ಅಧಿಕರಣಭೇದವಣ್ಣನಾ
ಉಕ್ಕೋಟನಭೇದಾದಿವಣ್ಣನಾ
೩೪೦. ಅಧಿಕರಣಉಕ್ಕೋಟೇನ ಸಮಥಾನಂ ಉಕ್ಕೋಟಂ ದಸ್ಸೇತುನ್ತಿ ಅಧಿಕರಣಾನಿ ಸತ್ತಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮನ್ತಿ, ತಾನಿ ಉಕ್ಕೋಟೇನ್ತೋ ಸತ್ತ ಸಮಥೇ ಉಕ್ಕೋಟೇತಿ ನಾಮಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಪಸವತೀತಿ ಸಮ್ಭವತಿ. ‘‘ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣೇ ಲಬ್ಭನ್ತೀ’ತಿಆದೀನಿ ‘ಧಮ್ಮೋ ಅಧಮ್ಮೋ’ತಿಆದೀನಂ ಸಮಾನತ್ತಾ ತೇಸು ವಿಸೇಸತೋ ಲಬ್ಭನ್ತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅನಿಹತನ್ತಿ ಸುತ್ತಾದಿನಾ. ಅವಿನಿಚ್ಛಿತನ್ತಿ ‘‘ಆಪತ್ತಿಅನಾಪತ್ತೀ’’ತಿಆದಿನಾ. ‘‘ತತ್ಥ ಜಾತಕಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಉಕ್ಕೋಟೇತಿ…ಪೇ… ತಿಣವತ್ಥಾರಕಂ ಉಕ್ಕೋಟೇತೀ’’ತಿ ದಸೇವ ವುತ್ತಾ. ‘‘ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಯೇಭುಯ್ಯಸಿಕಾ ಅವುತ್ತತ್ತಾ ಉಕ್ಕೋಟೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ, ಕಮ್ಮವಾಚಾಪಿ ತೇಸಂ ನತ್ಥಿ. ತಸ್ಮಾ ತೇ ಉಕ್ಕೋಟೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾತಿ ವದನ್ತೀ’’ತಿ ಲಿಖಿತಂ. ಪಾಳಿಮುತ್ತಕವಿನಿಚ್ಛಯೇನೇವಾತಿ ವಿನಯಲಕ್ಖಣಂ ವಿನಾ ಕೇವಲಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಮತ್ತವಸೇನೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಖನ್ಧಕತೋ ವಾ ಪರಿವಾರತೋ ವಾ ಆನೀತಸುತ್ತೇನ. ನಿಜ್ಝಾಪೇನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತಿ. ಪುಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇನ ವಿನಿಚ್ಛಿತಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಉಪಜ್ಝಾಯಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ‘‘ಅಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋ’’ತಿಆದೀನಿ ದೀಪೇತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಿಸಮಾನಿ ಕಾಯಕಮ್ಮಾದೀನಿ ನಿಸ್ಸಿತತ್ತಾ ವಿಸಮನಿಸ್ಸಿತೋ. ಏವಂ ಸೇಸೇಸು.
ಅಧಿಕರಣನಿದಾನಾದಿವಣ್ಣನಾ
೩೪೨-೩. ಕಿಂಸಮ್ಭಾರನ್ತಿ ಕಿಂಪರಿಕ್ಖಾರಂ, ಏತ್ಥ ಕಿನ್ತಿ ಲಿಙ್ಗಸಾಮಞ್ಞಮಬ್ಯಯಂ. ಪುಬ್ಬೇ ಉಪ್ಪನ್ನವಿವಾದಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪಚ್ಛಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕವಿವಾದೋ ವಿವಾದನಿದಾನಂ ನಾಮ. ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಪಚ್ಚಯಾ ಚತಸ್ಸೋ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಆಪಜ್ಜತೀತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಜಾನಂ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತಿ ಪಾರಾಜಿಕಂ, ವೇಮತಿಕಾ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಂ, ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತಿ ದುಕ್ಕಟಂ. ಪುಬ್ಬೇ ಕತಉಕ್ಖೇಪನಿಯಾದಿಕಿಚ್ಚಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಕಿಚ್ಚಾನಂ. ಕೀದಿಸಾನಂ? ಸಮನುಭಾಸನಾದೀನಂ ವಸೇನ. ತಂ ಹೀತಿ ಅಧಿಕರಣಂ.
೩೪೪. ಅಧಿಕರಣೇಸು ಯೇನ ಅಧಿಕರಣೇನ ಸಮ್ಮನ್ತಿ, ತಂ ದಸ್ಸೇತುನ್ತಿ ಯದಾ ಅಧಿಕರಣೇಹಿ ಸಮ್ಮನ್ತಿ, ತದಾ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣೇನೇವ ಸಮ್ಮನ್ತಿ, ನ ಅಞ್ಞೇಹೀತಿ ದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ, ನ ಏಕನ್ತತೋ ಅಧಿಕರಣೇನೇವ ಸಮ್ಮನ್ತೀತಿ ದಸ್ಸನತ್ಥಂ.
೩೪೮. ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣೇ ಸಙ್ಘೋ ವಿವದತೀತಿ ಆಪತ್ತಾನಾಪತ್ತೀತಿ ಏವಂ.
೩೫೩. ಸಮುಟ್ಠಾನಾಭಾವತೋ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೇ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕಿರಿಯಾಕರಣಮಿಚ್ಚಾದಿನಾ ಅವಿಭಜಿತ್ವಾವ ಸತಿವಿನಯಾದೀನಂ ಛನ್ನಂಯೇವ ಛ ಸಮುಟ್ಠಾನಾನಿ ವಿಭತ್ತಾನಿ. ತಂ ಕಸ್ಮಾ? ಕಮ್ಮಸಙ್ಗಹಾಭಾವೇನ, ಸತಿವಿನಯಾದೀನಂ ವಿಯ ಸಙ್ಘಸಮ್ಮುಖತಾದೀನಂ ಕಿಚ್ಚಯತಾ ನಾಮ ನತ್ಥೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.
ಅಧಿಕರಣಭೇದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.