೮. ಸಮುಗ್ಘಾತಸಾರುಪ್ಪಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೩೦. ಮಞ್ಞಿತಂ ನಾಮ ತಣ್ಹಾಮಾನದಿಟ್ಠೀಹಿ ಗಹೇತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞಿತಂ. ಸಬ್ಬಸ್ಮಿಂ ಮಞ್ಞಿತನ್ತಿ ಸಬ್ಬಮಞ್ಞಿತಂ, ತಸ್ಸ ಸಮುಗ್ಘಾತೋ ಸೇತುಘಾತೋ, ತದಾವಹಂ ಸಬ್ಬಮಞ್ಞಿತಸಮುಗ್ಘಾತಸಾರುಪ್ಪಂ. ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪನ ‘‘ಮಞ್ಞಿತಂ ನಾಮ ಚಕ್ಖಾದೀಸು ಏವ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ನಾಞ್ಞಸ್ಮಿ’’ನ್ತಿ ದುತಿಯನಯೋ ವುತ್ತೋ. ಅನುಚ್ಛವಿಕನ್ತಿ ಅನುರೂಪಂ ಅವಿಲೋಮಂ. ಇಧಾತಿ ಇಧೇವ ಸಾಸನೇ ಅಞ್ಞತ್ಥ ತದಭಾವತೋ. ‘‘ತಣ್ಹಾ-ಮಾನದಿಟ್ಠಿಮಞ್ಞಿತಾನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಮಞ್ಞಿತತ್ತಯಂ ಸಪರಸನ್ತಾನೇಸು ಪಟಿಪಕ್ಖವಸೇನ ಯೋಜೇತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಚಕ್ಖುಂ ಅಹನ್ತಿ ವಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ‘‘ಚಕ್ಖುಂ ಅಹ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಅಜ್ಝತ್ತವಿಸಯಂ ದಿಟ್ಠಿಮಞ್ಞಿತಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತಿ ಅತ್ತಾಭಿನಿವೇಸಾಹಂಕಾರದೀಪನತೋ. ‘‘ಮಮ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ತಣ್ಹಾಮಞ್ಞಿತಂ ಮಾನಮಞ್ಞಿತಮ್ಪಿ ವಾ, ಪರಿಗ್ಗಹಮುಖೇನಪಿ ಸೇಯ್ಯಾದಿತೋ ಮಾನುಪ್ಪಜ್ಜನತೋ. ಸೇಸಪದದ್ವಯೇಪಿ ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಮಞ್ಞಿತವಿಭಾಗೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಅಹನ್ತಿ ಅತ್ತಾವ, ಸೋ ಚ ಚಕ್ಖುಸ್ಮಿಂ ತದಧೀನವುತ್ತಿತ್ತಾ ‘‘ಪರೋ’’ತಿ ನ ಮಞ್ಞತಿ. ಮಮ ಕಿಞ್ಚನಪಲಿಬೋಧೋ ಚಕ್ಖುಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಲಬ್ಭನತೋ, ಅಸತಿ ನ ಮಞ್ಞತಿ ತಥಾಮಞ್ಞಿತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯಘಾತತೋ. ಸೇಸಪದದ್ವಯೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ಅಹಂ ಚಕ್ಖುತೋ ನಿಗ್ಗತೋತಿ ‘‘ಅಹ’’ನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ ಅಯಂ ಸತ್ತೋ ಚಕ್ಖುತೋ ನಿಗ್ಗತೋ ತತ್ಥ ಸುಖುಮಾಕಾರೇನ ಉಪಲಬ್ಭನತೋ. ಮಮ ಕಿಞ್ಚನಪಲಿಬೋಧೋ ಚಕ್ಖುತೋ ನಿಗ್ಗತೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಏವ ಉಪಲಬ್ಭನತೋ. ಸೇಸದ್ವಯೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ತತ್ಥ ಪರೋತಿ ಪರೋ ಸತ್ತೋ. ಮಮ ಚಕ್ಖೂತಿ ನ ಮಞ್ಞತಿ ಯಸ್ಸ ತಂ ಚಕ್ಖು, ತಸ್ಸ ‘‘ಅಹ’’ನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಸ್ಸೇವ ಅಭಾವತೋ. ಮಮತ್ತಭೂತನ್ತಿ ಮಮ ಕಾರಣಂ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ಏವಮೇತಸ್ಮಿಂ ಸುತ್ತೇ ಚಕ್ಖುರೂಪ-ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣ-ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸ-ಸುಖದುಕ್ಖಾದುಕ್ಖಮಸುಖವಸೇನ ಸತ್ತ ವಾರಾ ಚಕ್ಖುದ್ವಾರೇ, ತಥಾ ಸೋತದ್ವಾರಾದೀಸೂತಿ ಛ ಸತ್ತಕಾ ದ್ವೇಚತ್ತಾಲೀಸ. ಪುನ ಸಕ್ಕಾಯವಸೇನ ‘‘ಸಬ್ಬಂ ನ ಮಞ್ಞತೀ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತಂ, ತೇನ ತೇಚತ್ತಾಲೀಸ. ಪುನ ತೇಭೂಮಕವಟ್ಟಂ ‘‘ಲೋಕೋ’’ತಿ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಲೋಕೇ ಉಪಾದಿಯತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ತೇನ ಚತುಚತ್ತಾಲೀಸ ಹೋನ್ತಿ. ಏವಂ ಸಬ್ಬಥಾಪಿ ಚತುಚತ್ತಾಲೀಸಾಯ ಠಾನೇಸು ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪೇತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾ ಕಥಿತಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ‘‘ಚತುಚತ್ತಾಲೀಸಾಧಿಕಸತೇಸೂ’’ತಿ ಕೇಸುಚಿ ಪೋತ್ಥಕೇಸು ಲಿಖನ್ತಿ, ಸಾ ಚ ಪಮಾದಲೇಖಾ.

ಸಮುಗ್ಘಾತಸಾರುಪ್ಪಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.