೮. ಚೀವರಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾ

ಜೀವಕವತ್ಥುಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೩೨೬. ರಾಜಗಹಕೋತಿ ರಾಜಗಹವಾಸೀ.

೩೨೮. ಅಮೋಹಜಾತಿಕತ್ತಾ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಅಹಂ ತೇ ಪಿತಾ, ಕೇನಟ್ಠೇನ? ಯಸ್ಮಾ ತ್ವಂ ಮಯಾ ಪೋಸಾಪಿತೋ.

೩೨೯. ‘‘ಸಕ್ಕೇ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಮತ್ತೇ’’ತಿ ಪಾಠೋ, ಅಟ್ಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಮತ್ತೋವ.

ಪಜ್ಜೋತರಾಜವತ್ಥುಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೩೩೪. ಭುಞ್ಜಿತುಂ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಧಮ್ಮಪದೇ ‘ಬಹಿನಗರೇ ದಿಸ್ವಾ’ತಿ ವುತ್ತಂ, ತಸ್ಮಾ ದ್ವೀಸು ದಿವಸೇಸು ದಿನ್ನಂ ತೇನ ತೇಸು ಏಕೇಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದ್ವೀಸು ಅಟ್ಠಕಥಾಸು ವುತ್ತನ್ತಿ ಯುಜ್ಜತೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ.

ಸಮತ್ತಿಂಸವಿರೇಚನಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೩೩೬. ಕಬಳೇ ಕಬಳೇತಿ ಏತ್ಥ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಗುಳಾದೀಸು ಪಕ್ಖಿತ್ತಂ, ತಂ ಪನ ಭಗವಾವ ಪರಿಭುಞ್ಜಿ, ತಸ್ಮಾ ನತ್ಥಿ ದೋಸೋ.

ವರಯಾಚನಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೩೩೭. ಮಹಾಪಿಟ್ಠಿಯಕೋಜವಂ ನಾಮ ಅತಿರೇಕಚತುರಙ್ಗುಲಪುಪ್ಫಂ ಕಿರ.

ಕಮ್ಬಲಾನುಜಾನನಾದಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೩೪೦. ಉಪಚಾರೇತಿ ಸುಸಾನಸ್ಸ ಉಪಚಾರೇ. ಬಹಿಪಿ ವಟ್ಟತೀತಿ ಏಕೇ. ಕತಿಕಕರಣಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಸನ್ತಕಂ ತವ ಚ ಮಮ ಚ ಹೋತೂತಿ ವತ್ವಾ ಇತರೇನ ಚ ತಥಾವುತ್ತೇ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಸಮಾನಪರಿಕ್ಖಾರವಿಧಿಂ ವದನ್ತಿ.

೩೪೨. ‘‘ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯಪಿ ಸಮ್ಮನ್ನಿತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಸೇಸಕಮ್ಮಾನಿಪಿ ತತ್ಥ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಏವಂ ಸನ್ತೇ ಚೋರಿಕಾಯ ಕತಸದಿಸಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ದೀಪವಾಸಿನೋ ವದನ್ತಿ ಕಿರ. ‘‘ಚೋರಿಕಾಯ ಗಹಿತತ್ತಾ ನ ಪಾಪುಣಾತೀತಿ ಸೇನಾಸನಕ್ಖನ್ಧಕೇ ಆಗತಸುತ್ತಞ್ಚ ಸಾಧಕ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ತೇಸಂ ಮತೇನ ಇದಂ ಆವೇಣಿಕಲಕ್ಖಣನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ಭಣ್ಡಾಗಾರಸಮ್ಮುತಿಆದಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೩೪೩. ‘‘ಇದಂ ಪನ ಭಣ್ಡಾಗಾರನ್ತಿ ಆವೇಣಿಕಲಕ್ಖಣ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ.

ಚೀವರರಜನಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೩೪೪. ಗೋಮಯೇ ಆಪತ್ತಿ ನತ್ಥಿ, ವಿರೂಪತ್ತಾವಾರಿತಂ. ‘‘ಕುಙ್ಕುಮಪುಪ್ಫಂ ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ‘‘ಅಲ್ಲಿಕಾಯಾ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ ಅತ್ಥಿ.

ನಿಸೀದನಾದಿಅನುಜಾನನಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೩೫೩. ಅಟ್ಠಾನಮೇತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ರೂಪಕಣ್ಡೇ ‘‘ಚತುಸಮುಟ್ಠಾನಿಕ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಕಮ್ಮಸಮುಟ್ಠಾನಂ ರಾಗಚಿತ್ತಾಭಾವಾ ನ ಮುಚ್ಚತೀತಿ ವಾ ರಾಗಪಚ್ಚಯೇ ಸತಿ ಕಮ್ಮಸಮುಟ್ಠಾನಂ ಹೋತೀತಿ ವಾ ವಿಚಾರೇತ್ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬಂ ಕಥಾವತ್ಥುನಾ ಚ.

೩೬೨. ಅಗ್ಗಳಗುತ್ತಿಯೇವ ಪಮಾಣನ್ತಿ ಇಮೇಹಿ ಚತೂಹಿ ನಿಕ್ಖೇಪಕಾರಣೇಹಿ ಠಪೇನ್ತೇನ ಅಗ್ಗಳಗುತ್ತಿವಿಹಾರೇಯೇವ ಠಪೇತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ಸಙ್ಘಿಕಚೀವರುಪ್ಪಾದಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೩೬೩. ನೋ ಚೇ ಅತ್ಥತಂ ಹೋತಿ ‘‘ಏಕಂ ಚೀವರಮಾಸ’’ನ್ತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಕಸ್ಮಾ? ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಸ್ಸೇವ ತಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಯಾವ ಚೀವರಮಾಸಾ’’ತಿ ವಚನಸ್ಸ ಅಭಾವತೋ, ತಸ್ಮಾ ಅನತ್ಥತಕಥಿನಸ್ಸ ಅನನುಞ್ಞಾತನ್ತಿ ಚೇ? ನ, ಹೇಟ್ಠಾ ಅನುಞ್ಞಾತತ್ತಾ, ತತೋ ಲೀನತ್ಥದೀಪನತ್ಥಮಿಧ ತಥಾ ವುತ್ತತ್ತಾ ಚ. ಹೇಟ್ಠಾ ಹಿ ‘‘ಅಕಾಲಚೀವರಂ ನಾಮ ಅನತ್ಥತೇ ಕಥಿನೇ ಏಕಾದಸಮಾಸೇ ಉಪ್ಪನ್ನಂ, ಅತ್ಥತೇ ಕಥಿನೇ ಸತ್ತಮಾಸೇ ಉಪ್ಪನ್ನಂ, ಕಾಲೇಪಿ ಆದಿಸ್ಸ ದಿನ್ನಂ, ಏತಂ ಅಕಾಲಚೀವರಂ ನಾಮಾ’’ತಿ (ಪಾರಾ. ೫೦೦) ವಚನತೋ ಅನತ್ಥತಕಥಿನಾನಂ ಏಕಚೀವರಮಾಸೇ ಉಪ್ಪನ್ನಂ, ತೇಸಂಯೇವ ಹೋತೀತಿ ಸಿದ್ಧಂ, ತಸ್ಮಾ ಇಧ ತಂ ಅವತ್ವಾ ಏಕೋಪಿ ತಯೋ ಗಣಪೂರಕೇ ಲಭಿತ್ವಾ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥರಿತುಂ ಲಭತೀತಿ ಇಮಂ ಲೀನತ್ಥಂ ಪಕಾಸೇತುಂ ‘‘ಯಾವ ಕಥಿನಸ್ಸ ಉಬ್ಭಾರಾಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಇತರಥಾ ಅಯಮತ್ಥೋ ನ ಞಾಯತಿ. ‘‘ಜಾನಿತಬ್ಬೋ ಚ ವಿನಯಧರೇಹೀತಿ ತಥಾ ವುತ್ತೋತಿ ಅಪರೇ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅತ್ಥತಂ ಹೋತಿ, ಪಞ್ಚ ಮಾಸೇ ಸಬ್ಬಂ ತಸ್ಸೇವ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಹೋತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಚ್ಚನ್ತಸಂಯೋಗವಸೇನ ಉಪಯೋಗವಚನಂ. ‘‘ಇಧ ವಸ್ಸಂವುತ್ಥಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’’ತಿ ನಿಯಮಿತತ್ತಾ ‘‘ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ದೇಮಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಚ ‘‘ಇಧಾ’’ತಿ ಅಧಿಕಾರತ್ತಾ ತಸ್ಮಿಂ ವುತ್ತೇ ಲಭತಿ. ‘‘ಪಿಟ್ಠಿಸಮಯೇ ಉಪ್ಪನ್ನತ್ತಾತಿ ಚೀವರಕಾಲಸ್ಸಾಸನ್ನತ್ತಾ ಚ ಅನತ್ಥತಕಥಿನಾನಮ್ಪಿ ವುತ್ಥವಸ್ಸಾನಞ್ಚ ಅನುಞ್ಞಾತಟ್ಠಾನತ್ತಾ ಏವ ವುತ್ತ’’ನ್ತಿ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಗಣ್ಠಿಪದೇ ಲಿಖಿತಂ. ಕೇಚಿ ಪನ ‘‘ಯಂ ಪನ ಇದಂ ‘ಇಧ ವಸ್ಸಂವುತ್ಥಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’ತಿಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಯಾವ ‘ಅನಾಗತವಸ್ಸೇ’ತಿ ಪದಂ, ತಾವ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘ಕಸ್ಮಾ? ಪಿಟ್ಠಿಸಮಯೇ ಉಪ್ಪನ್ನತ್ತಾ’ತಿ ಇದಂ ಪರತೋ ‘ತತ್ರ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತಾನಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಪುಣಾತೀ’ತಿ ಇಮಸ್ಸ ಪರಿಯೋಸಾನೇ ‘ಕಸ್ಮಾ? ಪಿಟ್ಠಿಸಮಯೇ ಉಪ್ಪನ್ನತ್ತಾ’ತಿ ಲಿಖಿತಬ್ಬಂ. ಕಸ್ಮಾತಿ ಚೇ? ಪರತೋ ‘ಚೀವರಮಾಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಹೇಮನ್ತಸ್ಸಾ’ತಿ ವುತ್ತೇನ ನಿಬ್ಬಿಸೇಸತ್ತಾ, ತಸ್ಮಾ ಏವ ಏಕಚ್ಚೇಸು ಪಣ್ಡಿತನ್ತಿ ವದನ್ತೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ಇಧ ಪನ ಇಧ-ಸದ್ದೇನ ವಿಸೇಸಿತಂ, ತತ್ಥ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞವಿರೋಧೋ ನತ್ಥೀತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ‘‘ಮಯ್ಹಿಮಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಪಾಪುಣನ್ತೀ’’ತಿ ವಚನಮೇವಾಧಿಟ್ಠಾನಂ, ಇದಮೇತ್ಥ ಉಕ್ಕಟ್ಠವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಮಯ್ಹಿಮಾನಿ ಚೀವರಾನೀ’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಅಧಿಟ್ಠಿತಮೇವ ಹೋತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಮಯ್ಹಿಮಾನೀ’ತಿ ವುತ್ತೇ ತಸ್ಸ ಚೀವರಾನಿ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ‘ಚೀವರಾನಿ ಪಾಪುಣನ್ತೀ’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಮೇವಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ದುಗ್ಗಹಿತಾನೀತಿ ಸಙ್ಘಿಕಾನೇವ ಹೋನ್ತಿ. ‘‘ಗಹಿತಮೇವ ನಾಮಾ’ತಿ ಇಮಸ್ಸ ಇದಂ ಪತ್ತನ್ತಿ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ನ ವಿದಿತಂ, ತೇ ಪನ ಭಾಗಾ ತೇಸಂ ಅತ್ಥತೋ ಪತ್ತಾಯೇವಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ’’ತಿ ಲಿಖಿತಂ. ‘‘ಏಕಸ್ಮಿಂ ಅಪತಿತೇ ಪುನ ಆಗತಾ ಲಭನ್ತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ.

ಉಪನನ್ದಸಕ್ಯಪುತ್ತವತ್ಥುಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೩೬೪. ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತ್ರ ವಸ್ಸಂವುತ್ಥೇನಾ’’ತಿ ಚೀವರಸಮಯಂ ಉಪಾದಾಯ ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ ಕತೋ.ಏಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ‘‘ರಾಜವಿಹಾರೇ ವಿಯ ನಾನಾಪರಿವೇಣೇಸು ವಾ ಇಧ ವಾ ವುತ್ಥಾ ಲಭತೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ. ‘‘ಸತ್ತಾಹವಾರೇನ ಅರುಣಮೇವ ಉಟ್ಠಾಪೇತೀತಿ ಏತಂ ವಚನಮತ್ತಮೇವ ಏಕವಿಹಾರೇ ಸತ್ತಾಹಕಿಚ್ಚಾಭಾವಾ’’ತಿ ಚ ಲಿಖಿತಂ.

ಮತಸನ್ತಕಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೩೬೯. ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಮಿಂ ಕಾಲಂಕತೇ. ತತ್ಥ ‘‘ಪತ್ತಚೀವರೇ’’ತಿ ಪಧಾನಪರಿಕ್ಖಾರದಸ್ಸನಮುಖೇನ ಸಬ್ಬಪರಿಕ್ಖಾರನಿದಸ್ಸನನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಅಧಮ್ಮೇನ ಉಪ್ಪನ್ನಞ್ಚೇತಂ ಹೋತಿ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಪ್ಪಿಯಮೇವ ಮತತ್ತಾತಿ ಏಕೇ. ನೋತಿ ತಕ್ಕೋ ಪತ್ತಚತುಕ್ಕೇ ಸಬ್ಬಥಾ ಅಕಪ್ಪಿಯಪತ್ತನಯವಿರೋಧತೋ. ಅಧಮ್ಮೇನ ಉಪ್ಪನ್ನಸೇನಾಸನೇ ಚ ವಸತೋ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಆವಾಸೇ ದ್ವೇ ಭಿಕ್ಖೂ ವಸನ್ತಿ, ತತ್ಥ ಚೇಕೋ ಕಾಲಂಕತೋ, ಇತರೋ ತಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ ಅಪಾಪೇತ್ವಾ ತಂ ಥೇಯ್ಯಚಿತ್ತೇನ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಸಙ್ಘಸನ್ತಕಂ ಗಹಿತಂ ಹೋತಿ, ಭಣ್ಡಗ್ಘೇನ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ. ಅನಾವಾಸೇ ಗಣ್ಹಾತಿ, ನ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ ಅಸ್ಸಾಮಿಕಸ್ಸ ಗಹಿತತ್ತಾ. ಮರಣಸಮಯೇ ವತ್ತುಂ ಅಸಹನ್ತೋ ಚೇ ಚಿತ್ತೇನೇವ ದೇತಿ, ಪುಞ್ಞಂ ಪಸವತಿ, ಸಙ್ಘೋವ ತಸ್ಸ ಸಾಮೀ. ಪರೋ ವಾ ಅವಿಸ್ಸಾಸಿಕೋ ಸಯಮೇವ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಗಹಣಂ ನ ರುಹತಿ, ಥೇಯ್ಯಚಿತ್ತೇನ ಚೇ, ಭಣ್ಡಗ್ಘೇನ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ. ತಸ್ಸ ಚ ಆವಾಸಗತಸ್ಸ ಕೋ ಸಾಮೀ. ‘‘ಸಙ್ಘೋ ಸಾಮೀ’’ತಿ ವಚನತೋ ಸಙ್ಘೇನ ಬಲಕ್ಕಾರೇನ ಸೋ ವಾರೇತಬ್ಬೋತಿ ಏಕೇ. ಜೀವಮಾನಕಾಲೇ ಗಹಿತತ್ತಾ ನ ಸಙ್ಘೋ ಸಾಮೀತಿ ಏಕೇ. ಸಾಮಿಕೋ ಚೇ ಸಯಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಅಚ್ಛಿನ್ದಿತುಂ ಲಭತಿ, ಸಙ್ಘೋಪಿ ಲಭತಿ ಸಾಮಿಠಾನೇ ಠಿತತ್ತಾತಿ ಇತರೇ, ವಿಚಾರೇತ್ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

ಮತಕಸ್ಸ ಹಿರಞ್ಞಾದಿಅಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ಹೋತಿ. ಉಗ್ಗಹಿತಞ್ಚೇತಂ ಹೋತಿ, ಉಗ್ಗಹಿತೇ ವುತ್ತನಯೇನ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಧಮ್ಮೇನ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಚೇ, ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೋ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬೋ. ದಾಸೋ ಚೇ ಗಹಿತೋ ಹೋತಿ, ನ ಸಙ್ಘೋ ಸಾಮೀ, ಆರಾಮಿಕೋ ಚೇ, ಸಙ್ಘೋ ಸಾಮೀ. ಗಾವೀಮಹಿಂಸೀಆದಯೋ ಹೋನ್ತಿ, ಆವಾಸಗತಾನಂ ಸಙ್ಘೋ ಸಾಮೀ, ಅನಾವಾಸಗತಾನಂ ನ ಸಙ್ಘೋ ಸಾಮೀ. ಸಙ್ಘೋ ಚೇ ಆವಾಸಂ ಆನೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಂ ಕತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಸಮೀಪೇ ಬಹಿಸೀಮಾಯ ಠಪೇತಿ, ಕಾರಕಸಙ್ಘೋ ಸಾಮೀ, ತಥಾ ಆರಾಮಿಕೇ. ಮತಕಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಾರೋ ನಿಕ್ಖೇಪವಸೇನ ಠಪಿತೋ ಹೋತಿ, ಏಸೋವ ಸಾಮೀ. ಮಹಗ್ಘೋ ಚೇ ಹೋತಿ, ಸೇಸಸ್ಸ ಸಙ್ಘೋ ಸಾಮೀ. ‘‘ಕೇನಚಿ ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕೇನಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಕ್ಕಮೋ ಏತೇನ ದಸ್ಸಿತೋ. ಪುನ ಉಪಟ್ಠಾಕಾನಂ ಬಹುಭಾವೇ ಸತಿ ಸಬ್ಬೇಸಂ ದಾತಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೇನ ಭಗವತಾ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯಂ ‘‘ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕಾನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಸಾಮಣೇರವಾರೇ ‘‘ಚೀವರ’’ನ್ತಿ ಪಾಠೋ. ‘‘ಇಮಂ ತುಯ್ಹಂ ದೇಮಿ ದದಾಮಿ ದಜ್ಜಾಮಿ ಓಣೋಜೇಮಿ ಪರಿಚ್ಚಜಾಮಿ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಾಮಿ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಾಮೀ’ತಿ ವಾ ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ದೇಮಿ…ಪೇ… ನಿಸ್ಸಜ್ಜಾಮೀ’ತಿ ವಾ ವದತಿ, ‘ಸಮ್ಮುಖಾ ವಾ ಪರಮ್ಮುಖಾ ವಾ ವುತ್ತೇ ದಿನ್ನಂಯೇವ ಹೋತೀ’ತಿ ದಾನಲಕ್ಖಣಸ್ಸ ಚ ‘ತುಯ್ಹಂ ಗಣ್ಹಾಹೀ’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘ಮಯ್ಹಂ ಗಣ್ಹಾಮೀ’ತಿ ವದತಿ, ‘ಸುದಿನ್ನಂ ಸುಗ್ಗಹಿತಞ್ಚಾ’ತಿ (ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೨.೪೬೯) ಗಹಣಲಕ್ಖಣಸ್ಸ ಚ ವುತ್ತತ್ತಾ ‘ಮಮ ಸನ್ತಕಂ ತವ ಚ ಮಮ ಚ ಹೋತೂ’ತಿ ಏವಮಾದಿವಚನೇನ ಸಮಾನಪರಿಕ್ಖಾರಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಆಚರಿಯಾ’’ತಿ ಲಿಖಿತಂ.

ಅನುಗಣ್ಠಿಪದೇ ಪನ ಅತೀವ ಪಪಞ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ಪುನ ‘‘ಇದಮೇತ್ಥ ಆಚರಿಯಾನಂ ಸನ್ನಿಟ್ಠಾನಂ – ಸಚೇಸಮ್ಬಹುಲಾ, ದ್ವೇ ವಾ ಸಮಾನಪರಿಕ್ಖಾರಂ ಕತ್ತುಕಾಮಾ ಹೋನ್ತಿ, ತೇ ಸಬ್ಬೇ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಂ ವತ್ತಮಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಪೇಸಲಸ್ಸ ಏಕಸ್ಸ ಪರಿಚ್ಚಜನ್ತಿ, ಸೋ ಪುನ ತೇಸಮೇವ ಪರಿಚ್ಚಜತಿ, ಏತ್ತಾವತಾ ತೇ ಸಮಾನಪರಿಕ್ಖಾರಿಕಾ ಹೋನ್ತೀತಿ. ಇದಂ ಸಮಾನಪರಿಕ್ಖಾರಲಕ್ಖಣಂ ಪಾಳಿಆದೀಸು ವುತ್ತಲಕ್ಖಣೇಯೇವ ಪತನತೋ ಅಚಲಪ್ಪತ್ತಂ ಹೋತಿ, ತಥಾಪಿ ಪೋರಾಣವಿಧಿಂ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರಿತ್ವಾ ವತ್ತನತೋ ಪಟಿಸೇಧೇತಬ್ಬೋ, ಆಚರಿಯಾನಂ ಮತಾನುಸಾರೇನ ಕಾತಬ್ಬಂ ಕಾತುಕಾಮೇನಾತಿ ಅಪರೇ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ‘‘ವಸ್ಸಂವುತ್ಥಸಾಮಣೇರೋ ಪಞ್ಚಸು ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ಏಕಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪುನ ಗಹಿತೋ ಲಾಭಂ ನ ಲಭತಿ, ಅನ್ತಿಮವತ್ಥುಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ನಾಮ ಹೋತೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ.

ವಸ್ಸಂವುತ್ಥಾನಂಅನುಪ್ಪನ್ನಚೀವರಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೩೭೫. ಉಪ್ಪನ್ನೇ ಚೀವರೇ ಅಭಾಜಿತೇ ಪಕ್ಕಮತೀತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಸಙ್ಘೇನ ತತ್ರುಪ್ಪಾದತೋ ಏಕೇಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏತ್ತಕಂ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ದಾತುಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ರುಚ್ಚತೀ’’ತಿ ಸಾವಿತೇಪಿ ವಿಬ್ಭಮತಿ, ತತೋ ನ ಲಭತಿ, ಪುನ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಚೀವರಭಾಜನಂ ಸಮ್ಭಾವೇನ್ತೋಪಿ ನ ಲಭತಿಯೇವ ಪುಬ್ಬಪಕತಿತೋ ಭಟ್ಠತ್ತಾ. ಅಥ ಪಾಪಿತೇ ವಿಬ್ಭಮತಿ, ಲಭತೀ’’ತಿ ಚ ವುತ್ತಂ.

ಸಙ್ಘೇಭಿನ್ನೇಚೀವರುಪ್ಪಾದಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೩೭೬. ಪರಸಮುದ್ದೇತಿ ಜಮ್ಬುದೀಪೇ.

ಅಟ್ಠಚೀವರಮಾತಿಕಾಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೩೭೯. ಯಸ್ಮಾ ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖೇಪಾರಹಟ್ಠಾನಂ ದುಬ್ಬಿಜಾನಂ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಅಪಿಚಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಧುವಸನ್ನಿಪಾತಟ್ಠಾನಮ್ಪಿ ಪರಿಯನ್ತಗತಮೇವ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ‘‘ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಪನ ಭಿಕ್ಖೂಸುಪಿ…ಪೇ… ಪಾಪುಣಾತೀತಿ ‘ಉಪಚಾರಸೀಮಾಯ ದೇಮಾ’ತಿ ಏವಂ ದಿನ್ನಮೇವ ಸನ್ಧಾಯಾ’’ತಿ ಲಿಖಿತಂ. ‘‘ಸಮಾನಸಂವಾಸಕಸೀಮಾಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಖಣ್ಡಸೀಮಾದೀಸು ಠಿತಾನಂ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ ತಾಸಂ ವಿಸುಂ ಸಮಾನಸಂವಾಸಕಸೀಮತ್ತಾ. ಸಮಾನಸಂವಾಸಕಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾನಂ ಇದಂ ನಾನತ್ತಂ – ‘‘ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾಯ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದಿನ್ನಂ ಗಾಮಟ್ಠಾನಂ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ‘‘ಠಪೇತ್ವಾ ಗಾಮಞ್ಚ ಗಾಮೂಪಚಾರಞ್ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ. ‘‘ಸಮಾನಸಂವಾಸಕಸೀಮಾಯಾ’’ತಿ ದಿನ್ನಂ ಪನ ಯಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾ ಅತ್ಥಿ, ತತ್ಥ ಠಿತಾನಂ, ಇತರತ್ರ ಠಿತಾನಞ್ಚ ಪಾಪುಣಾತಿ. ‘‘ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯಂ ಠತ್ವಾ ‘ಸೀಮಟ್ಠಕಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’ತಿ ವುತ್ತೇ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಯ ಏವ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾಯ ದೇಮಾ’’ತಿ ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯಂ ಠತ್ವಾ ದಿನ್ನೇ ತತ್ಥೇವ ಪಾಪುಣಾತೀತಿ ಕೇಚಿ. ಯೋಜನಸತಮ್ಪಿ ಪೂರೇತ್ವಾ ನಿಸೀದನ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ವಿಹಾರೂಪಚಾರೇ ಹತ್ಥಪಾಸೇನ, ಬಹಿಗಾಮಾದೀಸು ದ್ವಾದಸಹತ್ಥೇನ ಉಪಚಾರೋತಿ ಏಕೇ. ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಏಕಾಬದ್ಧಾ ಹುತ್ವಾಪಿ ಪರಿಕ್ಖೇಪಪರಿಕ್ಖೇಪಾರಹಟ್ಠಾನಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಠಿತಾನಂ ನ ಪಾಪುಣಾತೀತಿ ಏಕೇ. ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿವಿಹಾರತೋ ಬಹಿ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಠತ್ವಾ ‘ಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’ತಿ ವುತ್ತೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋವ ಸಾಮೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ಏಕೋಪಿ ಗನ್ತ್ವಾತಿ ಏತ್ಥ ಸಬ್ಬೇಸಂ ವಾ ಪಾಪೇತ್ವಾ ಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಆನೇತ್ವಾ ವಾ ಪಾಪೇತಬ್ಬಂ, ಇತರಥಾ ಗತಸ್ಸ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಸಮಾನಲಾಭಕತಿಕಾ ಮೂಲಾವಾಸೇ ಸತಿ ಸಿಯಾ, ಮೂಲಾವಾಸವಿನಾಸೇನ ಕತಿಕಾಪಿ ವಿನಸ್ಸತಿ. ಸಮಾನಲಾಭವಚನಂ ಸತಿ ದ್ವೀಸು, ಬಹೂಸು ವಾ ಯುಜ್ಜತಿ. ತೇನೇವ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಅವಸಿಟ್ಠೇ ಯುಜ್ಜತೀತಿ ನೋ ಮತಿ.

‘‘ತಾವಕಾಲಿಕಕಾಲೇನ, ಮೂಲಚ್ಛೇದವಸೇನ ವಾ;

ಅಞ್ಞೇಸಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಞ್ಞಸ್ಸ, ಸಿಯಾ ನಾವಾಸಸಙ್ಗಮೋ’’ತಿ. –

ಆಚರಿಯೋ.

ಸಬ್ಬತ್ಥ ದಿನ್ನಮೇವಾತಿ ‘‘ಸಮಾನಭಾಗೋವ ಹೋತೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ‘‘ಏಕಮೇಕಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಾಪುಣಾತೀತಿ ಚೇ ವದತಿ, ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ ವಿಭಾಗಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ. ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚೀವರೇ ದಿನ್ನೇ ಪಂಸುಕೂಲಿಕಾನಂ ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ‘‘ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’’ತಿ ಅವುತ್ತತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನ ಮಿಸ್ಸಿತತ್ತಾ, ತತ್ಥ ಅಪರಿಯಾಪನ್ನತ್ತಾ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ವಿಸುಂ ಲಭತಿ. ಏವಂ ಸನ್ತೇ ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ‘‘ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನಮೇವ ಹೋತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ವಿರುಜ್ಝತೀತಿ ಚೇ? ನ ವಿರುಜ್ಝತಿ, ತಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಸಙ್ಘಾನಂ ದಿನ್ನಭಾವಮೇವ ದೀಪೇತಿ, ನ ಉಭತೋಸಙ್ಘಪಞ್ಞತ್ತಿಂ, ತಸ್ಮಾ ಏವ ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚಾ’’ತಿ ವಾರೋ ನ ವುತ್ತೋ. ಅಥ ವಾ ಅಟ್ಠಕಥಾವಚನಮೇವ ಪಮಾಣಂ, ನ ವಿಚಾರಣಾತಿ ಏಕೇ. ಯಸ್ಮಾ ಏಕೋ ಅದ್ಧಾನಾದಿಯಕೋ ವಿಯ ದುವಿಧೋ ನ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಉಭತೋಸಙ್ಘಗ್ಗಹಣೇನ ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ಗಹಿತೋತಿ. ‘‘ಸಬ್ಬಾವಾಸಸ್ಸ ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಚಾ’ತಿ ವುತ್ತೇ ಸಬ್ಬವಿಹಾರೇಸು ಚೇತಿಯಧಮ್ಮಾನಂ ಏಕೇಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಾಗೋ ದಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ನ ವಿರುಜ್ಝತೀತಿ ಚೇ? ನ, ತತ್ಥ ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ, ಇಧ ವಿಹಾರೇನ ಘಟಿತತ್ತಾ ಚ ತಮ್ಹಿ ತಮ್ಹಿ ವಿಹಾರೇ ಏಕಭಾಗಂ ಲಭಿತಬ್ಬಮೇವಾತಿ ಪರಿಹರನ್ತಿ. ಅತ್ತನೋ ಪಾಪೇತ್ವಾತಿ ವಿಕಾಲೇ ಅಪರಿಭೋಗತ್ತಾ ಸಕಲೋಪಿ ವಟ್ಟೇಯ್ಯಾತಿ ಚೇ? ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಹರಾ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ, ತೇನ ‘‘ಹರಾಮೀ’’ತಿ ಗಹಿತತ್ತಾ ಚ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಪಚ್ಛಿಮವಸ್ಸಂವುತ್ಥಾನಮ್ಪೀತಿ ಏತ್ಥ ಅಪಿ-ಸದ್ದೋ ಅವಧಾರಣತ್ಥೋ, ಪಚ್ಛಿಮವಸ್ಸಂವುತ್ಥಾನಮೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ, ಇತರಥಾ ಸಮುಚ್ಚಯತ್ಥೇ ಗಹಿತೇ ‘‘ಲಕ್ಖಣಞ್ಞೂ ವದನ್ತೀ’’ತಿ ವಚನಂ ನಿರತ್ಥಕಂ ಸಿಯಾ. ಕಸ್ಮಾತಿ ಆರಭಿತ್ವಾ ಪಪಞ್ಚಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಕಿಂ ತೇನ, ಪರತೋ ‘‘ಚೀವರಮಾಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ…ಪೇ… ಅತೀತವಸ್ಸಂವುತ್ಥಾನಮೇವ ಪಾಪುಣಾತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಿದ್ಧತ್ತಾ ನ ವಿಚಾರಿತಂ, ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಲಕ್ಖಣಞ್ಞೂ’’ತಿ ಅಚಲವಸೇನ. ಸಚೇ ಪನ ಬಹಿಉಪಚಾರಸೀಮಾಯ ಠಿತೋ…ಪೇ… ಸಮ್ಪತ್ತಾನಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಪುಣಾತೀತಿ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ವುತ್ಥವಸ್ಸಾನನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ ‘‘ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ವುತ್ಥವಸ್ಸಾನಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸಮ್ಪತ್ತಾನಂ ಪಾಪುಣಾತೀ’’ತಿ (ಕಙ್ಖಾ. ಅಟ್ಠ. ಅಕಾಲಚೀವರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ) ಕಙ್ಖಾವಿತರಣಿಯಂ ವುತ್ತತ್ತಾ. ಗಿಮ್ಹಾನಂ ಪಠಮದಿವಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ವುತ್ತೇ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ಅನನ್ತರಾತೀತಂ ಹೇಮನ್ತಂ ಏವ ವುತ್ಥಾ ನಾಮ ಹೋನ್ತಿ, ನ ವಸ್ಸಂ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಮಾತಿಕಾ ಆರೋಪೇತಬ್ಬಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಯೇ ವಾ ಥೇರೇಹಿ ಪೇಸಿತಾ, ತೇಸಂ ಪಾಪುಣಾತೀತಿ ಕಿರ ಅತ್ಥೋ.

ಚೀವರಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.