೯. ವಚನಸೋಧನವಣ್ಣನಾ
೫೫-೫೯. ಪದದ್ವಯಸ್ಸ ಅತ್ಥತೋ ಏಕತ್ತೇತಿ ಪದದ್ವಯಸ್ಸ ಏಕತ್ತತ್ಥೇ ಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪರಿಕಪ್ಪವಚನಞ್ಹೇತಂ ದೋಸದಸ್ಸನತ್ಥಂ ‘‘ಏವಂ ಸನ್ತೇ ಅಯಂ ದೋಸೋ’’ತಿ. ತಯಿದಂ ಏಕತ್ತಂ ಉಪಲಬ್ಭತಿ ಏವಾತಿ ಪಚ್ಛಿಮಪದಾವಧಾರಣಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ‘‘ಕೇಹಿಚಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ಕೇಹಿಚಿ ನ ಪುಗ್ಗಲೋ’’ತಿ ಬ್ಯಭಿಚಾರದಸ್ಸನತೋ ಪರೇನ ನ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತನ್ತಿ ಕತ್ವಾ ತಮೇವ ಅಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತತ್ತಂ ವಿಭಾವೇನ್ತೋ ‘‘ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಹೀ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಅವಿಭಜಿತಬ್ಬತನ್ತಿ ‘‘ಉಪಲಬ್ಭತಿ ಚಾ’’ತಿ ಏವಂ ಅವಿಭಜಿತಬ್ಬತಂ. ವಿಭಜಿತಬ್ಬತನ್ತಿ ‘‘ಪುಗ್ಗಲೋ ಚ ತದಞ್ಞಞ್ಚ ಉಪಲಬ್ಭತೀ’’ತಿ ಏವಂ ವಿಭಜಿತಬ್ಬತಂ. ಏತೇನ ‘‘ಪುಗ್ಗಲೋ ಉಪಲಬ್ಭತಿ ಏವಾ’’ತಿ ಪಚ್ಛಿಮಪದಾವಧಾರಣಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ, ನ ‘‘ಪುಗ್ಗಲೋ ಏವ ಉಪಲಬ್ಭತೀ’’ತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತಂ ವಿಭಾಗನ್ತಿ ಯಥಾವುತ್ತಂ ವಿಭಜಿತಬ್ಬಾವಿಭಜಿತಬ್ಬಂ ವಿಭಾಗಂ ವದತೋ ಸಕವಾದಿನೋ, ಅಞ್ಞಸ್ಸ ವಾ ಕಸ್ಸಚಿ. ಏತಸ್ಸಾತಿ ಪರವಾದಿನೋ. ಯಥಾವುತ್ತವಿಭಾಗನ್ತಿ ‘‘ಪುಗ್ಗಲೋ ಉಪಲಬ್ಭತಿ…ಪೇ… ಕೇಹಿಚಿ ನ ಪುಗ್ಗಲೋ’’ತಿ ಏವಂ ಪಾಳಿಯಂ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರಂ ವಿಭಾಗಂ. ಯಥಾಆಪಾದಿತೇನಾತಿ ‘‘ಪುಗ್ಗಲೋ ಉಪಲಬ್ಭತೀತಿ ಪದದ್ವಯಸ್ಸ ಅತ್ಥತೋ ಏಕತ್ತೇ’’ತಿಆದಿನಾ ಆಪಾದಿತಪ್ಪಕಾರೇನ. ನ ಭವಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಯದಿಪಿ ತೇನ ಪುಗ್ಗಲೋ ಉಪಲಬ್ಭತಿ ಏವ ವುಚ್ಚತಿ, ಉಪಲಬ್ಭತೀತಿ ಪನ ಪುಗ್ಗಲೋ ಏವ ನ ವುಚ್ಚತಿ, ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞೋಪಿ, ತಸ್ಮಾ ಯಥಾವುತ್ತೇನ ಪಸಙ್ಗೇನ ನ ಭವಿತಬ್ಬಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಮಗ್ಗಿತಬ್ಬೋ ಏತ್ಥ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ’’ತಿ.
೬೦. ಅತ್ಥತೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ನತ್ಥೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ ಅತ್ತಸುಞ್ಞತಾದಸ್ಸನೇನ ಅನತ್ತಲಕ್ಖಣಸ್ಸ ವಿಹಿತತ್ತಾ.
ವಚನಸೋಧನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.