೮. ಪಠಮಉಪಕ್ಖಟಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೫೨೮-೫೩೧. ಅಟ್ಠಮೇ ಯೋ ಕತ್ತಾತಿ ದಾಯಕಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಪಟೋ ಏವ ಪಟಕೋ. ‘‘ಅಪ್ಪಗ್ಘಂ ಚೇತಾಪೇತೀ’’ತಿ ಇದಂ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಪಾಚಿತ್ತಿಯಾ ಅನಾಪತ್ತಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ, ವಿಞ್ಞತ್ತಿಪಚ್ಚಯಾ ಪನ ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ‘‘ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪವಾರಿತೋ’’ತಿ ಹಿ ಸುತ್ತೇ ವಿಞ್ಞತ್ತಿಕಾರಣಂ ವುತ್ತಂ. ಮಾತಿಕಾಟ್ಠಕಥಾಯಮ್ಪಿ ‘‘ಚೀವರೇ ಭಿಯ್ಯೋಕಮ್ಯತಾ, ಅಞ್ಞಾತಕವಿಞ್ಞತ್ತಿ, ತಾಯ ಚ ಪಟಿಲಾಭೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನೀ’’ತಿ (ಕಙ್ಖಾ. ಅಟ್ಠ. ಉಪಕ್ಖಟಸಿಕ್ಖಾಪದ) ಅಞ್ಞಾತಕವಿಞ್ಞತ್ತಿತಾ ಪಕಾಸಿತಾ, ಕೇಚಿ ಪನ ‘‘ದಾಯಕೇನ ದಾತುಕಾಮೋಮ್ಹೀತಿ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಅವುತ್ತೇಪಿ ಯದಗ್ಘನಕಂ ಸೋ ದಾತುಕಾಮೋ, ತದಗ್ಘನಕಂ ಆಹರಾಪೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ ಏವಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ತಂ ರಾಜಸಿಕ್ಖಾಪದಟ್ಠಕಥಾಯಪಿ ನ ಸಮೇತಿ, ದೂತೇನ ವಾ ದಾಯಕೇನ ವಾ ‘‘ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಚೀವರಚೇತಾಪನ್ನಂ ಆಭತ’’ನ್ತಿ ಆರೋಚಿತೇಪಿ ಮುಖವೇವಟಿಯಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಾದೀನಂ ಸನ್ತಿಕಾ ಆಹರಾಪನಸ್ಸ ತತ್ಥ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತತ್ತಾ. ವುತ್ತಞ್ಹಿ ತತ್ಥ ‘‘ಇಮೇ ದ್ವೇ ಅನಿದ್ದಿಟ್ಠಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಾ ನಾಮ, ಏತೇಸು ಅಞ್ಞಾತಕಅಪ್ಪವಾರಿತೇಸು ವಿಯ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ…ಪೇ… ನ ಕಿಞ್ಚಿ ವತ್ತಬ್ಬಾ. ದೇಸನಾಮತ್ತಮೇವ ಚೇತಂ ‘ದೂತೇನ ಚೀವರಚೇತಾಪನ್ನಂ ಪಹಿಣೇಯ್ಯಾ’ತಿ ಸಯಂ ಆಹರಿತ್ವಾಪಿ ಪಿಣ್ಡಪಾತಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ದದನ್ತೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ’’ತಿ. ಮುಖವೇವಟಿಯಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಾದಯೋ ಹಿ ದಾಯಕೇನ ಪರಿಚ್ಚತ್ತೇಪಿ ವತ್ಥುಮ್ಹಿ ‘‘ಅಸುಕಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಾದಿಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಅನಿದ್ದಿಟ್ಠತ್ತಾ ಏವ ‘‘ನ ಕಿಞ್ಚಿ ವತ್ತಬ್ಬಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ನ ಪನ ತಸ್ಸ ವತ್ಥುನೋ ಮುಖವೇವಟಿಯಾದೀನಂ ಸನ್ತಕತ್ತಾ, ತಸ್ಮಾ ಇಧಾಪಿ ದಾಯಕೇನ ವಾ ದೂತೇನ ವಾ ‘‘ಯಂ ಇಚ್ಛಥ, ತಂ ವದಥಾ’’ತಿ ಅಪ್ಪವಾರಿತಸ್ಸ ವದತೋ ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ಅಗ್ಘವಡ್ಢನಕನ್ತಿ ಚೀವರೇ ಅಗ್ಘವಡ್ಢನಕಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪವತ್ತಂ ಇದಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ, ನ ಪಿಣ್ಡಪಾತಾದೀಸು ತೇಸು ಅಗ್ಘವಡ್ಢನಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಮತ್ತತ್ತಾ, ಪಣೀತಪಿಣ್ಡಪಾತೇ ಸುದ್ಧಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯತ್ತಾ ಚಾತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ತೇನೇವ ‘‘ಚೀವರೇ ಭಿಯ್ಯೋಕಮ್ಯತಾ’’ತಿ ಅಙ್ಗಂ ವುತ್ತಂ.

ಪಠಮಉಪಕ್ಖಟಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.