ವಿನಯವಿನಿಚ್ಛಯ-ಟೀಕಾ (ದುತಿಯೋ ಭಾಗೋ)

ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೧೮೩೦-೧. ಏವಂ ನಾತಿಸಙ್ಖೇಪವಿತ್ಥಾರನಯೇನ ದ್ವೇನವುತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾನಿ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ತದನನ್ತರಂ ನಿದ್ದಿಟ್ಠೇ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯೇ ದಸ್ಸೇತುಮಾಹ ‘‘ಯೋ ಚನ್ತರಘರ’’ನ್ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಅನ್ತರಘರನ್ತಿ ರಥಿಕಾದಿಮಾಹ. ಯಥಾಹ ‘‘ಅನ್ತರಘರಂ ನಾಮ ರಥಿಕಾ ಬ್ಯೂಹಂ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ ಘರ’’ನ್ತಿ.

ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಅನ್ತರಘರಂ ಪವಿಟ್ಠಾಯ ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಹತ್ಥತೋ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಖಾದನಂ, ಭೋಜನಮ್ಪಿ ವಾ ಸಹತ್ಥಾ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ, ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಗಹಣೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ಭೋಗೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ ಸಿಯಾತಿ ಯೋಜನಾ.

ಇತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಚತಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ಉಪ್ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಪೋತ್ಥಕೇಸು ಲಿಖಿತಾ, ತಾಸಂ ಅಯಂ ಪಟಿಪಾಟಿ – ‘‘ಏತ್ಥನ್ತರಘರ’’ನ್ತಿ ತತಿಯಾ, ‘‘ತಸ್ಮಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ’’ತಿ ಚತುತ್ಥೀ, ‘‘ರಥಿಕಾದೀಸೂ’’ತಿ ಪಞ್ಚಮೀ, ‘‘ರಥಿಕಾಯಪಿ ವಾ’’ತಿ ಛಟ್ಠೀ. ಪಟಿಪಾಟಿ ಪನಾಯಂ ಮಾತಿಕಟ್ಠಕಥಕ್ಕಮೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಇಮಾಯ ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ತಾಸಂ ಅತ್ಥವಣ್ಣನಾ ಹೋತಿ –

೧೮೩೨-೩. ಪುರಿಮಗಾಥಾದ್ವಯೇನ ಪದಭಾಜನಾಗತಸಾಮಞ್ಞವಿನಿಚ್ಛಯಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಅಟ್ಠಕಥಾಗತಂ ವಿಸೇಸಂ ದಸ್ಸೇತುಮಾಹ ‘‘ಏತ್ಥಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಏತ್ಥಾತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪಠಮಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದೇ. ತಸ್ಸಾತಿ ಅಞ್ಞಾತಿಕಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ. ವಾಕ್ಯತೋತಿ ‘‘ಅನ್ತರಘರಂ ಪವಿಟ್ಠಾಯಾ’’ತಿ ವಚನತೋ. ಹಿ-ಸದ್ದೋ ಹೇತುಮ್ಹಿ. ಯಸ್ಮಾ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಠಿತಟ್ಠಾನಂ ನಪ್ಪಮಾಣನ್ತಿ ಅಟ್ಠಕಥಾಯ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೫೫೩) ವಣ್ಣಿತಂ, ತಸ್ಮಾ ಆರಾಮಾದೀಸು ಠತ್ವಾ ದೇನ್ತಿಯಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಹತ್ಥತೋ ವೀಥಿಆದೀಸು ಠತ್ವಾ ಯೋ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ ಚೇ, ಏವಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹತೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ನ ದೋಸೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಪರಿಭೋಗಸ್ಸ ಪಟಿಗ್ಗಹಣಮೂಲಕತ್ತಾ ನ ದೋಸೋ. ‘‘ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹತೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪರಿಭೋಗೇ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಾಭಾವೋ ಚ ದೀಪಿತೋ ಹೋತಿ.

೧೮೩೪. ಸಚೇ ಭಿಕ್ಖುನೀ ರಥಿಕಾದೀಸು ಠತ್ವಾ ಭೋಜನಂ ದೇತಿ, ಭಿಕ್ಖು ಅನ್ತರಾರಾಮೇ ಠತ್ವಾ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ ಚೇ, ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಗಾಥಾಬನ್ಧವಸೇನ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿ ಭೋಜನ’’ನ್ತಿ ರಸ್ಸತ್ತಂ. ಆಪತ್ತೀತಿ ಚ ಪಟಿಗ್ಗಹಣಪರಿಭೋಗೇಸು ದುಕ್ಕಟಪಾಟಿದೇಸನೀಯಾಪತ್ತಿಯೋ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ.

೧೮೩೫. ರಥಿಕಾದೀಸು ಠತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಭೋಜನಂ ದೇತಿ ಚೇ, ತಂ ರಥಿಕಾಯಪಿ ವಾ…ಪೇ… ಅಯಂ ನಯೋತಿ ಯೋಜನಾ. ತತ್ಥ ರಥಿಕಾತಿ ರಚ್ಛಾ. ಬ್ಯೂಹನ್ತಿ ಅನಿಬ್ಬಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಠಿತಾ ಗತಪಚ್ಚಾಗತರಚ್ಛಾ. ಸನ್ಧಿ ನಾಮ ಘರಸನ್ಧಿ. ಸಿಙ್ಘಾಟಕನ್ತಿ ಚತುಕ್ಕೋಣಂ ವಾ ತಿಕೋಣಂ ವಾ ಮಗ್ಗಸಮೋಧಾನಟ್ಠಾನಂ. ಅಯಂ ನಯೋತಿ ‘‘ಆಪತ್ತೀ’’ತಿ ಅನನ್ತರಗಾಥಾಯ ವುತ್ತನಯೋ.

೧೮೩೭. ಆಮಿಸೇನ ಅಸಮ್ಭಿನ್ನರಸಂ ಸನ್ಧಾಯ ಇದಂ ದುಕ್ಕಟಂ ಭಾಸಿತಂ. ಆಮಿಸೇನ ಸಮ್ಭಿನ್ನೇ ಏಕರಸೇ ಯಾಮಕಾಲಿಕಾದಿಮ್ಹಿ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಾಪತ್ತಿ ಸಿಯಾತಿ ಯೋಜನಾ.

೧೮೩೮. ಏಕತೋಉಪಸಮ್ಪನ್ನಹತ್ಥತೋತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ಹತ್ಥತೋ. ಯಥಾಹ ‘‘ಏಕತೋಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೫೫೩). ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ಪನ ಯಥಾವತ್ಥುಕಮೇವಾತಿ.

೧೮೩೯. ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ಞಾತಿಕಸಞ್ಞಿಸ್ಸ, ತಥೇವ ವಿಮತಿಸ್ಸ ಚ ದುಕ್ಕಟನ್ತಿ ಯೋಜನಾ.

೧೮೪೦. ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ದಾಪೇನ್ತಿಯಾ ಭೂಮಿಯಾ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ದದಮಾನಾಯ ವಾ ಅನ್ತರಾರಾಮಾದೀಸು ಠತ್ವಾ ದೇನ್ತಿಯಾ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹತೋ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಅನ್ತರಾರಾಮಾದೀಸೂತಿ ಏತ್ಥ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯತಿತ್ಥಿಯಸೇಯ್ಯಾಪಟಿಕ್ಕಮನಾದಿಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಪಟಿಕ್ಕಮನಂ ನಾಮ ಭೋಜನಸಾಲಾ.

೧೮೪೧. ಗಾಮತೋ ಬಹಿ ನೀಹರಿತ್ವಾ ದೇತೀತಿ ಯೋಜನಾ.

೧೮೪೨. ಹತ್ಥತೋತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಗಹಣೇ’’ತಿ ಸೇಸೋ. ತಥಾತಿ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಂ ಇದಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಏಳಕಲೋಮೇನ ಸಮಂ ಮತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ.

ಪಠಮಪಾಟಿದೇಸನೀಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ.

೧೮೪೩-೪. ಅವುತ್ತೇತಿ ವಕ್ಖಮಾನನಯೇನ ಅವುತ್ತೇ. ಏಕೇನಪಿ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಪಸಕ್ಕಾತಿ ಅಪಗಚ್ಛ. ಆದಿ-ಅತ್ಥವಾಚಿನಾ ಇತಿ-ಸದ್ದೇನ ‘‘ಅಪಸಕ್ಕ ತಾವ, ಭಗಿನಿ, ಯಾವ ಭಿಕ್ಖೂ ಭುಞ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ ವಾಕ್ಯಸೇಸೋ ಸಙ್ಗಹಿತೋತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಇಮಿನಾ ಅಪಸಾದನಾಕಾರೋ ಸನ್ದಸ್ಸಿತೋ. ‘‘ಏಕೇನಪಿ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅವಕಂಸೋ ದಸ್ಸಿತೋ. ಉಕ್ಕಂಸೋ ಪನ ‘‘ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಅಪಸಾದೇತಬ್ಬಾ’’ತಿ ಪಾಳಿತೋಪಿ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ‘‘ಆಮಿಸ’’ನ್ತಿ ಸಾಮಞ್ಞವಚನೇಪಿ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭೋಜನಾನಂ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸೇವ ಗಹಣಂ. ಯಥಾಹ ‘‘ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭೋಜನಾನಂ ಅಞ್ಞತರೇನಾ’’ತಿ. ಭೋಗೇತಿ ಚ ಏಕತೋಉಪಸಮ್ಪನ್ನನ್ತಿ ಚ ವುತ್ತತ್ಥಮೇವ.

೧೮೪೫. ತಥೇವಾತಿ ದುಕ್ಕಟಂ. ತತ್ಥಾತಿ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ.

೧೮೪೬. ಅತ್ತನೋ ಭತ್ತೇ ದಿನ್ನೇಪಿ ಇಮಿನಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಪುರಿಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಪನ ಆಪತ್ತಿಸಮ್ಭವಾ ‘‘ನ ದೇತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಯಥಾಹ ‘‘ಅತ್ತನೋ ಭತ್ತಂ ದಾಪೇತಿ, ನ ದೇತೀತಿ ಏತ್ಥ ಸಚೇಪಿ ಅತ್ತನೋ ಭತ್ತಂ ದೇತಿ, ಇಮಿನಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಅನಾಪತ್ತಿಯೇವ, ಪುರಿಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಆಪತ್ತೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೫೫೮). ತಥಾತಿ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಉಭಯಸಿಕ್ಖಾಪದೇಹಿಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿಂ ದಸ್ಸೇತುಮಾಹ ‘‘ಪದೇತಿ ಚೇ’’ತಿ. ಯಥಾಹ ‘‘ಅಞ್ಞೇಸಂ ಭತ್ತಂ ದೇತಿ, ನ ದಾಪೇತೀತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಸಚೇಪಿ ದಾಪೇಯ್ಯ, ಇಮಿನಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಆಪತ್ತಿ ಭವೇಯ್ಯ, ದೇನ್ತಿಯಾ ಪನ ನೇವ ಇಮಿನಾ, ನ ಪುರಿಮೇನ ಆಪತ್ತೀ’’ತಿ.

೧೮೪೭. ಭಿಕ್ಖುನೀ ಯಂ ನ ದಿನ್ನಂ, ತಂ ದಾಪೇತಿ, ಯತ್ಥ ವಾ ನ ದಿನ್ನಂ, ತತ್ಥ ದಾಪೇತಿ, ತಮ್ಪಿ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಮಿತ್ತಾಮಿತ್ತಾನಂ ಸಮಂ ದಾಪೇತಿ, ತತ್ಥಾಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ.

೧೮೪೮. ಸಿಕ್ಖಮಾನಾ ವಾ ಸಾಮಣೇರಿಕಾ ವಾ ‘‘ಇಧ ಸೂಪಂ ದೇಥ, ಓದನಂ ದೇಥಾ’’ತಿ ವೋಸಾಸನ್ತೀ ವಿಧಾನಂ ಕರೋನ್ತೀ ಠಿತಾ, ತಂ ಅನಪಸಾದೇನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಪಞ್ಚೇವ ಭೋಜನಾನಿ ವಿನಾ ಅಞ್ಞಂ ವೋಸಾಸನ್ತಿಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಅನಪಸಾದೇನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅನಪಸಾದೇನ್ತಸ್ಸ ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದಿನೋಪಿ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ.

೧೮೪೯. ಸಮುಟ್ಠಾನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಇಮಸ್ಸಾ’’ತಿ ಸೇಸೋ. ಭೋಜನಂ ಕಿರಿಯಂ, ವೋಸಾಸನ್ತಿಯಾ ಅನಿವಾರಣಂ ಅಕಿರಿಯನ್ತಿ ಏವಮಿದಂ ಕ್ರಿಯಾಕ್ರಿಯಂ.

ದುತಿಯಪಾಟಿದೇಸನೀಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ.

೧೮೫೦-೧. ಸೇಕ್ಖನ್ತಿ ಸಮ್ಮತೇತಿ ‘‘ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತಂ ನಾಮ ಕುಲಂ ಯಂ ಕುಲಂ ಸದ್ಧಾಯ ವಡ್ಢತಿ, ಭೋಗೇನ ಹಾಯತಿ, ಏವರೂಪಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ಞತ್ತಿದುತಿಯೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮುತಿ ದಿನ್ನಾ ಹೋತೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೫೬೭) ವುತ್ತಂ ಇದಂ ಕುಲಂ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತಂ ನಾಮ. ತೇನಾಹ ‘‘ಲದ್ಧಸಮ್ಮುತಿಕೇ ಕುಲೇ’’ತಿ. ಲದ್ಧಾ ಸಮ್ಮುತಿ ಯೇನಾತಿ ವಿಗ್ಗಹೋ. ಘರೂಪಚಾರಂ ಓಕ್ಕನ್ತೇ ನಿಮನ್ತಿತೋಪಿ ಅನಿಮನ್ತಿತೋವ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಘರೂಪಚಾರೋಕ್ಕಮನಾ ಪುಬ್ಬೇವಾ’’ತಿ. ಯಥಾಹ ‘‘ಅನಿಮನ್ತಿತೋ ನಾಮ ಅಜ್ಜತನಾಯ ವಾ ಸ್ವಾತನಾಯ ವಾ ಅನಿಮನ್ತಿತೋ, ಘರೂಪಚಾರಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತೇ ನಿಮನ್ತೇತಿ, ಏಸೋ ಅನಿಮನ್ತಿತೋ ನಾಮಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೫೬೭).

‘‘ಅಗಿಲಾನೋ ನಾಮ ಯೋ ಸಕ್ಕೋತಿ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತು’’ನ್ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖಾಯ ಚರಿತುಂ ಸಮತ್ಥೋ ಅಗಿಲಾನೋ ನಾಮ. ಗಹೇತ್ವಾತಿ ಸಹತ್ಥಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ. ‘‘ಆಮಿಸ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಯಥಾಹ ‘‘ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಸಹತ್ಥಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೫೬೭). ಗಹಣೇತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಆಹಾರತ್ಥಾಯಾ’’ತಿ ಸೇಸೋ.

೧೮೫೩. ತತ್ಥಾತಿ ಅಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತೇ ಕುಲೇ. ತಥೇವ ಪರಿದೀಪಿತನ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಂ ಪರಿದೀಪಿತಂ.

೧೮೫೪. ನಿಮನ್ತಿತಸ್ಸ ವಾತಿ ಏತ್ಥ ವಾ-ಸದ್ದೇನ ನಿಮನ್ತಿತಸ್ಸ ಅವಸೇಸಂ ಗಣ್ಹಾತಿ. ಯಥಾಹ ‘‘ನಿಮನ್ತಿತಸ್ಸ ವಾ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ವಾ ಸೇಸಕಂ ಭುಞ್ಜತೀ’’ತಿ. ಅಞ್ಞೇಸಂ ಭಿಕ್ಖಾ ತತ್ಥ ದೀಯತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತೇ ಕುಲೇ.

೧೮೫೫. ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚೀತಿ ಆಸನಸಾಲಾದೀಸು ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ. ನಿಚ್ಚಭತ್ತಾದಿಕೇ ವಾಪೀತಿ ಏತ್ಥ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಸಲಾಕಭತ್ತಪಕ್ಖಿಕಉಪೋಸಥಿಕಪಾಟಿಪದಿಕಭತ್ತಾನಂ ಗಹಣಂ.

೧೮೫೬. ದ್ವಾರೇತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಠಪೇತ್ವಾ’’ತಿ ಸೇಸೋ. ಸಮ್ಪತ್ತೇತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಪಚ್ಛಾ’’ತಿ ಸೇಸೋ. ಯಥಾಹ ‘‘ಸಚೇಪಿ ಅನಾಗತೇ ಭಿಕ್ಖುಮ್ಹಿ ಪಠಮಂಯೇವ ನೀಹರಿತ್ವಾ ದ್ವಾರೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಸಮ್ಪತ್ತಸ್ಸ ದೇನ್ತಿ, ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೫೬೯).

೧೮೫೭. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಾ(ಪಆಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೫೬೯) ಗತವಿನಿಚ್ಛಯಂ ದಸ್ಸೇತುಮಾಹ ‘‘ಭಿಕ್ಖು’’ನ್ತಿಆದಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನೇಳಕೂಪಮನ್ತಿ ಸಮುಟ್ಠಾನತೋ ಏಳಕಲೋಮಸಿಕ್ಖಾಪದಸದಿಸನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ತತಿಯಪಾಟಿದೇಸನೀಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ.

೧೮೫೮-೯. ‘‘ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ, ಏತಂ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ನಾಮಾ’’ತಿ ವಚನತೋ ಚ ಇಧಾಪಿ ‘‘ಸಹಧಮ್ಮಿಕಞಾಪಿತ’’ನ್ತಿ ವಕ್ಖಮಾನತ್ತಾ ಚ ಅಗಹಟ್ಠ-ಸದ್ದೇನ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾನಂ ಗಹಣಂ. ವುತ್ತಮೇವ ನಯಂ ವೋಹಾರನ್ತರೇನ ದಸ್ಸೇತುಮಾಹ ‘‘ಇತ್ಥಿಯಾ ಪುರಿಸೇನ ವಾ’’ತಿ. ‘‘ಯಾನಿ ಖೋ ಪನ ತಾನಿ ಆರಞ್ಞಕಾನಿ ಸೇನಾಸನಾನೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೫೭೩) ವಚನತೋ ಆರಾಮನ್ತಿ ಆರಞ್ಞಕಾರಾಮಮಾಹ. ಸಚೇ ಏವಮಾರೋಚಿತಂ ಪಟಿಸಂವಿದಿತನ್ತಿ ಹಿ ವುತ್ತಂ ಪದಭಾಜನೇತಿ (ಪಾಚಿ. ೫೭೩) ಯೋಜನಾ. ಪಟಿಸಂವಿದಿತನ್ತಿ ಪಗೇವ ನಿವೇದಿತಂ.

೧೮೬೦. ಪಚ್ಛಾ ಯಥಾರೋಚಿತಂ ತಮೇವ ವಾ ತಸ್ಸ ಚ ಪರಿವಾರಂ ಕತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಬಹುಂ ವಾ ಆಹರೀಯತು, ತಮ್ಪಿ ಪಟಿಸಂವೇದಿತಂ ನಾಮಾತಿ ಯೋಜನಾ.

೧೮೬೧. ಯಾಗುಯಾ ವಿದಿತಂ ಕತ್ವಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ’’ತಿ ಇದಂ ಸಾಮತ್ಥಿಯಾ ಲಬ್ಭತಿ. ಇದಮ್ಪಿ ವಿದಿತಂ ಕುರುನ್ದಿಯಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ.

೧೮೬೨. ಪನಾತಿ ಅಪಿ-ಸದ್ದತ್ಥೋ. ಅಞ್ಞಾನಿಪಿ ಕುಲಾನೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಏತ್ಥ ‘‘ಅಸುಕಂ ನಾಮ ಕುಲಂ ಪಟಿಸಂವೇದಿತಂ ಕತ್ವಾ ಖಾದನೀಯಾದೀನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಸುತ್ವಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೫೭೩) ಅಟ್ಠಕಥಾಸೇಸೋ. ತೇನಾತಿ ಕತಪಟಿಸಂವೇದಿತೇನ. ತಮ್ಪಿ ಚ ಸಬ್ಬಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಯೋಜನಾ.

೧೮೬೩. ಏವಂ ಯಂ ಅನಾರೋಚಿತನ್ತಿ ‘‘ಆರಾಮಂ ವಾ ಉಪಚಾರಂ ವಾ ಪವಿಸಿತ್ವಾ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಯಂ ಪಠಮಂ ಅನಿವೇದಿತಂ. ‘‘ಏವ’’ನ್ತಿ ಇದಂ ‘‘ಯಂ ಆರಾಮಮನಾಭತ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾಪಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ. ಏವನ್ತಿ ‘‘ತಸ್ಸ ಪರಿವಾರಂ ಕತ್ವಾ’’ತಿಆದಿನಾ ಪಕಾರೇನ. ‘‘ತಂ ಅಸಂವಿದಿತಂ ನಾಮಾ’’ತಿ ಇದಂ ‘‘ಸಹಧಮ್ಮಿಕಞಾಪಿತ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾಪಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ. ಯಥಾಹ ‘‘ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ, ಏತಂ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ನಾಮಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೫೭೩). ಅಟ್ಠಕಥಾಯಞ್ಚ ‘‘ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಪಟಿಸಂವಿದಿತನ್ತಿ ಪಞ್ಚಸು ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇಸು ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಪೇಸೇತ್ವಾ ‘ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಆಹರಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ಕತಮ್ಪಿ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತಮೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೫೭೩) ವುತ್ತಂ.

೧೮೬೪. ಕಾರಾಪೇತ್ವಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಪಟಿಸಂವಿದಿತ’’ನ್ತಿ ಸೇಸೋ.

೧೮೬೫. ಭಿಕ್ಖುನಾ ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಗಹೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಏವಮಕತ್ವಾತಿ ‘‘ಬಹಿಆರಾಮಂ ಪೇಸೇತ್ವಾ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತವಿಧಾನಂ ಅಕತ್ವಾ. ಉಪಚಾರತೋತಿ ಏತ್ಥ ಭುಮ್ಮತ್ಥೇ ತೋ-ಪಚ್ಚಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

೧೮೬೮. ‘‘ಪಟಿಸಂವಿದಿತೇ’’ತಿಆದೀನಂ ಪದಾನಂ ‘‘ಅನಾಪತ್ತೇ ವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪಟಿಸಂವಿದಿತೇತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಗಿಲಾನಸ್ಸಾ’’ತಿ ಸೇಸೋ. ಪಟಿಸಂವಿದಿತೇ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಗಿಲಾನಸ್ಸಾಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತೇಪಿ ತಸ್ಸ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಸ್ಸ ಅವಸೇಸಕೇ ವಾ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಅವಸೇಸಕೇ ವಾ ಅನಾಪತ್ತಿ ಏವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಯಥಾಹ ಅನಾಪತ್ತಿವಾರೇ ‘‘ಪಟಿಸಂವಿದಿತಸ್ಸ ವಾ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ವಾ ಸೇಸಕಂ ಭುಞ್ಜತೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೫೭೫). ಬಹಾರಾಮೇ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಅನ್ತೋಯೇವ ಭುಞ್ಜತೋ ಅಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಗಹೇತ್ವಾ ವಾತಿ ಏತ್ಥ ವಾ-ಸದ್ದೋ ‘‘ತಸ್ಸಾ’’ತಿಆದೀಸುಪಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ.

೧೮೬೯. ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಆರಞ್ಞಕಾರಾಮೇ. ಖಾದತೋ ಅನಾಪತ್ತಿ ಏವಾತಿ ಯೋಜನಾ, ತತ್ಥ ‘‘ಅಞ್ಞೇನ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಕತ್ವಾ ದಿನ್ನಾನೀ’’ತಿ ಸೇಸೋ.

ಚತುತ್ಥಪಾಟಿದೇಸನೀಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ.

ಇತಿ ವಿನಯತ್ಥಸಾರಸನ್ದೀಪನಿಯಾ ವಿನಯವಿನಿಚ್ಛಯವಣ್ಣನಾಯ

ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಸೇಖಿಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೧೮೭೦. ಏವಂ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯವಿನಿಚ್ಛಯಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ತದನನ್ತರಂ ಉದ್ದಿಟ್ಠಾನಂ ಸೇಖಿಯಾನಂ ವಿನಿಚ್ಛಯಂ ದಸ್ಸೇತುಮಾಹ ‘‘ಯೋ ಅನಾದರಿಯೇನೇವಾ’’ತಿಆದಿ. ಯೋತಿ ಥೇರೋ ವಾ ನವೋ ವಾ ಮಜ್ಝಿಮೋ ವಾ. ಏತ್ಥ ಅನಾದರಿಯಂ ನಾಮ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಆಪತ್ತಿಆಪಜ್ಜನಂ, ನಿವಾಸನಾದಿವತ್ಥಸ್ಸ ಉಗ್ಗಹಣೇ ನಿರುಸ್ಸಾಹಞ್ಚ. ಪಚ್ಛತೋಪಿ ವಾತಿ ಏತ್ಥ ವಾ-ಸದ್ದೇನ ‘‘ಪಸ್ಸತೋಪಿ ವಾ’’ತಿ ಇದಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ತಸ್ಸ ಚಾತಿ ಏತ್ಥ ಚ-ಸದ್ದೋ ವಕ್ಖಮಾನಸಮುಚ್ಚಯೋ.

೧೮೭೧. ನ ಕೇವಲಂ ವುತ್ತನಯೇನ ನಿವಾಸೇನ್ತಸ್ಸೇವ ಹೋತಿ, ಖನ್ಧಕಾಗತಹತ್ಥಿಸೋಣ್ಡಾದಿಆಕಾರೇನಾಪಿ ನಿವಾಸೇನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಹತ್ಥಿಸೋಣ್ಡಾದೀ’’ತಿಆದಿ. ಹತ್ಥಿಸೋಣ್ಡಾದಿನಿವಾಸನಂ ಪರತೋ ಖುದ್ದಕವತ್ಥುಕ್ಖನ್ಧಕೇ (ಚೂಳವ. ೨೮೦) ಆವಿ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಪರಿಮಣ್ಡಲನ್ತಿ ಸಮನ್ತತೋ ಮಣ್ಡಲಂ ಕತ್ವಾ. ವತ್ಥಬ್ಬನ್ತಿ ನಿವತ್ಥಬ್ಬಂ ನಿವಾಸೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೮೭೨. ಜಾಣುಮಣ್ಡಲತೋ ಹೇಟ್ಠಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಜಙ್ಘಟ್ಠಿಸೀಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯಾ’’ತಿ ಸೇಸೋ. ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಪ್ಪಮಾಣಕನ್ತಿ ವಡ್ಢಕಿಅಙ್ಗುಲೇನ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಮತ್ತನ್ತಿ ಆಚರಿಯಾ. ‘‘ಯೋ ಪನ ಸುಕ್ಖಜಙ್ಘೋ ವಾ ಮಹಾಪಿಣ್ಡಿಕಮಂಸೋ ವಾ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಸಾರುಪ್ಪತ್ಥಾಯ ಜಾಣುಮಣ್ಡಲತೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಾಧಿಕಮ್ಪಿ ಓತಾರೇತ್ವಾ ನಿವಾಸೇತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೫೭೬) ಅಟ್ಠಕಥಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಿತುಮಾಹ ‘‘ತತೋ ಊನಂ ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ.

೧೮೭೩. ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಅಪರಿಮಣ್ಡಲಂ ನಿವಾಸೇನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಏವಮುಪರಿಪಿ. ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚಾತಿ ‘‘ಅಪರಿಮಣ್ಡಲಂ ನಿವಾಸೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಏವಂ ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚ, ಅಥ ಖೋ ‘‘ಪರಿಮಣ್ಡಲಂಯೇವ ನಿವಾಸೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವಿರಜ್ಝಿತ್ವಾ ಅಪರಿಮಣ್ಡಲಂ ನಿವಾಸೇನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅಸತಿಸ್ಸಾಪೀತಿ ಅಞ್ಞವಿಹಿತಸ್ಸಾಪಿ ತಥಾ ನಿವಾಸೇನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅಜಾನನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಕೇವಲಂ ಪರಿಮಣ್ಡಲಂ ನಿವಾಸೇತುಂ ಅಜಾನನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅಪಿಚ ನಿವಾಸನವತ್ತಂ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಉಗ್ಗಹಿತವತ್ತೋಪಿ ಸಚೇ ‘‘ಆರುಳ್ಹ’’ನ್ತಿ ವಾ ‘‘ಓರುಳ್ಹ’’ನ್ತಿ ವಾ ನ ಜಾನಾತಿ, ತಸ್ಸಾಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿಯೇವ. ಗಿಲಾನಸ್ಸಾತಿ ಯಸ್ಸ ಜಙ್ಘಾಯ ವಾ ಪಾದೇ ವಾ ವಣೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ವಾ ಓತಾರೇತ್ವಾ ವಾ ನಿವಾಸೇನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಪಾದೋತಿ ಚೇತ್ಥ ಪಾದಸಮೀಪಂ ಅಧಿಪ್ಪೇತಂ. ಆಪದಾಸೂತಿ ವಾಳಾ ವಾ ಚೋರಾ ವಾ ಅನುಬನ್ಧನ್ತಿ, ಏವರೂಪಾಸು ಆಪದಾಸು ಅನಾಪತ್ತಿ.

ಪರಿಮಣ್ಡಲಕಥಾವಣ್ಣನಾ.

೧೮೭೪. ಉಭೋ ಕೋಣೇ ಸಮಂ ಕತ್ವಾತಿ ಪಾರುಪನಸ್ಸ ಏಕಂಸೇ ಕತಸ್ಸ ಪಿಟ್ಠಿಪಸ್ಸೇ, ಉದರಪಸ್ಸೇ ಚ ಓಲಮ್ಬಮಾನೇ ಉಭೋ ಕಣ್ಣೇ ಹತ್ಥಿಪಿಟ್ಠೇ ಗಣ್ಡಾ ವಿಯ ಸಮಂ ಕತ್ವಾ. ಪರಿಮಣ್ಡಲಂ ಕತ್ವಾತಿ ಏತಸ್ಸೇವ ಅತ್ಥಪದಂ. ಸಾದರನ್ತಿ ಭಾವನಪುಂಸಕನಿದ್ದೇಸೋ. ಸಾದರಂ ವಾ ಪಾರುಪಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಯೋಜನಾ, ಸಾದರಂ ಪಾರುಪನಂ ಕತ್ತಬ್ಬನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏವಂ ಅಕರೋನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಪಾರುಪನವತ್ತೇ ಆದರಂ ಜನೇತ್ವಾ ಏವಂ ಅಪಾರುಪನ್ತಸ್ಸ.

೧೮೭೫. ‘‘ಪರಿಮಣ್ಡಲಂ ನಿವಾಸೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಿಕ್ಖಾ ಕರಣೀಯಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೫೭೬) ವಾ ‘‘ಪರಿಮಣ್ಡಲಂ ಪಾರುಪಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಿಕ್ಖಾ ಕರಣೀಯಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೫೭೭) ವಾ ‘‘ಅನ್ತರಘರೇ’’ತಿ ಅವಿಸೇಸೇತ್ವಾ ವುತ್ತತ್ತಾ ಆಹ ‘‘ಅವಿಸೇಸೇನ ವುತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಇದಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದದ್ವಯಂ ಯಸ್ಮಾ ಅವಿಸೇಸೇನ ವುತ್ತಂ, ತಸ್ಮಾ ಘರೇ, ವಿಹಾರೇ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ ಪರಿಮಣ್ಡಲನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಘರೇತಿ ಅನ್ತರಘರೇ. ವಿಹಾರೇ ವಾತಿ ಬುದ್ಧುಪಟ್ಠಾನಾದಿಕಾಲಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಪರಿಮಣ್ಡಲಂ ಕತ್ತಬ್ಬನ್ತಿ ಪರಿಮಣ್ಡಲಮೇವ ನಿವಾಸೇತಬ್ಬಂ ಪಾರುಪಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದುತಿಯಂ.

೧೮೭೬. ಉಭೋ ಕೋಣೇ ಸಮಂ ಕತ್ವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಗೀವಮೇವ ಚ ಅನುವಾತೇನ ಛಾದೇತ್ವಾತಿ ಯೋಜನಾ.

೧೮೭೭. ತಥಾ ಅಕತ್ವಾತಿ ಯಥಾವುತ್ತವಿಧಾನಂ ಅಕತ್ವಾ. ಜತ್ತೂನಿಪೀತಿ ಉಭೋ ಅಂಸಕೂಟಾನಿಪಿ. ಉರಮ್ಪಿ ಚಾತಿ ಹದಯಮ್ಪಿ. ವಿವರಿತ್ವಾತಿ ಅಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ. ಯಥಾಕಾಮನ್ತಿ ಇಚ್ಛಾನುರೂಪಂ. ಗಚ್ಛತೋತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಅನ್ತರಘರೇ’’ತಿ ಸೇಸೋ. ಅನ್ತರಘರಂ ನಾಮ ಗಾಮೇ ವಾ ಹೋತು ವಿಹಾರೇ ವಾ, ಪಚಿತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಗಿಹೀನಂ ವಸನಟ್ಠಾನಂ.

ತತಿಯಂ.

೧೮೭೮-೯. ‘‘ಮಣಿಬನ್ಧತೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾಪಿ ‘‘ಹೇಟ್ಠಾ’’ತಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ. ವಾಸೂಪಗಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಕಾಯಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ನಿಸೀದತೋ’’ತಿ ಸೇಸೋ. ವಾಸೂಪಗೋ ನಾಮ ರತ್ತಿವಾಸತ್ಥಾಯ ಉಪಗತೋ, ಏತೇನ ವಾಸತ್ಥಾಯ ಅನ್ತರಘರಂ ಉಪಗಚ್ಛನ್ತೇನ ಸುಪ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇನೇವ ಉಪಗನ್ತಬ್ಬನ್ತಿ ದೀಪಿತಂ ಹೋತಿ, ಏತೇನೇವ ವಾಸೂಪಗತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಉಪಗತಸ್ಸ ಯಥಾಕಾಮಂ ಗಮನೇ ನ ದೋಸೋತಿ ಚ ವುತ್ತಮೇವ ಹೋತಿ. ತೇನಾಹ ಗಣ್ಠಿಪದೇ ‘‘ಏಕದಿವಸಮ್ಪಿ ವಾಸೂಪಗತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಯಥಾಸುಖಂ ಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಕೋ ಪನ ವಾದೋ ಚತುಪಞ್ಚಾಹಂ ವಾಸಮಧಿಟ್ಠಾಯ ವಸಿತಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕ’’ನ್ತಿ.

ಚತುತ್ಥಂ.

೧೮೮೦. ಸುವಿನೀತೇನಾತಿ ಹತ್ಥಪಾದಾನಂ ಅಕೀಳಾಪನೇನೇವ ಸುಟ್ಠು ವಿನೀತೇನ.

ಪಞ್ಚಮಂ.

೧೮೮೧. ಗಾಥಾಬನ್ಧವಸೇನ ‘‘ಸತೀಮತಾ’’ತಿ ದೀಘೋ ಕತೋ. ಅವಿಕಾರೇನಾತಿ ತಂತದವಲೋಕಾಸಹಿತೇನ. ಯುಗಂ ಮತ್ತಾ ಪಮಾಣಂ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಯುಗಮತ್ತಂ, ರಥಯುಗಂ ಚತುಹತ್ಥಪ್ಪಮಾಣಂ, ತತ್ತಕಂ ಪದೇಸಂ. ಪೇಕ್ಖಿನಾತಿ ಓಲೋಕೇನ್ತೇನ. ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಾ ಓಕ್ಖಿತ್ತಚಕ್ಖುನಾ’’ತಿ ಪದಚ್ಛೇದೋ.

೧೮೮೨. ಅನ್ತರಘರೇ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿಪಿ ಏಕಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ಠಾನೇ ಠತ್ವಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಏವಂ ವುತ್ತೇಪಿ ತಥಾರೂಪೇ ಅನ್ತರಾಯೇ ಸತಿ ಗಚ್ಛತೋಪಿ ಓಲೋಕೇತುಂ ಲಬ್ಭತಿ. ಏಕಸ್ಮಿಂ ಪನ ಠಾನೇ ಠತ್ವಾತಿ ಏತ್ಥ ಗಚ್ಛನ್ತೋಪಿ ಪರಿಸ್ಸಯಾಭಾವಂ ಓಲೋಕೇತುಂ ಲಬ್ಭತಿಯೇವ. ‘‘ತಥಾ ಗಾಮೇ ಪೂಜ’’ನ್ತಿ ಗಣ್ಠಿಪದೇಸು ವುತ್ತಂ. ಪಿ-ಸದ್ದೋ ಪನ-ಸದ್ದತ್ಥೋ, ಓಲೋಕೇತುಂ ಪನ ವಟ್ಟತೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೧೮೮೩. ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ತಹಂ ತಹನ್ತಿ ಯೋ ಅನಾದರಿಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತಂ ತಂ ದಿಸಾಭಾಗಂ ಪಾಸಾದಂ ಕೂಟಾಗಾರಂ ವೀಥಿಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ.

ಸತ್ತಮಂ.

೧೮೮೪. ಏಕತೋ ವಾಪೀತಿ ಏಕಅಂಸಕೂಟತೋ ವಾ. ಉಭತೋ ವಾಪೀತಿ ಉಭಯಂಸಕೂಟತೋ ವಾ. ಇನ್ದಖೀಲಕತೋ ಅನ್ತೋತಿ ಗಾಮದ್ವಾರಿನ್ದಖೀಲತೋ ಅನ್ತೋ, ಘರೇತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ.

ನವಮಂ.

೧೮೮೫. ತಥಾ ನಿಸಿನ್ನಕಾಲೇಪೀತಿ ಇನ್ದಖೀಲಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ನಿಸಿನ್ನಕಾಲೇಪಿ. ಕುಣ್ಡಿಕಂ ನೀಹರನ್ತೇನ ಚ ಚೀವರಂ ಅನುಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಾ ಕುಣ್ಡಿಕಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಕುಣ್ಡಿಕನ್ತಿ ಚ ಉಪಲಕ್ಖಣಮತ್ತಂ. ಧಮ್ಮಕರಣಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ದಸಮಂ.

ಪಠಮೋ ವಗ್ಗೋ.

೧೮೮೬. ಗನ್ತುಞ್ಚೇವ ನಿಸೀದಿತುಞ್ಚ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಚ-ಸದ್ದೋ ಕಿರಿಯಾಸಮುಚ್ಚಯೋ. ಹಸನೀಯಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿನ್ತಿ ಹಾಸಜನಕೇ ಕಾರಣೇ. ಸಿತಮತ್ತನ್ತಿ ಮನ್ದಹಾಸಂ.

ಪಠಮದುತಿಯಾನಿ.

೧೮೮೭. ಅಪ್ಪಸದ್ದೇನಾತಿ ‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ಅಪ್ಪಸದ್ದೋ ಹೋತಿ? ದ್ವಾದಸಹತ್ಥೇ ಗೇಹೇ ಆದಿಮ್ಹಿ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೋ, ಮಜ್ಝೇ ದುತಿಯತ್ಥೇರೋ, ಅನ್ತೇ ತತಿಯತ್ಥೇರೋತಿ ಏವಂ ನಿಸಿನ್ನೇಸುಯಂ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೋ ದುತಿಯತ್ಥೇರೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಮನ್ತೇತಿ, ದುತಿಯತ್ಥೇರೋ ತಸ್ಸ ಸದ್ದಞ್ಚೇವ ಸುಣಾತಿ, ಕಥಞ್ಚ ವವತ್ಥಪೇತಿ. ತತಿಯತ್ಥೇರೋ ಪನ ಸದ್ದಮೇವ ಸುಣಾತಿ, ಕಥಂ ನ ವವತ್ಥಪೇತಿ. ಏತ್ತಾವತಾ ಅಪ್ಪಸದ್ದೋ ಹೋತೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೫೮೮) ವುತ್ತಅಪ್ಪಸದ್ದಯುತ್ತೇನ. ಸಚೇ ಪನ ತತಿಯತ್ಥೇರೋ ಕಥಞ್ಚ ವವತ್ಥಪೇತಿ, ಮಹಾಸದ್ದೋ ನಾಮ ಹೋತೀತಿ.

ತತಿಯಂ.

೧೮೮೮. ಕಾಯಪ್ಪಚಾಲಕಂ ಕತ್ವಾತಿ ಕಾಯಂ ಚಾಲೇತ್ವಾ ಚಾಲೇತ್ವಾ. ಉಪರಿಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಹತ್ಥಸ್ಸ ವುತ್ತಲಕ್ಖಣತ್ತಾ ‘‘ಬಾಹೂ’’ತಿ ಮಣಿಬನ್ಧತೋ ಯಾವ ಅಂಸಕೂಟಾ ಗಹೇತಬ್ಬಾ.

೧೮೮೯. ಉಜುಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾತಿ ಉಜುಂ ಠಪೇತ್ವಾ. ಆಸಿತಬ್ಬನ್ತಿ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ. ‘‘ಸಮೇನ ಇರಿಯಾಪಥೇನ ತೂ’’ತಿ ಪದಚ್ಛೇದೋ.

೧೮೯೦. ಇತ್ಥಮ್ಭೂತೇ ಕರಣವಚನಂ. ಗಮನಪಟಿಸಂಯುತ್ತೇಸು ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ಗಮನಸ್ಸ ಅಸಮ್ಭವೋತಿ ಆಹ ‘‘ನಿಸೀದನೇನ ಯುತ್ತೇಸೂ’’ತಿ.

ಪಞ್ಚಮಛಟ್ಠಸತ್ತಮಟ್ಠಮನವಮಾನಿ.

ದುತಿಯೋ ವಗ್ಗೋ.

೧೮೯೧. ಖಮ್ಭಂ ಕತ್ವಾತಿ ಕಟಿಯಾ ಏಕಪಸ್ಸೇ ವಾ ದ್ವೀಸು ವಾ ಪಸ್ಸೇಸು ಕಪ್ಪರಸನ್ಧಿತೋ ಆಭುಜಿತ್ವಾ ಹತ್ಥಂ ಠಪೇತ್ವಾ. ಯಥಾಹ – ‘‘ಖಮ್ಭಕತೋ ನಾಮ ಕಟಿಯಂ ಹತ್ಥಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಕತಖಮ್ಭೋ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೫೯೬). ಉಕ್ಕುಟಿಕಾಯ ವಾ ಗಚ್ಛತೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಉಕ್ಕುಟಿಕಾ ವುಚ್ಚತಿ ಪಣ್ಹಿಯೋ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅಗ್ಗಪಾದೇಹಿ ವಾ ಅಗ್ಗಪಾದೇ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪಣ್ಹೀಹಿ ಏವ ವಾ ಭೂಮಿಂ ಫುಸನ್ತಸ್ಸ ಗಮನಂ.

೧೮೯೨. ದುಸ್ಸಪಲ್ಲತ್ಥಿಕಾಯಾತಿ ಆಯೋಗಪಲ್ಲತ್ಥಿಕಾಯ. ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸೀದನ್ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ.

೧೮೯೩. ದುತಿಯೇ ಚಾತಿ ‘‘ನ ಖಮ್ಭಕತೋ ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸೀದಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೫೯೭) ಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ಚ. ಚತುತ್ಥೇ ಚಾತಿ ‘‘ನ ಓಗುಣ್ಠಿತೋ ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸೀದಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೫೯೯) ಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ಚ. ಛಟ್ಠೇತಿ ‘‘ನ ಪಲ್ಲತ್ಥಿಕಾಯ ಅನ್ತರಘರೇ’’ಇಚ್ಚಾದಿ (ಪಾಚಿ. ೬೦೧) ಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ಚ. ಇತಿ ಏವಂ ಸಾರುಪ್ಪಾ ಸಮಣಾಚಾರಾನುಚ್ಛವಿಕಾ ಛಬ್ಬೀಸತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಪಕಾಸಿತಾನಿ.

ಪಠಮದುತಿಯತತಿಯಚತುತ್ಥಪಞ್ಚಮಛಟ್ಠಾನಿ.

೧೮೯೪. ವಿಞ್ಞುನಾ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಸತಿಯುತ್ತೇನ, ಪತ್ತಸಞ್ಞಿನಾ ಚ ಹುತ್ವಾ ಸಮಸೂಪೋವ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಏವಂ ಏತಾಯ ಗಾಥಾಯ ಸಿಕ್ಖಾಪದತ್ತಯಂ ಸಙ್ಗಹಿತಂ. ಸಕ್ಕಚ್ಚನ್ತಿ ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ. ‘‘ಸತಿಯುತ್ತೇನಾ’’ತಿ ಇದಂ ‘‘ಸಕ್ಕಚ್ಚ’’ನ್ತಿ ಏತಸ್ಸ ಅತ್ಥಪದಂ. ‘‘ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೬೦೨) ಹಿ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ವುತ್ತಂ. ಪತ್ತೇ ಸಞ್ಞಾ ಪತ್ತಸಞ್ಞಾ, ಸಾ ಅಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ಪತ್ತಸಞ್ಞೀ, ಅನಞ್ಞವಿಹಿತೇನ ಅತ್ತನೋ ಭಾಜನೇಯೇವ ಉಪನಿಬದ್ಧಸಞ್ಞಿನಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೮೯೫. ಭತ್ತಚತುಬ್ಭಾಗೋತಿ ಭತ್ತಸ್ಸ ಚತುಬ್ಭಾಗಪ್ಪಮಾಣೋ. ತತೋ ಅಧಿಕಂ ಗಣ್ಹತೋ ದುಕ್ಕಟಂ.

೧೮೯೬. ‘‘ರಸರಸೇ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ರಸೇರಸೇ’’ತಿ ಗಾಥಾಬನ್ಧವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ದ್ವೇ ಸೂಪೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಾನಿ ಓಲೋಣಿಸಾಕಸೂಪೇಯ್ಯಮಚ್ಛರಸಮಂಸರಸಾದೀನಿ ರಸರಸಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ. ಏತ್ಥ ಚ ‘‘ಓಲೋಣೀತಿ ದಧಿಕತಂ ಗೋರಸ’’ನ್ತಿ ಕೇಚಿ. ‘‘ಏಕಾ ಬ್ಯಞ್ಜನವಿಕತೀ’’ತಿ ಅಪರೇ. ‘‘ಯೋ ಕೋಚಿ ಸುದ್ಧೋ ಕಞ್ಜಿಕತಕ್ಕಾದಿರಸೋ’’ತಿ ಅಞ್ಞೇ. ಸಾಕಸೂಪೇಯ್ಯಗ್ಗಹಣೇನ ಯಾ ಕಾಚಿ ಸೂಪೇಯ್ಯಸಾಕೇಹಿ ಕತಾ ಬ್ಯಞ್ಜನವಿಕತಿ ವುತ್ತಾ. ಮಂಸರಸಾದೀನೀತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಅವಸೇಸಾ ಸಬ್ಬಾಪಿ ಬ್ಯಞ್ಜನವಿಕತಿ ಸಙ್ಗಹಿತಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಞಾತಕಾದೀನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಸನ್ತಕಂ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿ ಸೇಸೋ. ಅಞ್ಞತ್ಥಾಯಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಕತಂ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿ ಸೇಸೋ. ಧನೇನಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಅತ್ತನೋ’’ತಿ ಚ ‘‘ಕೀತ’’ನ್ತಿ ಚ ‘‘ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿ ಚ ಸೇಸೋ. ಞಾತಕಾದೀನಂ ಸನ್ತಕಂ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ, ಅಞ್ಞತ್ಥಾಯ ಕತಂ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ, ಅತ್ತನೋ ಧನೇನ ಕೀತಂ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಸತ್ತಮಟ್ಠಮನವಮಾನಿ.

೧೮೯೭. ಅಧಿಟ್ಠಾನೂಪಗಸ್ಸ ಪತ್ತಸ್ಸ ಮುಖವಟ್ಟಿಯಾ ಅನ್ತೋಲೇಖಾಪಮಾಣೇನ ಪೂರಿತೋವ ಗಹೇತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ.

೧೮೯೮. ಅನಾಪತ್ತಿವಿಸಯಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಆಪತ್ತಿವಿಸಯಂ ದಸ್ಸೇತುಮಾಹ ‘‘ತತ್ಥಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥಾತಿ ಅಧಿಟ್ಠಾನೂಪಗೇ ಪತ್ತೇ. ಥೂಪೀಕತಂ ಕತ್ವಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ದಿಯ್ಯಮಾನ’’ನ್ತಿ ಸೇಸೋ. ಯಥಾವುತ್ತಲೇಖಾತಿಕ್ಕಮೋ ಯಥಾ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಥೂಪೀಕತಂ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ಗಣ್ಹತೋ ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಇಮಿನಾ ಪಠಮಂ ಥೂಪೀಕತಸ್ಸ ಅಧಿಟ್ಠಾನೂಪಗಪತ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಣಞ್ಚ ಪಠಮಪಟಿಗ್ಗಹಿತಪತ್ತೇ ಪಚ್ಛಾ ಭೋಜನಸ್ಸ ಥೂಪೀಕತಸ್ಸ ಪಟಿಗ್ಗಹಣಞ್ಚ ನಿವಾರಿತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

೧೮೯೯. ಕಾಲಿಕತ್ತಯಮೇವ ಚ ಥೂಪೀಕತಂ ವಟ್ಟತೇವಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಸೇಸೇತಿ ಅನಧಿಟ್ಠಾನೂಪಗೇ ಪತ್ತೇ. ಸಬ್ಬನ್ತಿ ಚತುಬ್ಬಿಧಂ ಕಾಲಿಕಂ ಥೂಪೀಕತಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಯೋಜನಾ.

೧೯೦೦. ಪೇಸೇತೀತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ ಸೇಸೋ. ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಯದಿ ಪೇಸೇತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ವಿಹಾರಂ ಪೇಸೇತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೬೦೫) ಅಟ್ಠಕಥಾಯ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂನ’’ನ್ತಿ ವಚನೇನ ಪಟಿಗ್ಗಹಣಂ ಅವಿಜಹಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಏವ ಪೇಸಿತಂ ಗಣ್ಹನ್ತಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ದೀಪಿತಂ ಹೋತಿ. ಅಞ್ಞಥಾ ‘‘ಪೂರೇತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಏತ್ತಕಮೇವ ವತ್ತಬ್ಬನ್ತಿ ವಿಞ್ಞಾಯತಿ.

೧೯೦೧. ಪಕ್ಖಿಪ್ಪಮಾನನ್ತಿ ಮುಖವಟ್ಟಿತೋ ಉಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ಮಜ್ಝೇ ಪಕ್ಖಿಪಿಯಮಾನಂ. ಫಲಾದಿಕನ್ತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಓದನಾದಿಮ್ಪಿ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಹೇಟ್ಠಾ ಓರೋಹತೀತಿ ಸಮನ್ತಾ ಓಕಾಸಸಮ್ಭವತೋ ಚಾಲಿಯಮಾನಂ ಮುಖವಟ್ಟಿಪ್ಪಮಾಣತೋ ಹೇಟ್ಠಾ ಭಸ್ಸತಿ.

೧೯೦೨. ತಕ್ಕೋಲಕಾದೀನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಪೂಗಫಲಾದೀನಂ ಸಙ್ಗಹೋ. ಠಪೇತ್ವಾತಿ ಭತ್ತಮತ್ಥಕೇ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ. ವಟಂಸಕನ್ತಿ ಅವಟಂಸಕಂ.

೧೯೦೩. ಪೂವಸ್ಸಾತಿ ವಿಕಾರಸಮ್ಬನ್ಧೇ ಸಾಮಿವಚನಂ, ಪೂವವಟಂಸಕನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಪೂವಸ್ಸ ಯಾವಕಾಲಿಕತ್ತಾ ಆಹ ‘‘ಇದಂ ಥೂಪೀಕತಂ ಸಿಯಾ’’ತಿ.

೧೯೦೪. ಪಣ್ಣಾನಂ ವಿಸುಂ ಭಾಜನತ್ತಾ ಆಹ ‘‘ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ.

೧೯೦೫. ಅಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ. ತಂ ತು ಸಬ್ಬನ್ತಿ ‘‘ಥೂಪೀಕತತ್ತಾ ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ ತಂ ಪನ ಸಬ್ಬಂ. ಗಹಿತಂ ಸುಗಹಿತನ್ತಿ ವಿರಾಧೇತ್ವಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ಚೇ, ಸುಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ.

ದಸಮಂ.

ತತಿಯೋ ವಗ್ಗೋ.

೧೯೦೬. ‘‘ಉಪರಿ ಓಧಿ’’ನ್ತಿ ಪದಚ್ಛೇದೋ. ಉಪರೀತಿ ಭತ್ತಸ್ಸ ಉಪರಿ. ಓಧಿನ್ತಿ ಪರಿಚ್ಛೇದಂ. ಪಟಿಪಾಟಿಯಾತಿ ಅತ್ತನೋ ದಿಸಾಯ ಪರಿಯನ್ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅನುಕ್ಕಮೇನ.

೧೯೦೭. ಅಞ್ಞೇಸನ್ತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ದೇನ್ತೋ’’ತಿ ಸೇಸೋ. ಅತ್ತನೋ ಭತ್ತಂ ಅಞ್ಞೇಸಂ ದೇನ್ತೋ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಭಾಜನೇ ಆಕಿರಂ ಆಕಿರನ್ತೋ ಪನ ಪಟಿಪಾಟಿಂ ವಿನಾಪಿ ತಹಿಂ ತಹಿಂ ಓಮಸತಿ ಚೇ, ನತ್ಥಿ ದೋಸೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಉತ್ತರಿಭಙ್ಗಕಂ ತಥಾ ಆಕಿರನ್ತೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಓಮಸತಿ, ನತ್ಥಿ ದೋಸೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಭುಞ್ಜನತ್ಥಾಯ ಗಣ್ಹನ್ತೋಪಿ ಚೇತ್ಥ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ಉತ್ತರಿಭಙ್ಗಂ ನಾಮ ಬ್ಯಞ್ಜನಂ.

ತತಿಯಂ.

೧೯೦೮. ಮತ್ಥಕಂ ಓಮದ್ದಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜತೋ ದೋಸೋತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ಥೂಪಕತೋತಿ ಮತ್ಥಕತೋ, ವೇಮಜ್ಝತೋ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೬೧೦) ಅಟ್ಠಕಥಾವಚನತೋ ಮತ್ಥಕನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಭತ್ತಮತ್ಥಕಮಾಹ. ಓಮದ್ದಿತ್ವಾತಿ ಹತ್ಥೇನ ಭತ್ತಂ ಅವಮದ್ದಿತ್ವಾ.

೧೯೦೯. ಸೇಸಕೇ ಪರಿತ್ತೇಪಿ ಚಾತಿ ಅವಸಿಟ್ಠೇ ಅಪ್ಪಕೇಪಿ ಚ. ಸಂಕಡ್ಢಿತ್ವಾನಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಠಿತಂ ಸಂಹರಿತ್ವಾ. ಏಕತೋ ಪನ ಮದ್ದಿತ್ವಾ ಭುಞ್ಜತೋ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ.

ಪಞ್ಚಮಂ.

೧೯೧೦. ಭಿಯ್ಯೋಕಮ್ಯತಾಹೇತೂತಿ ಪುನ ಗಣ್ಹಿತುಕಾಮತಾಹೇತು. ಸೂಪಂ ವಾತಿ ಮುಗ್ಗಾದಿಸೂಪಂ ವಾ. ಬ್ಯಞ್ಜನಂ ವಾತಿ ಉತ್ತರಿಭಙ್ಗಂ ವಾ.

ಛಟ್ಠಂ.

೧೯೧೧. ವಿಞ್ಞತ್ತಿಯನ್ತಿ ಸೂಪೋದನವಿಞ್ಞತ್ತಿಯಂ. ‘‘ಞಾತಕಾನಂ ವಾ ಪವಾರಿತಾನಂ ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಅತ್ಥಾಯ ವಾ ಅತ್ತನೋ ಧನೇನ ವಾ’’ತಿ ಇದಂ ಅನಾಪತ್ತಿಯಂ ಅಧಿಕಂ. ಗಿಲಾನೋಪಿ ಹುತ್ವಾ ಪರೇಸಂ ಪತ್ತಂ ಉಜ್ಝಾನಸಞ್ಞಾಯ ಓಲೋಕೇನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಉಜ್ಝಾನೇ ಗಿಲಾನೋಪಿ ನ ಮುಚ್ಚತೀ’’ತಿ. ಉಜ್ಝಾನೇತಿ ನಿಮಿತ್ತತ್ಥೇ ಭುಮ್ಮಂ.

೧೯೧೨. ದಸ್ಸಾಮೀತಿ ಇಮಸ್ಸ ಭತ್ತಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ‘‘ಯಂ ತತ್ಥ ನತ್ಥಿ, ತಂ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವಾ ‘‘ದಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವಾ. ಅವಮಞ್ಞಿತ್ವಾ ಉಜ್ಝಾಯನಚಿತ್ತಂ ಉಜ್ಝಾನಂ, ಉಜ್ಝಾನೇ ಸಞ್ಞಾ ಉಜ್ಝಾನಸಞ್ಞಾ, ಸಾ ಅಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ವಿಗ್ಗಹೋ. ನಉಜ್ಝಾನಸಞ್ಞಿನೋ ಚ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಞಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಯೋಜನಾ.

ಸತ್ತಮಟ್ಠಮಾನಿ.

೧೯೧೩. ‘‘ತೇಸಂ ಮಜ್ಝಪ್ಪಮಾಣೇನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅಸಾರುಪ್ಪವಸೇನ ಖುದ್ದಕಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ ಕತೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ‘‘ನಾತಿಮಹನ್ತ’’ನ್ತಿ ಚ ಅತಿಮಹನ್ತಸ್ಸೇವ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತತ್ತಾ ಖುದ್ದಕೇ ಆಪತ್ತಿ ನ ದಿಸ್ಸತೀತಿ. ಕಬಳೋತಿ ಆಲೋಪೋ.

೧೯೧೪. ಮೂಲಖಾದನೀಯಾದಿಕೇ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಖಜ್ಜಕೇ ಪನಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಫಲಾಫಲೇತಿ ಖುದ್ದಕೇ, ಮಹನ್ತೇ ಚ ಫಲೇ.

ನವಮಂ.

೧೯೧೫. ದಸಮೇ ನತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ.

ದಸಮಂ.

ಚತುತ್ಥೋ ವಗ್ಗೋ.

೧೯೧೬. ‘‘ಅನಾಹಟೇ’’ತಿ ಏತಸ್ಸ ಅತ್ಥಪದಂ ‘‘ಮುಖದ್ವಾರಂ ಅಪ್ಪತ್ತೇ’’ತಿ. ಯಥಾಹ ‘‘ಅನಾಹಟೇತಿ ಅನಾಹರಿತೇ, ಮುಖದ್ವಾರಂ ಅಸಮ್ಪಾಪಿತೇತಿ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೬೧೭). ‘‘ಮುಖದ್ವಾರಂ ವಿವರನ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿ ಏತ್ತಕೇ ವುತ್ತೇ ಮುಖದ್ವಾರ-ಸದ್ದಸ್ಸ ಸಮ್ಬನ್ಧಿಸದ್ದತ್ತಾ ಕಸ್ಸಾತಿ ಅಪೇಕ್ಖಾಯ ‘‘ಮುಖದ್ವಾರಂ ವಿವರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಅತ್ತನೋಪದೇಕವಚನೇನ ಬ್ಯಞ್ಜಿತಮೇವತ್ಥಂ ಪಕಾಸೇತುಂ ಅತ್ತನೋ-ಗಹಣಂ ಕತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಚ-ಸದ್ದೋ ಏವಕಾರತ್ಥೋ, ಅಪ್ಪತ್ತೇ ವಾತಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ, ಅಸಮ್ಪತ್ತೇಯೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಪಠಮಂ.

೧೯೧೭. ಸಕಲಂ ಹತ್ಥನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಹತ್ಥ-ಸದ್ದೋ ತದೇಕದೇಸೇಸು ಅಙ್ಗುಲೀಸು ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ‘‘ಹತ್ಥಮುದ್ದಾ’’ತಿಆದೀಸು ವಿಯ ಸಮುದಾಯೇ ಪವತ್ತವೋಹಾರಸ್ಸ ಅವಯವೇಪಿ ಪವತ್ತನತೋ ಏಕಙ್ಗುಲಿಮ್ಪಿ ಮುಖೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ.

೧೯೧೮. ಅಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ. ಬ್ಯಾಹರನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಕಥೇನ್ತಸ್ಸ.

ದುತಿಯತತಿಯಾನಿ.

೧೯೨೦. ಪಿಣ್ಡುಕ್ಖೇಪಕನ್ತಿ ಪಿಣ್ಡಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ. ಇಧಾಪಿ ಖಜ್ಜಕಫಲಾಫಲೇಸು ಅನಾಪತ್ತಿ. ಕಬಳಚ್ಛೇದಕಮ್ಪಿ ವಾತಿ ಕಬಳಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ. ಇಧ ಖಜ್ಜಕಫಲಾಫಲೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಉತ್ತರಿಭಙ್ಗೇಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಗಣ್ಡೇ ಕತ್ವಾತಿ ಏತ್ಥ ಫಲಾಫಲಮತ್ತೇಯೇವ ಅನಾಪತ್ತಿ.

ಚತುತ್ಥಪಞ್ಚಮಛಟ್ಠಾನಿ.

೧೯೨೧-೨. ಹತ್ಥಂ ನಿದ್ಧುನಿತ್ವಾನಾತಿ ಹತ್ಥಂ ನಿದ್ಧುನಿತ್ವಾ ಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜತೋತಿ ಚ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸಿತ್ಥಾವಕಾರಕನ್ತಿ ಸಿತ್ಥಾನಿ ಅವಕಿರಿತ್ವಾ ಅವಕಿರಿತ್ವಾ. ಜಿವ್ಹಾನಿಚ್ಛಾರಕಂ ವಾಪೀತಿ ಜಿವ್ಹಂ ನಿಚ್ಛಾರೇತ್ವಾ ನಿಚ್ಛಾರೇತ್ವಾ. ಚಪು ಚಪೂತಿ ವಾತಿ ‘‘ಚಪು ಚಪೂ’’ತಿ ಏವಂ ಸದ್ದಂ ಕತ್ವಾ. ಸತ್ತಮೇತಿ ‘‘ನ ಹತ್ಥನಿದ್ಧುನಕ’’ನ್ತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇ. ಅಟ್ಠಮೇತಿ ‘‘ನ ಸಿತ್ಥಾವಕಾರಕ’’ನ್ತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇ. ಕಚವರುಜ್ಝನೇತಿ ಕಚವರಾಪನಯನೇ.

ಸತ್ತಮಟ್ಠಮನವಮದಸಮಾನಿ.

ಪಞ್ಚಮೋ ವಗ್ಗೋ.

೧೯೨೩. ‘‘ಸುರು ಸುರೂ’’ತಿ ಏವಂ ಸದ್ದಂ ಕತ್ವಾ ನ ಭೋತ್ತಬ್ಬನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಹತ್ಥನಿಲ್ಲೇಹಕಂ ವಾಪೀತಿ ಹತ್ಥಂ ನಿಲ್ಲೇಹಿತ್ವಾ ನಿಲ್ಲೇಹಿತ್ವಾ.

೧೯೨೪. ಫಾಣಿತಂ, ಘನಯಾಗುಂ ವಾ ಅಙ್ಗುಲೀಹಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಙ್ಗುಲಿಯೋ ಮುಖೇ ಪವೇಸೇತ್ವಾಪಿ ತಂ ಭೋತ್ತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಯೋಜನಾ.

೧೯೨೫. ಏಕಾಯ ಅಙ್ಗುಲಿಕಾಯಪಿ ಪತ್ತೋ ನ ಲೇಹಿತಬ್ಬೋವ. ಜಿವ್ಹಾಯ ಏಕಓಟ್ಠೋಪಿ ನ ನಿಲ್ಲೇಹಿತಬ್ಬಕೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಬಹಿ ಓಟ್ಠಞ್ಚ ಜಿವ್ಹಾಯ ನ ಲೇಹಿತಬ್ಬಂ. ಓಟ್ಠೇ ಲಗ್ಗಂ ಸಿತ್ಥಾದಿಂ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಉಭೋಹಿ ಓಟ್ಠಮಂಸೇಹಿಯೇವ ಗಹೇತ್ವಾ ಅನ್ತೋ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಪಠಮದುತಿಯತತಿಯಚತುತ್ಥಾನಿ.

೧೯೨೬-೮. ನ ಚ ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ಪಟಿಕ್ಕೂಲವಸೇನ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಹಿ-ಇತಿ ‘‘ಯಸ್ಮಾ’’ತಿ ಏತಸ್ಸ ಅತ್ಥೇ, ತೇನೇವ ವಕ್ಖತಿ ‘‘ತಸ್ಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಪಾನೀಯಥಾಲಕ’’ನ್ತಿ ಇದಂ ಉಪಲಕ್ಖಣಮತ್ತಂ ಸಙ್ಖಾದೀನಮ್ಪಿ ತಥಾ ನಗಹೇತಬ್ಬತ್ತಾ. ಸರಾವಂ ವಾತಿ ತಟ್ಟಕಂ ವಾ.

ಅನಾಮಿಸೇನ ಹತ್ಥೇನಾತಿ ಆಮಿಸರಹಿತೇನ ಹತ್ಥೇಕದೇಸೇನ. ಯಥಾಹ ‘‘ಸಚೇ ಪನ ಹತ್ಥಸ್ಸ

ಏಕದೇಸೋ ಆಮಿಸಮಕ್ಖಿತೋ ನ ಹೋತಿ, ತೇನ ಪದೇಸೇನ ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೬೩೧). ಆಮಿಸಮಕ್ಖಿತೇನೇವ ಹತ್ಥೇನ ‘‘ಧೋವಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಧೋವಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವಾ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ಪನ ಅನಾಪತ್ತಿ.

ಪಞ್ಚಮಂ.

೧೯೨೯. ಉದ್ಧರಿತ್ವಾತಿ ಸಸಿತ್ಥಕಾ ಪತ್ತಧೋವನಾ ಸಿತ್ಥಕಾನಿ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ತಂ ಪತ್ತಧೋವನೋದಕಂ ಘರಾ ಬಹಿ ಅನ್ತರಘರೇ ಛಡ್ಡೇನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಭಿನ್ದಿತ್ವಾತಿ ಸಸಿತ್ಥಕೇ ಪತ್ತಧೋವನೇ ಸಿತ್ಥಕಾನಿ ಮದ್ದಿತ್ವಾ ಉದಕೇನ ಸಮ್ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಉದಕಗತಿಕಾನೇವ ಕತ್ವಾ ತಂ ಉದಕಂ ಘರಾ ಬಹಿ ಅನ್ತರಘರೇ ಛಡ್ಡೇನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಗಹೇತ್ವಾತಿ ಸಸಿತ್ಥಕಂ ಪತ್ತಧೋವನೋದಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇ ಛಡ್ಡೇನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸಸಿತ್ಥಕಂ ಪತ್ತಧೋವನೋದಕಂ ಘರಾ ಬಹಿ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಅನ್ತರಘರೇ ಛಡ್ಡೇನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಅಜ್ಝಾಹಾರಯೋಜನಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಏತ್ಥ ಪಟಿಗ್ಗಹೋ ನಾಮ ಖೇಳಮಲ್ಲಾದಿಕೋ ಉಚ್ಛಿಟ್ಠಹತ್ಥಧೋವನಭಾಜನವಿಸೇಸೋ.

ಛಟ್ಠಂ.

೧೯೩೦. ಛತ್ತಂ ಯಂ ಕಿಞ್ಚೀತಿ ‘‘ಛತ್ತಂ ನಾಮ ತೀಣಿ ಛತ್ತಾನಿ ಸೇತಚ್ಛತ್ತಂ ಕಿಲಞ್ಜಚ್ಛತ್ತಂ ಪಣ್ಣಚ್ಛತ್ತಂ ಮಣ್ಡಲಬದ್ಧಂ ಸಲಾಕಬದ್ಧ’’ನ್ತಿ (ಪಾಚಿ. ೬೩೪) ವುತ್ತೇಸು ತೀಸು ಛತ್ತೇಸು ಅಞ್ಞತರಂ. ಏತ್ಥ ಚ ಸೇತಚ್ಛತ್ತನ್ತಿ ವತ್ಥಪಲಿಗುಣ್ಠಿತಂ ಪಣ್ಡರಚ್ಛತ್ತಂ. ಕಿಲಞ್ಜಚ್ಛತ್ತನ್ತಿ ವಿಲೀವಚ್ಛತ್ತಂ. ಪಣ್ಣಚ್ಛತ್ತನ್ತಿ ತಾಲಪಣ್ಣಾದೀಹಿ ಯೇಹಿ ಕೇಹಿಚಿ ಕತಂ. ‘‘ಮಣ್ಡಲಬದ್ಧಂ ಸಲಾಕಬದ್ಧ’’ನ್ತಿ ಇದಂ ಪನ ತಿಣ್ಣಮ್ಪಿ ಛತ್ತಾನಂ ಪಞ್ಜರದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ತಾನಿ ಹಿ ಮಣ್ಡಲಬದ್ಧಾನಿ ಚೇವ ಹೋನ್ತಿ ಸಲಾಕಬದ್ಧಾನಿ ಚ. ‘‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚೀ’’ತಿ ಅನವಸೇಸಪರಿಗ್ಗಹವಚನೇನ ‘‘ಯಮ್ಪಿ ಚ ತತ್ಥಜಾತದಣ್ಡೇನ ಕತಂ ಏಕಪಣ್ಣಚ್ಛತ್ತಂ ಹೋತಿ, ತಮ್ಪಿ ಛತ್ತಮೇವಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೬೩೪) ಅಟ್ಠಕಥಾಯ ವುತ್ತಂ ಛತ್ತವಿಸೇಸಂ ಗಣ್ಹಾತಿ. ಹತ್ಥೇನಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಅಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ’’ತಿ ಸೇಸೋ. ಸರೀರಾವಯವೇನಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಗಹೇತ್ವಾ’’ತಿ ಸೇಸೋ. ವಾ-ಸದ್ದೋ ಅಪಿ-ಸದ್ದತ್ಥೋ. ಅಂಸಕೂಟಾದಿಸರೀರಾವಯವೇನ ಗಹೇತ್ವಾಪಿ ಹತ್ಥೇನ ಅಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಧಾರೇನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಸಚೇ ಪನಸ್ಸ ಅಞ್ಞೋ ಛತ್ತಂ ಧಾರೇತಿ, ಛತ್ತಪಾದುಕಾಯ ವಾ ಠಿತಂ ಹೋತಿ, ಪಸ್ಸೇ ವಾ ಠಿತಂ ಹೋತಿ,

ಹತ್ಥತೋ ಅಪಗತಮತ್ತೇ ಛತ್ತಪಾಣಿ ನಾಮ ನ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ನ ಛತ್ತಪಾಣಿಸ್ಸ ಅಗಿಲಾನಸ್ಸಾ’’ತಿ ವಚನತೋ, ಇಧ ‘‘ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅಗಿಲಾನಸ್ಸಾ’’ತಿ ವಕ್ಖಮಾನತ್ತಾ ಚ ಏತ್ಥ ‘‘ಅಗಿಲಾನಸ್ಸಾ’’ತಿ ಲಬ್ಭತಿ. ಧಮ್ಮಪರಿಚ್ಛೇದೋ ಚೇತ್ಥ ಪದಸೋಧಮ್ಮೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಏವಮುಪರಿಪಿ.

ಸತ್ತಮಂ.

೧೯೩೧. ದಣ್ಡಪಾಣಿಮ್ಹೀತಿ ಏತ್ಥ ದಣ್ಡೋ ಪಾಣಿಮ್ಹಿ ಅಸ್ಸಾತಿ ವಿಗ್ಗಹೋ. ಕಿತ್ತಕಪ್ಪಮಾಣೋ ದಣ್ಡೋತಿ ಆಹ ‘‘ಚತುಹತ್ಥಪ್ಪಮಾಣೋ’’ತಿಆದಿ. ಮಜ್ಝಿಮಹತ್ಥತೋತಿ ಪಮಾಣಮಜ್ಝಿಮಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಹತ್ಥತೋ, ಯೋ ‘‘ವಡ್ಢಕಿಹತ್ಥೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

ಅಟ್ಠಮಂ.

೧೯೩೨. ಸತ್ಥಪಾಣಿಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ವಿಗ್ಗಹೋ ವುತ್ತನಯೋವ. ವಕ್ಖಮಾನಂ ಸಕಲಂ ಧನುವಿಕತಿಂ, ಸರವಿಕತಿಞ್ಚ ಠಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಂ ಖಗ್ಗಾದಿ ಸತ್ಥಂ ನಾಮ. ಖಗ್ಗಂ ಸನ್ನಹಿತ್ವಾ ಠಿತೋಪಿ ಸತ್ಥಪಾಣಿ ನು ಖೋತಿ ಆಸಙ್ಕಾಯ ನಿವತ್ತನತ್ಥಮಾಹ ‘‘ಸತ್ಥಪಾಣೀ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ನ ಹೋತಿ ಅಸಿ’’ನ್ತಿ ಪದಚ್ಛೇದೋ.

ನವಮಂ.

೧೯೩೩-೫. ಸರೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಧನುಂ ವಾ ಸುದ್ಧಧನುಂ ವಾ ಸುದ್ಧಸರಂ ವಾ ಸಜಿಯಂ ಧನುದಣ್ಡಂ ವಾ ನಿಜಿಯಂ ಧನುದಣ್ಡಂ ವಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಠಿತಸ್ಸಾಪಿ ವಾ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸಾಪಿ ವಾ ನಿಪನ್ನಸ್ಸಾಪಿ ವಾ ಸಚೇ ಯೋ ತಥಾ ಪದಸೋಧಮ್ಮೇ ವುತ್ತಲಕ್ಖಣಂ ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ, ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಂ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಸಚೇ ಪನಸ್ಸ ಧನು ಖನ್ಧೇ ಪಟಿಮುಕ್ಕಂ ಹೋತಿ, ಯಾವ ನ ಗಣ್ಹಾತಿ, ತಾವ ವಟ್ಟತಿ. ಜಿಯಾಯ ಸಹ ವತ್ತತೀತಿ ಸಜಿಯಂ.

ದಸಮಂ.

ಛಟ್ಠೋ ವಗ್ಗೋ.

೧೯೩೬. ಪಾದುಕಾರುಳ್ಹಕಸ್ಸಾತಿ ಪಾದುಕಂ ಆರುಳ್ಹೋ ಪಾದುಕಾರುಳ್ಹೋ, ಸೋಯೇವ ಪಾದುಕಾರುಳ್ಹಕೋ, ತಸ್ಸ. ಕಥಂ ಆರುಳ್ಹಸ್ಸಾತಿ ಆಹ ‘‘ಅಕ್ಕಮಿತ್ವಾ’’ತಿಆದಿ. ಅಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಠಿತಸ್ಸಾತಿ ಛತ್ತದಣ್ಡಕೇ ಅಙ್ಗುಲನ್ತರಂ ಅಪ್ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಕೇವಲಂ ಪಾದುಕಂ ಅಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಠಿತಸ್ಸ. ಪಟಿಮುಕ್ಕಸ್ಸ ವಾತಿ ಪಟಿಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಠಿತಸ್ಸ. ಏತಂ ದ್ವಯಮ್ಪಿ ‘‘ಪಾದುಕಾರುಳ್ಹಕಸ್ಸಾ’’ತಿ ಏತಸ್ಸ ಅತ್ಥಪದಂ. ಯಥಾಹ ‘‘ನ ಪಾದುಕಾರುಳ್ಹಸ್ಸ ಅಗಿಲಾನಸ್ಸ ಧಮ್ಮೋ ದೇಸೇತಬ್ಬೋ. ಯೋ ಅನಾದರಿಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಅಕ್ಕನ್ತಸ್ಸ ವಾ ಪಟಿಮುಕ್ಕಸ್ಸ ವಾ ಓಮುಕ್ಕಸ್ಸ ವಾ ಅಗಿಲಾನಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೬೩೮).

ಪಠಮಂ.

೧೯೩೭-೪೦. ಉಪಾಹನಗತಸ್ಸಾಪೀತಿ ಅಕ್ಕನ್ತಾದಿಆಕಾರೇನ ಉಪಾಹನಾರುಳ್ಹಸ್ಸ ಚ. ಯಥಾಹ ‘‘ಅಕ್ಕನ್ತಸ್ಸ ವಾ ಪಟಿಮುಕ್ಕಸ್ಸ ವಾ’’ತಿ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಛತ್ತಪಾಣಿಆದೀಸು ಸಬ್ಬಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು. ಅಗಿಲಾನಸ್ಸಾತಿ ಇದಂ ಯೋಜೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಸೇಸೋ. ಯಾನೇ ವಾ ಗತಸ್ಸ ಅಗಿಲಾನಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ, ದುಕ್ಕಟನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ತತ್ಥ ಯಾನೇ ವಾ ಗತಸ್ಸಾತಿ ಸಚೇ ದ್ವೀಹಿ ಜನೇಹಿ ಹತ್ಥಸಙ್ಘಾತೇನ ಗಹಿತೋ, ಸಾಟಕೇ ವಾ ಠಪೇತ್ವಾ ವಂಸೇನ ವಯ್ಹತಿ, ಅಯುತ್ತೇ ವಾ ವಯ್ಹಾದಿಕೇ ಯಾನೇ, ವಿಸಙ್ಖರಿತ್ವಾ ವಾ ಠಪಿತೇ ಚಕ್ಕಮತ್ತೇಪಿ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಯಾನಗತೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖ್ಯಂ ಗಚ್ಛತಿ.

ಸಯನೇಪಿ ವಾ ಅನ್ತಮಸೋ ಕಟಸಾರಕೇ ವಾ ಛಮಾಯ ವಾ ನಿಪನ್ನಸ್ಸಾಪಿ ಅಗಿಲಾನಸ್ಸಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಯಥಾಹ ‘‘ಸಯನಗತಸ್ಸಾತಿ ಅನ್ತಮಸೋ ಕಟಸಾರಕೇಪಿ ಪಕತಿಭೂಮಿಯಮ್ಪಿ ನಿಪನ್ನಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೬೪೧). ಉಚ್ಚೇ ಪೀಠೇ ವಾ ಉಚ್ಚೇ ಮಞ್ಚೇಪಿ ವಾ ನಿಸಿನ್ನೇನ, ಠಿತೇನ ವಾ ನಿಪನ್ನಸ್ಸ ದೇಸೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ಠತ್ವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ನಿಸೀದಿತ್ವಾ’’ತಿ ಇದಞ್ಚ ಸಙ್ಗಹಿತಮೇವ. ಸಯನೇಸು ಗತಸ್ಸ ಚ ದೇಸೇನ್ತೇನ ಸಯನೇಸು ಗತೇನಾಪಿ ಸಮಾನೇ ವಾಪಿ ಉಚ್ಚೇ ವಾ ನಿಪನ್ನೇನೇವ ವಟ್ಟತೀತಿ ಯೋಜನಾ.

೧೯೪೧. ‘‘ತಥೇವ ಚಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಇದಂ ಗಹಿತಂ.

ದುತಿಯತತಿಯಚತುತ್ಥಾನಿ.

೧೯೪೨. ‘‘ಪಲ್ಲತ್ಥಿಕಾಯ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಗಾಥಾಬನ್ಧವಸೇನ ಯಕಾರಸ್ಸ ಲೋಪಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಪಲ್ಲತ್ಥಿಕಾ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ಆಯೋಗಪಲ್ಲತ್ಥಿಕಾಯ ವಾ ಹತ್ಥಪಲ್ಲತ್ಥಿಕಾಯ ವಾ ದುಸ್ಸಪಲ್ಲತ್ಥಿಕಾಯ ವಾ ಯಾಯ ಕಾಯಚಿ ಪಲ್ಲತ್ಥಿಕಾಯ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ವೇಠಿತಸೀಸಸ್ಸಾತಿ ದುಸ್ಸವೇಠನೇನ ವಾ ಮೋಲಿಆದೀಹಿ ವಾ ಯಥಾ ಕೇಸನ್ತೋ ನ ದಿಸ್ಸತಿ, ಏವಂ ವೇಠಿತಸೀಸಸ್ಸ.