೯. ಛನ್ನವಗ್ಗೋ

೧. ಪಲೋಕಧಮ್ಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೮೪. ಅನಿಚ್ಚಲಕ್ಖಣಮೇವ ಕಥಿತಂ, ತಞ್ಚ ಪರಿಯಾಯೇನ, ಅನಿಚ್ಚಲಕ್ಖಣೇ ಕಥಿತೇ ಇತರಲಕ್ಖಣಾನಿ ಕಥಿತಾನೇವ ಹೋನ್ತಿ ಬ್ಯಭಿಚಾರಭಾವತೋ.

೨. ಸುಞ್ಞತಲೋಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೮೫. ಅತ್ತನೋ ಇದನ್ತಿ ಅತ್ತನಿಯನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕೇನಾ’’ತಿ.

೩. ಸಂಖಿತ್ತಧಮ್ಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೮೬. ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಖನ್ಧಿಯವಗ್ಗೇ ಖನ್ಧವಸೇನ ಆಗತಂ, ಇಧ ಆಯತನವಸೇನಾತಿ ಅಯಮೇವ ವಿಸೇಸೋ.

೪. ಛನ್ನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೮೭. ಸಬ್ಬನಿಮಿತ್ತೇಹಿ ಪಟಿಸಲ್ಲೀಯತಿ ಏತೇನಾತಿ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ, ಫಲಸಮಾಪತ್ತಿ. ಜೀವಿತಹಾರಕಸತ್ಥಂ ಜೀವಿತಸ್ಸ ಹರಣತೋ, ಸತ್ತಾನಞ್ಚ ಸಸನತೋ ಹಿಂಸನತೋ. ಪರಿಚರಿತೋತಿ ಪಯಿರುಪಾಸಿತೋ. ತೇನ ಯಥಾನುಸಿಟ್ಠಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿನ್ತಿ ದೀಪೇತಿ.

ಅನುಪವಜ್ಜನ್ತಿ ಪರೇಹಿ ನ ಉಪವದಿತಬ್ಬಂ. ತಂ ಪನೇತ್ಥ ಆಯತಿಂ ಅಪ್ಪಟಿಸನ್ಧಿಭಾವತೋ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಅಪ್ಪವತ್ತಿಕ’’ನ್ತಿ. ‘‘ನೇತಂ ಮಮಾ’’ತಿಆದೀನಿ ವದನ್ತೋ ಅರಹತ್ತೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಕಥೇಸಿ. ಪುಥುಜ್ಜನಭಾವಮೇವ ದೀಪೇನ್ತೋ ವದತಿ ಅಕತಕಿಚ್ಚಭಾವದೀಪನೇನ. ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಥೇರೋ ಪುಚ್ಛಿತಂ ಪಞ್ಹಂ ಅರಹತ್ತೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಕಥೇಸಿ, ‘‘ನ ಸಮನುಪಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪನ ವದನ್ತೋ ಕಿಞ್ಚಿ ನಿಪ್ಫತ್ತಿಂ ನ ಕಥೇಸಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಇದಮ್ಪಿ ಮನಸಿ ಕಾತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಇದಂ ಆನೇತ್ವಾ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

ಕಿಲೇಸಪಸ್ಸದ್ಧೀತಿ ಕಿಲೇಸಪರಿಳಾಹವೂಪಸಮೋ. ಭವತ್ಥಾಯ ಪುನ ಭವತ್ಥಾಯ. ಆಲಯನಿಕನ್ತಿ ಪರಿಯುಟ್ಠಾನೇತಿ ಭವನ್ತರೇ ಅಪೇಕ್ಖಾಸಞ್ಞಿತೇ ಆಲಯೇ ನಿಕನ್ತಿಯಾ ಚ ಪರಿಯುಟ್ಠಾನಪ್ಪತ್ತಿಯಾ. ಅಸತಿ ಅವಿಜ್ಜಮಾನಾಯ. ಪಟಿಸನ್ಧಿವಸೇನ ಅಞ್ಞಭವತೋ ಇಧಾಗಮನಂ ಆಗತಿ ನಾಮ. ಚುತಿವಸೇನ ಗಮನನ್ತಿ ಚವನವಸೇನ ಇತೋ ಗತಿ. ಅನುರೂಪಗಮನಂ ಗತಿ ನಾಮ ತದುಭಯಂ ನ ಹೋತಿ. ಚುತೂಪಪಾತೋ ಅಪರಾಪರಭವನವಸೇನ ಚುತಿ, ಉಪಪಜ್ಜನವಸೇನ ಉಪಪಾತೋ, ತದುಭಯಮ್ಪಿ ನ ಹೋತಿ. ಏವಂ ಪನ ಚುತೂಪಪಾತೇ ಅಸತಿ ನೇವಿಧ ನ ಇಧ ಲೋಕೇ. ನ ಹುರಂ ನ ಪರಲೋಕೇ ಹೋತಿ. ತತೋ ಏವ ನ ಉಭಯತ್ಥ ಹೋತಿ. ಅಯಮೇವ ಅನ್ತೋ ಅಯಂ ಇಧಲೋಕೇ ಪರಲೋಕೇ ಚ ಅಭಾವೋಯೇವ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಪರಿಯೋಸಾನಂ. ಅಯಮೇವಾತಿ ಯಥಾವುತ್ತೋ ಏವ – ಏತ್ಥ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಾಠೇ ಪರಮ್ಪರಾಗತೋ ಪಮಾಣಭೂತೋ ಅತ್ಥೋ.

ಯೇ ಪನಾತಿ ಸಮ್ಮವಾದಿನೋ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ. ಅನ್ತರಾಭವಂ ಇಚ್ಛನ್ತಿ ‘‘ಏವಂ ಭವೇನ ಭವನ್ತರಸಮ್ಬನ್ಧೋ ಯುಜ್ಜೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ನಿರತ್ಥಕಂ ಅನ್ತರಾಭವಸ್ಸ ನಾಮ ಕಸ್ಸಚಿ ಅಭಾವತೋ. ಚುತಿಕ್ಖನ್ಧಾನನ್ತರಞ್ಹಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿಕ್ಖನ್ಧಾನಂಯೇವ ಪಾತುಭಾವೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅನ್ತರಾಭವಸ್ಸ…ಪೇ… ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತೋಯೇವಾ’’ತಿ. ತತ್ಥ ಭಾವೋತಿ ಅತ್ಥಿತಾ. ಅಭಿಧಮ್ಮೇ ಕಥಾವತ್ಥುಪ್ಪಕರಣೇ (ಕಥಾ. ೫೦೫-೫೦೭) ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತೋಯೇವ. ಯದಿ ಏವಂ ‘‘ಅನ್ತರೇನಾ’’ತಿ ಇದಂ ಕಥನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಅನ್ತರೇನಾ’’ತಿಆದಿ. ವಿಕಪ್ಪತೋ ಅಞ್ಞಂ ವಿಕಪ್ಪನ್ತರಂ, ತಸ್ಸ ದೀಪನಂ ‘‘ಅನ್ತರೇನಾ’’ತಿ ವಚನಂ. ನ ಅನ್ತರಾಭವದೀಪನಂ ತಾದಿಸಸ್ಸ ಅನುಪಲಬ್ಭನತೋ ಪಯೋಜನಾಭಾವತೋ ಚ. ಯತ್ಥ ಹಿ ವಿಪಾಕವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯೋ, ತತ್ಥಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಯಭೂತಸ್ಸ ವತ್ಥುಸ್ಸ ಸಹಭಾವೀನಞ್ಚ ಖನ್ಧಾನಂ ಸಮ್ಭವೋತಿ ಸದ್ಧಿಂ ಅತ್ತನೋ ನಿಸ್ಸಯೇನ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೇವಾತಿ ನಾಸ್ಸ ಉಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ದೇಸದೂರತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ‘‘ನೇವ ಇಧ ನ ಹುರ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತದ್ವಯತೋ ಅಪರಂ ವಿಕಪ್ಪೇನ ‘‘ನ ಉಭಯ’’ನ್ತಿ, ತತ್ಥಪಿ ನ ಹೋತಿಯೇವಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ‘‘ಅನ್ತರೇನಾ’’ತಿ ವಾ ‘‘ವಿನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಮಾನತ್ಥೋ ನಿಪಾತೋ, ತಸ್ಮಾ ನೇವಿಧ, ನ ಹುರಂ, ಉಭಯಂ ವಿನಾಪಿ ನೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಆಹರೀತಿ ಛಿನ್ನವಸೇನ ಗಣ್ಹಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಕಣ್ಠನಾಳಂ ಛಿನ್ದೀ’’ತಿ. ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೋತಿ ಸಮ್ಮಸನ್ತೋ. ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋ ದೀಘರತ್ತಂ ವಿಪಸ್ಸನಾಯಂ ಯುತ್ತಪಯುತ್ತಭಾವತೋ. ‘‘ಅನುಪವಜ್ಜಂ ಛನ್ನೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸತ್ಥಂ ಆಹರಿತ’’ನ್ತಿ, ಕಥೇಸೀತಿ ಅಸೇಕ್ಖಕಾಲೇ ಬ್ಯಾಕರಣಂ ವಿಯ ಕತ್ವಾ ಕಥೇಸಿ.

ಇಮಿನಾತಿ ‘‘ಉಪವಜ್ಜಕುಲಾನೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ವಚನೇನ. ಥೇರೋತಿ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರೋ. ಏವನ್ತಿ ಏವಂ ಪುಬ್ಬಕಾಲೇಸು ಸಂಸಟ್ಠವಿಹಾರೀ ಹುತ್ವಾ ಠಿತೋ ಪಚ್ಛಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿಸ್ಸತೀತಿ ಆಸಙ್ಕನ್ತೋ ಪುಚ್ಛತಿ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

ಛನ್ನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೫-೬. ಪುಣ್ಣಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ

೮೮-೮೯. ತನ್ತಿ ಚಕ್ಖುರೂಪದ್ವಯಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಚಕ್ಖುಞ್ಚೇವ ರೂಪಞ್ಚಾ’’ತಿ. ನನ್ದಿಸಮುದಯಾತಿ ನನ್ದಿಯಾ ಸಮುದಯತಣ್ಹಾಯ ಸೇಸಕಾರಣೇಹಿ ನನ್ದಿಯಾ ಸಮುದಿತಿ ಸಮೋಧಾನಂ ನನ್ದಿಸಮುದಯೋ, ತಸ್ಮಾ ನನ್ದಿಸಮುದಯಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ತಣ್ಹಾಯ ಸಮೋಧಾನೇನಾ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಸಮೋಧಾನೇನ ಸಮುದಿತಿ ಪವತ್ತಿಯೇವಾತಿ ಸಹ ಸಮುದಯೇನ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ದಸ್ಸಿತತ್ತಾ ‘‘ವಟ್ಟಂ ಮತ್ಥಕಂ ಪಾಪೇತ್ವಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ನಿರೋಧೂಪಾಯೇನ ಸದ್ಧಿಂ ನಿರೋಧಸ್ಸ ದಸ್ಸಿತತ್ತಾ ‘‘ವಿವಟ್ಟಂ ಮತ್ಥಕಂ ಪಾಪೇತ್ವಾ’’ತಿ. ಪುಚ್ಛಾನುಸನ್ಧಿಆದೀಸು ಅಞ್ಞತರೋ ನ ಹೋತೀತಿ ಆಹ – ‘‘ಪಾಟಿಯೇಕ್ಕೋ ಅನುಸನ್ಧೀ’’ತಿ.

ಚಣ್ಡಾತಿ ಕೋಧನಾ. ದುಟ್ಠಾತಿ ದೋಸವನ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಿಬ್ಬಿಸಾತಿ ಪಾಪಾ. ಕಕ್ಖಳಾತಿ ದಾರುಣಾ. ಘಟಿಕಮುಗ್ಗರೇನಾತಿ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಪಕ್ಖೇ ಘಟಿಕಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಕತೇನ ರಸ್ಸದಣ್ಡೇನ. ಸತ್ತಾನಂ ಸಸನತೋ ಸತ್ಥಂ, ತತೋ ಏವ ಜೀವಿತಸ್ಸ ಹರಣತೋ ಹಾರಕಞ್ಚಾತಿ ಸತ್ಥಹಾರಕಂ. ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ ‘‘ದಮೋ’’ತಿ ವುತ್ತೋ ಮನಚ್ಛಟ್ಠಾನಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ದಮನತೋ. ಪಞ್ಞಾ ‘‘ದಮೋ’’ತಿ ವುತ್ತಾ ಕಿಲೇಸವಿಸೇವಿತಾನಂ ದಮನತೋ ವೂಪಸಮನತೋ. ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ‘‘ದಮೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ ಕಾಯದ್ವಾರಾದೀಹಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಅಸಮಸ್ಸ ದಮನತೋ. ಖನ್ತಿ ‘‘ದಮೋ’’ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ ಅಕ್ಖನ್ತಿಯಾ ದಮನತೋ ವೂಪಸಮನತೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಉಪಸಮೋತಿ ತಸ್ಸೇವ ವೇವಚನ’’ನ್ತಿ.

ಏತ್ಥಾತಿ ಸುನಾಪರನ್ತಜನಪದೇ. ಏತೇ ದ್ವೇತಿ ಅಯಂ ಪುಣ್ಣತ್ಥೇರೋ ತಸ್ಸ ಕನಿಟ್ಠೋತಿ ಏತೇ ದ್ವೇ ಭಾತರೋ. ಆಹಚ್ಚ ಅಟ್ಠಾಸಿ ಉಳಾರಂ ಬುದ್ಧಾರಮ್ಮಣಂ ಪೀತಿಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ. ಸತ್ತ ಸೀಹನಾದೇ ನದಿತ್ವಾತಿ ಮಮ್ಮಚ್ಛೇದಕಾನಮ್ಪಿ ಅಕ್ಕೋಸಪರಿಭಾಸಾನಂ ಖಮನೇ ಸನ್ತೋಸಾಭಾವದೀಪನಂ, ಪಾಣಿಪ್ಪಹಾರಸ್ಸ, ಲೇಡ್ಡುಪ್ಪಹಾರಸ್ಸ, ದಣ್ಡಪ್ಪಹಾರಸ್ಸ, ಸತ್ಥಪ್ಪಹಾರಸ್ಸ, ಜೀವಿತವೋರೋಪನಸ್ಸ, ಖಮನೇ ಸನ್ತೋಸಾಭಾವದೀಪನಞ್ಚಾತಿ ಏವಂ ಸತ್ತ ಸೀಹನಾದೇ ನದಿತ್ವಾ. ಚತೂಸು ಠಾನೇಸು ವಸಿತತ್ತಾ ಪಾಳಿಯಂ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಅನುದ್ದೇಸಿಕಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಸುನಾಪರನ್ತಸ್ಮಿಂ ಜನಪದೇ ವಿಹರತಿ’’ಇಚ್ಚೇವ ವುತ್ತಂ.

ಚತೂಸು ಠಾನೇಸೂತಿ ಅಬ್ಬುಹತ್ಥಪಬ್ಬತೇ, ಸಮುದ್ದಗಿರಿವಿಹಾರೇ, ಮಾತುಲಗಿರಿಮ್ಹಿ, ಮಕುಳಕಾರಾಮವಿಹಾರೇತಿ ಇಮೇಸು ಚತೂಸು ಠಾನೇಸು. ತನ್ತಿ ಚಙ್ಕಮಂ ಆರುಯ್ಹ ಕೋಚಿ ಭಿಕ್ಖು ಚಙ್ಕಮಿತುಂ ಸಮತ್ಥೋ ನತ್ಥಿ ಮಹತಾ ಸಮುದ್ದಪರಿಸ್ಸಯೇನ ಭಾವನಾಮನಸಿಕಾರಸ್ಸ ಅನಭಿಸಮ್ಭುಣನತೋ. ಉಪ್ಪಾತಿಕನ್ತಿ ಉಪ್ಪಾತಕರಂ ಮಹಾಸಙ್ಖೋಭಂ ಉಟ್ಠಪೇತ್ವಾ. ಸಮ್ಮುಖೇತಿ ಅನಿಲಪದೇಸೇ. ಪಟಿವೇದೇಸುನ್ತಿ ಪವೇದೇಸುಂ.

ಆರದ್ಧಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯಾತಿ ಮಣ್ಡಲಮಾಳಸ್ಸ ಕಾತುಂ ಪಥವೀಮಿತಕಾಲತೋ ಪಭುತಿ. ಸಚ್ಚಬನ್ಧೇನ ಪಞ್ಚಸತಾನಿ ಪರಿಪೂರೇತುಂ ‘‘ಏಕೂನಪಞ್ಚಸತಾನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಗನ್ಧಕುಟಿನ್ತಿ ಜೇತವನಮಹಾವಿಹಾರೇ ಮಹಾಗನ್ಧಕುಟಿಂ.

ಸಚ್ಚಬನ್ಧನಾಮೋತಿ ಸಚ್ಚಬನ್ಧೇ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸಿತಾಯ ‘‘ಸಚ್ಚಬನ್ಧೋ’’ತ್ವೇವ ಲದ್ಧನಾಮೋ. ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣೀತಿ ಪಞ್ಚಾಭಿಞ್ಞಾಪರಿವಾರಂ ಅರಹತ್ತಂ ಅಧಿಗಚ್ಛಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಮಗ್ಗೇನೇವಸ್ಸ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಆಗತಾ’’ತಿ.

ತಸ್ಮಿಂ ಸನ್ನಿಪತಿತಾ ಮಹಾಜನಾ ಕೇಚಿ ಸೋತಾಪನ್ನಾ, ಕೇಚಿ ಸಕದಾಗಾಮಿನೋ, ಕೇಚಿ ಅನಾಗಾಮಿನೋ, ಕೇಚಿ ಅರಹನ್ತೋ ಅಹೇಸುಂ. ತತ್ಥಾಪಿ ಕೇಚಿ ತೇವಿಜ್ಜಾ, ಕೇಚಿ ಛಳಭಿಞ್ಞಾ, ಕೇಚಿ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಪ್ಪತ್ತಾ ಅಹೇಸುಂ. ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ ‘‘ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಬನ್ಧನಮೋಕ್ಖೋ ಜಾತೋ’’ತಿ. ಯೇ ಪನ ತತ್ಥ ಸರಣಗಮನಪಞ್ಚಸೀಲದಸಸೀಲಸಮಾದಾನೇನ ಲದ್ಧಾನುಗ್ಗಹಾ, ತೇಸಂ ದೇವತಾನಞ್ಚ ವಸೇನ ‘‘ಮಹನ್ತಂ ಬುದ್ಧಕೋಲಾಹಲಂ ಅಹೋಸೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ.

ಅರುಣಂ ಪನ ಮಹಾಗನ್ಧಕುಟಿಯಂಯೇವ ಉಟ್ಠಪೇಸಿ ದೇವತಾನುಗ್ಗಹತ್ಥಞ್ಚೇವ ಕುಲಾನುದಯಾಯ ಚ. ಅಪಾಯಮಗ್ಗೇ ಓತಾರಿತೋ ‘‘ಕೋಚಿ ಲೋಕಸ್ಸ ಸಜಿತಾ ಅತ್ಥಿ, ತಸ್ಸ ವಸೇನ ಪವತ್ತಿಸಂಹಾರಾ ಹೋನ್ತಿ, ತೇನೇವಾಯಂ ಪಜಾ ಸನಾಥಾ ಹೋತಿ, ತಂ ಯುಞ್ಜತಿ ಚ ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ಕಮ್ಮೇ’’ತಿ ಮಿಚ್ಛಾಗಾಹೇಹಿ. ಪರಿಚರಿತಬ್ಬಂ ಯಾಚಿ ‘‘ಏತ್ಥ ಮಯಾ ಚಿರಂ ವಸಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.

ಛಟ್ಠನ್ತಿ ಬಾಹಿಯಸುತ್ತಂ. ತಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯತ್ತಾ.

ಪುಣ್ಣಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೭-೮. ಪಠಮಏಜಾಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ

೯೦-೯೧. ಏಜತಿ ಛಳಾರಮ್ಮಣನಿಮಿತ್ತಂ ಕಮ್ಪತೀತಿ ಏಜಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಚಲನಟ್ಠೇನಾ’’ತಿ. ಆಬಾಧನಟ್ಠೇನ ಪೀಳನಟ್ಠೇನ. ಅನ್ತೋ ದೋಸನಟ್ಠೇನಾತಿ ಅನ್ತೋಚಿತ್ತೇ ಏವ ಪದುಸ್ಸನಟ್ಠೇನ. ನಿಕನ್ತನಟ್ಠೇನಾತಿ ಛಿನ್ದನಟ್ಠೇನ. ಹೇಟ್ಠಾ ಗಹಿತಮೇವಾತಿ ಹೇಟ್ಠಾ ಮಞ್ಞಿತಸಮುಗ್ಘಾತಸಾರುಪ್ಪಸುತ್ತೇ ಆಗತಮೇವ. ವುತ್ತನಯಮೇವ ಮಞ್ಞಿತಸಮುಗ್ಘಾತಸುತ್ತೇ.

ಪಠಮಏಜಾಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೯-೧೦. ಪಠಮದ್ವಯಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ

೯೨-೯೩. ದ್ವಯನ್ತಿ ದುಕಂ. ಪಾಳಿಯಂ ಆಮೇಡಿತಲೋಪೇನ ನಿದ್ದೇಸೋತಿ ಆಹ ‘‘ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಕೋಟ್ಠಾಸೇ’’ತಿ. ಏವಮೇತನ್ತಿ ಏವಂ ಅನಿಚ್ಚಾದಿಭಾವೇನ ಏತಂ ಚಕ್ಖುರೂಪಞ್ಚಾತಿ ದ್ವಯಂ. ಚಲತೀತಿ ಅನವಟ್ಠಾನೇನ ಪಚಲತಿ. ಬ್ಯಥತೀತಿ ಜರಾಯ ಮರಣೇನ ಚ ಪವೇಧತಿ. ಹೇತು ಚೇವ ಉಪ್ಪತ್ತಿನಿಮಿತ್ತತ್ತಾ. ಸಹಗತೀತಿ ಸಹಪ್ಪವತ್ತಿ, ತಾಯ ಗಹೇತಬ್ಬತ್ತಾ ‘‘ಸಙ್ಗತೀ’’ತಿ ಫಸ್ಸೋ ವುತ್ತೋ. ಏಸ ನಯೋ ಸೇಸಪದದ್ವಯೇಪಿ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ಸಂಗಚ್ಛಮಾನಧಮ್ಮವಿಮುತ್ತಾ ಸಙ್ಗತಿ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ತಥಾ ಸನ್ನಿಪಾತಸಮವಾಯಾ, ತೇಸಂ ವಸೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ಫಸ್ಸೋ ತಥಾ ವುಚ್ಚತೀತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಇಮಿನಾ’’ತಿಆದಿ.

ವತ್ಥೂತಿ ಚಕ್ಖು ನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯಾದಿಭಾವೇನ. ಆರಮ್ಮಣನ್ತಿ ರೂಪಂ ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯಾದಿಭಾವೇನ. ಸಹಜಾತಾ ತಯೋ ಖನ್ಧಾ ವೇದನಾದಯೋ, ತೇ ಸಹಜಾತಾದಿಪಚ್ಚಯಭಾವೇನ. ಅಯಂ ಹೇತೂತಿ ಅಯಂ ತಿವಿಧೋ ಹೇತೂ. ಫಸ್ಸೇನಾತಿಆದೀಸು ಅಯಂ ಸಙ್ಖೇಪತ್ಥೋ – ಯಸ್ಮಾ ರೂಪಾರಮ್ಮಣೇ ಫಸ್ಸೇ ಅತ್ತನೋ ಫುಸನಕಿಚ್ಚಂ ಕರೋನ್ತೇ ಏವಂ ವೇದನಾ ಅನುಭವನಕಿಚ್ಚಂ, ಸಞ್ಞಾ ಸಞ್ಜಾನನಕಿಚ್ಚಂ ಕರೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಫಸ್ಸೇನ ಫುಟ್ಠಮೇವಾ’’ತಿಆದಿವುತ್ತಮೇವ ಅತ್ಥಂ ಇದಾನಿ ಪುಗ್ಗಲಾಧಿಟ್ಠಾನೇನ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಫುಟ್ಠೋ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಪಞ್ಚೇವ ಖನ್ಧಾ ಭಗವತಾ ಸಮತಿಂಸಾಯ ಆಕಾರೇಹಿ ವುತ್ತಾ. ಕಸ್ಮಾತಿ ಆಹ ‘‘ಕಥ’’ನ್ತಿಆದಿ. ರುಕ್ಖಸಾಖಾಸು ರುಕ್ಖವೋಹಾರೋ ವಿಯ ಏಕೇಕಧಮ್ಮೇಪಿ ಖನ್ಧವೋಹಾರೋ ಹೋತಿಯೇವ. ತೇನಾಹ ಭಗವಾ – ‘‘ವಿಞ್ಞಾಣಂ ವಿಞ್ಞಾಣಕ್ಖನ್ಧೋ’’ತಿ (ಯಮ. ಖನ್ಧಯಮಕ ೨).

ಪಠಮದ್ವಯಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಛನ್ನವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.