೪. ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೬೨೮. ಚತುತ್ಥೇ ಜೇಟ್ಠಮೂಲಪುಣ್ಣಮಾಸಿಯಾ…ಪೇ… ಕರಣಕ್ಖೇತ್ತಞ್ಚಾತಿ ಪಠಮದ್ಧಮಾಸಮ್ಪಿ ಕರಣಕ್ಖೇತ್ತಂ ವುತ್ತಂ. ತಂ ‘‘ಕತ್ವಾ ನಿವಾಸೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಇಮಸ್ಸ ಪುರಿಮದ್ಧಮಾಸೇ ವಾ ಪಚ್ಛಿಮದ್ಧಮಾಸೇ ವಾ ಕತ್ವಾ ಪಚ್ಛಿಮಮಾಸೇವ ನಿವಾಸೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಏವಮತ್ಥಂ ಗಹೇತ್ವಾ ವುತ್ತಂ ನಿವಾಸನೇಯೇವ ಆಪತ್ತಿಯಾ ವುತ್ತತ್ತಾತಿ. ಯಂ ಪನ ಮಾತಿಕಾಟ್ಠಕಥಾಯಂ ‘‘ಗಿಮ್ಹಾನಂ ಪಚ್ಛಿಮೋ ಮಾಸೋ ಪರಿಯೇಸನಕ್ಖೇತ್ತಂ, ಪಚ್ಛಿಮೋ ಅದ್ಧಮಾಸೋ ಕರಣನಿವಾಸನಕ್ಖೇತ್ತಮ್ಪೀ’’ತಿ (ಕಙ್ಖಾ. ಅಟ್ಠ. ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ) ವುತ್ತಂ, ತಂ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಅದ್ಧಮಾಸೇ ಕತ್ವಾ ನಿವಾಸೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಏವಮತ್ಥಂ ಗಹೇತ್ವಾ ವುತ್ತಂ. ಇಧ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಅತ್ಥೇ ಗಹಿತೇ ವಿರೋಧೋ ನತ್ಥಿ.

‘‘ವತ್ತಭೇದೇ ದುಕ್ಕಟ’’ನ್ತಿ ಇದಂ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಅದಿನ್ನಪುಬ್ಬೇ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಯೇ ಮನುಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ. ಪಕತಿಯಾ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕದಾಯಕಾ ನಾಮ ಸಙ್ಘಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ವಾ ಅಪ್ಪವಾರೇತ್ವಾವ ಅನುಸಂವಚ್ಛರಂ ದಾಯಕಾ.

೬೩೦. ‘‘ಛ ಮಾಸೇ ಪರಿಹಾರಂ ಲಭತೀ’’ತಿ ಏತೇನ ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇಪಿ ಯಾವ ವಸ್ಸಾನಸ್ಸ ಪಚ್ಛಿಮದಿವಸಾ ಅಕತಾ ಪರಿಹಾರಂ ಲಭತೀತಿ ದೀಪಿತಂ ಹೋತಿ. ಏಕಮಾಸನ್ತಿ ಹೇಮನ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಛಿಮುಪೋಸಥೇನ ಸಹ ಗಣೇತ್ವಾ ವುತ್ತಂ. ತಸ್ಮಿಂ ಉಪೋಸಥದಿವಸೇ ಏವ ಹಿ ತಂ ಮೂಲಚೀವರಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಇತರಥಾ ಹಿ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯತೋ. ಏಕಾಹದ್ವೀಹಾದಿವಸೇನ…ಪೇ… ಲದ್ಧಾ ಚೇವ ನಿಟ್ಠಿತಾ ಚಾತಿ ಏತ್ಥ ಏಕಾಹಾನಾಗತಾಯ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕಾಯ ಲದ್ಧಾ ಚೇವ ನಿಟ್ಠಿತಾ ಚ ದ್ವೀಹಾನಾಗತಾಯ…ಪೇ… ದಸಾಹಾನಾಗತಾಯ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕಾಯ ಲದ್ಧಾ ಚೇವ ನಿಟ್ಠಿತಾ ಚ, ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇ ವಾ ಲದ್ಧಾ ಚೇವ ನಿಟ್ಠಿತಾ ಚಾತಿ ಏವಮತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ತತ್ಥ ಆಸಳ್ಹೀಮಾಸಸ್ಸ ಜುಣ್ಹಪಕ್ಖಪುಣ್ಣಮಿಯಂ ಲದ್ಧಾ, ತದಹೇವ ರಜನಕಪ್ಪಪರಿಯೋಸಾನೇಹಿ ನಿಟ್ಠಿತಾ ಚ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಾ ‘‘ಏಕಾಹಾನಾಗತಾಯ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕಾಯ ಲದ್ಧಾ ಚೇವ ನಿಟ್ಠಿತಾ ಚಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಏತೇನೇವ ನಯೇನ ಜುಣ್ಹಪಕ್ಖಸ್ಸ ಛಟ್ಠಿಯಂ ಲದ್ಧಾ, ನಿಟ್ಠಿತಾ ಚ ‘‘ದಸಾಹಾನಾಗತಾಯ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕಾಯ ಲದ್ಧಾ ಚೇವ ನಿಟ್ಠಿತಾ ಚಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಯಾವ ಪಠಮಕತ್ತಿಕತೇಮಾಸಿಪುಣ್ಣಮಾ, ತಾವ ಲದ್ಧಾ, ನಿಟ್ಠಿತಾ ಚ ‘‘ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇ ಲದ್ಧಾ ಚೇವ ನಿಟ್ಠಿತಾ ಚಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಪಠಮಕತ್ತಿಕತೇಮಾಸಿಪುಣ್ಣಮಿತೋ ಪರಂ ಲದ್ಧಾ ಚೇವ ನಿಟ್ಠಿತಾ ಚ ಯಾವ ಚೀವರಕಾಲೋ ನಾತಿಕ್ಕಮತಿ, ತಾವ ಅನಧಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾಪಿ ಠಪೇತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ಏತ್ಥ ಚ ‘‘ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಅನ್ತೋದಸಾಹೇ ಅಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬಾ’’ತಿ ಅವಿಸೇಸೇನ ವುತ್ತೇಪಿ ವಸ್ಸಾನತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಏಕಾಹದ್ವೀಹಾದಿವಸೇನ ಅನಾಗತಾಯ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕಾಯ ಲದ್ಧಾ ತೇಹಿ ದಿವಸೇಹಿ ದಸಾಹಂ ಅನತಿಕ್ಕಮನ್ತೇನ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅಧಿಟ್ಠಾನಕ್ಖೇತ್ತಂ ಸಮ್ಪತ್ತಾ ಏವ ಅಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬಾ, ತತೋ ಪನ ಪುಬ್ಬೇ ದಸಾಹಾತಿಕ್ಕಮೇನ ನಿಟ್ಠಿತಾಪಿ ನ ಅಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬಾ ಅಧಿಟ್ಠಾನಸ್ಸ ಅಖೇತ್ತತ್ತಾ. ತಾದಿಸಾ ಪನ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸೇ ಏವ ಅಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬಾ, ಅನಧಿಟ್ಠಹತೋ ಅರುಣುಗ್ಗಮನೇನ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಹೋತಿ. ಯದಿ ಏವಂ ‘‘ದಸಾಹಾನಾಗತಾಯಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಕಿಂ ಪಯೋಜನನ್ತಿ ಚೇ? ವಸ್ಸಾನತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಏವ ದಸಾಹೇ ಅತಿಕ್ಕನ್ತೇ ನಿಟ್ಠಿತಾ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸೇ ಏವ ಅಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬಾತಿ ದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ತೇನೇವಾಹ ‘‘ದಸಾಹಾತಿಕ್ಕಮೇ ನಿಟ್ಠಿತಾ ತದಹೇವ ಅಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬಾ’’ತಿ.

ದಸಾಹೇ ಅಪ್ಪಹೋನ್ತೇ ಚೀವರಕಾಲಂ ನಾತಿಕ್ಕಮೇತಬ್ಬಾತಿ ತೇಮಾಸಬ್ಭನ್ತರೇ ದಸಾಹೇ ಅಪ್ಪಹೋನ್ತೇ ನವಾಹಾನಾಗತಾಯ ಕತ್ತಿಕತೇಮಾಸಿಪುಣ್ಣಮಾಯ ಸತ್ತಮಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಲದ್ಧಾ, ನಿಟ್ಠಿತಾ ಚ ಚೀವರಕಾಲಂ ನಾತಿಕ್ಕಮೇತಬ್ಬಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಥಾ ಹಿ ‘‘ಮಾಸೋ ಸೇಸೋ ಗಿಮ್ಹಾನನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖುನಾ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಚೀವರಂ ಪರಿಯೇಸಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಪರಿಯೇಸನಕ್ಖೇತ್ತಂ ವತ್ವಾ ‘‘ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಂ ವಸ್ಸಾನಂ ಚಾತುಮಾಸಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತು’’ನ್ತಿ (ಮಹಾವ. ೩೫೮) ವುತ್ತತ್ತಾ ಕತಾಯಪಿ ಅಕತಾಯಪಿ ಮಾಸಮತ್ತಂ ಅನಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬತಾ ಸಿದ್ಧಾ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ಅಕತಾ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಸಙ್ಖ್ಯಂ ನ ಗಚ್ಛತಿ, ಅಕರಣಞ್ಚ ಕೇನಚಿ ವೇಕಲ್ಲೇನ, ನ ಅನಾದರೇನ, ತಸ್ಮಾ ಚಾತುಮಾಸಂ ಅಕತತ್ತಾ ಏವ ಪರಿಹಾರಂ ಲಭತಿ, ಕತಾ ಪನ ಅಧಿಟ್ಠಾನಕ್ಖೇತ್ತೇ, ಅಕತಾ ಚ ಚೀವರಕಾಲೇ ದಸಾಹಪರಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇನೇವ ಪರಿಹಾರಂ ಲಭತೀತಿ ಅಯಮತ್ಥೋ ಲಬ್ಭತಿ. ಕಸ್ಮಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಮತಿಯಾ ಕಾರಣಪುಚ್ಛಾ. ತಸ್ಮಾತಿ ವಸ್ಸಾನೇಯೇವ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಾಯ ಅಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬತಾವಚನತೋ. ‘‘ತಿಚೀವರಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತು’’ನ್ತಿ ಸುತ್ತಂ ಪನೇತ್ಥ ಸೇಸಚೀವರಾನಂ ಏವಂ ಕಾಲನಿಯಮಾಭಾವಂ ಸಾಧೇತುಂ ಉದ್ಧಟಂ. ನ ಹಿ ತೇನೇತ್ಥ ಅಞ್ಞಂ ಪಯೋಜನಂ ಅತ್ಥಿ.

ಕದಾ ಅಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬಾತಿಆದಿಕುರುನ್ದಿವಚನೇನಾಪಿ ‘‘ಯದಾ ವಾ ತದಾ ವಾ ಅಧಿಟ್ಠಾತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಇದಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ದಸಾಹಬ್ಭನ್ತರೇ ಏವ ಕತಾಯ ಅಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬತಂ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಪಾಳಿಯಂ ಅಚ್ಛಿನ್ನಚೀವರಸ್ಸಾತಿಆದೀಸು ಅಚ್ಛಿನ್ನಸೇಸಚೀವರಸ್ಸ ನಟ್ಠಸೇಸಚೀವರಸ್ಸ. ಏತೇಸಞ್ಹಿ ಅಸಮಯೇ ಪರಿಯೇಸನನಿವಾಸನಾಪತ್ತಿಯಾ ಏವ ಅನಾಪತ್ತಿ ವುತ್ತಾ. ತೇನೇವ ಮಾತಿಕಾಟ್ಠಕಥಾಯಂ ‘‘ಅಚ್ಛಿನ್ನಚೀವರಸ್ಸ ವಾ ನಟ್ಠಚೀವರಸ್ಸ ವಾ ಅನಿವತ್ಥಂ ಚೋರಾ ಹರನ್ತೀತಿ ಏವಂ ಆಪದಾಸು ವಾ ನಿವಾಸಯತೋ ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತೀ’’ತಿ (ಕಙ್ಖಾ. ಅಟ್ಠ. ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ) ವುತ್ತಂ, ಇಧ ಪನ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯಂ ಅಯಂ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಾ ಅನಾಪತ್ತಿ ಪಾಳಿತೋ ಸಯಮೇವ ಸಿಜ್ಝತೀತಿ ಇಮಂ ಅದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಅಸಿಜ್ಝಮಾನಂ ನಗ್ಗಸ್ಸ ನ್ಹಾಯತೋ ದುಕ್ಕಟಾಪತ್ತಿಯಾ ಏವ ಅನಾಪತ್ತಿಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಅಚ್ಛಿನ್ನಚೀವರಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ನ ಹಿ ಏಸಾ ಅನಾಪತ್ತಿ ಅವುತ್ತೇ ಸಿಜ್ಝತೀತಿ. ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಾಯ ಅತ್ತುದ್ದೇಸಿಕತಾ, ಅಸಮಯೇ ಪರಿಯೇಸನತಾ, ತಾಯ ಚ ಪಟಿಲಾಭೋತಿ ಇಮಾನಿ ತಾವ ಪರಿಯೇಸನಾಪತ್ತಿಯಾ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ನಿವಾಸನಾಪತ್ತಿಯಾ ಪನ ಸಚೀವರತಾ, ಆಪದಾಭಾವೋ, ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಾಯ ಸಕಭಾವೋ, ಅಸಮಯೇ ನಿವಾಸನನ್ತಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.