೨-೧೦. ಅಟ್ಠಸತಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ

೨೭೦-೨೭೮. ವೇದನಾನಂ ಅಟ್ಠಾಧಿಕಂ ಸತಂ, ತಸ್ಸ ಅಟ್ಠಸತಸ್ಸ ತಬ್ಭಾವಸ್ಸ ಪರಿಯಾಯೋ ಕಾರಣಂ ಏತ್ಥ ಅತ್ಥೀತಿ ಅಟ್ಠಸತಪರಿಯಾಯೋ, ಸುತ್ತಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅಟ್ಠಸತಸ್ಸ ಕಾರಣಭೂತ’’ನ್ತಿ. ಧಮ್ಮಕಾರಣನ್ತಿ ಪರಿಯತ್ತಿಧಮ್ಮಭೂತಂ ಕಾರಣಂ. ಕಾಯಿಕಾತಿ ಪಞ್ಚದ್ವಾರಕಾಯಿಕಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಕಾಮಾವಚರೇಯೇವ ಲಬ್ಭನ್ತೀ’’ತಿ, ಕಾಮಭೂಮಿಕಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅರೂಪಾವಚರೇ ನತ್ಥಿ, ತಿಭೂಮಿಕಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇನಾಹ – ‘‘ಅರೂಪೇ ತಿಕಚತುಕ್ಕಜ್ಝಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ತಞ್ಚ ಖೋ ಲೋಕುತ್ತರಂ, ನ ಲೋಕಿಯ’’ನ್ತಿ. ಇತರಾ ಉಪೇಕ್ಖಾವೇದನಾ. ಉಪವಿಚರನ್ತಿ ಉಪೇಚ್ಚ ಪಜ್ಜನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಂಸಮ್ಪಯುತ್ತಾನನ್ತಿ ವಿಚಾರಸಮ್ಪಯುತ್ತಾನಂ.

ಪಟಿಲಾಭತೋತಿ ಪಟಿಲದ್ಧಭಾವತೋ. ಸಮನುಪಸ್ಸತೋತಿ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತೋ ಪಸ್ಸತೋ. ಅತೀತಂ ಖಣತ್ತಯಾತಿಕ್ಕಮೇನ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಂ, ನಿರುದ್ಧಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ನಿರುದ್ಧಂ, ಪಕತಿವಿಜಹನೇನ ವಿಪರಿಣತಂ. ಸಮನುಸ್ಸರತೋತಿ ಚಿನ್ತಯತೋ. ಗೇಹಸ್ಸಿತನ್ತಿ ಕಾಮಗುಣನಿಸ್ಸಿತಂ. ಕಾಮಗುಣಾ ಹಿ ಇಧ ಗೇಹನಿಸ್ಸಿತಧಮ್ಮೇನ ಗೇಹಪರಿಯಾಯೇನ ವುತ್ತಾ.

ವಿಪರಿಣಾಮವಿರಾಗನಿರೋಧನ್ತಿ ವಿಪರಿಣಾಮನಂ ವಿರಜ್ಜನಲಕ್ಖಣಂ ನಿರುಜ್ಝನಞ್ಚ ವಿದಿತ್ವಾ. ಪುಬ್ಬೇತಿ ಅತೀತೇ. ಏತರಹೀತಿ ಇದಾನಿ ವತ್ತಮಾನಾ. ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ಪಸ್ಸತೋತಿ ವಿಪಸ್ಸನಾಪಞ್ಞಾಯ ಚೇವ ಮಗ್ಗಪಞ್ಞಾಯ ಚ ಯಾಥಾವತೋ ಪಸ್ಸತೋ. ಉಸ್ಸುಕ್ಕಾಪೇತುನ್ತಿ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಮಗ್ಗಪಟಿವೇಧಂ ಪಾಪೇತುಂ. ನಿಬ್ಬಾನಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಪವತ್ತಿತತ್ತಾ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸ್ಸಿತಸೋಮನಸ್ಸಾನಿ ನಾಮ. ಲೋಕಾಮಿಸಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾನನ್ತಿ ಕಾಮಗುಣನಿಸ್ಸಿತಾನಂ. ತದಾಯತನನ್ತಿ ತಂ ಆಯತನಂ ತಂ ಕಾರಣಂ ಅರಹತ್ತಂ. ಅನುತ್ತರೇಸು ವಿಮೋಕ್ಖೇಸೂತಿ ಅರಿಯಫಲಧಮ್ಮೇಸು. ಪಿಹನ್ತಿ ಅಧಿಗಮಿಚ್ಛಂ.

ಉಪೇಕ್ಖಾತಿ ಸೋಮನಸ್ಸರಹಿತಅಞ್ಞಾಣುಪೇಕ್ಖಾ. ಬಾಲ್ಯಯೋಗತೋ ಬಾಲಸ್ಸ, ತತೋ ಏವ ಮೂಳ್ಹಸ್ಸ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ. ಕಿಲೇಸೋಧೀನಂ ಮಗ್ಗೋಧೀಹಿ ಅಜಿತತ್ತಾ ಅನೋಧಿಜಿನಸ್ಸ. ಸತ್ತಮಭವಾದಿತೋ ಉದ್ಧಂ ಪವತ್ತನವಿಪಾಕಸ್ಸ ಅಜಿತತ್ತಾ ಅವಿಪಾಕಜಿನಸ್ಸ. ಅನೇಕಾದೀನವೇ ವಟ್ಟೇ ಆದೀನವಸ್ಸ ಅಜಾನನೇನ ಅನಾದೀನವದಸ್ಸಾವಿನೋ. ಪಟಿಪತ್ತಿಪಟಿವೇಧಬಾಹುಸಚ್ಚಾಭಾವೇನ ಅಸ್ಸುತವತೋ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ. ರೂಪಂ ಸಾ ನಾತಿವತ್ತತಿ ನ ಅತಿಕ್ಕಮತಿ ಞಾಣಸಮ್ಪಯುತ್ತಾಭಾವತೋ. ಸಬ್ಬಸಙ್ಗಾಹಕೋತಿ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮೇ ಸಙ್ಗಣ್ಹನಕೋ. ತತಿಯಾದೀನಿ ಯಾವ ದಸಮಾ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯತ್ತಾ ಉತ್ತಾನತ್ಥಾನೇವ.

ಅಟ್ಠಸತಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.