ಕಥಿನಭೇದವಣ್ಣನಾ

ಕಥಿನಅತ್ಥತಾದಿವಣ್ಣನಾ

೪೦೩-೪. ಕಿನ್ತಿ ಕಥಂ. ಅನಾದಿಯದಾನಂ ತಾವಕಾಲಿಕವತ್ಥು. ‘‘ಅನಾಗತವಸೇನ ಅನನ್ತರಾ ಹುತ್ವಾ’’ತಿ ಉದಕಾಹರಣಾದಿಪಯೋಗಸ್ಸ ಧೋವನಾದಿಪುಬ್ಬಕರಣಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನತೋ, ಧೋವನಾದಿಕಿರಿಯಞ್ಚ ಸನ್ಧಾಯ ಪಯೋಗಕರಣತೋ ವುತ್ತಂ. ಪುರೇಜಾತಪಚ್ಚಯೇ ಪನೇಸ ಪಯೋಗೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏಕಂ ಧಮ್ಮಮ್ಪಿ ನ ಲಭತಿ ಅತ್ತನೋ ಪುರೇಜಾತಸ್ಸ ನತ್ಥಿತಾಯ.

ಕಥಿನಾದಿಜಾನಿತಬ್ಬವಿಭಾಗವಣ್ಣನಾ

೪೧೨. ರೂಪಾದಿಧಮ್ಮೇಸೂತಿ ವಣ್ಣಗನ್ಧಾದಿಅಟ್ಠಕೇಸು. ‘‘ವಸ್ಸಾನಸ್ಸ ಪಚ್ಛಿಮೋ ಮಾಸೋ’’ತಿ (ಪಾರಾ. ೨೧೮) ವುತ್ತತ್ತಾ ಪಚ್ಛಿಮೇ ಮಾಸೇ ಯಸ್ಮಿಂ ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ವಾ ದಿವಸೇ ಅತ್ಥರಿತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಸಿದ್ಧಂ.

೪೧೫. ‘‘ಆದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನಾತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಥೇರವಚನ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ.

ಪಲಿಬೋಧಪಞ್ಹಾಬ್ಯಾಕರಣಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೪೧೫-೬. ಸನ್ನಿಟ್ಠಾನನ್ತಿಕೋ ಕಥಂ ಬಹಿಸೀಮಾಯ ಉದ್ಧರೀಯತಿ? ಭಿಕ್ಖು ಅಕತಚೀವರಂ ಸಮಾದಾಯ ಪಕ್ಕಮತಿ ‘‘ನ ಪಚ್ಚೇಸ್ಸ’’ನ್ತಿ, ತಸ್ಸ ಬಹಿಸೀಮಾಗತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ ‘‘ನೇವಿಮಂ ಚೀವರಂ ಕಾರೇಸ್ಸ’’ನ್ತಿ, ಏವಮೇತಸ್ಸ ಬಹಿಸೀಮಾಗತಸ್ಸ ಉದ್ಧರೀಯತಿ. ಕಥಂ ಅನ್ತೋಸೀಮಾಯ? ಅಕತಚೀವರಂ ಸಮಾದಾಯ ಪಕ್ಕಮತಿ ‘‘ನ ಪಚ್ಚೇಸ್ಸ’’ನ್ತಿ, ತತೋ ತತ್ಥ ಫಾಸುವಿಹಾರಂ ಅಲಭನ್ತೋ ತಮೇವ ವಿಹಾರಂ ಆಗಚ್ಛತಿ, ತಸ್ಸ ಚೀವರಪಲಿಬೋಧೋಯೇವ ಠಿತೋ, ಸೋ ಚ ‘‘ನೇವಿಮಂ ಚೀವರಂ ಕಾರೇಸ್ಸ’’ನ್ತಿ ಚಿತ್ತೇ ಉಪ್ಪನ್ನೇ ಛಿಜ್ಜತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಅನ್ತೋಸೀಮಾಯ ಉದ್ಧರೀಯತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಸನ್ನಿಟ್ಠಾನನ್ತಿಕಂ ದುವಿಧಂ ‘‘ನ ಪಚ್ಚೇಸ್ಸ’’ನ್ತಿ ಆವಾಸಪಲಿಬೋಧಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ತತೋ ಪುನಪಿ ತಮೇವ ವಿಹಾರಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ನೇವಿಮಂ ಚೀವರಂ ಕಾರೇಸ್ಸ’’ನ್ತಿ ಸನ್ನಿಟ್ಠಾನಂ ಕರೋತಿ, ಬಹಿಸೀಮಾಯ ಠತ್ವಾ ‘‘ನೇವಿಮಂ ಚೀವರಂ ಕಾರೇಸ್ಸಂ ನ ಪಚ್ಚೇಸ್ಸ’’ನ್ತಿ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದೇನ ಸನ್ನಿಟ್ಠಾನನ್ತಿಕಂ ಹೋತಿ. ಗಾಥಾಯಮ್ಪಿ ‘‘ದ್ವೇ ಪಲಿಬೋಧಾ ಅಪುಬ್ಬಂ ಅಚರಿಮ’’ನ್ತಿ ಇದಂ ಇಮಮೇವ ಸನ್ಧಾಯ. ‘‘ಆಸಾವಚ್ಛೇದಿಕೋ ಕಥಂ ಅನ್ತೋಸೀಮಾಯ? ಆಸೀಸಿತೇನ ‘ತುಮ್ಹೇ ವಿಹಾರಮೇವ ಪತ್ಥೇಥ, ಅಹಂ ಪಹಿಣಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ವುತ್ತೋ ಪುಬ್ಬೇ ‘ನ ಪಚ್ಚೇಸ್ಸ’ನ್ತಿ ಆವಾಸಪಲಿಬೋಧಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಗತೋ ಪುನ ತಂ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತೇನ ‘ನಾಹಂ ಸಕ್ಕೋಮಿ ದಾತು’ನ್ತಿ ಪಹಿತೋ ಹೋತೀ’’ತಿ ಲಿಖಿತಂ. ‘‘ಅತ್ಥಾರೇ ಹಿ ಸತಿ ಉದ್ಧಾರೋ ನಾಮಾ’’ತಿ ಅತ್ಥಾರಂ ವಿನಾ ಉದ್ಧಾರಂ ನ ಲಭನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ. ಪುರಿಮಾ ದ್ವೇತಿ ‘‘ದ್ವೇ ಕಥಿನುದ್ಧಾರಾ ಏಕುಪ್ಪಾದಾ ಏಕನಿರೋಧಾ’’ತಿ ವುತ್ತಾಧಿಕಾರೇ ಪಠಮಂ ವುತ್ತಾ ಅನ್ತರಬ್ಭಾರಸಹುಬ್ಭಾರಾ. ನ ಪಕ್ಕಮನನ್ತಿಕಾದಯೋ ದ್ವೇ. ಏಕತೋ ನಿರುಜ್ಝನ್ತೀತಿ ಉದ್ಧಾರಭಾವಂ ಪಾಪುಣನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಕಥಿನಭೇದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಪಞ್ಞತ್ತಿವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.