೧. ಸಬ್ಬಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೩. ಸಬ್ಬ-ಸದ್ದೋ ಪಕರಣವಸೇನ ಕತ್ಥಚಿ ಸಪ್ಪದೇಸೇಪಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ತತೋ ನಿವತ್ತನತ್ಥಂ ಅನವಸೇಸವಿಸಯೇನ ಸಬ್ಬ-ಸದ್ದೇನ ವಿಸೇಸೇತ್ವಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸಬ್ಬಸಬ್ಬ’’ನ್ತಿ, ಸಬ್ಬಮೇವ ಹುತ್ವಾ ಸಬ್ಬನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಆಯತನಭಾವಂ ಸಬ್ಬಂ ಆಯತನಸಬ್ಬಂ, ಸೇಸದ್ವಯೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ತಸ್ಸ ಅವಿಸಯಾಭಾವತೋ ನ ಅದ್ದಿಟ್ಠಮಿಧತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚೀತಿ. ಇಧಾತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ, ಇಧ ವಾ ಸದೇವಕೇ ಲೋಕೇ, ದಸ್ಸನಭೂತೇನ ಞಾಣೇನ ಅದಿಟ್ಠಂ ನಾಮ ಕಿಞ್ಚಿ ನತ್ಥೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯದಿ ಏವಂ ಅನುಮಾನವಿಸಯಂ ನು ಖೋ ಕಥನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಅಥೋ ಅವಿಞ್ಞಾತ’’ನ್ತಿ. ಅಞ್ಞೇಸಂ ಅಪಚ್ಚಕ್ಖಮ್ಪಿ ಅವಿಞ್ಞಾತಂ ತಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿ ನತ್ಥೀತಿ ಅದಿಟ್ಠಂ ಅವಿಞ್ಞಾತಂ ನತ್ಥಿ. ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಅತೀತಮೇವ ಞೇಯ್ಯಂ ಗಹಿತಂ, ಅನಾಗತಂ ನು ಖೋ ಕಥನ್ತಿ ಆಹ – ‘‘ಅಜಾನಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ, ತಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿ ನತ್ಥೀತಿ ಆನೇತ್ವಾ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಜಾನಿತುಂ ಞಾತುಂ ಅಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯಂ ನಾಮ ತಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿ ನತ್ಥೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಬ್ಬಂ ಅಭಿಞ್ಞಾಸೀ’’ತಿಆದಿ.

ಸಕಲಸ್ಸ ಸಕ್ಕಾಯಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪರಿಗ್ಗಹಿತತ್ತಾ ಸಕ್ಕಾಯಸಬ್ಬಂ. ಸಬ್ಬಧಮ್ಮೇಸೂತಿ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ದ್ವಾರಾನಂ ಆರಮ್ಮಣಭೂತೇಸು ಸಬ್ಬೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು. ಯಸ್ಮಾ ಛಸುಪಿ ಆರಮ್ಮಣೇಸು ಗಹಿತೇಸು ಪದೇಸಸಬ್ಬಂ ನಾಮ ನ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಪಞ್ಚಾರಮ್ಮಣಮತ್ತ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಪದೇಸಸಬ್ಬಂ ಸಕ್ಕಾಯಸಬ್ಬಂ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ ತಸ್ಸ ತೇಭೂಮಕಧಮ್ಮೇಸು ಏಕದೇಸಸ್ಸ ಅಸಙ್ಗಣ್ಹನತೋ. ಸಕ್ಕಾಯಸಬ್ಬಂ ಆಯತನಸಬ್ಬಂ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ ಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮಾನಂ ಅಸಙ್ಗಣ್ಹನತೋ. ಆಯತನಸಬ್ಬಂ ಸಬ್ಬಸಬ್ಬಂ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಯಸ್ಮಾ ಆಯತನಸಬ್ಬೇನ ಚತುಭೂಮಕಧಮ್ಮಾವ ಪರಿಗ್ಗಹಿತಾ, ನ ಲಕ್ಖಣಪಞ್ಞತ್ತಿಯೋ, ಯಸ್ಮಾ ಸಬ್ಬಸಬ್ಬಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೇನ ಬುದ್ಧಞಾಣವಿಸಯೋ ದಸ್ಸಿತೋ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಸಬ್ಬಸಬ್ಬಂ ನ ಪಾಪುಣಾತೀ’’ತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ‘‘ಕಸ್ಮಾ…ಪೇ… ನತ್ಥಿತಾಯಾ’’ತಿ ಸಬ್ಬಂ ಞಾತಾರಮ್ಮಣೇನೇವ ಪುಚ್ಛಾವಿಸ್ಸಜ್ಜನಂ ಕತಂ. ‘‘ಆಯತನಸಬ್ಬೇಪಿ ಇಧ ವಿಪಸ್ಸನುಪಗಧಮ್ಮಾವ ಗಹೇತಬ್ಬಾ ಅಭಿಞ್ಞೇಯ್ಯನಿದ್ದೇಸವಸೇನಪಿ ಸಮ್ಮಸನಚಾರಸ್ಸೇವ ಇಚ್ಛಿತತ್ತಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ.

ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾತಿ ‘‘ಇದಂ ಸಬ್ಬಂ ನಾಮ ನ ಹೋತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ. ತಸ್ಸಾತಿ ‘‘ಅಞ್ಞಂ ಸಬ್ಬಂ ಪಞ್ಞಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವದನ್ತಸ್ಸ. ವಾಚಾಯ ವತ್ತಬ್ಬವತ್ಥುಮತ್ತಕಮೇವಾತಿ ವಞ್ಝಾಪುತ್ತಗಗನಕುಸುಮಾದಿವಾಚಾ ವಿಯ ಏತಸ್ಸ ವಾಚಾಯ ಕೇವಲಂ ವತ್ತಬ್ಬವತ್ಥುಕಮೇವ ಭವೇಯ್ಯ, ನ ಅತ್ಥೋ, ವಚನಮತ್ತಕಮೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾತಿ ಅನಾಮಸಿತ್ವಾ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತೂತಿ ವಿಘಾತಾಪಜ್ಜನಂ ಕೇನ ಹೇತುನಾ. ಯಥಾ ತಂ ಅವಿಸಯಸ್ಮಿನ್ತಿ ಯಥಾ ಅಞ್ಞೋಪಿ ಕೋಚಿ ಅವಿಸಯೇ ವಾಯಮನ್ತೋ, ಏವನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ಪಾಳಿಯಂ ‘‘ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತೂ’’ತಿ ವುತ್ತಕಾರಣಮೇವ ಉಪನಯನವಸೇನ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಯಥಾ ತ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಕಾರಣೋಪನಯನಞ್ಚ ಕಾರಣಮೇವಾತಿ ‘‘ಯಥಾತಿ ಕಾರಣವಚನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ತೇನೇವಾಹ ‘‘ಏವಂ ಇಮಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ಅವಿಸಯೇ’’ತಿಆದಿ.

ಸಬ್ಬಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.