೧. ಸನ್ತುಟ್ಠಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೪೪. ಸನ್ತುಟ್ಠೋತಿ ಸಕೇನ ಉಚ್ಚಾವಚೇನ ಪಚ್ಚಯೇನ ಸಮಮೇವ ಚ ತುಸ್ಸನಕೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಇತರೀತರೇನಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ದುವಿಧಂ ಇತರೀತರಂ – ಪಾಕತಿಕಂ, ಞಾಣಸಞ್ಜನಿತಞ್ಚಾತಿ. ತತ್ಥ ಪಾಕತಿಕಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಞಾಣಸಞ್ಜನಿತಮೇವ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಥೂಲಸುಖುಮಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಇತರಂ ವುಚ್ಚತಿ ಹೀನಂ ಪಣೀತತೋ ಅಞ್ಞತ್ತಾ. ತಥಾ ಪಣೀತಮ್ಪಿ ಇತರಂ ಹೀನತೋ ಅಞ್ಞತ್ತಾ. ಅಪೇಕ್ಖಾಸದ್ದಾ ಹಿ ಇತರೀತರಾತಿ. ಇತಿ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಹೀನೇನ ವಾ ಪಣೀತೇನ ವಾ ಚೀವರಾದಿಪಚ್ಚಯೇನ ಸನ್ತುಸ್ಸಿತೋ ತಥಾಪವತ್ತೋ ಅಲೋಭೋ ಇತರೀತರಪಚ್ಚಯಸನ್ತೋಸೋ, ತಂಸಮಙ್ಗಿತಾಯ ಸನ್ತುಟ್ಠೋ. ಯಥಾಲಾಭಂ ಅತ್ತನೋ ಲಾಭಾನುರೂಪಂ ಸನ್ತೋಸೋ ಯಥಾಲಾಭಸನ್ತೋಸೋ. ಸೇಸಪದದ್ವಯೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಲಬ್ಭತೀತಿ ವಾ ಲಾಭೋ, ಯೋ ಯೋ ಲಾಭೋ ಯಥಾಲಾಭೋ, ತೇನ ಸನ್ತೋಸೋ ಯಥಾಲಾಭಸನ್ತೋಸೋ. ಬಲನ್ತಿ ಕಾಯಬಲಂ. ಸಾರುಪ್ಪನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನುಚ್ಛವಿಕತಾ.

ಯಥಾಲದ್ಧತೋ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಅಪತ್ಥನಾ ನಾಮ ಸಿಯಾ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛತಾಯ ಪವತ್ತಿಆಕಾರೋತಿ ತತೋ ವಿನಿವತ್ತಿತಮೇವ ಸನ್ತೋಸಸ್ಸ ಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಲಭನ್ತೋಪಿ ನ ಗಣ್ಹಾತೀ’’ತಿ ಆಹ. ತಂ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾತಿ ಪಕತಿದುಬ್ಬಲಾದೀನಂ ಗರುಚೀವರಂ ನ ಫಾಸುಭಾವಾವಹಂ ಸರೀರಬಾಧಾವಹಞ್ಚ ಹೋತೀತಿ ಪಯೋಜನವಸೇನ, ನಾತ್ರಿಚ್ಛತಾದಿವಸೇನ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ. ಲಹುಕಚೀವರಪರಿಭೋಗೇ ಸನ್ತೋಸವಿರೋಧಿ ನ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಲಹುಕೇನ ಯಾಪೇನ್ತೋಪಿ ಸನ್ತುಟ್ಠೋವ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಮಹಗ್ಘಚೀವರಂ ಬಹೂನಿ ವಾ ಚೀವರಾನಿ ಲಭಿತ್ವಾ ತಾನಿ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಗಹಣಂ ಯಥಾಸಾರುಪ್ಪನಯೇ ಠಿತತ್ತಾ ನ ಸನ್ತೋಸವಿರೋಧೀತಿ ಆಹ ‘‘ತೇಸಂ…ಪೇ… ಧಾರೇನ್ತೋಪಿ ಸನ್ತುಟ್ಠೋವ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಏವಂ ಸೇಸಪಚ್ಚಯೇಸು ಯಥಾಬಲಯಥಾಸಾರುಪ್ಪನಿದ್ದೇಸೇಸು ಅಪಿ-ಸದ್ದಗ್ಗಹಣೇ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ಪಕತೀತಿ ವಾಚಾಪಕತಿಆದಿಕಾ. ಅವಸೇಸನಿದ್ದಾಯ ಅಭಿಭೂತತ್ತಾ ಪಟಿಬುಜ್ಝತೋ ಸಹಸಾ ಪಾಪಕಾ ವಿತಕ್ಕಾ ಪಾತುಭವನ್ತೀತಿ.

ಮುತ್ತಹರೀತಕನ್ತಿ ಗೋಮುತ್ತಪರಿಭಾವಿತಂ, ಪೂತಿಭಾವೇನ ವಾ ಛಡ್ಡಿತತ್ತಾ ಮುತ್ತಹರೀತಕಂ. ಬುದ್ಧಾದೀಹಿ ವಣ್ಣಿತನ್ತಿ ‘‘ಪೂತಿಮುತ್ತಭೇಸಜ್ಜಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಯಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ’’ತಿಆದಿನಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾದೀಹಿ ಪಸತ್ಥಂ.

ಏಕೋ ಏಕಚ್ಚೋ ಸನ್ತುಟ್ಠೋ ಹೋತಿ, ಸನ್ತೋಸಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ನ ಕಥೇತಿ ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಆಯಸ್ಮಾ ಬಾಕುಲತ್ಥೇರೋ. ನ ಸನ್ತುಟ್ಟೋ ಹೋತಿ, ಸನ್ತೋಸಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಕಥೇತಿ ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಥೇರೋ ಉಪನನ್ದೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ. ನೇವ ಸನ್ತುಟ್ಠೋ ಹೋತಿ, ನ ಸನ್ತೋಸಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಕಥೇತಿ ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಥೇರೋ ಲಾಳುದಾಯೀ. ಅಯನ್ತಿ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ. ಅನೇಸನನ್ತಿ ಅಯೋನಿಸೋ ಮಿಚ್ಛಾಜೀವವಸೇನ ಪಚ್ಚಯಪರಿಯೇಸನಂ. ಉತ್ತಸತೀತಿ ‘‘ಕಥಂ ನು ಖೋ ಲಭೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಜಾತುತ್ತಾಸೇನ ಉತ್ತಸತಿ. ತಥಾ ಪರಿತಸ್ಸತಿ. ಅಯನ್ತಿ ಮಹಾಕಸ್ಸಪತ್ಥೇರೋ. ಏವಂ ಯಥಾವುತ್ತಏಕಚ್ಚಭಿಕ್ಖು ವಿಯ ನ ಪರಿತಸ್ಸತಿ, ಅಲಾಭಪರಿತ್ತಾಸೇನ ವಿಘಾತಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ನ ಪರಿತ್ತಾಸಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ಲೋಭೋಯೇವ ಆರಮ್ಮಣೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಗನ್ಥನಟ್ಠೇನ ಬಜ್ಝನಟ್ಠೇನ ಗೇಧೋ ಲೋಭಗೇಧೋ. ಮುಚ್ಛನ್ತಿ ಗೇಧಂ ಮೋಮೂಹತ್ತಭಾವಂ. ಆದೀನವನ್ತಿ ದೋಸಂ. ನಿಸ್ಸರಣಮೇವಾತಿ ಚೀವರೇ ಇದಮತ್ಥಿತಾದಸ್ಸನಪುಬ್ಬಕಂ ಅಲಗ್ಗಭಾವಸಙ್ಖಾತನಿಯ್ಯಾನಮೇವ ಪಜಾನನ್ತೋ. ಯಥಾಲದ್ಧಾದೀನನ್ತಿ ಯಥಾಲದ್ಧಪಿಣ್ಡಪಾತಾದೀನಂ. ನಿದ್ಧಾರಣೇ ಚೇತಂ ಸಾಮಿವಚನಂ.

ಯಥಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪತ್ಥೇರೋತಿ ಅತ್ತನಾ ವತ್ತಬ್ಬನಿಯಾಮೇನ ವದತಿ, ಭಗವತಾ ಪನ ವತ್ತಬ್ಬನಿಯಾಮೇನ ‘‘ಯಥಾ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ ಭವಿತಬ್ಬಂ. ಕಸ್ಸಪೇನ ನಿದಸ್ಸನಭೂತೇನ. ಕಥನಂ ನಾಮ ಭಾರೋ ‘‘ಮುತ್ತೋ ಮೋಚೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಪಟಿಞ್ಞಾನುರೂಪತ್ತಾ. ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪರಿಪೂರಂ ಕತ್ವಾ ಪೂರಣಂ ಭಾರೋ ಸತ್ಥು ಆಣಾಯ ಸಿರಸಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತಬ್ಬತೋ.

ಸನ್ತುಟ್ಠಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.