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಆರೋಚೇನ್ತಿ – ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಚ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಚ, ಆವುಸೋ, ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ‘ನಾಮ್ಹೇ ಕೋಚಿ ಜಾನಾತೀ’ತಿ ಸಾಪತ್ತಿಕಾವ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಸುಣನ್ತೀ’’ತಿ.

ತೇ – ಪುರಮ್ಹಾಕಂ ಪೇಸಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇನ್ತೀತಿ – ಪಟಿಕಚ್ಚೇವ ಸುದ್ಧಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅನಾಪತ್ತಿಕಾನಂ ಅವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಅಕಾರಣೇ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇನ್ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಸುದ್ಧಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅನಾಪತ್ತಿಕಾನಂ ಅವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಅಕಾರಣೇ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಸುದ್ಧಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅನಾಪತ್ತಿಕಾನಂ ಅವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಅಕಾರಣೇ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾ’’ತಿ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುದ್ಧಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅನಾಪತ್ತಿಕಾನಂ ಅವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಅಕಾರಣೇ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಠಪೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ’’.

೫. ಧಮ್ಮಿಕಾಧಮ್ಮಿಕಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಂ

೩೮೭. ‘‘ಏಕಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಂ, ಏಕಂ ಧಮ್ಮಿಕಂ; ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಂ [ಏಕಂ ಧಮ್ಮಿಕಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)], ದ್ವೇ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ; ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ, ದ್ವೇ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ; ತೀಣಿ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ, ತೀಣಿ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ, ಚತ್ತಾರಿ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ, ಚತ್ತಾರಿ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ; ಪಞ್ಚ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ, ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ; ಛ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ, ಛ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ; ಸತ್ತ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ, ಸತ್ತ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ; ಅಟ್ಠ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ, ಅಟ್ಠ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ; ನವ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ, ನವ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ; ದಸ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ, ದಸ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ.

‘‘ಕತಮಂ ಏಕಂ ಅಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಂ? ಅಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ – ಇದಂ ಏಕಂ ಅಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಂ. ಕತಮಂ ಏಕಂ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಂ? ಸಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ – ಇದಂ ಏಕಂ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಂ.

‘‘ಕತಮಾನಿ ದ್ವೇ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ? ಅಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ, ಅಮೂಲಿಕಾಯ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ – ಇಮಾನಿ ದ್ವೇ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ದ್ವೇ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ? ಸಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ, ಸಮೂಲಿಕಾಯ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ – ಇಮಾನಿ ದ್ವೇ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ.

‘‘ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ? ಅಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ, ಅಮೂಲಿಕಾಯ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ, ಅಮೂಲಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ – ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ? ಸಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ, ಸಮೂಲಿಕಾಯ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ, ಸಮೂಲಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ – ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ.

‘‘ಕತಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ? ಅಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ, ಅಮೂಲಿಕಾಯ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ, ಅಮೂಲಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ, ಅಮೂಲಿಕಾಯ ಆಜೀವವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ – ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ? ಸಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ, ಸಮೂಲಿಕಾಯ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ, ಸಮೂಲಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ, ಸಮೂಲಿಕಾಯ ಆಜೀವವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ – ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ.

‘‘ಕತಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ? ಅಮೂಲಕೇನ ಪಾರಾಜಿಕೇನ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ, ಅಮೂಲಕೇನ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇನ…ಪೇ… ಅಮೂಲಕೇನ ಪಾಚಿತ್ತಿಯೇನ… ಅಮೂಲಕೇನ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯೇನ… ಅಮೂಲಕೇನ ದುಕ್ಕಟೇನ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ – ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ? ಸಮೂಲಕೇನ ಪಾರಾಜಿಕೇನ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ, ಸಮೂಲಕೇನ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇನ…ಪೇ… ಪಾಚಿತ್ತಿಯೇನ… ಪಾಟಿದೇಸನೀಯೇನ… ದುಕ್ಕಟೇನ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ – ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ.

‘‘ಕತಮಾನಿ ಛ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ? ಅಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಅಕತಾಯ, ಅಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಕತಾಯ; ಅಮೂಲಿಕಾಯ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಅಕತಾಯ, ಅಮೂಲಿಕಾಯ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಕತಾಯ; ಅಮೂಲಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಅಕತಾಯ, ಅಮೂಲಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಕತಾಯ – ಇಮಾನಿ ಛ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ಛ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ? ಸಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಅಕತಾಯ, ಸಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಕತಾಯ; ಸಮೂಲಿಕಾಯ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ…ಪೇ… ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಅಕತಾಯ…ಪೇ… ಕತಾಯ – ಇಮಾನಿ ಛ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ.

‘‘ಕತಮಾನಿ ಸತ್ತ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ? ಅಮೂಲಕೇನ ಪಾರಾಜಿಕೇನ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ, ಅಮೂಲಕೇನ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇನ…ಪೇ… ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯೇನ ಪಾಚಿತ್ತಿಯೇನ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯೇನ ದುಕ್ಕಟೇನ ದುಬ್ಭಾಸಿತೇನ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ – ಇಮಾನಿ ಸತ್ತ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ಸತ್ತ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ? ಸಮೂಲಕೇನ ಪಾರಾಜಿಕೇನ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ, ಸಮೂಲಕೇನ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇನ…ಪೇ… ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯೇನ ಪಾಚಿತ್ತಿಯೇನ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯೇನ ದುಕ್ಕಟೇನ ದುಬ್ಭಾಸಿತೇನ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ – ಇಮಾನಿ ಸತ್ತ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ.

‘‘ಕತಮಾನಿ ಅಟ್ಠ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ? ಅಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಅಕತಾಯ, ಅಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಕತಾಯ; ಅಮೂಲಿಕಾಯ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ …ಪೇ… ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ…ಪೇ… ಆಜೀವವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಅಕತಾಯ…ಪೇ… ಕತಾಯ – ಇಮಾನಿ ಅಟ್ಠ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ಅಟ್ಠ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ? ಸಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಅಕತಾಯ, ಸಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಕತಾಯ; ಸಮೂಲಿಕಾಯ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ…ಪೇ… ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ…ಪೇ… ಆಜೀವವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಅಕತಾಯ…ಪೇ… ಕತಾಯ. ಇಮಾನಿ ಅಟ್ಠ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ.

‘‘ಕತಮಾನಿ ನವ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ? ಅಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಅಕತಾಯ, ಅಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಕತಾಯ, ಅಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಕತಾಕತಾಯ; ಅಮೂಲಿಕಾಯ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ…ಪೇ… ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಅಕತಾಯ…ಪೇ… ಕತಾಯ…ಪೇ… ಕತಾಕತಾಯ ಇಮಾನಿ ನವ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ನವ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ? ಸಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಅಕತಾಯ, ಸಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಕತಾಯ, ಸಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಕತಾಕತಾಯ; ಸಮೂಲಿಕಾಯ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ…ಪೇ… ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಅಕತಾಯ…ಪೇ… ಕತಾಯ – ಕತಾಕತಾಯ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ನವ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ.

‘‘ಕತಮಾನಿ ದಸ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ? ನ ಪಾರಾಜಿಕೋ ತಸ್ಸಂ ಪರಿಸಾಯಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ, ನ ಪಾರಾಜಿಕಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ ಹೋತಿ; ನ ಸಿಕ್ಖಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾತಕೋ ತಸ್ಸಂ ಪರಿಸಾಯಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ, ನ ಸಿಕ್ಖಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾತಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ ಹೋತಿ; ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ಉಪೇತಿ, ನ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ಪಚ್ಚಾದಿಯತಿ, ನ ಧಮ್ಮಿಕಾಯ ಸಾಮಗ್ಗಿಯಾ ಪಚ್ಚಾದಾನಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ ಹೋತಿ; ನ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ ಹೋತಿ, ನ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ ಹೋತಿ, ನ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ ಹೋತಿ – ಇಮಾನಿ ದಸ ಅಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ದಸ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ? ಪಾರಾಜಿಕೋ ತಸ್ಸಂ ಪರಿಸಾಯಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪಾರಾಜಿಕಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ ಹೋತಿ; ಸಿಕ್ಖಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾತಕೋ ತಸ್ಸಂ ಪರಿಸಾಯಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಸಿಕ್ಖಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾತಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ ಹೋತಿ; ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ನ ಉಪೇತಿ, ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ಪಚ್ಚಾದಿಯತಿ, ಧಮ್ಮಿಕಾಯ ಸಾಮಗ್ಗಿಯಾ ಪಚ್ಚಾದಾನಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ ಹೋತಿ; ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ ಹೋತಿ, ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ ಹೋತಿ, ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ ಹೋತಿ – ಇಮಾನಿ ದಸ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನಿ.

೬. ಧಮ್ಮಿಕಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಂ

೩೮೮. ‘‘ಕಥಂ ಪಾರಾಜಿಕೋ ತಸ್ಸಂ ಪರಿಸಾಯಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯೇಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಯೇಹಿ ಲಿಙ್ಗೇಹಿ ಯೇಹಿ ನಿಮಿತ್ತೇಹಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಜ್ಝಾಪತ್ತಿ ಹೋತಿ, ತೇಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ತೇಹಿ ಲಿಙ್ಗೇಹಿ ತೇಹಿ ನಿಮಿತ್ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಧಮ್ಮಂ ಅಜ್ಝಾಪಜ್ಜನ್ತಂ. ನ ಹೇವ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಧಮ್ಮಂ ಅಜ್ಝಾಪಜ್ಜನ್ತಂ, ಅಪಿ ಚ ಅಞ್ಞೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಪಾರಾಜಿಕಂ ಧಮ್ಮಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ’ತಿ. ನ ಹೇವ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಧಮ್ಮಂ ಅಜ್ಝಾಪಜ್ಜನ್ತಂ, ನಾಪಿ [ನಾಪಿ ಚ (ಕ.)] ಅಞ್ಞೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಪಾರಾಜಿಕಂ ಧಮ್ಮಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ’ತಿ, ಅಪಿಚ ಸೋವ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಅಹಂ, ಆವುಸೋ, ಪಾರಾಜಿಕಂ ಧಮ್ಮಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ’ತಿ. ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ತೇನ ದಿಟ್ಠೇನ ತೇನ ಸುತೇನ ತಾಯ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಚಾತುದ್ದಸೇ ವಾ ಪನ್ನರಸೇ ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಉದಾಹರೇಯ್ಯ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಧಮ್ಮಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ, ತಸ್ಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇಮಿ, ನ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸಿತಬ್ಬನ್ತಿ – ಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಂ.

೩೮೯. ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖೇ ಠಪಿತೇ ಪರಿಸಾ ವುಟ್ಠಾತಿ, ದಸನ್ನಂ ಅನ್ತರಾಯಾನಂ ಅಞ್ಞತರೇನ [ಅಞ್ಞತರೇನ ಅನ್ತರಾಯೇನ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] – ರಾಜನ್ತರಾಯೇನ ವಾ, ಚೋರನ್ತರಾಯೇನ ವಾ, ಅಗ್ಯನ್ತರಾಯೇನ ವಾ, ಉದಕನ್ತರಾಯೇನ ವಾ, ಮನುಸ್ಸನ್ತರಾಯೇನ ವಾ, ಅಮನುಸ್ಸನ್ತರಾಯೇನ ವಾ, ವಾಳನ್ತರಾಯೇನ ವಾ, ಸರೀಸಪನ್ತರಾಯೇನ ವಾ, ಜೀವಿತನ್ತರಾಯೇನ ವಾ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯನ್ತರಾಯೇನ ವಾ. ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ತಸ್ಮಿಂ ವಾ ಆವಾಸೇ, ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ವಾ ಆವಾಸೇ, ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಉದಾಹರೇಯ್ಯ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪಾರಾಜಿಕಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ, ತಂ ವತ್ಥು ಅವಿನಿಚ್ಛಿತಂ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ತಂ ವತ್ಥುಂ ವಿನಿಚ್ಛಿನೇಯ್ಯಾತಿ.

‘‘ಏವಞ್ಚೇತಂ ಲಭೇಥ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ. ನೋ ಚೇ ಲಭೇಥ, ತದಹುಪೋಸಥೇ ಚಾತುದ್ದಸೇ ವಾ ಪನ್ನರಸೇ ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಉದಾಹರಿತಬ್ಬಂ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪಾರಾಜಿಕಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ, ತಂ ವತ್ಥು ಅವಿನಿಚ್ಛಿತಂ. ತಸ್ಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇಮಿ, ನ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸಿತಬ್ಬನ್ತಿ – ಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಂ.

೩೯೦. ‘‘ಕಥಂ ಸಿಕ್ಖಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾತಕೋ ತಸ್ಸಂ ಪರಿಸಾಯಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ? ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಯೇಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಯೇಹಿ ಲಿಙ್ಗೇಹಿ ಯೇಹಿ ನಿಮಿತ್ತೇಹಿ ಸಿಕ್ಖಾ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾತಾ ಹೋತಿ, ತೇಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ತೇಹಿ ಲಿಙ್ಗೇಹಿ ತೇಹಿ ನಿಮಿತ್ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ಸಿಕ್ಖಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖನ್ತಂ. ನ ಹೇವ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ಸಿಕ್ಖಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖನ್ತಂ, ಅಪಿಚ ಅಞ್ಞೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೇನ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಿಕ್ಖಾ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾತಾ’ತಿ. ನ ಹೇವ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ಸಿಕ್ಖಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖನ್ತಂ, ನಾಪಿ ಅಞ್ಞೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೇನ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಿಕ್ಖಾ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾತಾ’ತಿ, ಅಪಿಚ ಸೋವ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಮಯಾ, ಆವುಸೋ, ಸಿಕ್ಖಾ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾತಾ’ತಿ. ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ತೇನ ದಿಟ್ಠೇನ ತೇನ ಸುತೇನ ತಾಯ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಚಾತುದ್ದಸೇ ವಾ ಪನ್ನರಸೇ ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಉದಾಹರೇಯ್ಯ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮೇನ ಪುಗ್ಗಲೇನ ಸಿಕ್ಖಾ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾತಾ, ತಸ್ಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇಮಿ, ನ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸಿತಬ್ಬನ್ತಿ – ಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಂ.

೩೯೧. ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖೇ ಠಪಿತೇ ಪರಿಸಾ ವುಟ್ಠಾತಿ, ದಸನ್ನಂ ಅನ್ತರಾಯಾನಂ ಅಞ್ಞತರೇನ – ರಾಜನ್ತರಾಯೇನ ವಾ …ಪೇ… ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯನ್ತರಾಯೇನ ವಾ, ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ತಸ್ಮಿಂ ವಾ ಆವಾಸೇ, ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ವಾ ಆವಾಸೇ, ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಉದಾಹರೇಯ್ಯ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಸಿಕ್ಖಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾತಕಥಾ [ಸಿಕ್ಖಾಪಚ್ಚಕ್ಖಾತಕಥಾ (ಸೀ.)] ವಿಪ್ಪಕತಾ, ತಂ ವತ್ಥು ಅವಿನಿಚ್ಛಿತಂ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ತಂ ವತ್ಥುಂ ವಿನಿಚ್ಛಿನೇಯ್ಯಾತಿ.

‘‘ಏವಞ್ಚೇತಂ ಲಭೇಥ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ. ನೋ ಚೇ ಲಭೇಥ, ತದಹುಪೋಸಥೇ ಚಾತುದ್ದಸೇ ವಾ ಪನ್ನರಸೇ ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಉದಾಹರಿತಬ್ಬಂ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಸಿಕ್ಖಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾತಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ, ತಂ ವತ್ಥು ಅವಿನಿಚ್ಛಿತಂ. ತಸ್ಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇಮಿ, ನ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸಿತಬ್ಬನ್ತಿ – ಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಂ.

೩೯೨. ‘‘ಕಥಂ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ನ ಉಪೇತಿ? ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಯೇಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಯೇಹಿ ಲಿಙ್ಗೇಹಿ ಯೇಹಿ ನಿಮಿತ್ತೇಹಿ ಧಮ್ಮಿಕಾಯ ಸಾಮಗ್ಗಿಯಾನುಪಗಮನಂ ಹೋತಿ, ತೇಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ತೇಹಿ ಲಿಙ್ಗೇಹಿ ತೇಹಿ ನಿಮಿತ್ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ನ ಉಪೇನ್ತಂ. ನ ಹೇವ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ನ ಉಪೇನ್ತಂ, ಅಪಿ ಚ ಅಞ್ಞೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ನ ಉಪೇತೀ’ತಿ. ನ ಹೇವ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ನ ಉಪೇನ್ತಂ, ನಾಪಿ ಅಞ್ಞೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ನ ಉಪೇತೀ’ತಿ, ಅಪಿ ಚ ಸೋವ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಅಹಂ, ಆವುಸೋ, ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ನ ಉಪೇಮೀ’ತಿ. ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ತೇನ ದಿಟ್ಠೇನ ತೇನ ಸುತೇನ ತಾಯ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಚಾತುದ್ದಸೇ ವಾ ಪನ್ನರಸೇ ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಉದಾಹರೇಯ್ಯ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ನ ಉಪೇತಿ, ತಸ್ಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇಮಿ, ನ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸಿತಬ್ಬನ್ತಿ – ಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಂ.

೩೯೩. ‘‘ಕಥಂ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ಪಚ್ಚಾದಿಯತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಯೇಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಯೇಹಿ ಲಿಙ್ಗೇಹಿ ಯೇಹಿ ನಿಮಿತ್ತೇಹಿ ಧಮ್ಮಿಕಾಯ ಸಾಮಗ್ಗಿಯಾ ಪಚ್ಚಾದಾನಂ ಹೋತಿ, ತೇಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ತೇಹಿ ಲಿಙ್ಗೇಹಿ ತೇಹಿ ನಿಮಿತ್ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ಪಚ್ಚಾದಿಯನ್ತಂ ನ ಹೇವ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ಪಚ್ಚಾದಿಯನ್ತಂ, ಅಪಿ ಚ ಅಞ್ಞೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ಪಚ್ಚಾದಿಯತೀ’ತಿ. ನ ಹೇವ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ಪಚ್ಚಾದಿಯನ್ತಂ, ನಾಪಿ ಅಞ್ಞೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ಪಚ್ಚಾದಿಯತೀ’ತಿ, ಅಪಿ ಚ ಸೋವ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಅಹಂ, ಆವುಸೋ, ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ಪಚ್ಚಾದಿಯಾಮೀ’ತಿ. ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ತೇನ ದಿಟ್ಠೇನ ತೇನ ಸುತೇನ ತಾಯ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಚಾತುದ್ದಸೇ ವಾ ಪನ್ನರಸೇ ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಉದಾಹರೇಯ್ಯ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ಪಚ್ಚಾದಿಯತಿ, ತಸ್ಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇಮಿ, ನ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸಿತಬ್ಬನ್ತಿ – ಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಂ.

೩೯೪. ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖೇ ಠಪಿತೇ ಪರಿಸಾ ವುಟ್ಠಾತಿ, ದಸನ್ನಂ ಅನ್ತರಾಯಾನಂ ಅಞ್ಞತರೇನ – ರಾಜನ್ತರಾಯೇನ ವಾ…ಪೇ… ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯನ್ತರಾಯೇನ ವಾ. ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ತಸ್ಮಿಂ ವಾ ಆವಾಸೇ, ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ವಾ ಆವಾಸೇ, ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಉದಾಹರೇಯ್ಯ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಧಮ್ಮಿಕಾಯ ಸಾಮಗ್ಗಿಯಾ ಪಚ್ಚಾದಾನಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ, ತಂ ವತ್ಥು ಅವಿನಿಚ್ಛಿತಂ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ತಂ ವತ್ಥುಂ ವಿನಿಚ್ಛಿನೇಯ್ಯಾತಿ.

‘‘ಏವಞ್ಚೇತಂ ಲಭೇಥ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ. ನೋ ಚೇ ಲಭೇಥ, ತದಹುಪೋಸಥೇ ಚಾತುದ್ದಸೇ ವಾ ಪನ್ನರಸೇ ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಉದಾಹರಿತಬ್ಬಂ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಧಮ್ಮಿಕಾಯ ಸಾಮಗ್ಗಿಯಾ ಪಚ್ಚಾದಾನಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ, ತಂ ವತ್ಥು ಅವಿನಿಚ್ಛಿತಂ. ತಸ್ಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇಮಿ, ನ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸಿತಬ್ಬನ್ತಿ – ಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಂ.

೩೯೫. ‘‘ಕಥಂ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ ಹೋತಿ? ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಯೇಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಯೇಹಿ ಲಿಙ್ಗೇಹಿ ಯೇಹಿ ನಿಮಿತ್ತೇಹಿ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ ಹೋತಿ, ತೇಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ತೇಹಿ ಲಿಙ್ಗೇಹಿ ತೇಹಿ ನಿಮಿತ್ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ. ನ ಹೇವ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ, ಅಪಿ ಚ ಅಞ್ಞೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ’ತಿ. ನ ಹೇವ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ, ನಾಪಿ ಅಞ್ಞೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ’ತಿ, ಅಪಿ ಚ ಸೋವ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಅಹಂ, ಆವುಸೋ, ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋಮ್ಹೀ’ತಿ. ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ತೇನ ದಿಟ್ಠೇನ ತೇನ ಸುತೇನ ತಾಯ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಚಾತುದ್ದಸೇ ವಾ ಪನ್ನರಸೇ ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಉದಾಹರೇಯ್ಯ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ, [ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ ಹೋತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ತಸ್ಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇಮಿ, ನ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸಿತಬ್ಬನ್ತಿ – ಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಂ.

೩೯೬. ‘‘ಕಥಂ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ ಹೋತಿ? ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಯೇಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಯೇಹಿ ಲಿಙ್ಗೇಹಿ ಯೇಹಿ ನಿಮಿತ್ತೇಹಿ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ ಹೋತಿ ತೇಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ತೇಹಿ ಲಿಙ್ಗೇಹಿ ತೇಹಿ ನಿಮಿತ್ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ. ನ ಹೇವ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ, ಅಪಿ ಚ ಅಞ್ಞೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ’ತಿ. ನ ಹೇವ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ, ನಾಪಿ ಅಞ್ಞೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ’ತಿ, ಅಪಿ ಚ ಸೋವ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಅಹಂ, ಆವುಸೋ, ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋಮ್ಹೀ’ತಿ. ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ತೇನ ದಿಟ್ಠೇನ ತೇನ ಸುತೇನ ತಾಯ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಚಾತುದ್ದಸೇ ವಾ ಪನ್ನರಸೇ ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಉದಾಹರೇಯ್ಯ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ, ತಸ್ಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇಮಿ, ನ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸಿತಬ್ಬನ್ತಿ – ಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಂ.

೩೯೭. ‘‘ಕಥಂ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ ಹೋತಿ? ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಯೇಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಯೇಹಿ ಲಿಙ್ಗೇಹಿ ಯೇಹಿ ನಿಮಿತ್ತೇಹಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ ಹೋತಿ, ತೇಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ತೇಹಿ ಲಿಙ್ಗೇಹಿ ತೇಹಿ ನಿಮಿತ್ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ. ನ ಹೇವ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ, ಅಪಿ ಚ ಅಞ್ಞೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ’ತಿ. ನ ಹೇವ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸತಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ, ನಾಪಿ ಅಞ್ಞೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ’ತಿ, ಅಪಿ ಚ ಸೋವ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ – ‘ಅಹಂ, ಆವುಸೋ, ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋಮ್ಹೀ’ತಿ. ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ತೇನ ದಿಟ್ಠೇನ ತೇನ ಸುತೇನ ತಾಯ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಚಾತುದ್ದಸೇ ವಾ ಪನ್ನರಸೇ ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಉದಾಹರೇಯ್ಯ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ, ತಸ್ಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇಮಿ, ನ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸಿತಬ್ಬನ್ತಿ – ಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಂ.

‘‘ಇಮಾನಿ ದಸ ಧಮ್ಮಿಕಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾನೀ’’ತಿ.

ಪಠಮಭಾಣವಾರೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.

೭. ಅತ್ತಾದಾನಅಙ್ಗಂ

೩೯೮. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪಾಲಿ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪಾಲಿ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತುಕಾಮೇನ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಕತಮಙ್ಗಸಮನ್ನಾಗತಂ [ಕತಙ್ಗಸಮನ್ನಾಗತಂ (ಕ.)] ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ?

[ಪರಿ. ೪೪೦] ‘‘ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತುಕಾಮೇನ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಞ್ಚಙ್ಗಸಮನ್ನಾಗತಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತಬ್ಬಂ. ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತುಕಾಮೇನ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಏವಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಯಂ ಖೋ ಅಹಂ ಇಮಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತುಕಾಮೋ, ಕಾಲೋ ನು ಖೋ ಇಮಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತುಂ ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ? ಸಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಅಕಾಲೋ ಇಮಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತುಂ, ನೋ ಕಾಲೋ’ತಿ, ನ ತಂ, ಉಪಾಲಿ, ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತಬ್ಬಂ.

‘‘ಸಚೇ ಪನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಕಾಲೋ ಇಮಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತುಂ, ನೋ ಅಕಾಲೋ’ತಿ, ತೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಉತ್ತರಿ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಯಂ ಖೋ ಅಹಂ ಇಮಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತುಕಾಮೋ, ಭೂತಂ ನು ಖೋ ಇದಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ? ಸಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಅಭೂತಂ ಇದಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ, ನೋ ಭೂತ’ನ್ತಿ, ನ ತಂ, ಉಪಾಲಿ, ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತಬ್ಬಂ.

‘‘ಸಚೇ ಪನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಭೂತಂ ಇದಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ, ನೋ ಅಭೂತ’ನ್ತಿ, ತೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಉತ್ತರಿ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಯಂ ಖೋ ಅಹಂ ಇಮಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತುಕಾಮೋ, ಅತ್ಥಸಞ್ಹಿತಂ ನು ಖೋ ಇದಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ? ಸಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಅನತ್ಥಸಞ್ಹಿತಂ ಇದಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ, ನೋ ಅತ್ಥಸಞ್ಹಿತ’ನ್ತಿ, ನ ತಂ, ಉಪಾಲಿ, ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತಬ್ಬಂ.

‘‘ಸಚೇ ಪನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಅತ್ಥಸಞ್ಹಿತಂ ಇದಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ, ನೋ ಅನತ್ಥಸಞ್ಹಿತ’ನ್ತಿ, ತೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಉತ್ತರಿ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಇಮಂ ಖೋ ಅಹಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಿಯಮಾನೋ ಲಭಿಸ್ಸಾಮಿ ಸನ್ದಿಟ್ಠೇ ಸಮ್ಭತ್ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮತೋ ವಿನಯತೋ ಪಕ್ಖೇ ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ? ಸಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಇಮಂ ಖೋ ಅಹಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಿಯಮಾನೋ ನ ಲಭಿಸ್ಸಾಮಿ ಸನ್ದಿಟ್ಠೇ ಸಮ್ಭತ್ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮತೋ ವಿನಯತೋ ಪಕ್ಖೇ’ತಿ, ನ ತಂ, ಉಪಾಲಿ, ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತಬ್ಬಂ.

‘‘ಸಚೇ ಪನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಇಮಂ ಖೋ ಅಹಂ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಿಯಮಾನೋ ಲಭಿಸ್ಸಾಮಿ ಸನ್ದಿಟ್ಠೇ ಸಮ್ಭತ್ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮತೋ ವಿನಯತೋ ಪಕ್ಖೇ’ತಿ, ತೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಉತ್ತರಿ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಿಯತೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ತತೋನಿದಾನಂ ಭಣ್ಡನಂ ಕಲಹೋ ವಿಗ್ಗಹೋ ವಿವಾದೋ ಸಙ್ಘಭೇದೋ ಸಙ್ಘರಾಜಿ ಸಙ್ಘವವತ್ಥಾನಂ ಸಙ್ಘನಾನಾಕರಣಂ ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ? ಸಚೇ ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಿಯತೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ತತೋನಿದಾನಂ ಭಣ್ಡನಂ ಕಲಹೋ ವಿಗ್ಗಹೋ ವಿವಾದೋ ಸಙ್ಘಭೇದೋ ಸಙ್ಘರಾಜಿ ಸಙ್ಘವವತ್ಥಾನಂ ಸಙ್ಘನಾನಾಕರಣ’ನ್ತಿ, ನ ತಂ, ಉಪಾಲಿ, ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಾತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಿಯತೋ ನ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ತತೋನಿದಾನಂ ಭಣ್ಡನಂ ಕಲಹೋ ವಿಗ್ಗಹೋ ವಿವಾದೋ ಸಙ್ಘಭೇದೋ ಸಙ್ಘರಾಜಿ ಸಙ್ಘವವತ್ಥಾನಂ ಸಙ್ಘನಾನಾಕರಣ’ನ್ತಿ, ಆದಾತಬ್ಬಂ ತಂ, ಉಪಾಲಿ, ಅತ್ತಾದಾನಂ. ಏವಂ ಪಞ್ಚಙ್ಗಸಮನ್ನಾಗತಂ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಅತ್ತಾದಾನಂ ಆದಿನ್ನಂ, ಪಚ್ಛಾಪಿ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಕರಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ.

೮. ಚೋದಕೇನಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಧಮ್ಮಾ

೩೯೯. [ಪರಿ. ೪೩೬ (ಅ. ನಿ. ೧೦.೪೪ ಥೋಕಂ ವಿಸದಿಸಂ)] ‘‘ಚೋದಕೇನ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಕತಿ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪರೋ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ‘‘ಚೋದಕೇನ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪರೋ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ.

‘‘ಚೋದಕೇನ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಏವಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ನು ಖೋಮ್ಹಿ, ಪರಿಸುದ್ಧೇನಮ್ಹಿ ಕಾಯಸಮಾಚಾರೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ – ಅಚ್ಛಿದ್ದೇನ ಅಪ್ಪಟಿಮಂಸೇನ? ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಏಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ? ನೋ ಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಹೋತಿ, ಪರಿಸುದ್ಧೇನ ಕಾಯಸಮಾಚಾರೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ – ಅಚ್ಛಿದ್ದೇನ ಅಪ್ಪಟಿಮಂಸೇನ, ತಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ – ‘ಇಙ್ಘ ತಾವ ಆಯಸ್ಮಾ ಕಾಯಿಕಂ ಸಿಕ್ಖಸ್ಸೂ’ತಿ. ಇತಿಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಉಪಾಲಿ, ಚೋದಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಏವಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ನು ಖೋಮ್ಹಿ, ಪರಿಸುದ್ಧೇನಮ್ಹಿ ವಚೀಸಮಾಚಾರೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ – ಅಚ್ಛಿದ್ದೇನ ಅಪ್ಪಟಿಮಂಸೇನ? ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಏಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ? ನೋ ಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ಹೋತಿ, ಪರಿಸುದ್ಧೇನ ವಚೀಸಮಾಚಾರೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ – ಅಚ್ಛಿದ್ದೇನ ಅಪ್ಪಟಿಮಂಸೇನ, ತಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ – ‘ಇಙ್ಘ ತಾವ ಆಯಸ್ಮಾ ವಾಚಸಿಕಂ ಸಿಕ್ಖಸ್ಸೂ’ತಿ. ಇತಿಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಉಪಾಲಿ, ಚೋದಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಏವಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಮೇತ್ತಂ ನು ಖೋ ಮೇ ಚಿತ್ತಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಂ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಸು ಅನಾಘಾತಂ, ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಏಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ? ನೋ ಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮೇತ್ತಚಿತ್ತಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಂ ಹೋತಿ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಸು ಅನಾಘಾತಂ, ತಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ – ‘ಇಙ್ಘ ತಾವ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಸು ಮೇತ್ತಚಿತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇಹೀ’ತಿ. ಇತಿಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಉಪಾಲಿ, ಚೋದಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಏವಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಬಹುಸ್ಸುತೋ ನು ಖೋಮ್ಹಿ, ಸುತಧರೋ, ಸುತಸನ್ನಿಚ್ಚಯೋ? ಯೇ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಆದಿಕಲ್ಯಾಣಾ ಮಜ್ಝೇಕಲ್ಯಾಣಾ ಪರಿಯೋಸಾನಕಲ್ಯಾಣಾ, ಸಾತ್ಥಂ ಸಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಕೇವಲಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಭಿವದನ್ತಿ, ತಥಾರೂಪಾ ಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಹೋನ್ತಿ ಧಾತಾ ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾ ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ? ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಏಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ? ನೋ ಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಹೋತಿ, ಸುತಧರೋ, ಸುತಸನ್ನಿಚ್ಚಯೋ; ಯೇ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಆದಿಕಲ್ಯಾಣಾ ಮಜ್ಝೇಕಲ್ಯಾಣಾ ಪರಿಯೋಸಾನಕಲ್ಯಾಣಾ, ಸಾತ್ಥಂ ಸಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಕೇವಲಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಭಿವದನ್ತಿ, ತಥಾರೂಪಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ ನ ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಹೋನ್ತಿ ಧಾತಾ ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾ ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ, ತಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ – ‘ಇಙ್ಘ ತಾವ ಆಯಸ್ಮಾ ಆಗಮಂ ಪರಿಯಾಪುಣಸ್ಸೂ’ತಿ. ಇತಿಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಉಪಾಲಿ, ಚೋದಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಏವಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಉಭಯಾನಿ ಖೋ ಮೇ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಾನಿ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಸ್ವಾಗತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ಸುವಿಭತ್ತಾನಿ, ಸುಪ್ಪವತ್ತೀನಿ, ಸುವಿನಿಚ್ಛಿತಾನಿ – ಸುತ್ತಸೋ, ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸೋ? ಸಂವಿಞ್ಜತಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಏಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ? ನೋ ಚೇ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಉಭಯಾನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಾನಿ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಸ್ವಾಗತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ಸುವಿಭತ್ತಾನಿ, ಸುಪ್ಪವತ್ತೀನಿ, ಸುವಿನಿಚ್ಛಿತಾನಿ – ಸುತ್ತಸೋ, ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸೋ, ‘ಇದಂ ಪನಾವುಸೋ, ಕತ್ಥ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ’ತಿ, ಇತಿ ಪುಟ್ಠೋ ನ ಸಮ್ಪಾಯತಿ [ನ ಸಮ್ಪಾದಯತಿ (ಕ.)], ತಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ – ‘ಇಙ್ಘ ತಾವ ಆಯಸ್ಮಾ, ವಿನಯಂ ಪರಿಯಾಪುಣಸ್ಸೂ’ತಿ. ಇತಿಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ. ಚೋದಕೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪರೋ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

೯. ಚೋದಕೇನಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಧಮ್ಮಾ

೪೦೦. ‘‘ಚೋದಕೇನ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಕತಿ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಪರೋ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ‘‘ಚೋದಕೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಪರೋ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ – ಕಾಲೇನ ವಕ್ಖಾಮಿ, ನೋ ಅಕಾಲೇನ; ಭೂತೇನ ವಕ್ಖಾಮಿ, ನೋ ಅಭೂತೇನ; ಸಣ್ಹೇನ ವಕ್ಖಾಮಿ, ನೋ ಫರುಸೇನ; ಅತ್ಥಸಂಹಿತೇನ ವಕ್ಖಾಮಿ, ನೋ ಅನತ್ಥಸಂಹಿತೇನ; ಮೇತ್ತಚಿತ್ತೋ ವಕ್ಖಾಮಿ, ನೋ ದೋಸನ್ತರೋತಿ. ಚೋದಕೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಪರೋ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

೧೦. ಚೋದಕಚುದಿತಕಪಟಿಸಂಯುತ್ತಕಥಾ

೪೦೧. ‘‘ಅಧಮ್ಮಚೋದಕಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕತೀಹಾಕಾರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಉಪದಹಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ‘‘ಅಧಮ್ಮಚೋದಕಸ್ಸ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಉಪದಹಾತಬ್ಬೋ – ಅಕಾಲೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚೋದೇಸಿ, ನೋ ಕಾಲೇನ, ಅಲಂ ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಅಭೂತೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚೋದೇಸಿ, ನೋ ಭೂತೇನ, ಅಲಂ ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಫರುಸೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚೋದೇಸಿ, ನೋ ಸಣ್ಹೇನ, ಅಲಂ ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಅನತ್ಥಸಂಹಿತೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚೋದೇಸಿ, ನೋ ಅತ್ಥಸಂಹಿತೇನ, ಅಲಂ ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ದೋಸನ್ತರೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಚೋದೇಸಿ, ನೋ ಮೇತ್ತಚಿತ್ತೋ, ಅಲಂ ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯಾತಿ. ಅಧಮ್ಮಚೋದಕಸ್ಸ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಉಪದಹಾತಬ್ಬೋ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಯಥಾ ನ ಅಞ್ಞೋಪಿ ಭಿಕ್ಖು ಅಭೂತೇನ ಚೋದೇತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

‘‘ಅಧಮ್ಮಚುದಿತಸ್ಸ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಉಪದಹಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ‘‘ಅಧಮ್ಮಚುದಿತಸ್ಸ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಉಪದಹಾತಬ್ಬೋ – ಅಕಾಲೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚುದಿತೋ, ನೋ ಕಾಲೇನ, ಅಲಂ ತೇ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಅಭೂತೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚುದಿತೋ, ನೋ ಭೂತೇನ, ಅಲಂ ತೇ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಫರುಸೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚುದಿತೋ, ನೋ ಸಣ್ಹೇನ, ಅಲಂ ತೇ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಅನತ್ಥಸಂಹಿತೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚುದಿತೋ, ನೋ ಅತ್ಥಸಂಹಿತೇನ, ಅಲಂ ತೇ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ದೋಸನ್ತರೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚುದಿತೋ, ನೋ ಮೇತ್ತಚಿತ್ತೇನ, ಅಲಂ ತೇ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯಾತಿ. ಅಧಮ್ಮಚುದಿತಸ್ಸ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಉಪದಹಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

‘‘ಧಮ್ಮಚೋದಕಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಉಪದಹಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ‘‘ಧಮ್ಮಚೋದಕಸ್ಸ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಉಪದಹಾತಬ್ಬೋ – ಕಾಲೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚೋದೇಸಿ, ನೋ ಅಕಾಲೇನ, ಅಲಂ ತೇ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಭೂತೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚೋದೇಸಿ, ನೋ ಅಭೂತೇನ, ಅಲಂ ತೇ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಸಣ್ಹೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚೋದೇಸಿ, ನೋ ಫರುಸೇನ, ಅಲಂ ತೇ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಅತ್ಥಸಂಹಿತೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚೋದೇಸಿ, ನೋ ಅನತ್ಥಸಂಹಿತೇನ, ಅಲಂ ತೇ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಮೇತ್ತಚಿತ್ತೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಚೋದೇಸಿ, ನೋ ದೋಸನ್ತರೋ, ಅಲಂ ತೇ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯಾತಿ. ಧಮ್ಮಚೋದಕಸ್ಸ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಉಪದಹಾತಬ್ಬೋ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಯಥಾ ಅಞ್ಞೋಪಿ ಭಿಕ್ಖು ಭೂತೇನ ಚೋದೇತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

‘‘ಧಮ್ಮಚುದಿತಸ್ಸ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಉಪದಹಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ‘‘ಧಮ್ಮಚುದಿತಸ್ಸ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಉಪದಹಾತಬ್ಬೋ – ಕಾಲೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚುದಿತೋ, ನೋ ಅಕಾಲೇನ, ಅಲಂ ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಭೂತೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚುದಿತೋ, ನೋ ಅಭೂತೇನ, ಅಲಂ ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಸಣ್ಹೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚುದಿತೋ, ನೋ ಫರುಸೇನ, ಅಲಂ ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಅತ್ಥಸಂಹಿತೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚುದಿತೋ, ನೋ ಅನತ್ಥಸಂಹಿತೇನ, ಅಲಂ ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಮೇತ್ತಚಿತ್ತೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚುದಿತೋ, ನೋ ದೋಸನ್ತರೇನ, ಅಲಂ ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯಾತಿ. ಧಮ್ಮಚುದಿತಸ್ಸ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಉಪದಹಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

[ಪರಿ. ೪೩೮] ‘‘ಚೋದಕೇನ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಕತಿ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಮನಸಿ ಕರಿತ್ವಾ ಪರೋ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ‘‘ಚೋದಕೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಮನಸಿ ಕರಿತ್ವಾ ಪರೋ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ – ಕಾರುಞ್ಞತಾ, ಹಿತೇಸಿತಾ, ಅನುಕಮ್ಪಿತಾ, [ಅನುಕಮ್ಪತಾ (ಕ.)] ಆಪತ್ತಿವುಟ್ಠಾನತಾ, ವಿನಯಪುರೇಕ್ಖಾರತಾತಿ. ಚೋದಕೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಮನಸಿ ಕರಿತ್ವಾ ಪರೋ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

‘‘ಚುದಿತೇನ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಕತಿಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಪತಿಟ್ಠಾತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಚುದಿತೇನುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ದ್ವೀಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಪತಿಟ್ಠಾತಬ್ಬಂ – ಸಚ್ಚೇ ಚ ಅಕುಪ್ಪೇ ಚಾ’’ತಿ.

ದುತಿಯಭಾಣವಾರೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.

ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಕ್ಖನ್ಧಕೋ ನವಮೋ.

ಇಮಮ್ಹಿ ಖನ್ಧಕೇ ವತ್ಥೂ ತಿಂಸ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಉಪೋಸಥೇ ಯಾವತಿಕಂ, ಪಾಪಭಿಕ್ಖು ನ ನಿಕ್ಖಮಿ;

ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ ನಿಚ್ಛುದ್ಧೋ, ಅಚ್ಛೇರಾ ಜಿನಸಾಸನೇ.

ನಿನ್ನೋನುಪುಬ್ಬಸಿಕ್ಖಾ ಚ, ಠಿತಧಮ್ಮೋ ನಾತಿಕ್ಕಮ್ಮ;

ಕುಣಪುಕ್ಖಿಪತಿ ಸಙ್ಘೋ, ಸವನ್ತಿಯೋ ಜಹನ್ತಿ ಚ.

ಸವನ್ತಿ ಪರಿನಿಬ್ಬನ್ತಿ, ಏಕರಸ ವಿಮುತ್ತಿ ಚ;

ಬಹು ಧಮ್ಮವಿನಯೋಪಿ, ಭೂತಟ್ಠಾರಿಯಪುಗ್ಗಲಾ.

ಸಮುದ್ದಂ ಉಪಮಂ ಕತ್ವಾ, ವಾಚೇಸಿ [ಠಾಪೇಸಿ (ಕ.)] ಸಾಸನೇ ಗುಣಂ;

ಉಪೋಸಥೇ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ, ನ ಅಮ್ಹೇ ಕೋಚಿ ಜಾನಾತಿ.

ಪಟಿಕಚ್ಚೇವ ಉಜ್ಝನ್ತಿ, ಏಕೋ ದ್ವೇ ತೀಣಿ ಚತ್ತಾರಿ;

ಪಞ್ಚ ಛ ಸತ್ತ ಅಟ್ಠಾನಿ, ನವಾ ಚ ದಸಮಾನಿ ಚ.

ಸೀಲ-ಆಚಾರ-ದಿಟ್ಠಿ ಚ, ಆಜೀವಂ ಚತುಭಾಗಿಕೇ;

ಪಾರಾಜಿಕಞ್ಚ ಸಙ್ಘಾದಿ, ಪಾಚಿತ್ತಿ ಪಾಟಿದೇಸನಿ.

ದುಕ್ಕಟಂ ಪಞ್ಚಭಾಗೇಸು, ಸೀಲಾಚಾರವಿಪತ್ತಿ ಚ;

ಅಕತಾಯ ಕತಾಯ ಚ, ಛಭಾಗೇಸು ಯಥಾವಿಧಿ.

ಪಾರಾಜಿಕಞ್ಚ ಸಙ್ಘಾದಿ, ಥುಲ್ಲಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯೇನ ಚ;

ಪಾಟಿದೇಸನಿಯಞ್ಚೇವ, ದುಕ್ಕಟಞ್ಚ ದುಬ್ಭಾಸಿತಂ.

ಸೀಲಾಚಾರವಿಪತ್ತಿ ಚ, ದಿಟ್ಠಿಆಜೀವವಿಪತ್ತಿ;

ಯಾ ಚ ಅಟ್ಠಾ ಕತಾಕತೇ, ತೇನೇತಾ ಸೀಲಾಚಾರದಿಟ್ಠಿಯಾ.

ಅಕತಾಯ ಕತಾಯಾಪಿ, ಕತಾಕತಾಯಮೇವ ಚ;

ಏವಂ ನವವಿಧಾ ವುತ್ತಾ, ಯಥಾಭೂತೇನ ಞಾಯತೋ.

ಪಾರಾಜಿಕೋ ವಿಪ್ಪಕತಾ, ಪಚ್ಚಕ್ಖಾತೋ ತಥೇವ ಚ;

ಉಪೇತಿ ಪಚ್ಚಾದಿಯತಿ, ಪಚ್ಚಾದಾನಕಥಾ ಚ ಯಾ.

ಸೀಲಾಚಾರವಿಪತ್ತಿ ಚ, ತಥಾ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ;

ದಿಟ್ಠಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ, ದಸಧಾ ತಂ ವಿಜಾನಾಥ.

ಭಿಕ್ಖು ವಿಪಸ್ಸತಿ ಭಿಕ್ಖುಂ, ಅಞ್ಞೋ ಚಾರೋಚಯಾತಿ ತಂ;

ಸೋ ಯೇವ ತಸ್ಸ ಅಕ್ಖಾತಿ [ವಿಪಸ್ಸಞ್ಞೋ ಚಾರೋಚತಿ; ತಂ ಸುದ್ಧೇವ ತಸ್ಸ ಅಕ್ಖಾತಿ (ಕ.)], ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಠಪೇತಿ ಸೋ.

ವುಟ್ಠಾತಿ ಅನ್ತರಾಯೇನ, ರಾಜಚೋರಗ್ಗುದಕಾ ಚ;

ಮನುಸ್ಸಅಮನುಸ್ಸಾ ಚ, ವಾಳಸರೀಸಪಾ ಜೀವಿಬ್ರಹ್ಮಂ.

ದಸನ್ನಮಞ್ಞತರೇನ, ತಸ್ಮಿಂ ಅಞ್ಞತರೇಸು ವಾ;

ಧಮ್ಮಿಕಾಧಮ್ಮಿಕಾ ಚೇವ, ಯಥಾ ಮಗ್ಗೇನ ಜಾನಾಥ.

ಕಾಲಭೂತತ್ಥಸಂಹಿತಂ, ಲಭಿಸ್ಸಾಮಿ ಭವಿಸ್ಸತಿ;

ಕಾಯವಾಚಸಿಕಾ ಮೇತ್ತಾ, ಬಾಹುಸಚ್ಚಂ ಉಭಯಾನಿ.

ಕಾಲಭೂತೇನ ಸಣ್ಹೇನ, ಅತ್ಥಮೇತ್ತೇನ ಚೋದಯೇ;

ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಧಮ್ಮೇನ, ತಥಾ ವಾಚಾ [ತಥೇವಾಪಿ (ಸ್ಯಾ.)] ವಿನೋದಯೇ.

ಧಮ್ಮಚೋದಚುದಿತಸ್ಸ, ವಿನೋದೇತಿ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ;

ಕರುಣಾ ಹಿತಾನುಕಮ್ಪಿ, ವುಟ್ಠಾನಪುರೇಕ್ಖಾರತೋ.

ಚೋದಕಸ್ಸ ಪಟಿಪತ್ತಿ, ಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಪಕಾಸಿತಾ;

ಸಚ್ಚೇ ಚೇವ ಅಕುಪ್ಪೇ ಚ, ಚುದಿತಸ್ಸೇವ ಧಮ್ಮತಾತಿ.

ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಕ್ಖನ್ಧಕಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ.