೨. ದುತಿಯಪಾರಾಜಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
‘‘ಕಿಸ್ಸ ಪನ ತ್ವಂ ಅಯ್ಯೇ ಜಾನಂ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಧಮ್ಮಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ವಚನತೋ, ‘‘ಅಟ್ಠನ್ನಂ ಪಾರಾಜಿಕಾನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನ’’ನ್ತಿ (ಪಾಚಿ. ೬೬೬) ವಚನತೋ, ಅನ್ತೇ ‘‘ಉದ್ದಿಟ್ಠಾ ಖೋ ಅಯ್ಯಾಯೋ ಅಟ್ಠ ಪಾರಾಜಿಕಾ ಧಮ್ಮಾ’’ತಿಆದಿವಚನತೋ (ಪಾಚಿ. ೬೭೭), ಪರಿವಾರೇ ‘‘ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ ಉಭತೋಪಞ್ಞತ್ತೀ’’ತಿ (ಪರಿ. ೨೦೧) ವಚನತೋ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಿವಿಭಙ್ಗಂ ಪತ್ವಾ ಭಗವಾ ಸಾಧಾರಣಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಉಪ್ಪನ್ನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂಯೇವ ‘‘ಯಾ ಪನ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಛನ್ದಸೋ ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವೇಯ್ಯ ಅನ್ತಮಸೋ ತಿರಚ್ಛಾನಗತೇನಪಿ ಪಾರಾಜಿಕಾ ಹೋತಿ ಅಸಂವಾಸಾ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಸವಿಸೇಸಮ್ಪಿ ಅವಿಸೇಸಮ್ಪಿ ಮಾತಿಕಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಪದಭಾಜನಂ, ಆಪತ್ತಿಭೇದಂ, ತಿಕಚ್ಛೇದಂ, ಅನಾಪತ್ತಿವಾರಞ್ಚ ಅನವಸೇಸಂ ವತ್ವಾ ವಿತ್ಥಾರೇಸಿ. ಸಙ್ಗೀತಿಕಾರಕೇಹಿ ಪನ ಅಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿಯೋಯೇವ ಇಧ ವಿತ್ಥಾರಿತಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.
೬೬೬. ತತ್ಥ ‘‘ಅಟ್ಠನ್ನಂ ಪಾರಾಜಿಕಾನ’’ನ್ತಿ ಇದಂ ಕೇವಲಂ ಸಙ್ಗೀತಿಕಾರಕಾನಂಯೇವ ನಯತೋ ನಿಕ್ಖಿತ್ತವಚನಂ ಇತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಛಟ್ಠಸತ್ತಮಟ್ಠಮಾನಂ ಪಾರಾಜಿಕಾನಂ ಅಪಞ್ಞತ್ತತ್ತಾ. ಭಗವತಾ ಪನ ಇದಂ ಪಞ್ಞಾಪಿತಮಾದಿಸಿಕ್ಖಾಪದಮ್ಪಿ ಉಪಾದಾಯ ‘‘ಛನ್ನಂ ಪಾರಾಜಿಕಾನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಸಿಯಾ. ಇತೋ ಉದ್ಧಂ ಪಞ್ಞತ್ತಾನಿಪಿ ಉಪಾದಾಯ ‘‘ಅಟ್ಠನ್ನಂ ಪಾರಾಜಿಕಾನ’’ನ್ತಿ ವಚನಂ ಅಪರಭಾಗೇ ಉಪ್ಪನ್ನನ್ತಿ ಏಕಚ್ಚೇ ಆಚರಿಯಾ. ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪನ ‘‘ಇದಞ್ಚ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಪಚ್ಛಾ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತಸ್ಮಾ ‘ಅಟ್ಠನ್ನ’ನ್ತಿ ವಿಭಙ್ಗೇ ವುತ್ತ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ, ತಸ್ಮಾ ಅಟ್ಠಕಥಾಚರಿಯಾನಂ ಮತೇನ ಸಿದ್ಧಮೇತಂ ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಾನುಕ್ಕಮವಸೇನೇವ ಸಙ್ಗೀತಾನೀತಿ. ‘‘ಅಞ್ಞಾಸಿ’’ನ್ತಿ ಪಾಠೋ. ಅಞ್ಞಾಸೀತಿ ನ ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ‘‘ದುಟ್ಠುಲ್ಲಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವಾ’’ತಿ ವಚನತೋ ವಜ್ಜಪಟಿಚ್ಛಾದಿಕಂ ಯಾ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತಿ, ಸಾಪಿ ವಜ್ಜಪಟಿಚ್ಛಾದಿಕಆಯೇವಾತಿ ಸಿದ್ಧಂ. ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ವಜ್ಜಪಟಿಚ್ಛಾದನಂ ಪೇಮವಸೇನ ಹೋತಿ, ತಥಾಪಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದವೀತಿಕ್ಕಮಚಿತ್ತಂ ದೋಮನಸ್ಸಿಕಮೇವ ಹೋತೀತಿ ಕತ್ವಾ ‘‘ದುಕ್ಖವೇದನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ.
ದುತಿಯಪಾರಾಜಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.