ಸಮಥಕ್ಖನ್ಧಕಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೨೭೬೦. ಇದಾನಿ ಸಮಥವಿನಿಚ್ಛಯಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ಯೇಸು ಅಧಿಕರಣೇಸು ಸನ್ತೇಸು ಸಮಥೇಹಿ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ತಾನಿ ತಾವ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ವಿವಾದಾಧಾರತಾ’’ತಿಆದಿ. ವಿವಾದಾಧಾರತಾತಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ. ಆಪತ್ತಾಧಾರತಾತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಆಧಾರತಾತಿ ಅಧಿಕರಣಪರಿಯಾಯೋ. ಆಧಾರೀಯತಿ ಅಭಿಭುಯ್ಯತಿ ವೂಪಸಮ್ಮತಿ ಸಮಥೇಹೀತಿ ಆಧಾರೋ, ವಿವಾದೋ ಚ ಸೋ ಆಧಾರೋ ಚಾತಿ ವಿವಾದಾಧಾರೋ, ಸೋ ಏವ ವಿವಾದಾಧಾರತಾ. ಏವಮಾಧಾರಾಧಿಕರಣ-ಸದ್ದಾನಂ ವಿವಾದಾದಿಸದ್ದೇಹಿ ಸಹ ಕಮ್ಮಧಾರಯಸಮಾಸೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಅಧಿಕರೀಯತಿ ಅಭಿಭುಯ್ಯತಿ ವೂಪಸಮ್ಮತಿ ಸಮಥೇಹೀತಿ ಅಧಿಕರಣನ್ತಿ ವಿವಾದಾದಿಚತುಬ್ಬಿಧಮೇವ ಪಾಳಿಯಂ ದಸ್ಸಿತಂ. ಅಯಮತ್ಥೋ ‘‘ಏತೇಸಂ ತು ಚತುನ್ನಮ್ಪಿ, ಸಮತ್ತಾ ಸಮಥಾ ಮತಾ’’ತಿ ವಕ್ಖಮಾನೇನ ವಿಞ್ಞಾಯತಿ.

೨೭೬೧. ಏತಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅಧಿಕರಣಾನಿ ಚ ‘‘ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ವಿವದನ್ತಿ ‘ಧಮ್ಮೋ’ತಿ ವಾ ‘ಅಧಮ್ಮೋ’ತಿ ವಾ’’ತಿ (ಚೂಳವ. ೨೧೫) ಅಟ್ಠಾರಸ ಭೇದಕಾರಕವತ್ಥೂನಿ ಚ ಮಹೇಸಿನಾ ವುತ್ತಾನಿ. ತತ್ಥ ತೇಸು ಚತೂಸು ಅಧಿಕರಣೇಸು ವಿವಾದೋ ಅಧಿಕರಣಸಙ್ಖಾತೋ ಏತಾನಿ ಅಟ್ಠಾರಸ ಭೇದಕರವತ್ಥೂನಿ ನಿಸ್ಸಿತೋ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪವತ್ತೋತಿ ಯೋಜನಾ.

೨೭೬೨. ವಿಪತ್ತಿಯೋ ಚತಸ್ಸೋವಾತಿ ‘‘ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನುವದನ್ತಿ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ ಆಜೀವವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ’’ತಿ (ಚೂಳವ. ೨೧೫) ವುತ್ತಾ ಚತಸ್ಸೋ ವಿಪತ್ತಿಯೋ. ದಿಟ್ಠಾದೀನಂ ಅನುಗನ್ತ್ವಾ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಆದೀಹಿ ವದನಂ ಚೋದನಾ ಅನುವಾದೋ. ಉಪಾಗತೋತಿ ನಿಸ್ಸಿತೋ, ಅನುವಾದೋ ಚತಸ್ಸೋ ವಿಪತ್ತಿಯೋ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪವತ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ತತ್ಥಾ’’ತಿ ಪಠಮಮೇವ ನಿದ್ಧಾರಣಸ್ಸ ವುತ್ತತ್ತಾ ಇಧ ಪುನವಚನೇ ಪಯೋಜನಂ ನ ದಿಸ್ಸತಿ, ‘‘ಸಮ್ಭವಾ’’ತಿ ವಚನಸ್ಸಾಪಿ ನ ಕೋಚಿ ಅತ್ಥವಿಸೇಸೋ ದಿಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಮಾ ‘‘ಆಪತ್ತಾಧಾರತಾ ತತ್ಥ, ಸತ್ತಆಪತ್ತಿಸಮ್ಭವಾ’’ತಿ ಪಾಠೋ ನ ಯುಜ್ಜತಿ, ‘‘ಆಪತ್ತಾಧಾರತಾ ನಾಮ, ಸತ್ತ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಮತಾ’’ತಿ ಪಾಠೋ ಯುತ್ತತರೋ, ಆಪತ್ತಾಧಾರತಾ ನಾಮ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ ನಾಮ ಸತ್ತ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಮತಾ ಸತ್ತ ಆಪತ್ತಿಯೋವ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

೨೭೬೩. ಸಙ್ಘಕಿಚ್ಚಾನಿ ನಿಸ್ಸಾಯಾತಿ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಾದೀನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಾನಿ ಉಪಾದಾಯ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಾಭಿಧಾನಂ ಸಿಯಾ, ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ ನಾಮ ಚತ್ತಾರಿ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಾನೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏತೇಸಂ ತು ಚತುನ್ನಮ್ಪೀತಿ ಏತೇಸಂ ಪನ ಚತುನ್ನಮ್ಪಿ ಅಧಿಕರಣಾನಂ. ಸಮತ್ತಾತಿ ವೂಪಸಮಹೇತುತ್ತಾ. ಸಮಥಾ ಮತಾತಿ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯಾದಯೋ ಸತ್ತ ಅಧಿಕರಣಸಮಥಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ. ಅಧಿಕರಣಾನಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ಸಮ್ಮನ್ತಿ ವಾ ಏತೇಹೀತಿ ‘‘ಸಮಥಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚನ್ತೀತಿ ‘‘ಸಮತ್ತಾ ಸಮಥಾ ಮತಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಮಥ-ಸದ್ದಸ್ಸ ಅನ್ವತ್ಥಂ ದೀಪೇತಿ.

೨೭೬೪-೫. ತೇ ಸರೂಪತೋ ದಸ್ಸೇತುಮಾಹ ‘‘ಸಮ್ಮುಖಾ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ವಿನಯೋ’’ತಿ ಇದಂ ಸಮ್ಮುಖಾದಿಪದೇಹಿ ಪಚ್ಚೇಕಂ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ ‘‘ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೋ ಸತಿವಿನಯೋ ಅಮೂಳ್ಹವಿನಯೋ’’ತಿ. ‘‘ಪಟಿಞ್ಞಾವಿನಯೋ’’ತಿ ಚ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಂ ವುತ್ತಂ. ಸತ್ತಮೋ ವಿನಯೋತಿ ಸಮಥೋ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ. ತಿಣವತ್ಥಾರಕೋತಿ ಇಮೇ ಸತ್ತ ಸಮಥಾ ಬುದ್ಧೇನಾದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನಾ ವುತ್ತಾತಿ ಯೋಜನಾ.

೨೭೬೬. ಚತೂಸು ಅಧಿಕರಣೇಸು ಯಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಯತ್ತಕೇಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮತಿ, ತೇ ಸಙ್ಗಹೇತ್ವಾ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ವಿವಾದೋ’’ತಿಆದಿ.

೨೭೬೭-೯. ‘‘ವಿವಾದೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಉದ್ದಿಟ್ಠಮತ್ಥಂ ನಿದ್ದಿಸನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಛಟ್ಠೇನಾ’’ತಿಆದಿ. ಏತ್ಥ ಏತೇಸು ಚತೂಸು ಅಧಿಕರಣೇಸು, ಸಮಥೇಸು ಚ ಕಿಂ ಕೇನ ಸಮ್ಮತೀತಿ ಚೇ? ವಿವಾದೋ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಛಟ್ಠೇನ ಯೇಭುಯ್ಯಸಿಕಾಯ, ಪಠಮೇನ ಸಮಥೇನ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೇನ ಚಾತಿ ದ್ವೀಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮತಿ. ಯಸ್ಸಾ ಕಿರಿಯಾಯ ಧಮ್ಮವಾದಿನೋ ಬಹುತರಾ, ಏಸಾ ಯೇಭುಯ್ಯಸಿಕಾ. ‘‘ಸಙ್ಘಸಮ್ಮುಖತಾ, ಧಮ್ಮಸಮ್ಮುಖತಾ, ವಿನಯಸಮ್ಮುಖತಾ, ಪುಗ್ಗಲಸಮ್ಮುಖತಾ’’ತಿ (ಚೂಳವ. ೨೨೯, ೨೩೪, ೨೩೬, ೨೩೭, ೨೪೨) ವುತ್ತಾನಂ ಸಙ್ಘಾದೀನಂ ಚತುನ್ನಂ ಸನ್ನಿಧಾನೇನ ವಾ ಗಣಪುಗ್ಗಲೇಹಿ ಸಮಿಯಮಾನಂ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಸಙ್ಘಸಮ್ಮುಖತಂ ವಿನಾ ಇತರೇಹಿ ತೀಹಿ ವಾ ಸಮ್ಮತೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ.

ಏತ್ಥ ಚ ಕಾರಕಸಙ್ಘಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸಾಮಗ್ಗಿವಸೇನ ಸಮ್ಮುಖೀಭಾವೋ ಸಙ್ಘಸಮ್ಮುಖತಾ, ಸಮೇತಬ್ಬಸ್ಸ ವತ್ಥುನೋ ಭೂತತಾ ಧಮ್ಮಸಮ್ಮುಖತಾ, ಯಥಾ ತಂ ಸಮೇತಬ್ಬಂ, ತಥೇವಸ್ಸ ಸಮನಂ ವಿನಯಸಮ್ಮುಖತಾ, ಯೋ ಚ ವಿವದತಿ, ಯೇನ ಚ ವಿವದತಿ, ತೇಸಂ ಉಭಿನ್ನಂ ಅತ್ಥಪಚ್ಚತ್ಥಿಕಾನಂ ಸಮ್ಮುಖೀಭಾವೋ ಪುಗ್ಗಲಸಮ್ಮುಖತಾ.

‘‘ಅನುವಾದೋ ಚತೂಹಿಪೀ’’ತಿ ಉದ್ದಿಟ್ಠಂ ನಿದ್ದಿಸನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಮ್ಮುಖಾ’’ತಿಆದಿ. ಅನುಪುಬ್ಬೇನಾತಿ ಅನುಪಟಿಪಾಟಿಯಾ. ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯಾದೀಹಿ ತೀಹಿಪೀತಿ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯಸತಿವಿನಯಅಮೂಳ್ಹವಿನಯೇಹಿ ತೀಹಿಪಿ. ತಥೇವಾತಿ ಯಥಾ ತೀಹಿ, ತಥಾ ಪಞ್ಚಮೇನ ತಸ್ಸಪಾಪಿಯಸಿಕಾಸಮಥೇನಾಪಿ ಅನುವಾದೋ ಸಮ್ಮತಿ, ಪಗೇವ ಚತೂಹೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಯೋ ಪಾಪುಸ್ಸನ್ನತಾಯ ಪಾಪಿಯೋ ಪುಗ್ಗಲೋ, ತಸ್ಸ ಕತ್ತಬ್ಬತೋ ‘‘ತಸ್ಸಪಾಪಿಯಸಿಕಾ’’ತಿ ಕಮ್ಮಂ ವುಚ್ಚತಿ. ಆಯಸ್ಮತೋ ದಬ್ಬಸ್ಸ ಮಲ್ಲಪುತ್ತಸ್ಸ ವಿಯ ಸತಿವೇಪುಲ್ಲಪ್ಪತ್ತಸ್ಸ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಕತಾ ಅಮೂಲಿಕಾ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಚೋದನಾ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೇನ, ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಾಯ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ದಿನ್ನೇನ ಸತಿವಿನಯೇನ ಚ ಸಮ್ಮತಿ. ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕತಾ ಆಪತ್ತಿಚೋದನಾ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೇನ ಚ ತಥೇವ ದಿನ್ನೇನ ಅಮೂಳ್ಹವಿನಯೇನ ಚ ಸಮ್ಮತಿ. ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಚೋದಿಯಮಾನಸ್ಸ ಅವಜಾನಿತ್ವಾ ಪಟಿಜಾನನಾದಿಂ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಪಾಪಭಿಕ್ಖುನೋ ಬಹುಲಾಪತ್ತಿಚೋದನಾ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೇನ ಚೇವ ತಥೇವ ಪಕತೇನ ತಸ್ಸಪಾಪಿಯಸಿಕಾಕಮ್ಮೇನ ಚ ವೂಪಸಮ್ಮತೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ.

‘‘ಆಪತ್ತಿ ಪನ ತೀಹೇವಾ’’ತಿ ಉದ್ದೇಸಸ್ಸ ನಿದ್ದೇಸಮಾಹ ‘‘ಸಮ್ಮುಖೇನಾ’’ತಿಆದಿ. ಸಮ್ಮುಖೇನ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೇನ, ಪಟಿಞ್ಞಾಯ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣೇನ, ತಿಣವತ್ಥಾರಕೇನ ವಾ ಇಮೇಹಿ ತೀಹಿ ಏವ ಸಮಥೇಹಿ ಸಾ ಆಪತ್ತಿ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ ಉಪಸಮಂ ಯಾತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಏತ್ಥ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಂ ನಾಮ ಆಪತ್ತಿಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೇನ ‘‘ಪಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಆಪತ್ತಿಂ ದೇಸೇನ್ತೇನ ‘‘ಆಮ ಪಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನಂ. ತಿಣವತ್ಥಾರಕಂ ಪನ ಸಯಮೇವ ವಕ್ಖತಿ.

ತೀಹೇವ ಸಮಥೇಹೀತಿ ಏತ್ಥ ಗರುಕಾಪತ್ತಿ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೇನ, ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣೇನ ಚಾತಿ ದ್ವೀಹಿ, ಲಹುಕಾಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಸಙ್ಘೇ ವಾ ಗಣೇ ವಾ ಪುಗ್ಗಲೇ ವಾ ದೇಸನಾಯ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೇನ ಚೇವ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣೇನ ಚ, ಕೋಸಮ್ಬಕಾನಂ ವಿಗ್ಗಹಸದಿಸಂ ಮಹಾವಿಗ್ಗಹಂ ಕರೋನ್ತೇಹಿ ಆಪನ್ನಾ ಅನೇಕವಿಧಾ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಸಚೇ ಹೋನ್ತಿ, ತಾಸು ವಕ್ಖಮಾನಸರೂಪಂ ಥುಲ್ಲವಜ್ಜಾದಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಾ ಸಬ್ಬಾ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೇನ, ತಿಣವತ್ಥಾರಕೇನ ಚ ಸಮ್ಮನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಕಿಚ್ಚಂ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ ಏಕೇನ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೇನೇವ ಸಮ್ಮತೀತಿ ಯೋಜನಾ.

೨೭೭೦. ಯೇಭುಯ್ಯಸಿಕಕಮ್ಮೇತಿ ಏತ್ಥ ನಿಮಿತ್ತತ್ಥೇ ಭುಮ್ಮಂ. ಸಲಾಕಂ ಗಾಹಯೇತಿ ವಿನಿಚ್ಛಯಕಾರಕೇ ಸಙ್ಘೇ ಧಮ್ಮವಾದೀನಂ ಬಹುತ್ತಂ ವಾ ಅಪ್ಪತರತ್ತಂ ವಾ ಜಾನಿತುಂ ವಕ್ಖಮಾನೇನ ನಯೇನ ಸಲಾಕಂ ಗಾಹಾಪೇಯ್ಯ. ಬುಧೋತಿ ‘‘ನ ಛನ್ದಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ…ಪೇ… ಗಹಿತಾಗಹಿತಞ್ಚ ಜಾನಾತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ ಪಞ್ಚಹಿ ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಗೂಳ್ಹೇನಾ’’ತಿಆದಿನಾ ಸಲಾಕಗ್ಗಾಹಪ್ಪಕಾರೋ ದಸ್ಸಿತೋ. ಕಣ್ಣಜಪ್ಪೇನಾತಿ ಏತ್ಥ ಕಣ್ಣೇ ಜಪ್ಪೋ ಯಸ್ಮಿಂ ಸಲಾಕಗ್ಗಾಹಪಯೋಗೇತಿ ವಿಗ್ಗಹೋ. ಏತ್ಥ ಗೂಳ್ಹಸಲಾಕಗ್ಗಾಹೋ ನಾಮ ಧಮ್ಮವಾದಿಸಲಾಕಾ ಚ ಅಧಮ್ಮವಾದಿಸಲಾಕಾ ಚ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಚೀವರಕಣ್ಣೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಸನ್ತಿಕಂ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸಲಾಕಾ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ‘‘ಇತೋ ತವ ರುಚ್ಚನಕಂ ಗಣ್ಹಾಹೀ’’ತಿ ರಹೋ ಠತ್ವಾ ಗಾಹಾಪನಂ. ವಿವಟಕಂ ನಾಮ ಧಮ್ಮವಾದೀನಂ ಬಹುಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇಸು ಜಾನನ್ತೇಸು ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಗಾಹಾಪನಂ. ಕಣ್ಣಜಪ್ಪನಂ ನಾಮ ಏವಮೇವ ಕಣ್ಣಮೂಲೇ ರಹೋ ಠತ್ವಾ ಗಾಹಾಪನಂ.

೨೭೭೧. ಅಲಜ್ಜುಸ್ಸದೇತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಸಙ್ಘೇ’’ತಿ ಸೇಸೋ. ಲಜ್ಜಿಸು ಬಾಲೇಸೂತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ‘‘ಉಸ್ಸದೇಸೂ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ.

೨೭೭೨. ಸಕೇನ ಕಮ್ಮುನಾಯೇವಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಯಂ ಕಿಚ್ಚಂ, ತೇನೇವಾತಿ.

೨೭೭೩-೫. ‘‘ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿಆದಿ ‘‘ಅಲಜ್ಜೀ, ಲಜ್ಜೀ, ಬಾಲೋ’’ತಿ ಜಾನನಸ್ಸ ಹೇತುಭೂತಕಮ್ಮದಸ್ಸನಂ. ದುಚ್ಚಿನ್ತಿತೋತಿ ಅಭಿಜ್ಝಾದಿತಿವಿಧಮನೋದುಚ್ಚರಿತವಸೇನ ದುಟ್ಠು ಚಿನ್ತೇನ್ತೋ. ದುಬ್ಭಾಸೀತಿ ಮುಸಾವಾದಾದಿಚತುಬ್ಬಿಧವಚೀದುಚ್ಚರಿತವಸೇನ ವಚೀದ್ವಾರೇ ಪಞ್ಞತ್ತಾನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಂ ವೀತಿಕ್ಕಮವಸೇನ ದುಟ್ಠು ಭಾಸನಸೀಲೋ. ದುಕ್ಕಟಕಾರಿಕೋತಿ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದಿತಿವಿಧಕಾಯದುಚ್ಚರಿತವಸೇನ ಕಾಯದ್ವಾರೇ ಪಞ್ಞತ್ತಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಂ ವೀತಿಕ್ಕಮವಸೇನ ಕುಚ್ಛಿತಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕರಣಸೀಲೋ. ಇತಿ ಲಕ್ಖಣೇನೇವಾತಿ ಯಥಾವುತ್ತಂ ಅಲಜ್ಜೀಲಜ್ಜೀಬಾಲಲಕ್ಖಣಂ ನಿಗಮೇತಿ.

೨೭೭೬. ‘‘ಯೇಭುಯ್ಯಸಿಕಾ’’ತಿಆದಿಗಾಥಾಹಿ ನಿದ್ದಿಟ್ಠಮೇವ ಅತ್ಥಂ ನಿಗಮೇತುಮಾಹ ‘‘ತಿಧಾ’’ತಿಆದಿ. ತಿಧಾಸಲಾಕಗಾಹೇನಾತಿ ತಿವಿಧಸ್ಸ ಸಲಾಕಗಾಹಸ್ಸ ಅಞ್ಞತರೇನ. ಬಹುಕಾ ಧಮ್ಮವಾದಿನೋ ಯದಿ ಸಿಯುನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಕಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ವಿವಾದಾಧಿಕರಣವೂಪಸಮನ’’ನ್ತಿ ಸೇಸೋ.

೨೭೭೭. ಯೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಲಜ್ಜೀ ಚ ಹೋತಿ ಸಾನುವಾದೋ ಚ ಕಮ್ಮತೋ ಕಾಯಕಮ್ಮತೋ, ವಚೀಕಮ್ಮತೋ ಚ ಅಸುಚಿ ಚ ಸಮ್ಬುದ್ಧಜಿಗುಚ್ಛನೀಯೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೋ ಏವಂವಿಧೋ ಪಾಪಪುಗ್ಗಲೋ ತಸ್ಸ ಪಾಪಿಯಸಿಕಕಮ್ಮಸ್ಸ ಯೋಗೋ ಹೋತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸಾನುವಾದೋತಿ ಏತ್ಥ ಅನುವಾದೋ ನಾಮ ಚೋದನಾ, ಸಹ ಅನುವಾದೇನ ವತ್ತತೀತಿ ಸಾನುವಾದೋ, ಪಾಪಗರಹಿತಪುಗ್ಗಲೇಹಿ ಕಾತಬ್ಬಚೋದನಾಯ ಅನುರೂಪೋತಿ ಅತ್ಥೋ.

೨೭೭೮-೯. ಭಣ್ಡನೇತಿ ಕಲಹಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ. ಕಲಹೇತಿ ಕಾಯವಚೀದ್ವಾರಪ್ಪವತ್ತೇ ಹತ್ಥಪರಾಮಸಾದಿಕೇ ಕಲಹೇ ಚ. ವಿವಾದಮ್ಹಿ ಅನಪ್ಪಕೇತಿ ಬಹುವಿಧೇ ವಿವಾದೇ ಜಾತೇ. ಬಹುಅಸ್ಸಾಮಣೇ ಚಿಣ್ಣೇತಿ ಸಮಣಾನಂ ಅನನುಚ್ಛವಿಕೇ ನಾನಪ್ಪಕಾರೇ ಕಾಯಿಕವಾಚಸಿಕವೀತಿಕ್ಕಮೇ ಚ ಕತೇ. ಅನಗ್ಗೇತಿ ಅನನ್ತೇ. ಭಸ್ಸಕೇತಿ ಕುಚ್ಛಿತೇ ಅಮನಾಪವಚನೇ ಚಿಣ್ಣೇತಿ ಯೋಜನಾ, ಭಾಸಿತೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಗವೇಸನ್ತನ್ತಿ ಗವೇಸಿಯಮಾನಂ, ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣನ್ತಿ ಸೇಸೋ. ವಾಳನ್ತಿ ಚಣ್ಡಂ. ಕಕ್ಖಳನ್ತಿ ಆಸಜ್ಜಂ. ಕಾತಬ್ಬನ್ತಿ ವೂಪಸಮೇತಬ್ಬಂ.

೨೭೮೦-೨. ಯಥಾ ಚ ವೂಪಸಮ್ಮತಿ, ತಥಾ ತಿಣವತ್ಥಾರಕೇ ಸುದ್ಧೋ ಹೋತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

ಥುಲ್ಲವಜ್ಜನ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಞ್ಚೇವ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಞ್ಚ. ಗಿಹೀಹಿ ಪಟಿಸಂಯುತನ್ತಿ ಗಿಹೀನಂ ಜಾತಿಆದೀಹಿ ಪಾಳಿಯಾ ಆಗತೇಹಿ ದಸಹಿ ಅಕ್ಕೋಸವತ್ಥೂಹಿ, ಅಟ್ಠಕಥಾಗತೇಹಿ ಚ ತದಞ್ಞೇಹಿ ಅಕ್ಕೋಸವತ್ಥೂಹಿ ಖುಂಸನವಮ್ಭನಪಚ್ಚಯಾ ಚ ಧಮ್ಮಿಕಪಟಿಸ್ಸವಸ್ಸ ಅಸಚ್ಚಾಪನಪಚ್ಚಯಾ ಚ ಆಪನ್ನಾಪತ್ತಿಂ. ಏಸಾ ಏವ ಹಿ ಆಪತ್ತಿ ಗಿಹಿಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ ನಾಮ ಪರಿವಾರೇ ‘‘ಅತ್ಥಿ ಗಿಹಿಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ, ಅತ್ಥಿ ನಗಿಹಿಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ’’ತಿ ದುಕಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ‘‘ಗಿಹಿಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾತಿ ಸುಧಮ್ಮತ್ಥೇರಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ, ಯಾ ಚ ಧಮ್ಮಿಕಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸವಸ್ಸ ಅಸಚ್ಚಾಪನೇ ಆಪತ್ತಿ. ಅವಸೇಸಾ ನಗಿಹಿಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ’’ತಿ (ಪರಿ. ಅಟ್ಠ. ೩೨೧) ವಚನತೋ.

ಸುಧಮ್ಮತ್ಥೇರಸ್ಸ ಆಪತ್ತೀತಿ ಚ ತೇನ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಗಹಪತಿನೋ ಜಾತಿಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಖುಂಸನವಮ್ಭನಪಚ್ಚಯಾ ಆಪನ್ನಾ ಓಮಸವಾದಸಿಕ್ಖಾಪದವಿಭಾಗಗತಾ ದುಕ್ಕಟಾಪತ್ತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾ. ಇದಞ್ಚ ಉಪಲಕ್ಖಣಮತ್ತಂ, ತಸ್ಮಾ ಇತರೇಹಿಪಿ ಅಕ್ಕೋಸವತ್ಥೂಹಿ ಗಿಹಿಂ ಖುಂಸೇನ್ತಾನಂ ವಮ್ಭೇನ್ತಾನಂ ಇತರೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಾ ಆಪತ್ತಿ ಗಿಹಿಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾವಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ತಥಾ ಆಪನ್ನಂ ಆಪತ್ತಿಂ ದೇಸಾಪೇನ್ತೇನ ದಸ್ಸನೂಪಚಾರಂ ಅವಿಜಹಾಪೇತ್ವಾ ಸವನೂಪಚಾರಂ ಜಹಾಪೇತ್ವಾ ಏಕಂಸೇ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಉಕ್ಕುಟಿಕಂ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾಪೇತ್ವಾ ಸಾ ಆಪತ್ತಿ ದೇಸಾಪೇತಬ್ಬಾ.

ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಿಕನ್ತಿ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮೇ ನಿಯುತ್ತೋ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಿಕೋ, ತಂ, ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ‘‘ಯೇ ಪನ ‘ನ ಮೇತಂ ಖಮತೀ’ತಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೀ’’ತಿ (ಚೂಳವ. ಅಟ್ಠ. ೨೧೪) ಯೇ ಪುಗ್ಗಲಾ ದಸ್ಸಿತಾ, ತೇಸಮಞ್ಞತರಸ್ಸೇವ ಗಹಣಂ.

ಯೋತಿ ಭಣ್ಡನಕಾರಕೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಮಹನ್ತಂ ವಿಗ್ಗಹಂ ಕತ್ವಾ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಆಪನ್ನೋ ಯೋ ಭಿಕ್ಖು. ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ತಿಣವತ್ಥಾರಕಸಮಥಕಾರಕೇ ಭಿಕ್ಖುಸಮೂಹೇ. ನ ಹೋತೀತಿ ಛನ್ದಂ ದತ್ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಪರಿಸಂ ಅನಾಗತತ್ತಾ ನ ಸಂವಿಜ್ಜತಿ. ತಞ್ಚ ಠಪೇತ್ವಾತಿ ಯೋಜನಾ.

ತಿಣವತ್ಥಾರಕೇ ಕತೇ ಸತಿ ಯಾವ ಉಪಸಮ್ಪದಮಾಳತೋ ಪಭುತಿ ಆಪನ್ನಾಯ ಸೇಸಾಯ ಆಪತ್ತಿಯಾ ನಿರಾಪತ್ತಿ ಹುತ್ವಾ ಸುದ್ಧೋ ಹೋತಿ ಸಙ್ಘೋತಿ ಯೋಜನಾ.

ಸಮಥಕ್ಖನ್ಧಕಕಥಾವಣ್ಣನಾ.