ಪಞ್ಚವಗ್ಗೋ

ಕಮ್ಮವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ

೪೮೩. ಕಮ್ಮವಗ್ಗೇ ಠಪಿತಉಪೋಸಥಪವಾರಣಾನಂ ಕತ್ತಿಕಮಾಸೇ ಸಾಮಗ್ಗಿಯಾ ಕತಾಯ ಸಾಮಗ್ಗೀಪವಾರಣಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಉಪೋಸಥಂ ಕಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಠಪೇತ್ವಾ ಕತ್ತಿಕಮಾಸ’’ನ್ತಿ. ಸಚೇ ಪನ ತೇಸಂ ನಾನಾಸೀಮಾಸು ಮಹಾಪವಾರಣಾಯ ವಿಸುಂ ಪವಾರಿತಾನಂ ಕತ್ತಿಕಮಾಸಬ್ಭನ್ತರೇ ಸಾಮಗ್ಗೀ ಹೋತಿ, ಸಾಮಗ್ಗೀಉಪೋಸಥೋ ಏವ ತೇಹಿ ಕತ್ತಬ್ಬೋ, ನ ಪವಾರಣಾ. ಏಕಸ್ಮಿಂ ವಸ್ಸೇ ಕತಪವಾರಣಾನಂ ಪುನ ಪವಾರಣಾಯ ಅವಿಹಿತತ್ತಾ. ಸಾಮಗ್ಗೀದಿವಸೋತಿ ಅನುಪೋಸಥದಿವಸೇ ಸಾಮಗ್ಗೀಕರಣಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಸಚೇ ಪನ ಚಾತುದ್ದಸಿಯಂ, ಪನ್ನರಸಿಯಂ ವಾ ಸಙ್ಘೋ ಸಾಮಗ್ಗಿಂ ಕರೋತಿ, ತದಾ ಸಾಮಗ್ಗೀಉಪೋಸಥದಿವಸೋ ನ ಹೋತಿ, ಚಾತುದ್ದಸೀಪನ್ನರಸೀಉಪೋಸಥೋವ ಹೋತಿ. ಉಪರಿ ಪವಾರಣಾಯಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ಪಚ್ಚುಕ್ಕಡ್ಢಿತ್ವಾ ಠಪಿತದಿವಸೋತಿ ಭಣ್ಡನಕಾರಕೇಹಿ ಉಪದ್ದುತಾ ವಾ ಕೇನಚಿದೇವ ಕರಣೀಯೇನ ಪವಾರಣಾಸಙ್ಗಹಂ ವಾ ಕತ್ವಾ ಠಪಿತೋ ಕಾಳಪಕ್ಖಚಾತುದ್ದಸೀದಿವಸೋವ. ದ್ವೇ ಚ ಪುಣ್ಣಮಾಸಿಯೋತಿ ಪುಬ್ಬ-ಕತ್ತಿಕಪುಣ್ಣಮಾ, ಪಚ್ಛಿಮಕತ್ತಿಕಪುಣ್ಣಮಾ ಚಾತಿ ದ್ವೇ ಪುಣ್ಣಮಾಸಿಯೋ. ಏವಂ ಚತುಬ್ಬಿಧಮ್ಪೀತಿ ಪುಣ್ಣಮಾಸೀದ್ವಯೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಾಮಗ್ಗೀಪವಾರಣಂ, ಚಾತುದ್ದಸೀಪವಾರಣಞ್ಚ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡೇತ್ವಾ ವುತ್ತಂ. ಇದಞ್ಚ ಪಕತಿಚಾರಿತ್ತವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ತಥಾರೂಪಪಚ್ಚಯೇ ಪನ ಸತಿ ಉಭಿನ್ನಂ ಪುಣ್ಣಮಾಸೀನಂ ಪುರಿಮಾ ದ್ವೇ ಚಾತುದ್ದಸಿಯೋಪಿ ಕಾಳಪಕ್ಖಚಾತುದ್ದಸಿಯಾ ಅನನ್ತರಾ ಪನ್ನರಸೀಪೀತಿ ಇಮೇಪಿ ತಯೋ ದಿವಸಾ ಪವಾರಣಾದಿವಸಾ ಏವಾತಿ ಇಮಂ ಸತ್ತವಿಧಮ್ಪಿ ಪವಾರಣಾದಿವಸಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ದಿವಸೇ ಪವಾರೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ.

೪೮೪. ಅನುಸ್ಸಾವನಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾತಿ ಪಠಮಂ ಅನುಸ್ಸಾವನಂ ಸಾವೇತ್ವಾ ‘‘ಏಸಾ ಞತ್ತೀ’’ತಿ ಅನುಸ್ಸಾವನಾನನ್ತರಮೇವ ಸಕಲಂ ಞತ್ತಿಂ ವತ್ವಾ, ಪರಿಯೋಸಾನೇ ‘‘ಏಸಾ ಞತ್ತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

೪೮೫. ಯ್ವಾಯನ್ತಿ ಬ್ಯಞ್ಜನಪ್ಪಭೇದೋ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ. ದಸಧಾ ಬ್ಯಞ್ಜನಬುದ್ಧಿಯಾ ಪಭೇದೋತಿ ಏತ್ಥ ದಸಧಾ ದಸವಿಧೇನ ಬ್ಯಞ್ಜನಾನಂ ಪಭೇದೋತಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ. ಕೇನಾಯಂ ಪಭೇದೋತಿ ಆಹ ‘‘ಬ್ಯಞ್ಜನಬುದ್ಧಿಯಾ’’ತಿ. ಯಥಾಧಿಪ್ಪೇತತ್ಥಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಬ್ಯಞ್ಜನಸಙ್ಖಾತಾನಂ ಅಕ್ಖರಾನಂ ಜನಿಕಾ ಬುದ್ಧಿ ಬ್ಯಞ್ಜನಬುದ್ಧಿ, ತಾಯ ಬ್ಯಞ್ಜನಬುದ್ಧಿಯಾ, ಅಕ್ಖರಸಮುಟ್ಠಾಪಕಚಿತ್ತಭೇದೇನೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯಂ ವಾ ಸಂಯೋಗಪರಂ ಕತ್ವಾ ವುಚ್ಚತಿ, ಇದಮ್ಪಿ ಗರುಕನ್ತಿ ಯೋಜನಾ.

ತತ್ಥ ಆಯಸ್ಮತೋತಿಆದೀಸು ಯಾನಿ ಅನನ್ತರಿತಾನಿ ಸ-ಕಾರಮ-ಕಾರಾದಿಬ್ಯಞ್ಜನಾನಿ ‘‘ಸಂಯೋಗೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ, ಸೋ ಸಂಯೋಗೋ ಪರೋ ಯಸ್ಸ ಅ-ಕಾರಾದಿನೋ, ಸೋ ಸಂಯೋಗಪರೋ ನಾಮ. ರಸ್ಸನ್ತಿ ಅಕಾರಾದಿಬ್ಯಞ್ಜನರಹಿತಂ ಸರಂ. ಅಸಂಯೋಗಪರನ್ತಿ ‘‘ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತೀ’’ತಿಆದೀಸು ಯ-ಕಾರ ನ-ಕಾರಾದಿಬ್ಯಞ್ಜನಸಹಿತಸರಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ತ-ಕಾರಸ್ಸ ಥ-ಕಾರಂ ಅಕತ್ವಾ ವಗ್ಗನ್ತರೇ ಸಿಥಿಲಮೇವ ಕತ್ವಾ ‘‘ಸುಣಾಟು ಮೇ’’ತಿಆದಿಂ ವದನ್ತೋಪಿ ದುರುತ್ತಂ ಕರೋತಿಯೇವ ಠಪೇತ್ವಾ ಅನುರೂಪಂ ಆದೇಸಂ. ಯಞ್ಹಿ ‘‘ಸಚ್ಚಿಕತ್ಥಪರಮತ್ಥೇನಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ಸಚ್ಚಿಕಟ್ಠಪರಮಟ್ಠೇನಾ’’ತಿ ಚ ‘‘ಅತ್ಥಕಥಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ಅಟ್ಠಕಥಾ’’ತಿ ಚ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ವುಚ್ಚತಿ, ತಾದಿಸಂ ಪಾಳಿಅಟ್ಠಕಥಾಸು ದಿಟ್ಠಪಯೋಗಂ, ತದನುರೂಪಞ್ಚ ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ತತೋ ಅಞ್ಞಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅನುಕ್ಕಮಾಗತಂ ಪವೇಣಿಂ ಅವಿನಾಸೇನ್ತೇನಾ’’ತಿಆದಿ.

ದೀಘೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ ರಸ್ಸನ್ತಿಆದೀಸು ‘‘ಭಿಕ್ಖೂನ’’ನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನ’’ನ್ತಿ ವಾ ‘‘ಬಹೂಸೂ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ಬಹುಸೂ’’ತಿ ವಾ ‘‘ನಕ್ಖಮತೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ನ ಖಮತೀ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಕ್ಖೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಖೋ’’ತಿ ವಾ ಏವಂ ಅನುರೂಪಟ್ಠಾನೇಸು ಏವ ದೀಘರಸ್ಸಾದಿ ರಸ್ಸದೀಘಾದಿವಸೇನ ಪರಿವತ್ತೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ನ ಪನ ‘‘ನಾಗೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ನಗೋ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಸಙ್ಘೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ಸಘೋ’’ತಿ ವಾ ‘‘ತಿಸ್ಸೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ತಿಸೋ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಯಾಚತೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ಯಾಚನ್ತೀ’’ತಿ ವಾ ಏವಂ ಅನನುರೂಪಟ್ಠಾನೇಸು ವತ್ತುಂ. ಸಮ್ಬನ್ಧಂ, ಪನ ವವತ್ಥಾನಞ್ಚ ಸಬ್ಬಥಾಪಿ ವಟ್ಟತೀತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

೪೮೬. ಸೇಸಸೀಮಾಸುಪೀತಿ ಅತಿಮಹತೀಆದೀಸು ದಸಸುಪಿ.

೪೮೮. ಚತುವಗ್ಗಕರಣೇತಿ ಚತುವಗ್ಗೇನ ಸಙ್ಘೇನ ಕತ್ತಬ್ಬೇ. ಅನಿಸ್ಸಾರಿತಾತಿ ಉಪೋಸಥಟ್ಠಪನಾದಿನಾ ವಾ ಲದ್ಧಿನಾನಾಸಂವಾಸಕಭಾವೇನ ವಾ ನ ಬಹಿಕತಾ. ಅಟ್ಠಕಥಾಯಞ್ಹಿ ‘‘ಅಪಕತತ್ತಸ್ಸಾತಿ ಉಕ್ಖಿತ್ತಕಸ್ಸ ವಾ, ಯಸ್ಸ ವಾ ಉಪೋಸಥಪವಾರಣಾ ಠಪಿತಾ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ (ಪರಿ. ಅಟ್ಠ. ೪೨೫) ವುತ್ತತ್ತಾ ಠಪಿತಉಪೋಸಥಪವಾರಣೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಪಕತತ್ತೋ ಏವಾತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಪರಿಸುದ್ಧಸೀಲಾತಿ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಅನಾಪನ್ನಾ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ. ಪರಿವಾಸಾದಿಕಮ್ಮೇಸು ಪನ ಗರುಕಟ್ಠಾಪಿ ಅಪಕತತ್ತಾ ಏವಾತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಅವಸೇಸಾ…ಪೇ… ಛನ್ದಾರಹಾವ ಹೋನ್ತೀತಿ ಸಙ್ಘತೋ ಹತ್ಥಪಾಸಂ ವಿಜಹಿತ್ವಾ ಠಿತೇ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಅವಿಜಹಿತ್ವಾ ಠಿತಾ ಪನ ಛನ್ದಾರಹಾ ನ ಹೋನ್ತಿ, ತೇಪಿ ಚತುವಗ್ಗಾದಿತೋ ಅಧಿಕಾ ಹತ್ಥಪಾಸಂ ವಿಜಹಿತ್ವಾವ ಛನ್ದಾರಹಾ ಹೋನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾ ಸಙ್ಘತೋ ಹತ್ಥಪಾಸಂ ವಿಜಹಿತ್ವಾ ಠಿತೇನೇವ ಛನ್ದೋ ವಾ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿ ವಾ ದಾತಬ್ಬಾ.

ಕಮ್ಮವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೪೯೬. ಏತರಹಿ ಸಚೇಪಿ ಸಾಮಣೇರೋತಿಆದೀಸು ಬುದ್ಧಾದೀನಂ ಅವಣ್ಣಭಾಸನಮ್ಪಿ ಅಕಪ್ಪಿಯಾದಿಂ ಕಪ್ಪಿಯಾದಿಭಾವೇನ ದೀಪನಮ್ಪಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಞ್ಞೇವ ಪವಿಸತಿ. ತೇನೇವ ವಕ್ಖತಿ ‘‘ತಂ ಲದ್ಧಿಂ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಾಪೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂನಮ್ಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋತಿ ಬುದ್ಧವಚನಾಧಿಪ್ಪಾಯಂ ವಿಪರೀತತೋ ಗಣ್ಹನ್ತೋ, ಸೋ ಏವ ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ ಚ ವುತ್ತೋ. ಕೇಚಿ ಪನ ‘‘ಸಸ್ಸತುಚ್ಛೇದಾನಂ ಅಞ್ಞತರದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ತಂ ನ ಯುತ್ತಂ, ಸಸ್ಸತುಚ್ಛೇದಗ್ಗಾಹಸ್ಸ ಸಾಮಣೇರಾನಂ ಲಿಙ್ಗನಾಸನಾಯ ಕಾರಣತ್ತೇನ ಹೇಟ್ಠಾ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಮೇವ (ಮಹಾವ. ಅಟ್ಠ. ೧೦೮) ವುತ್ತತ್ತಾ, ಇಧ ಚ ದಣ್ಡಕಮ್ಮನಾಸನಾಯ ಏವ ಅಧಿಪ್ಪೇತತ್ತಾ.

ತಸ್ಸಾಪಿ ದಾತಬ್ಬೋತಿ ವಿಜ್ಜಮಾನಂ ಮುಖರಾದಿಭಾವಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಅಪ್ಪಟಿಪುಚ್ಛಿತ್ವಾಪಿ ಪಟಿಞ್ಞಂ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾಪಿ ಆಪತ್ತಿಂ ಅನಾರೋಪೇತ್ವಾಪಿ ದೇಸಿತಾಯಪಿ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಖುಂಸನಾದಿತೋ ಅನೋರಮನ್ತಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬೋವ. ಓರಮನ್ತಸ್ಸ ಪನ ಖಮಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ನ ದಾತಬ್ಬೋ.

ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಸ್ಸ ದಾನನ್ತಿ ಖರದಣ್ಡಸ್ಸ ಉಕ್ಕಟ್ಠದಣ್ಡಸ್ಸ ದಾನಂ. ತಜ್ಜನೀಯಾದಿಕಮ್ಮೇ ಹಿ ಕತೇ ಓವಾದಾನುಸಾಸನಿಪ್ಪದಾನಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ ನತ್ಥಿ. ದಿನ್ನಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡೇ ಪನ ತಸ್ಮಿಂ ಸದ್ಧಿಂ ತಜ್ಜನೀಯಾದಿಕಮ್ಮಕತೇಹಿ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಮ್ಪಿ ಕಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ‘‘ನೇವ ವತ್ತಬ್ಬೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಆಲಾಪಸಲ್ಲಾಪಾದಿಮತ್ತಸ್ಸಾಪಿ ನಕಾರೇನ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತತ್ತಾ. ತಞ್ಹಿ ದಿಸ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಗೀವಂ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಓಲೋಕನಮತ್ತಮ್ಪಿ ನ ಕರೋನ್ತಿ, ಏವಂ ವಿವಜ್ಜೇತಬ್ಬಂ ನಿಮ್ಮದನಕರಣತ್ಥಮೇವ ತಸ್ಸ ದಣ್ಡಸ್ಸ ಅನುಞ್ಞಾತತ್ತಾ. ತೇನೇವ ಛನ್ನತ್ಥೇರೋಪಿ ಉಕ್ಖೇಪನೀಯಾದಿಕಮ್ಮಕತೋಪಿ ಅಭಾಯಿತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡೇ ದಿನ್ನೇ ‘‘ಸಙ್ಘೇನಾಹಂ ಸಬ್ಬಥಾ ವಿವಜ್ಜಿತೋ’’ತಿ ಮುಚ್ಛಿತೋ ಪಪತಿ. ಯೋ ಪನ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಕತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಞತ್ವಾ ಸಂಸಟ್ಠೋ ಅವಿವಜ್ಜೇತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಮೇವಾತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಂ ಅಞ್ಞಥಾ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡವಿಧಾನಸ್ಸ ನಿರತ್ಥಕತಾಪಸಙ್ಗತೋ. ತೇನಾತಿ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಕತೇನ. ಯಥಾ ತಜ್ಜನೀಯಾದಿಕಮ್ಮಕತೇಹಿ, ಏವಮೇವ ತತೋ ಅಧಿಕಮ್ಪಿ ಸಙ್ಘಂಆರಾಧೇನ್ತೇನ ಸಮ್ಮಾವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ತಞ್ಚ ‘‘ಸೋರತೋ ನಿವಾತವುತ್ತೀ’’ತಿಆದಿನಾ ಸರೂಪತೋ ದಸ್ಸಿತಮೇವ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸಮ್ಮಾವತ್ತಿತ್ವಾ ಖಮಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

ಯಂ ತಂ ಭಗವತಾ ಅವನ್ದಿಯಕಮ್ಮಂ ಅನುಞ್ಞಾತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ದಣ್ಡಕಮ್ಮಂ ಕಾತು’’ನ್ತಿ ಸಾಮಞ್ಞತೋ ಅನುಞ್ಞಾತಪ್ಪಕಾರಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಪುನ ವಿಸೇಸತೋ ಅನುಞ್ಞಾತಪ್ಪಕಾರಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಅಥ ಖೋ’’ತಿಆದಿಪಾಳಿ ಉದ್ಧಟಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಇಮಸ್ಸ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಸ್ಸ ಠಾನಂ ಹೋತೀತಿ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಸ್ಸ ಸಾಮಞ್ಞಸ್ಸ ಪವತ್ತಿಟ್ಠಾನಂ ಹೋತೀತಿ. ವಿಸೇಸಬ್ಯತಿರೇಕೇನ ಅವಿಜ್ಜಮಾನಮ್ಪಿ ತದಞ್ಞತ್ಥ ಅಪ್ಪವತ್ತಿಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವಿಸೇಸನಿಸ್ಸಿತಂ ವಿಯ ವೋಹರೀಯತಿ. ‘‘ಕಮ್ಮಞ್ಞೇವ ಲಕ್ಖಣ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಓಸಾರಣಾದಿವಸೇನ ಗಹಿತಾವಸೇಸಾನಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಸ್ಸ ಸಾಮಞ್ಞಲಕ್ಖಣವಸೇನ ಗಹಿತತ್ತಾ ಕಮ್ಮಞ್ಞೇವ ಲಕ್ಖಣಮಸ್ಸಾತಿ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣನ್ತಿ ನಿಬ್ಬಚನಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಇದಞ್ಚ ವುತ್ತಾವಸೇಸಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ನಿಟ್ಠಾನಟ್ಠಾನಂ, ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಧಮ್ಮಾಯತನಾನಿ ವಿಯ ವುತ್ತಾವಸೇಸಖನ್ಧಾಯತನಾನನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ತೇನೇವ ವಕ್ಖತಿ ‘‘ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ಪಾಳಿಮುತ್ತಕೋಪಿ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣವಿನಿಚ್ಛಯೋ’’ತಿಆದಿ (ಪರಿ. ಅಟ್ಠ. ೪೯೫-೪೯೬). ಯಥಾ ಚೇತ್ಥ, ಏವಂ ಉಪರಿ ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಾದೀಸುಪಿ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ತಸ್ಸ ಕರಣನ್ತಿ ಅವನ್ದಿಯಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕರಣವಿಧಾನಂ.

‘‘ನ ವನ್ದಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ವನ್ದನ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಕಟನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಸಙ್ಘೇನ ಕತಂ ಕತಿಕಂ ಞತ್ವಾ ಮದ್ದನಂ ವಿಯ ಹಿ ಸಙ್ಘಸಮ್ಮುತಿಂ ಅನಾದರೇನ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ ಏವ ಹೋತಿ.

ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸಾಪಿ ಪನೇತಂ ಲಬ್ಭತಿಯೇವಾತಿ ಅವನ್ದಿಯಕಮ್ಮಸ್ಸ ಉಪಲಕ್ಖಣಮತ್ತೇನ ಗಹಿತತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸಾಪಿ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಂ ಲಬ್ಭತಿ ಏವ.

ಸಲಾಕದಾನಟ್ಠಾನಂ ಸಲಾಕಗ್ಗಂ ನಾಮ. ಯಾಗುಭತ್ತಾನಂ ಭಾಜನಟ್ಠಾನಾನಿ ಯಾಗಗ್ಗಭತ್ತಗ್ಗಾನಿ ನಾಮ. ಏತೇಸುಪಿ ಹಿ ಠಾನೇಸು ಸಬ್ಬೋ ಸಙ್ಘೋ ಉಪೋಸಥೇ ವಿಯ ಸನ್ನಿಪತಿತೋ, ಕಮ್ಮಞ್ಚ ವಗ್ಗಕಮ್ಮಂ ನ ಹೋತಿ, ‘‘ಮಯಮೇತಂ ನ ಜಾನಿಮ್ಹಾ’’ತಿ ಪಚ್ಛಾ ಖಿಯ್ಯನ್ತಾಪಿ ನ ಹೋನ್ತಿ. ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯ ಪನ ಕತೇ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ. ಸಙ್ಘಿಕಪಚ್ಚಯಞ್ಹಿ ಅಚ್ಛಿನ್ನಚೀವರಾದೀನಂ ದಾತುಂ ಅಪಲೋಕೇನ್ತೇಹಿ ಉಪಚಾರಸೀಮಟ್ಠಾನಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಅನುಮತಿಂ ಗಹೇತ್ವಾವ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಪನ ವಿಸಭಾಗಪುಗ್ಗಲೋ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಅಪಲೋಕನಂ ಪಟಿಬಾಹತಿ, ತಂ ಉಪಾಯೇನ ಬಹಿಉಪಚಾರಸೀಮಾಗತಂ ವಾ ಕತ್ವಾ ಖಣ್ಡಸೀಮಂ ವಾ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಯಂ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಕರೋತೀ’’ತಿ ಸಾಮಞ್ಞತೋ ದಸ್ಸೇತಿ, ತಂ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಸರೂಪತೋ ದಸ್ಸೇತುಮಾಹ ‘‘ಅಚ್ಛಿನ್ನಚೀವರಂ’’ಇಚ್ಚಾದಿ. ಯದಿ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾವ ಚೀವರಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಕಿಂ ಪನ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕವಿಸ್ಸಜ್ಜಕಸಮ್ಮುತಿಯಾತಿ ಆಹ ‘‘ಅಪ್ಪಮತ್ತಕವಿಸ್ಸಜ್ಜನಕೇನ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ. ನಾಳಿ ವಾ ಉಪಡ್ಢನಾಳಿ ವಾತಿ ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಸ್ಸ ಪಮಾಣದಸ್ಸನಂ. ತೇನ ಯಾಪನಮತ್ತಮೇವ ಅಪಲೋಕೇತಬ್ಬಂ, ನ ಅಧಿಕನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಏಕದಿವಸಂಯೇವ ವಾತಿಆದಿ ದಸವೀಸತಿದಿವಸಾನಂ ಏಕಸ್ಮಿಂ ದಿವಸೇಯೇವ ದಾತಬ್ಬಪರಿಚ್ಛೇದದಸ್ಸನಂ, ತೇನ ಯಾವ ಜೀವನ್ತಿ ವಾ ಯಾವ ರೋಗಾ ವುಟ್ಠಹತೀತಿ ವಾ ಏವಂ ಅಪಲೋಕೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಇಣಪಲಿಬೋಧನ್ತಿ ಇಣವತ್ಥುಂ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತಞ್ಚ ಇಣಾಯಿಕೇಹಿ ಪಲಿಬುದ್ಧಸ್ಸ ಲಜ್ಜಿಪೇಸಲಸ್ಸ ಸಾಸನುಪಕಾರಕಸ್ಸ ಪಮಾಣಯುತ್ತಮೇವ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ನಿಯಮೇತ್ವಾ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ, ನ ಪನ ಸಹಸ್ಸಂ ವಾ ಸತಸಹಸ್ಸಂ ವಾ ಮಹಾಇಣಂ. ತಾದಿಸಞ್ಹಿ ಭಿಕ್ಖಾಚರಿಯವತ್ತೇನ ಸಬ್ಬೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ತಾದಿಸಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪರಿಯೇಸಿತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ.

ಉಪನಿಕ್ಖೇಪತೋತಿ ಚೇತಿಯಪಟಿಜಗ್ಗನತ್ಥಾಯ ವಡ್ಢಿಯಾ ಪಯೋಜೇತ್ವಾ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೇಹಿ ಠಪಿತವತ್ಥುತೋ. ಸಙ್ಘಿಕೇನಪೀತಿ ನ ಕೇವಲಞ್ಚ ತತ್ರುಪ್ಪಾದತೋ ಪಚ್ಚಯದಾಯಕೇಹಿ ಚತುಪಚ್ಚಯತ್ಥಾಯ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನವತ್ಥುನಾಪೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಸಙ್ಘಭತ್ತಂ ಕಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಮಹಾದಾನಂ ದೇನ್ತೇಹಿಪಿ ಕರಿಯಮಾನಂ ಸಙ್ಘಭತ್ತಂ ವಿಯ ಕಾರೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

‘‘ಯಥಾಸುಖಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ರುಚ್ಚತೀ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಅತ್ತನೋ ಪರಿಭೋಗಪ್ಪಹೋನಕಂ ಅಪ್ಪಂ ವಾ ಬಹುಂ ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ಅಧಿಕಂ ಪನ ಗಹೇತುಂ ನ ಲಭತಿ. ಉಪೋಸಥದಿವಸೇತಿ ನಿದಸ್ಸನಮತ್ತಂ, ಯಸ್ಮಿಂ ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿ ದಿವಸೇಪಿ ಕತಂ ಸುಕತಮೇವ ಹೋತಿ. ಕರೋನ್ತೇನ ‘‘ಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಅನ್ತೋಸೀಮಾಯ ಸಙ್ಘಸನ್ತಕಂ…ಪೇ… ಯಥಾಸುಖಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ಮಯ್ಹಂ ರುಚ್ಚತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಕತಿಕಾ ಕಾತಬ್ಬಾ, ತಥಾ ದ್ವೀಹಿ ತೀಹಿಪಿ ‘‘ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ರುಚ್ಚತೀ’’ತಿ ವಚನಮೇವ ಹೇತ್ಥ ವಿಸೇಸೋ. ತೇಸಮ್ಪೀತಿ ರುಕ್ಖಾನಂ. ಸಾ ಏವ ಕತಿಕಾತಿ ವಿಸುಂ ಕತಿಕಾ ನ ಕಾತಬ್ಬಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ತೇಸನ್ತಿ ರುಕ್ಖಾನಂ. ಸಙ್ಘೋ ಸಾಮೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪುರಿಮವಿಹಾರೇತಿ ಪುರಿಮೇ ಯಥಾಸುಖಂ ಪರಿಭೋಗತ್ಥಾಯ ಕತಕತಿಕೇ ವಿಹಾರೇ. ಪರಿವೇಣಾನಿ ಕತ್ವಾ ಜಗ್ಗನ್ತೀತಿ ಯತ್ಥ ಅರಕ್ಖಿಯಮಾನೇ ಫಲಾಫಲಾನಿ, ರುಕ್ಖಾ ಚ ವಿನಸ್ಸನ್ತಿ, ತಾದಿಸಂ ಠಾನಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ, ತತ್ಥ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕತಿಕಾ ನ ಪವತ್ತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಯೇ ಪನ ರುಕ್ಖಾ ಬೀಜಾನಿ ರೋಪೇತ್ವಾ ಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪಟಿಜಗ್ಗಿತಾ, ತೇಪಿ ದಸಮಭಾಗಂ ದತ್ವಾ ರೋಪಕೇಹೇವ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ತೇಹೀತಿ ಜಗ್ಗಕೇಹಿ.

ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ. ಮೂಲೇತಿ ಆದಿಕಾಲೇ, ಪುಬ್ಬೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ದೀಘಾ ಕತಿಕಾತಿ ಅಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಕಾಲಾ ಯಥಾಸುಖಂ ಪರಿಭೋಗತ್ಥಾಯ ಕತಿಕಾ. ನಿಕ್ಕುಕ್ಕುಚ್ಚೇನಾತಿ ‘‘ಅಭಾಜಿತಮಿದ’’ನ್ತಿ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಕತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಖಿಯ್ಯನಮತ್ತಮೇವೇತನ್ತಿ ತೇನ ಖಿಯ್ಯನೇನ ಬಹುಂ ಖಾದನ್ತಾನಂ ದೋಸೋ ನತ್ಥಿ ಅತ್ತನೋ ಪರಿಭೋಗಪ್ಪಮಾಣಸ್ಸೇವ ಗಹಿತತ್ತಾ, ಖಿಯ್ಯನ್ತೇಪಿ ಅತ್ತನೋ ಪಹೋನಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಖಾದಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ಗಣ್ಹಥಾತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಾತಿ ತಥಾವುತ್ತೇ ತೇನೇವ ಭಿಕ್ಖುನಾ ದಿನ್ನಂ ವಿಯ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯುಂ, ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಮಿಚ್ಛಾಜೀವಸಮ್ಭವೋ ಹೋತೀತಿ ವುತ್ತಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅನುವಿಚರಿತ್ವಾ’’ತಿಆದಿ. ಉಪಡ್ಢಭಾಗೋತಿ ಏಕಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿವೀಸತೋ ಉಪಡ್ಢಭಾಗೋ. ದೇನ್ತೇನ ಚ ‘‘ಏತ್ತಕಂ ದಾತುಂ ಸಙ್ಘೋ ಅನುಞ್ಞಾಸೀ’’ತಿ ಏವಂ ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿಮೋಚೇತ್ವಾ ಯಥಾ ತೇ ಸಙ್ಘೇ ಏವ ಪಸೀದನ್ತಿ, ಏವಂ ವತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ.

ಅಪಚ್ಚಾಸೀಸನ್ತೇನಾತಿ ಗಿಲಾನಗಮಿಕಿಸ್ಸರಾದೀನಂ ಅನುಞ್ಞಾತಪುಗ್ಗಲಾನಮ್ಪಿ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಂ ದೇನ್ತೇನ ಅಪಚ್ಚಾಸೀಸನ್ತೇನೇವ ದಾತಬ್ಬಂ, ಅನನುಞ್ಞಾತಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಪನ ಅಪಚ್ಚಾಸೀಸನ್ತೇನಾಪಿ ದಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ. ಸಙ್ಘಿಕಮೇವ ಯಥಾಕತಿತಾಯ ದಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಮ್ಪಿ ಪಚ್ಚಯದಾಯಕಾದೀ ಸಯಮೇವ ವಿಸ್ಸಾಸೇನ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ನ ವಾರೇತಬ್ಬಾ, ಲದ್ಧಕಪ್ಪಿಯನ್ತಿ ತುಣ್ಹೀ ಭವಿತಬ್ಬಂ. ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತಮೇವಾತಿ ‘‘ಕುದ್ಧೋ ಹಿ ಸೋ ರುಕ್ಖೇಪಿ ಛಿನ್ದೇಯ್ಯಾ’’ತಿಆದಿನಾ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇ ಕಾರಣಂ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತಮೇವ. ತೇಹಿ ಕತಅನತ್ಥಾಭಾವೇಪಿ ಕಾರುಞ್ಞೇನ ತುಣ್ಹೀ ಭವಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ‘‘ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿಆದಿ ಪನ ವತ್ತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ.

ಗರುಭಣ್ಡತ್ತಾ…ಪೇ… ನ ದಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಜೀವರುಕ್ಖಾನಂ ಆರಾಮಟ್ಠಾನೀಯತ್ತಾ, ದಾರೂನಞ್ಚ ಗೇಹಸಮ್ಭಾರಾನುಪಗತತ್ತಾ ‘‘ಸಬ್ಬಂ ತ್ವಮೇವ ಗಣ್ಹಾ’’ತಿ ದಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ವುತ್ತಂ. ಅಕತಾವಾಸಂ ವಾ ಕತ್ವಾತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಅವಿಜ್ಜಮಾನಂ ಸೇನಾಸನಂ ಕತ್ವಾ ಜಗ್ಗಿತಕಾಲೇ ಫಲವಾರೇ ಸಮ್ಪತ್ತೇ.

ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಕಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಅತ್ಥವಸವಗ್ಗಾದಿವಣ್ಣನಾ

೪೯೮. ವಿಪಾಕದುಕ್ಖಸಙ್ಖಾತಾನಂ ಸಮ್ಪರಾಯಿಕವೇರಾನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದಿವೇರೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತತ್ತಾ, ವೇರಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಹೇತುತ್ತಾ ಚ ‘‘ವಿಪಾಕದುಕ್ಖವೇದನಾ’’ತಿ ವುತ್ತಾ. ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದಿಪಞ್ಚವೇರವಿನಿಮುತ್ತಾನಮ್ಪಿ ಅಕುಸಲಾನಂ ವೇರೇಹಿ ಸಹ ಏಕತೋ ಸಙ್ಗಣ್ಹನತ್ಥಂ ‘‘ದಸಅಕುಸಲಕಮ್ಮಪಥಪ್ಪಭೇದಾನ’’ನ್ತಿ ಪುನ ವುತ್ತಂ.

೪೯೯-೫೦೦. ತಂ ಕಮ್ಮನ್ತಿ ತಜ್ಜನೀಯಾದಿಕಮ್ಮಮೇವ, ಸತ್ತಾ ಆಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧಾ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ನಾಮಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅನ್ತರಾ ಕೇನಚಿ ಅಪಞ್ಞತ್ತೇ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಪ್ಪೇ ಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಗವತೋ ಅಭಿಸಮ್ಬೋಧಿ, ತಾವ ಅನ್ತರಾಕಾಲೇ ಕಕುಸನ್ಧಾದಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಕೇನಚಿ ಅಪಞ್ಞತ್ತೇ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಿನೀತಕಥಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದನ್ತಿ ವಿನೀತವತ್ಥೂನಿ ಏವ. ತಾನಿ ಹಿ ತಂತಂಸಿಕ್ಖಾಕೋಟ್ಠಾಸಾನಂ ಪಕಾಸನತೋ ‘‘ಸಿಕ್ಖಾಪದ’’ನ್ತಿ ಚ ಆಪತ್ತಿಅನಾಪತ್ತೀನಂ ಅನುಪಞ್ಞಾಪನತೋ ‘‘ಅನುಪಞ್ಞತ್ತ’’ನ್ತಿ ಚ ವುಚ್ಚನ್ತಿ.

ಅತ್ಥವಸವಗ್ಗಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಸಙ್ಗಹವಗ್ಗವಣ್ಣನಾನಯೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.

ಇತಿ ಮಹಾವಗ್ಗೋ, ಪಞ್ಞತ್ತಿವಗ್ಗೋ, ಸಙ್ಗಹವಗ್ಗೋತಿ ತೀಹಿ ಮಹಾವಗ್ಗೇಹಿ ಪಟಿಮಣ್ಡಿತೋ ಪರಿವಾರೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ಇತಿ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯ ವಿನಯಟ್ಠಕಥಾಯ ವಿಮತಿವಿನೋದನಿಯಂ

ಪರಿವಾರವಣ್ಣನಾನಯೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.

ನಿಗಮನಕಥಾವಣ್ಣನಾ

ಅವಸಾನಗಾಥಾಸು ಉಭತೋವಿಭಙ್ಗ-ಖನ್ಧಕ-ಪರಿವಾರೇಹಿ ವಿಭತ್ತತ್ತಾ ವಿಭಾಗಪಟಿದೇಸನಾ ಯಸ್ಮಿಂ ವಿನಯಪಿಟಕೇ. ಸೋ ಉಭತೋವಿಭಙ್ಗ-ಖನ್ಧಕ-ಪರಿವಾರವಿಭತ್ತದೇಸನೋ ಆಹಾತಿ ಯೋಜನಾ. ತಸ್ಸಾತಿ ವಿನಯಪಿಟಕಸ್ಸ.

ಸತ್ಥು ಮಹಾಬೋಧೀತಿ ದಕ್ಖಿಣಸಾಖಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ. ಯಂ ಪಧಾನಘರಂ ನಾಮ ಪರಿವೇಣಂ, ತತ್ಥ ಚಾರುಪಾಕಾರೇನ ಸಞ್ಚಿತಂ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಯಂ ಪಾಸಾದಂ ಕಾರಯಿ, ತತ್ರ ತಸ್ಮಿಂ ಮಹಾನಿಗಮಸಾಮಿನೋ ಪಾಸಾದೇ ವಸತಾತಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಾ.

ಬುದ್ಧಸಿರಿಂ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ನಿಸ್ಸಾಯ, ತಸ್ಸ ವಾ ಅಜ್ಝೇಸನಮ್ಪಿ ಪಟಿಚ್ಚ ಯಾ ಇದ್ಧಾ ಪರಿಪುಣ್ಣವಿನಿಚ್ಛಯತಾಯ ಸಮಿದ್ಧಾ ವಿನಯಸಂವಣ್ಣನಾ ಆರದ್ಧಾತಿ ಯೋಜನಾ.

ಸಿರಿನಿವಾಸಸ್ಸಾತಿ ಸಿರಿಯಾ ನಿವಾಸನಟ್ಠಾನಭೂತಸ್ಸ ಸಿರಿಪಾಲನಾಮಕಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ. ಜಯಸಂವಚ್ಛರೇತಿ ವಿಜಯಯುತ್ತೇ ಸಂವಚ್ಛರೇ. ಆರದ್ಧಕಾಲದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಪುನ ‘‘ಜಯಸಂವಚ್ಛರೇ ಅಯಂ ಆರದ್ಧಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ.

ಕಾಲೇ ವಸ್ಸನ್ತಿ ಯುತ್ತಕಾಲೇ ವಸ್ಸನಸೀಲೋ. ದೇವೋತಿ ಮೇಘೋ.

ನಿಗಮನಕಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ನಿಗಮನಕಥಾ

ಏತ್ತಾವತಾ ಚ ಆರದ್ಧಾ, ವಿನಯಟ್ಠಕಥಾಯ ಯಾ;

ವಣ್ಣನಾ ನಾತಿವಿತ್ಥಿಣ್ಣಾ, ಪರಿಪುಣ್ಣವಿನಿಚ್ಛಯಾ.

ಪಞ್ಞಾಸಭಾಣವಾರಾಯ, ತನ್ತಿಯಾ ಪರಿಮಾಣತೋ;

ಸಮಿಜ್ಝನಿಟ್ಠಿಪರಮಾ, ಯಾ ವಿಮತಿವಿನೋದನೀ.

ಅನನ್ತರಾಯೇನ ಕತಾ, ಅಯಂ ನಿಟ್ಠಮುಪಾಗತಾ;

ಯಂ ತಂ ನಿಟ್ಠಂ ತಥಾ ಸಬ್ಬೇ, ಪಾಣಿನೋ ಸಮನೋರಥಾ.

ಥೇರೇಹಿ ವಿನಯಞ್ಞೂಹಿ, ಸುಚಿಸಲ್ಲೇಖವುತ್ತಿಹಿ;

ಅವಿಸ್ಸತ್ಥಾತಿವಿತ್ಥಿಣ್ಣ-ಗನ್ಥಭೀರೂ ಹಿಪತ್ಥಿತಂ.

ಕರೋನ್ತೇನ ಮಯಾ ಏವಂ, ವಿನಯಅತ್ಥವಣ್ಣನಂ;

ಯಂ ಪತ್ತಂ ಕುಸಲಂ ತೇನ, ಪತ್ವಾ ಸಮ್ಬೋಧಿಮುತ್ತಮಂ.

ವಿನಯತ್ಥಂ ಪಕಾಸೇತ್ವಾ, ಯೋ ಸೋಪಾಯೇನ ಲಕ್ಖಣಂ;

ಸೋಪಾಯಂ ವಿಮತಿಚ್ಛೇದ-ಞಾಣಚಕ್ಖುಪದಾಯಕಂ.

ವಿರದ್ಧತ್ಥವಿಪಲ್ಲಾಸ-ಗನ್ಥವಿತ್ಥಾರಹಾನಿಯಾ;

ವಿಸುದ್ಧಿಂ ಪಾಪಯಿಸ್ಸಾಮಿ, ಸತ್ತೇ ಸಂಸಾರದುಕ್ಖತೋ.

ಲೋಕಿಯೇಹಿ ಚ ಭೋಗೇಹಿ, ಗುಣೇಹಿ ನಿಖಿಲಾ ಪಜಾ;

ಸಬ್ಬೇಹಿ ಸಹಿತಾ ಹೋನ್ತು, ರತಾ ಸಮ್ಬುದ್ಧಸಾಸನೇತಿ.

ವಿಮತಿವಿನೋದನೀಟೀಕಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.