೫. ಚೀವರಅಚ್ಛಿನ್ದನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೬೩೨. ಸಾಮನ್ತಿ ಸಕಸಞ್ಞಿತಾನಿಯಮನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ಸಕಸಞ್ಞಿತಾಯೇವ ಹಿ ಅಚ್ಛಿನ್ದಾಪನಅಚ್ಛಿನ್ದನೇಸು ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ, ತಸ್ಮಾ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಮೂಲಙ್ಗನಿದಸ್ಸನಮೇತಂ. ‘‘ಚೀವರ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ‘‘ಅಚೀವರಂ ಅಚ್ಛಿನ್ದನ್ತಸ್ಸ ನ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಮೇವ ಹೋತಿ. ‘‘ದತ್ವಾತಿ ದತ್ವಾ ವಾ ದಾಪೇತ್ವಾ ವಾ’’ತಿ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಪದಭಾಜನಂ ಯುಜ್ಜತಿ, ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಪನ ಸನ್ತಕಂ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ದಾಪೇತ್ವಾ ತಂ ಸಯಂ ವಾ ಅಚ್ಛಿನ್ದೇಯ್ಯ, ತೇನೇವ ವಾ ಅಚ್ಛಿನ್ದಾಪೇಯ್ಯಾತಿ ಅನಿಟ್ಠಪ್ಪಸಙ್ಗಭಯಾ ನ ವುತ್ತಂ, ಅತ್ಥತೋ ಪನ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಂ ಅಞ್ಞೇನ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಾದಿನಾ ದಾಪೇತ್ವಾ, ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಸನ್ತಕಂ ವಾ ತಸ್ಸ ವಿಸ್ಸಾಸಾ ದಾಪೇತ್ವಾ ತಂ ಅಚ್ಛಿನ್ದೇಯ್ಯ ವಾ ಅಚ್ಛಿನ್ದಾಪೇಯ್ಯ ವಾ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ, ತಞ್ಚ ಖೋ ಅನಪೇಕ್ಖೋ ದತ್ವಾ. ಯದಿ ಏವಂ ‘‘ಚಜಿತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ ಅಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಭಣ್ಡಗ್ಘೇನ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ ಇದಂ ಕಿನ್ತಿ ಚೇ? ಸಕಸಞ್ಞಾಯ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಾಯ ಥೇಯ್ಯಾಯ ಗಣ್ಹನ್ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ, ತೇನೇವ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸಕಸಞ್ಞಾಯ ಗಹಿತತ್ತಾ ಪನಸ್ಸ ಪಾರಾಜಿಕಂ ನತ್ಥೀ’’ತಿ, ಅಪಿಚ ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ ಸೋ ವಾ ದೇತಿ, ತಸ್ಸ ವಾ ವಿಸ್ಸಸನ್ತೋ ಗಣ್ಹಾತೀ’’ತಿ ವಚನತೋಪಿ ತಂ ಸಿದ್ಧಮೇವ. ಏತ್ತಾವತಾ ತಾವಕಾಲಿಕಂ ಕತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ ಅಚ್ಛಿನ್ದನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ ಸಾಧಿತಾ ಹೋತಿ. ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಜ್ಝಂ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸತೀ’’ತಿಆದಿವಚನಂ ಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ದಾನಂ ದೀಪೇತಿ, ತಞ್ಚ ಇಧ ನಾಧಿಪ್ಪೇತಂ. ಪಾಳಿಯಂ (ಪಾರಾ. ೬೩೩-೬೩೪) ಉಪಸಮ್ಪನ್ನೇ ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ವಿಯ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇ ತಿಕದುಕ್ಕಟಮ್ಪಿ ಆಗತನ್ತಿ ಚೇ? ನ, ತದಧಿಪ್ಪಾಯಾಜಾನನತೋ. ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಕಾಲೇ ಏವಂ ದತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಂ ದಿಸ್ವಾ ಕುಪಿತೋ ಚೇ ಅಚ್ಛಿನ್ದತಿ, ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸೇವ ವಾ ‘‘ಸಿಕ್ಖಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾಯ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವದನ್ತಸ್ಸ ದತ್ವಾ ಪುನ ಅಚ್ಛಿನ್ದತಿ ಚೇ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯನ್ತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

೬೩೩. ಸಕಿಂ ಆಣತ್ತೋ ಬಹುಕಮ್ಪಿ ಅಚ್ಛಿನ್ದತಿ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯನ್ತಿ ಏಕಬದ್ಧತ್ತಾ ಏಕಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯೇತಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಆಣತ್ತೋ ಬಹೂನಿ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಏಕಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ. ಮಾತಿಕಾಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪನ ‘‘ವತ್ಥುಗಣನಾಯ ಆಪತ್ತಿಯೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ತಂ ಆಣತ್ತಿಯಾ ಬಹುತ್ತಾ ‘‘ಸಬ್ಬಾನಿ ಗಣ್ಹಾ’’ತಿ ವದನ್ತಸ್ಸ ಗಾಹಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ, ತೇನೇವ ತತ್ಥ ವುತ್ತಂ ‘‘ಏಕವಾಚಾಯ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಆಪತ್ತಿಯೋ’’ತಿ. ಏವಂ ಸನ್ತೇ ಪಾಳಿವಚನಂ, ಅಟ್ಠಕಥಾವಚನದ್ವಯಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸಮೇತಿ, ಪರಸನ್ತಕಮ್ಪಿ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಹೋತಿ ಪಂಸುಕೂಲಞ್ಚ, ತೇನ ‘‘ದುಸ್ಸನ್ತೇ ಬದ್ಧರೂಪಿಯಂ ವಿಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ತಂ ತದತ್ಥನಿಯಮದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ, ಯಥಾವಛಾದಿತಂ ಅಚ್ಛಿನ್ದನಚಿತ್ತೇನ ಸಚಿತ್ತಕಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ ಪನ ಕೇವಲಂ ಅಚ್ಛಿನ್ದಾಪೇನ್ತಸ್ಸೇವ ‘‘ದೇಹೀ’’ತಿ ಬಲಕ್ಕಾರೇನ ಗಣ್ಹತೋಪಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ, ತಂ ನ ಯುತ್ತಂ ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ ಸೋ ವಾ ದೇತೀ’’ತಿ ವಚನತೋ. ‘‘ತುಟ್ಠೋ ವಾ ದುಟ್ಠೋ ವಾ ದೇತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿಯೇವಾ’’ತಿ ಮಾತಿಕಾಟ್ಠಕಥಾವಚನತೋ ವಾತಿ ಚೇ? ನ, ಉಭಯತ್ಥ ಅತ್ತನೋ ರುಚಿಯಾ ದಾನಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತತ್ತಾ, ಪಸಯ್ಹಾವಹಾರೇ ಅನಾಪತ್ತಿಪ್ಪಸಙ್ಗತೋ ಚ. ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಸಾಮಂ ಚೀವರಂ ದತ್ವಾ’ತಿ ಪಾಳಿವಚನತೋ ಚ ಮಾತಿಕಾಟ್ಠಕಥಾಯ ಅಙ್ಗವವತ್ಥಾನೇ ‘ಉಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಚ ಉಭಯತ್ಥ ದಾನಹರಣೇಸು ಭಿಕ್ಖುಭಾವೋ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬೋತಿ ದೀಪೇತೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ಇದಮಯುತ್ತನ್ತಿ ನೋ ತಕ್ಕೋತಿ ಆಚರಿಯೋ. ಕಸ್ಮಾ? ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಚೀವರಂ ದತ್ವಾ ತಂ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಕಾಲೇ ಅಚ್ಛಿನ್ದನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿಪ್ಪಸಙ್ಗತೋ. ‘‘ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಚೀವರಂ ವಾ ಅಞ್ಞಂ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ ದತ್ವಾ…ಪೇ… ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ ವಚನತೋ ದುಕ್ಕಟಂ ತತ್ಥ ಹೋತೀತಿ ಚೇ? ನಾಸಿದ್ಧತ್ತಾ, ದಾನಕಾಲೇ ಏವ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ ಪಮಾಣನ್ತಿ ಅಸಿದ್ಧಮೇತಂ ಅಟ್ಠಕಥಾಯ ವಾ ಪಾಳಿಯಾ ವಾ ಯುತ್ತಿತೋ ವಾ, ತಸ್ಮಾ ತಂ ನ ಯುತ್ತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಚೀವರಂ ದತ್ವಾ ತಸ್ಸೇವ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಕಾಲೇಯೇವ ಚೀವರಂ ಅಚ್ಛಿನ್ದನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ, ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಕಾಲೇ ವಾ ದತ್ವಾ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಕಾಲೇ ಅಚ್ಛಿನ್ದನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟನ್ತಿ ತಸ್ಸ ವಚನಸ್ಸ ಇದಂ ವಿಕಪ್ಪನ್ತರಞ್ಚ ಸಮ್ಭವತಿ, ತಸ್ಮಾ (ಪಾರಾ. ೬೩೧ ಆದಯೋ) ವಿಕಪ್ಪನ್ತರಸ್ಸ ಸಮ್ಭವತೋ ಚ ನ ಯುತ್ತಂ, ಯಸ್ಮಾ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಕಾಲೇ ದತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಕಾಲೇ ಅಚ್ಛಿನ್ದನ್ತಸ್ಸ ವಿಸುಂ ದುಕ್ಕಟಂ ನ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತಸ್ಮಾ ಪುರಾಣಚೀವರಧೋವಾಪನಾದಿಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ವಿಯ ಅಪರಭಾಗೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ ಚೇತ್ಥ ಪಮಾಣಂ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಉಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ’’ತಿ ಅಙ್ಗೇಸು ವುತ್ತತ್ತಾ ಚ ತಂ ನ ಯುತ್ತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏತ್ಥ ‘‘ಪಚ್ಚಾಸೀಸನ್ತಸ್ಸೇವ ದಾನಮಧಿಪ್ಪೇತಂ, ನ ನಿಸ್ಸಟ್ಠದಾನ’’ನ್ತಿ ಧಮ್ಮಸಿರಿತ್ಥೇರೋ ವದತಿ ಕಿರ, ವೀಮಂಸಿತಬ್ಬಂ.

ಚೀವರಅಚ್ಛಿನ್ದನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.