೧. ಆಹಾರಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೧೧. ಆಹರನ್ತೀತಿ ಆನೇನ್ತಿ ಉಪ್ಪಾದೇನ್ತಿ, ಉಪತ್ಥಮ್ಭೇನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ನಿಬ್ಬತ್ತಾತಿ ಪಸುತಾ. ಭೂತಾ ನಾಮ ಯಸ್ಮಾ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಲೋಕೇ ಜಾತವೋಹಾರೋ ಪಟಿಸನ್ಧಿಗ್ಗಹಣತೋ ಪನ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಮಾತುಕುಚ್ಛಿತೋ ನಿಕ್ಖನ್ತೋ, ತಾವ ಸಮ್ಭವೇಸಿನೋ, ಏಸ ತಾವ ಗಬ್ಭಸೇಯ್ಯಕೇಸು ಭೂತಸಮ್ಭವೇಸಿವಿಭಾಗೋ, ಇತರೇಸು ಪನ ಪಠಮಚಿತ್ತಾದಿವಸೇನ ವುತ್ತೋ. ಸಮ್ಭವ-ಸದ್ದೋ ಚೇತ್ಥ ಗಬ್ಭಸೇಯ್ಯಕಾನಂ ವಸೇನ ಪಸೂತಿಪರಿಯಾಯೋ, ಇತರೇಸಂ ವಸೇನ ಉಪ್ಪತ್ತಿಪರಿಯಾಯೋ. ಪಠಮಚಿತ್ತಪಠಮಇರಿಯಾಪಥಕ್ಖಣೇಸು ಹಿ ತೇ ಸಮ್ಭವಂ ಉಪ್ಪತ್ತಿಂ ಏಸನ್ತಿ ಉಪಗಚ್ಛನ್ತಿ ನಾಮ, ನ ತಾವ ಭೂತಾ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ನ ಸುಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತತ್ತಾ, ಭೂತಾ ಏವ ಸಬ್ಬಸೋ ಭವೇಸನಾಯ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ನತ್ತಾ. ನ ಪುನ ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ ಅವಧಾರಣೇನ ನಿವತ್ತಿತಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಯೋ ಚ ‘‘ಕಾಲಘಸೋ ಭೂತೋ’’ತಿಆದೀಸು ಭೂತ-ಸದ್ದಸ್ಸ ಖೀಣಾಸವವಾಚಿತಾ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ. ವಾ-ಸದ್ದೋ ಚೇತ್ಥ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡನತ್ಥೋ ‘‘ಅಗ್ಗಿನಾ ವಾ ಉದಕೇನ ವಾ’’ತಿಆದೀಸು ವಿಯ.
ಯಥಾಸಕಂ ಪಚ್ಚಯಭಾವೇನ ಅತ್ತಭಾವಸ್ಸ ಪಠಪನಮೇವೇತ್ಥ ಆಹಾರೇಹಿ ಕಾತಬ್ಬಅನುಗ್ಗಹೋ ಹೋತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನಾಹ ‘‘ವಚನಭೇದೋ…ಪೇ… ಏಕೋ ಯೇವಾ’’ತಿ. ಸತ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪನ್ನಧಮ್ಮಾನನ್ತಿ ಸತ್ತಸ್ಸ ಸನ್ತಾನೇ ಉಪ್ಪನ್ನಧಮ್ಮಾನಂ. ಯಥಾ ‘‘ವಸ್ಸಸತಂ ತಿಟ್ಠತೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಅನುಪ್ಪಬನ್ಧವಸೇನ ಪವತ್ತತೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಠಿತಿಯಾತಿ ಅನುಪ್ಪಬನ್ಧವಸೇನ ಪವತ್ತಿಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ, ಸಾ ಪನ ಅವಿಚ್ಛೇದೋತಿ ಆಹ ‘‘ಅವಿಚ್ಛೇದಾಯಾ’’ತಿ. ಅನುಪ್ಪಬನ್ಧಧಮ್ಮುಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಸತ್ತಸನ್ತಾನೋ ಅನುಗ್ಗಹಿತೋ ನಾಮ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಅನುಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಉಪ್ಪಾದಾಯಾ’’ತಿ. ಏತಾನೀತಿ ಠಿತಿಅನುಗ್ಗಹಪದಾನಿ. ಉಭಯತ್ಥ ದಟ್ಠಬ್ಬಾನಿ ನ ಯಥಾಸಮ್ಬನ್ಧತೋ.
ವತ್ಥುಗತಾ ಓಜಾ ವತ್ಥು ವಿಯ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಅಜ್ಝೋಹರಿತಬ್ಬತಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅಜ್ಝೋಹರಿತಬ್ಬಕೋ ಆಹಾರೋ’’ತಿ, ನಿಬ್ಬತ್ತಿತಓಜಂ ಪನ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ಕಬಳೀಕಾರೋ ಆಹಾರೋ ಓಜಟ್ಠಮಕರೂಪಾನಿ ಆಹರತೀ’’ತಿ ವಕ್ಖತಿ. ಓಳಾರಿಕತಾ ಅಪ್ಪೋಜತಾಯ ನ ವತ್ಥುನೋ ಥೂಲತಾಯ ಕಥಿನತಾಯ ವಾ, ತಸ್ಮಾ ಯಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪರಿತ್ತಾ ಓಜಾ ಹೋತಿ, ತಂ ಓಳಾರಿಕಂ. ಸಪ್ಪಾದಯೋ ದುಕ್ಖುಪ್ಪಾದಕತಾಯ ಓಳಾರಿಕಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ವಿಸಾಣಾದೀನಂ ತಿವಸ್ಸಛಡ್ಡಿತಾನಂ ಪೂತಿಭೂತತ್ತಾ ಮುದುಕತಾತಿ ವದನ್ತಿ. ತರಚ್ಛಖೇಳತೇಮಿತತಾಯ ಪನ ತಥಾಭೂತಾನಂ ತೇಸಂ ಮುದುಕತಾ. ಧಮ್ಮಸಭಾವೋ ಹೇಸ. ಸಸಾನಂ ಆಹಾರೋ ಸುಖುಮೋ ತರುಣತಿಣಸಸ್ಸಖಾದನತೋ. ಸಕುಣಾನಂ ಆಹಾರೋ ಸುಖುಮೋ ತಿಣಬೀಜಾದಿಖಾದನತೋ. ಪಚ್ಚನ್ತವಾಸೀನಂ ಆಹಾರೋ ಸುಖುಮೋ ಮಾಸಮುಗ್ಗಕುರಾದಿಭೋಜನತ್ತಾ. ತೇಸನ್ತಿ ಪರನಿಮ್ಮಿತವಸವತ್ತೀನಂ. ಸುಖುಮೋತ್ವೇವಾತಿ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಉಪಾದಾಯ, ಅಥ ಖೋ ಸುಖುಮೋಇಚ್ಚೇವ ನಿಟ್ಠಂ ಪತ್ತೋ ತತೋ ಪರಮಸುಖುಮಸ್ಸ ಅಭಾವತೋ.
ವತ್ಥುವಸೇನ ಪನೇತ್ಥ ಆಹಾರಸ್ಸ ಓಳಾರಿಕಸುಖುಮತಾ ವುತ್ತಾ, ಸಾ ಚಸ್ಸ ಅಪ್ಪೋಜಮಹೋಜತಾಹಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಏತ್ಥ ಚಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಪರಿಸ್ಸಯನ್ತಿ ಖುದಾವಸೇನ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ವಿಹಿಂಸಂ ಸರೀರದರಥಂ. ವಿನೋದೇತೀತಿ ವತ್ಥು ತಸ್ಸ ವಿನೋದನಮತ್ತಂ ಕರೋತಿ. ನ ಪನ ಸಕ್ಕೋತಿ ಪಾಲೇತುನ್ತಿ ಸರೀರಂ ಯಾಪೇತುಂ ನಪ್ಪಹೋತಿ ನಿರೋಜತ್ತಾ. ನ ಸಕ್ಕೋತಿ ಪರಿಸ್ಸಯಂ ವಿನೋದೇತುಂ ಆಮಾಸಯಸ್ಸ ಅಪೂರಣತೋ.
ಛಬ್ಬಿಧೋಪೀತಿ ಇಮಿನಾ ಕಸ್ಸಚಿ ಫಸ್ಸಸ್ಸ ಅನವಸೇಸಿತಬ್ಬತಮಾಹ. ದೇಸನಕ್ಕಮೇನೇವೇತ್ಥ ಫಸ್ಸಾದೀನಂ ದುತಿಯಾದಿತಾ, ನ ಅಞ್ಞೇನ ಕಾರಣೇನಾತಿ ಆಹ ‘‘ದೇಸನಾನಯೋ ಏವ ಚೇಸಾ’’ತಿಆದಿ. ಮನಸೋ ಸಞ್ಚೇತನಾ ನ ಸತ್ತಸ್ಸಾತಿ ದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಮನೋಗಹಣಂ ಯಥಾ ‘‘ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಠಿತಿ, ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ ಚಾ’’ತಿ ಆಹ ‘‘ಮನೋಸಞ್ಚೇತನಾತಿ ಚೇತನಾವಾ’’ತಿ. ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಚಿತ್ತಮೇವ. ಏಕರಾಸಿಂ ಕತ್ವಾತಿ ಏಕಜ್ಝಂ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಭಾಗಂ ಅಕತ್ವಾ, ಸಾಮಞ್ಞೇನ ಗಹಿತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತತ್ಥ ಲಬ್ಭಮಾನಂ ಉಪಾದಿಣ್ಣಕಾದಿವಿಭಾಗಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಕಬಳೀಕಾರೋ ಆಹಾರೋ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಆಹಾರತ್ಥಂ ನ ಸಾಧೇನ್ತೀತಿ ತಾದಿಸಸ್ಸ ಆಹಾರಸ್ಸ ಅನಾಹರಣತೋ. ತದಾಪೀತಿ ಭಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ವಿಗತಕಾಲೇಪಿ. ಉಪಾದಿಣ್ಣಕಾಹಾರೋತಿ ವುಚ್ಚನ್ತೀತಿ ಕೇಚಿ. ಇದಂ ಪನ ಆಚರಿಯಾನಂ ನ ರುಚ್ಚತಿ ತದಾ ಉಪಾದಿಣ್ಣಕರೂಪಸ್ಸೇವ ಅಭಾವತೋ. ಪಟಿಸನ್ಧಿಚಿತ್ತೇನೇವ ಸಹಜಾತಾತಿ ಲಕ್ಖಣವಚನಮೇತಂ, ಸಬ್ಬಾಯಪಿ ಕಮ್ಮಜರೂಪಪರಿಯಾಪನ್ನಾಯ ಓಜಾಯ ಅತ್ಥಿಭಾವಸ್ಸ ಅವಿಚ್ಛೇದಪ್ಪವತ್ತಿಸಮ್ಭವದಸ್ಸನತ್ಥೋ. ಸತ್ತಮಾತಿ ಉಪ್ಪನ್ನದಿವಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಸತ್ತಮದಿವಸಾಪಿ. ರೂಪಸನ್ತತಿಂ ಪಾಲೇತಿ ಪವೇಣಿಘಟನವಸೇನ. ಅಯಮೇವಾತಿ ಕಮ್ಮಜಓಜಾ. ಕಮ್ಮಜಓಜಂ ಪನ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಓಜಾ ಅಕಮ್ಮಜತ್ತಾ ಅನುಪಾದಿಣ್ಣಆಹಾರೋತ್ವೇವ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಅನುಪಾದಿಣ್ಣಕಾ ಫಸ್ಸಾದಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ ಆನೇತ್ವಾ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಲೋಕುತ್ತರಾ ಫಸ್ಸಾದಯೋ ಕಥನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಲೋಕುತ್ತರಾ ಪನ ರುಳ್ಹೀವಸೇನ ಕಥಿತಾ’’ತಿ. ಯಸ್ಮಾ ತೇಸಂ ಕುಸಲಾನಂ ಉಪೇತಪರಿಯಾಯೋ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ವಿಪಾಕಾನಂ ಉಪಾದಿಣ್ಣಪರಿಯಾಯೋ ನತ್ಥೇವಾತಿ ಅನುಪಾದಿಣ್ಣಪರಿಯಾಯೋಪಿ ರುಳ್ಹೀವಸೇನ ವುತ್ತೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.
ಪುಬ್ಬೇ ‘‘ಆಹಾರಾತಿ ಪಚ್ಚಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಯದಿ ಪಚ್ಚಯಟ್ಠೋ ಆಹಾರಟ್ಠೋತಿಆದಿನಾ ಚೋದೇತಿ, ಅಥ ಕಸ್ಮಾ ಇಮೇ ಏವ ಚತ್ತಾರೋ ವುತ್ತಾತಿ ಅಥ ಕಸ್ಮಾ ಚತ್ತಾರೋವ ವುತ್ತಾ. ಇಮೇ ಏವ ಚ ವುತ್ತಾತಿ ಯೋಜನಾ. ವಿಸೇಸಪ್ಪಚ್ಚಯತ್ತಾತಿ ಏತೇನ ಯಥಾ ಅಞ್ಞೇ ಪಚ್ಚಯಧಮ್ಮಾ ಅತ್ತನೋ ಪಚ್ಚಯುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯಾವ ಹೋನ್ತಿ, ಇಮೇ ಪನ ತಥಾ ಚ ಹೋತಿ ಅಞ್ಞಥಾ ಚಾತಿ ಸಮಾನೇಪಿ ಪಚ್ಚಯತ್ತೇ ಅತಿರೇಕಪಚ್ಚಯಾ ಹೋನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಆಹಾರಾತಿ ವುತ್ತಾ’’ತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಇದಾನಿ ತಂ ಅತಿರೇಕಪಚ್ಚಯತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ವಿಸೇಸಪಚ್ಚಯೋ ಹೀ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ವಿಸೇಸಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ರೂಪಕಾಯಸ್ಸ ಕಬಳೀಕಾರೋ ಆಹಾರೋ ಉಪಥಮ್ಭಕಭಾವತೋ. ತೇನಾಹ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ‘‘ರೂಪಾರೂಪಾನಂ ಉಪಥಮ್ಭಕತ್ತೇನ ಉಪಕಾರಕಾ ಚತ್ತಾರೋ ಆಹಾರಾ ಆಹಾರಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿ (ವಿಸುದ್ಧಿ. ೨.೬೦೮; ಪಟ್ಠಾ. ಅಟ್ಠ. ಪಚ್ಚಯುದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ). ಉಪಥಮ್ಭಕತ್ತಞ್ಹಿ ಸತೀಪಿ ಜನಕತ್ತೇ ಅರೂಪೀನಂ ಆಹಾರಾನಂ ಆಹಾರಜರೂಪಸಮುಟ್ಠಾನಕರೂಪಾಹಾರಸ್ಸ ಚ ಹೋತಿ, ಅಸತಿ ಪನ ಉಪಥಮ್ಭಕತ್ತೇ ಆಹಾರಾನಂ ಜನಕತ್ತಂ ನತ್ಥೀತಿ ಉಪಥಮ್ಭಕತ್ತಂ ಪಧಾನಂ. ಜನಯಮಾನೋಪಿ ಹಿ ಆಹಾರೋ ಅವಿಚ್ಛೇದವಸೇನ ಉಪಥಮ್ಭಯಮಾನೋ ಏವ ಜನೇತೀತಿ ಉಪಥಮ್ಭಕಭಾವೋ ಏವ ಆಹಾರಭಾವೋ. ವೇದನಾಯ ಫಸ್ಸೋ ವಿಸೇಸಪಚ್ಚಯೋ. ‘‘ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ವೇದನಾ’’ತಿ ಹಿ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಸಙ್ಖಾರಪಚ್ಚಯಾ ವಿಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ ವಚನತೋ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಮನೋಸಞ್ಚೇತನಾ. ‘‘ಚೇತನಾ ತಿವಿಧಂ ಭವಂ ಜನೇತೀ’’ತಿ ಹಿ ವುತ್ತಂ. ‘‘ವಿಞ್ಞಾಣಪಚ್ಚಯಾ ನಾಮರೂಪ’’ನ್ತಿ ಪನ ವಚನತೋ ನಾಮರೂಪಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ವಿಸೇಸಪಚ್ಚಯೋ. ನ ಹಿ ಓಕ್ಕನ್ತವಿಞ್ಞಾಣಾಭಾವೇ ನಾಮರೂಪಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ಸಮ್ಭವೋ. ಯಥಾಹ ‘‘ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚ ಹಿ, ಆನನ್ದ, ಮಾತುಕುಚ್ಛಿಸ್ಮಿಂ ನ ಓಕ್ಕಮಿಸ್ಸಥ, ಅಪಿ ನು ಖೋ ನಾಮರೂಪಂ ಮಾತುಕುಚ್ಛಿಸ್ಮಿಂ ಸಮುಚ್ಚಿಸ್ಸಥಾ’’ತಿಆದಿ (ದೀ. ನಿ. ೨.೧೧೫). ವುತ್ತಮೇವತ್ಥಂ ಸುತ್ತೇನ ಸಾಧೇತುಂ ‘‘ಯಥಾಹಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ.
ಏವಂ ಯದಿಪಿ ಪಚ್ಚಯತ್ಥೋ ಆಹಾರತ್ಥೋ, ವಿಸೇಸಪಚ್ಚಯತ್ತಾ ಪನ ಇಮೇವ ಆಹಾರಾತಿ ವುತ್ತಾತಿ ತಂ ನೇಸಂ ವಿಸೇಸಪಚ್ಚಯತಂ ಅವಿಭಾಗತೋ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ವಿಭಾಗತೋ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಕೋ ಪನೇತ್ಥಾ’’ತಿಆದಿ ಆರದ್ಧಂ. ಮುಖೇ ಠಪಿತಮತ್ತೋ ಏವ ಅಸಙ್ಖಾದಿತೋ, ತತ್ತಕೇನಾಪಿ ಅಬ್ಭನ್ತರಸ್ಸ ಆಹಾರಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ ಏವ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅಟ್ಠ ರೂಪಾನಿ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇತೀ’’ತಿ. ಸುಖವೇದನಾಯ ಹಿತೋ ಸುಖವೇದನೀಯೋ. ಸಬ್ಬಥಾಪೀತಿ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಾದಿವಸೇನ. ಯತ್ತಕಾ ಫಸ್ಸಸ್ಸ ಪಕಾರಭೇದಾ, ತೇಸಂ ವಸೇನ ಸಬ್ಬಪ್ಪಕಾರೋಪಿ ಫಸ್ಸಾಹಾರೋ ಯಥಾರಹಂ ತಿಸ್ಸೋ ವೇದನಾ ಆಹರತಿ, ಅನಾಹಾರಕೋ ನತ್ಥಿ.
ಸಬ್ಬಥಾಪೀತಿ ಇಧಾಪಿ ಫಸ್ಸಾಹಾರೇ ವುತ್ತನಯಾನುಸಾರೇನ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ತಿಸನ್ತತಿವಸೇನಾತಿ ಕಾಯದಸಕಂ ಭಾವದಸಕಂ ವತ್ಥುದಸಕನ್ತಿ ತಿವಿಧಸನ್ತತಿವಸೇನ. ಸಹಜಾತಾದಿಪಚ್ಚಯನಯೇನಾತಿ ಸಹಜಾತಾದಿಪಚ್ಚಯವಿಧಿನಾ. ಪಟಿಸನ್ಧಿವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಹಿ ಅತ್ತನಾ ಸಹಜಾತನಾಮಸ್ಸ ಸಹಜಾತಅಞ್ಞಮಞ್ಞವಿಪಾಕಿನ್ದ್ರಿಯಸಮ್ಪಯುತ್ತಅತ್ಥಿಅವಿಗತಪಚ್ಚಯೇಹಿ ಪಚ್ಚಯೋ ಹೋನ್ತೋಯೇವ ಆಹಾರಪಚ್ಚಯತಾಯ ತಂ ಆಹಾರೇತಿ ವುತ್ತಂ, ಸಹಜಾತರೂಪೇಸು ಪನ ವತ್ಥುನೋ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಪಚ್ಚಯಂ ಠಪೇತ್ವಾ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪಚ್ಚಯೇನ, ಸೇಸರೂಪಾನಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಪಚ್ಚಯಞ್ಚ ಠಪೇತ್ವಾ ಇತರೇಸಂ ಪಚ್ಚಯಾನಂ ವಸೇನ ಯೋಜನಾ ಕಾತಬ್ಬಾ. ತಾನೀತಿ ನಪುಂಸಕನಿದ್ದೇಸೋ ಅನಪುಂಸಕಾನಮ್ಪಿ ನಪುಂಸಕೇಹಿ ಸಹ ವಚನತೋ. ಸಾಸವಕುಸಲಾಕುಸಲಚೇತನಾವ ವುತ್ತಾ ವಿಸೇಸಪಚ್ಚಯಭಾವದಸ್ಸನಂ ಹೇತನ್ತಿ, ತೇನಾಹ ‘‘ಅವಿಸೇಸೇನ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ. ಪಟಿಸನ್ಧಿವಿಞ್ಞಾಣಮೇವ ವುತ್ತನ್ತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಯಥಾ ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಫಲಸ್ಸ ವಿಸೇಸತೋ ಪಚ್ಚಯತಾಯ ಏತೇಸಂ ಆಹಾರತ್ಥೋ, ಏವಂ ಅವಿಸೇಸತೋಪೀತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಅವಿಸೇಸೇನಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ತಂಸಮ್ಪಯುತ್ತತಂಸಮುಟ್ಠಾನಧಮ್ಮಾನನ್ತಿ ತೇಹಿ ಫಸ್ಸಾದೀಹಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಧಮ್ಮಾನಞ್ಚೇವ ತಂಸಮುಟ್ಠಾನರೂಪಧಮ್ಮಾನಞ್ಚ. ತತ್ಥ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಗ್ಗಹಣಂ ಯಥಾರಹತೋ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ, ಸಮುಟ್ಠಾನಗ್ಗಹಣಂ ಪನ ಅವಿಸೇಸತೋ.
ಉಪತ್ಥಮ್ಭೇನ್ತೋ ಆಹಾರಕಿಚ್ಚಂ ಸಾಧೇತೀತಿ ಉಪತ್ಥಮ್ಭೇನ್ತೋ ಏವ ರೂಪಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇತಿ, ಓಜಟ್ಠಮಕಸಮುಟ್ಠಾಪನೇನೇವ ಪನಸ್ಸ ಉಪಥಮ್ಭನಕಿಚ್ಚಸಿದ್ಧಿ. ಫುಸನ್ತೋಯೇವಾತಿ ಫುಸನಕಿಚ್ಚಂ ಕರೋನ್ತೋ ಏವ. ಆಯೂಹಮಾನಾವಾತಿ ಚೇತಯಮಾನಾ ಏವ ಅಭಿಸನ್ದಹನ್ತೀ ಏವ. ವಿಜಾನನ್ತಮೇವಾತಿ ಉಪಪತ್ತಿಪರಿಕಪ್ಪನವಸೇನ ವಿಜಾನನ್ತಮೇವ ಆಹಾರಕಿಚ್ಚಂ ಸಾಧೇತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಸಬ್ಬತ್ಥ ಆಹಾರಕಿಚ್ಚಸಾಧನಞ್ಚ ತೇಸಂ ವೇದನಾದಿಉಪ್ಪತ್ತಿಹೇತುತಾಯ ಅತ್ತಭಾವಸ್ಸ ಪವತ್ತನಮೇವ. ಕಾಯಟ್ಠಪನೇನಾತಿ ಕಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ, ನನು ಕಮ್ಮಜಾದಿರೂಪಂ ಕಮ್ಮಾದಿನಾವ ಪವತ್ತತೀತಿ ಚೋದನಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ ‘‘ಕಮ್ಮಜನಿತೋಪೀ’’ತಿಆದಿ.
ಉಪಾದಿಣ್ಣರೂಪಸನ್ತತಿಯಾ ಉಪತ್ಥಮ್ಭನೇನೇವ ಉತುಚಿತ್ತಜರೂಪಸನ್ತತೀನಮ್ಪಿ ಉಪತ್ಥಮ್ಭನಸಿದ್ಧಿ ಹೋತೀತಿ ‘‘ದ್ವಿನ್ನಂ ರೂಪಸನ್ತತೀನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಉಪತ್ಥಮ್ಭನಮೇವ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ಅನುಪಾಲಕೋ ಹುತ್ವಾ’’ತಿ ಚ ವುತ್ತಂ. ರೂಪಕಾಯಸ್ಸ ಠಿತಿಹೇತುತಾ ಹಿ ಯಾಪನಾ ಅನುಪಾಲನಾ. ಸುಖಾದಿವತ್ಥುಭೂತನ್ತಿ ಸುಖಾದೀನಂ ಪವತ್ತಿಟ್ಠಾನಭೂತಂ. ಆರಮ್ಮಣಮ್ಪಿ ಹಿ ವಸತಿ ಏತ್ಥ ಆರಮ್ಮಣಕರಣವಸೇನ ತದಾರಮ್ಮಣಾ ಧಮ್ಮಾತಿ ವತ್ಥೂತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಫುಸನ್ತೋಯೇವಾತಿ ಇದಂ ಫಸ್ಸಸ್ಸ ಫುಸನಸಭಾವತ್ತಾ ವುತ್ತಂ. ನ ಹಿ ಧಮ್ಮಾನಂ ಸಭಾವೇನ ವಿನಾ ಪವತ್ತಿ ಅತ್ಥಿ, ವೇದನಾಪವತ್ತಿಯಾ ವಿನಾ ಸತ್ತಾನಂ ಸನ್ಧಾವನತಾ ನತ್ಥೀತಿ ಆಹ ‘‘ಸುಖಾದಿ…ಪೇ… ಹೋತೀ’’ತಿ. ನ ಚೇತ್ಥ ಸಞ್ಞೀಭವಕಥಾಯಂ ಅಸಞ್ಞೀಭವೋ ದಸ್ಸೇತಬ್ಬೋ, ತಸ್ಸಾಪಿ ವಾ ಕಾರಣಭೂತವೇದನಾಪವತ್ತಿವಸೇನೇವ ಠಿತಿಯಾ ಹೇತುನೋ ಅಬ್ಯಾಪಿತತ್ತಾ, ತಥಾ ಹಿ ‘‘ಮನೋಸಞ್ಚೇತನಾ…ಪೇ… ಭವಮೂಲನಿಪ್ಫಾದನತೋ ಸತ್ತಾನಂ ಠಿತಿಯಾ ಹೋತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಾ. ತತೋ ಏವ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ವಿಜಾನನ್ತಮೇವಾತಿ ಉಪಪತ್ತಿಪರಿಕಪ್ಪನವಸೇನ ವಿಜಾನನ್ತಮೇವಾತಿ ವುತ್ತೋವಾಯಮತ್ಥೋ.
ಚತ್ತಾರಿ ಭಯಾನಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಾನಿ ಆದೀನವವಿಭಾವನತೋ. ನಿಕನ್ತೀತಿ ನಿಕಾಮನಾ, ರಸತಣ್ಹಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ. ಸಾ ಹಿ ಕಬಳೀಕಾರೇ ಆಹಾರೇ ಬಲವತೀ, ತೇನೇವೇತ್ಥ ಅವಧಾರಣಂ ಕತಂ. ಭಾಯತಿ ಏತಸ್ಮಾತಿ ಭಯಂ, ನಿಕನ್ತಿಯೇವ ಭಯಂ ಮಹಾನತ್ಥಹೇತುತೋ. ಉಪಗಮನಂ ವಿಸಯಿನ್ದ್ರಿಯವಿಞ್ಞಾಣೇಸು ವಿಸಯವಿಞ್ಞಾಣೇಸು ಚ ಸಙ್ಗತಿವಸೇನ ಪವತ್ತಿ, ತಂ ವೇದನಾದಿಉಪ್ಪತ್ತಿಹೇತುತಾಯ ‘‘ಭಯ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅವಧಾರಣೇ ಪಯೋಜನಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ. ಸೇಸದ್ವಯೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಆಯೂಹನಂ ಅಭಿಸನ್ದಹನಂ, ಸಂವಿಧಾನನ್ತಿಪಿ ವದನ್ತಿ. ತಂ ಭವೂಪಪತ್ತಿಹೇತುತಾಯ ‘‘ಭಯ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅಭಿನಿಪಾತೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ಪಟಿಸನ್ಧಿಗ್ಗಹಣವಸೇನ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಸೋ ಭವೂಪಪತ್ತಿಹೇತುಕಾನಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಅನತ್ಥಾನಂ ಮೂಲಕಾರಣತಾಯ ‘‘ಭಯ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಇದಾನಿ ನಿಕನ್ತಿಆದೀನಂ ಸಪ್ಪಟಿಭಯತಂ ವಿತ್ಥಾರತೋ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಕಿಂ ಕಾರಣಾ’’ತಿಆದಿ ಆರದ್ಧಂ. ತತ್ಥ ನಿಕನ್ತಿಂ ಕತ್ವಾತಿ ಆಲಯಂ ಜನೇತ್ವಾ, ತಣ್ಹಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೀತಾದೀನಂ ಪುರಕ್ಖತಾತಿ ಸೀತಾದೀನಂ ಪುರತೋ ಠಿತಾ, ಸೀತಾದೀಹಿ ಬಾಧಿಯಮಾನಾತಿ ಅತ್ಥೋ.
ಫಸ್ಸಂ ಉಪಗಚ್ಛನ್ತಾತಿ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಾದಿಭೇದಂ ಫಸ್ಸಂ ಪವತ್ತೇನ್ತಾ. ಫಸ್ಸಸ್ಸಾದಿನೋತಿ ಕಾಯಸಮ್ಫಸ್ಸವಸೇನ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ಅಸ್ಸಾದನಸೀಲಾ. ಕಾಯಸಮ್ಫಸ್ಸವಸೇನ ಹಿ ಸತ್ತಾನಂ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬತಣ್ಹಾ ಪವತ್ತತೀತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ಫಸ್ಸಾಹಾರಾದೀನವದಸ್ಸನೇ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾರಮ್ಮಣಂ ಉದ್ಧಟಂ ‘‘ಪರೇಸಂ ರಕ್ಖಿತಗೋಪಿತೇಸೂ’’ತಿಆದಿನಾ. ಫಸ್ಸಸ್ಸಾದಿನೋತಿ ವಾ ಫಸ್ಸಾಹಾರಸ್ಸಾದಿನೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸತಿ ಹಿ ಫಸ್ಸಾಹಾರೇ ಸತ್ತಾನಂ ಫಸ್ಸಾರಮ್ಮಣೇ ಅಸ್ಸಾದೋ, ನಾಸತಿ, ತೇನಾಹ ‘‘ಫಸ್ಸಸ್ಸಾದಮೂಲಕ’’ನ್ತಿಆದಿ.
ಜಾತಿನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ ಭಯಸ್ಸ ಅಭಿನಿಪಾತಸಭಾವೇನ ಗಹಿತತ್ತಾ ‘‘ತಮ್ಮೂಲಕ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಕಮ್ಮಾಯೂಹನನಿಮಿತ್ತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಭಯಂ ಸಬ್ಬನ್ತಿ ಪಞ್ಚವೀಸತಿ, ತಿವಿಧಮಹಾಭಯಂ, ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಸಬ್ಬಭಯಂ ಆಗತಮೇವ ಹೋತಿ ಭಯಾಧಿಟ್ಠಾನಸ್ಸ ಅತ್ತಭಾವಸ್ಸ ನಿಪ್ಫಾದನತೋ.
ಅಭಿನಿಪತತೀತಿ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತತಿ. ಪಠಮಾಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಿ ಹಿ ಸತ್ತಾನಂ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಅಙ್ಗಾರಕಾಸುಸದಿಸೇ ಭವೇ ಅಭಿನಿಪಾತಸದಿಸೀ. ತಮ್ಮೂಲಕತ್ತಾತಿ ನಾಮರೂಪನಿಬ್ಬತ್ತಿಮೂಲಕತ್ತಾ. ಸಬ್ಬಭಯಾನಂ ಅಭಿನಿಪಾತೋಯೇವ ಭಯಂ ಭಾಯತಿ ಏತಸ್ಮಾತಿ ಕತ್ವಾ.
ಅಪ್ಪೇತಿ ವಿಯಾತಿ ಫಲಸ್ಸ ಅತ್ತಲಾಭಹೇತುಭಾವತೋ ಕಾರಣಂ, ತಂ ನಿಯ್ಯಾದೇತಿ ವಿಯ. ತನ್ತಿ ಫಲಂ. ತತೋತಿ ಕಾರಣತೋ. ಏತೇಸನ್ತಿ ಆಹಾರಾನಂ. ಯಥಾವುತ್ತೇನಾತಿ ‘‘ಫಲಂ ನಿದೇತೀ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೇನ ಅತ್ಥೇನ. ಸಬ್ಬಪದೇಸೂತಿ ‘‘ವೇದನಾನಿರೋಧೇನಾ’’ತಿಆದೀಸು ಸಬ್ಬೇಸು ಪದೇಸು.
ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾತಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿಕ್ಖಣಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ. ಉಪಾದಿಣ್ಣಕಆಹಾರೇ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ಅತ್ತಭಾವಸಙ್ಖಾತಾನಂ ಆಹಾರಾನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ತೇ ಹಿ ನಿಪ್ಪರಿಯಾಯತೋ ತಣ್ಹಾನಿದಾನಾ. ಪರಿಪುಣ್ಣಾಯತನಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ ಸತ್ತಸನ್ತತಿವಸೇನಾತಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಾಯತನಾನಂ ಸಭಾವಕಾನಂ ಚಕ್ಖು ಸೋತಂ ಘಾನಂ ಜಿವ್ಹಾ ಕಾಯೋ ಭಾವೋ ವತ್ಥೂತಿ ಇಮೇಸಂ ಸತ್ತನ್ನಂ ಸನ್ತತೀನಂ ವಸೇನ. ಸೇಸಾನಂ ಅಪರಿಪುಣ್ಣಾಯತನಾನಂ ಅನ್ಧಬಧಿರಅಭಾವಕಾನಂ. ಊನಊನಸನ್ತತಿವಸೇನಾತಿ ಚಕ್ಖುನಾ, ಸೋತೇನ, ತದುಭಯೇನ, ಭಾವೇನ ಚ ಊನಊನಸನ್ತತಿವಸೇನ. ಪಟಿಸನ್ಧಿಯಂ ಜಾತಾ ಪಟಿಸನ್ಧಿಕಾ. ಪಠಮಭವಙ್ಗಚಿತ್ತಕ್ಖಣಾದೀತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ತದಾರಮ್ಮಣಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಙ್ಗಹೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ.
ತಣ್ಹಾಯಪಿ ನಿದಾನಂ ಜಾನಾತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ತಣ್ಹಾನಿದಾನನ್ತಿಪಿ ಪಾಠೋ. ವಟ್ಟಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾತಿ ಸರೂಪತೋ ನಯತೋ ಚ ಸಕಲಮೇವ ವಟ್ಟಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ. ಇದಾನಿ ತಮತ್ಥಂ ವಿತ್ಥಾರತೋ ವಿಭಾವೇತುಂ ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಚ ಪನ ಠಾನೇ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಅತೀತಾಭಿಮುಖಂ ದೇಸನಂ ಕತ್ವಾತಿ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಭವತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅತೀತಧಮ್ಮಾಭಿಮುಖಂ ತಬ್ಬಿಸಯಂ ದೇಸನಂ ಕತ್ವಾ ತಥಾಕಾರಣೇನ. ಅತೀತೇನ ವಟ್ಟಂ ದಸ್ಸೇತೀತಿ ಅತೀತಭವೇನ ಕಮ್ಮಕಿಲೇಸವಿಪಾಕವಟ್ಟಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅತ್ತಭಾವೋತಿ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೋ ಅತ್ತಭಾವೋ. ಯದಿ ಏವಂ ಕಸ್ಮಾ ‘‘ಅತೀತೇನ ವಟ್ಟಂ ದಸ್ಸೇತೀ’’ತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ? ನಾಯಂ ದೋಸೋ ‘‘ಅತೀತೇನೇವಾ’’ತಿ ಅನವಧಾರಣತೋ, ಏವಞ್ಚ ಕತ್ವಾ ಅತೀತಾಭಿಮುಖಗ್ಗಹಣಂ ಜನಕಕಮ್ಮಂ ಗಹಿತಂ, ತಣ್ಹಾಸೀಸೇನ ನಾನನ್ತರಿಯಭಾವತೋ. ನ ಹಿ ಕಮ್ಮುನಾ ವಿನಾ ತಣ್ಹಾ ಭವನೇತ್ತಿ ಯುಜ್ಜತಿ.
ತಂ ಕಮ್ಮನ್ತಿ ತಣ್ಹಾಸೀಸೇನ ವುತ್ತಕಮ್ಮಂ. ದಸ್ಸೇತುನ್ತಿ ತಂ ಅತೀತಂ ಅತ್ತಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ. ತಸ್ಸತ್ತಭಾವಸ್ಸ ಜನಕಂ ಕಮ್ಮನ್ತಿ ತಸ್ಸ ಯಥಾವುತ್ತಸ್ಸ ಅತ್ತಭಾವಸ್ಸ ಜನಕಂ. ತತೋ ಪರಮ್ಪಿ ಅತ್ತಭಾವಂ ಆಯೂಹಿತಂ ಕಮ್ಮಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ. ಅವಿಜ್ಜಾ ಚ ನಾಮ ತಣ್ಹಾ ವಿಯ ಕಮ್ಮತ್ತಾತಿ ಕಮ್ಮಸ್ಸೇವ ಗಹಣಂ. ದ್ವೀಸು ಠಾನೇಸೂತಿ ಆಹಾರಗ್ಗಹಣೇನ ವೇದನಾದಿಗ್ಗಹಣೇನಾತಿ ದ್ವೀಸು ಠಾನೇಸು. ಅತ್ತಭಾವೋತಿ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಕಾಲಿಕೋ ಅತೀತಕಾಲಿಕೋ ಚ ಅತ್ತಭಾವೋ. ಪುನ ದ್ವೀಸೂತಿ ತಣ್ಹಾಗ್ಗಹಣೇ ಅವಿಜ್ಜಾಸಙ್ಖಾರಗ್ಗಹಣೇತಿ ದ್ವೀಸು ಠಾನೇಸು. ತಸ್ಸ ಜನಕನ್ತಿ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಚೇವ ಅತೀತಸ್ಸ ಚ ಅತ್ತಭಾವಸ್ಸ ಜನಕಂ ಕಮ್ಮಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಕಮ್ಮಗ್ಗಹಣೇನ ಚೇತ್ಥ ಯತ್ಥ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ಆಯೂಹಿತಂ, ಸಾ ಅತೀತಾ ಜಾತಿ ಅತ್ಥತೋ ದಸ್ಸಿತಾ ಹೋತಿ. ತೇನ ಸಂಸಾರವಟ್ಟಸ್ಸ ಅನಮತಗ್ಗತಂ ದೀಪೇತಿ. ಸಙ್ಖೇಪೇನಾತಿ ಸಙ್ಖೇಪೇನ ಹೇತುಪಞ್ಚಕಫಲಪಞ್ಚಕಗ್ಗಹಣಮ್ಪಿ ಹಿ ಸಙ್ಖೇಪೋ ಏವ ಹೇತುಫಲಭಾವೇನ ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬಧಮ್ಮಾನಂ ಅನೇಕವಿಧತ್ತಾ.
ಯದಿ ಅತೀತೇನ ವಟ್ಟಂ ದಸ್ಸಿತಂ, ಏವಂ ಸತಿ ಸಪ್ಪದೇಸಾ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಹೋತೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ತತ್ರಾಯ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ. ತೇನ ಹಿ ಯದಿಪಿ ಸರೂಪತೋ ಅನಾಗತೇನ ವಟ್ಟಂ ಇಧ ನ ದಸ್ಸಿತಂ, ನಯತೋ ಪನ ತಸ್ಸಪಿ ದಸ್ಸಿತತ್ತಾ ನಿಪ್ಪದೇಸಾ ಏವ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದದೇಸನಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಇದಾನಿ ತಮತ್ಥಂ ಉಪಮಾಯ ವಿಭಾವೇತುಂ ‘‘ಯಥಾ ಹೀ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಉದಕಪಿಟ್ಠೇ ನಿಪನ್ನನ್ತಿ ಉದಕಂ ಪರಿಪ್ಲವವಸೇನ ನಿಪನ್ನಂ. ಪರಭಾಗನ್ತಿ ಪರಉತ್ತಮಙ್ಗಭಾಗಂ. ಓರತೋತಿ ತತೋ ಅಪರಭಾಗತೋ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ. ಅಪರಿಪುಣ್ಣೋತಿ ವಿಕಲಾವಯವೋ. ಏವಂಸಮ್ಪದನ್ತಿಆದಿ ಉಪಮಾಯ ಸಂಸನ್ದನಂ.
ಯಥಾ ಹಿ ಗೀವಾ ಸರೀರಸನ್ಧಾರಕಕಣ್ಡರಾನಂ ಮೂಲಟ್ಠಾನಭೂತಾ, ಏವಂ ಅತ್ತಭಾವಸನ್ಧಾರಕಾನಂ ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಮೂಲಭೂತಾ ತಣ್ಹಾತಿ ವುತ್ತಂ ‘‘ಗೀವಾಯ ದಿಟ್ಠಕಾಲೋ’’ತಿ. ಯಥಾ ವೇದನಾದಿಅನೇಕಾವಯವಸಮುದಾಯಭೂತೋ ಅತ್ತಭಾವೋ, ಏವಂ ಫಾಸುಕಪಿಟ್ಠಿಕಣ್ಡಕಾದಿಅನೇಕಾವಯವಸಮುದಾಯಭೂತಾ ಪಿಟ್ಠೀತಿ ‘‘ಪಿಟ್ಠಿಯಾ…ಪೇ… ತಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಕಾಲೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ತಣ್ಹಾಸಙ್ಖಾತನ್ತಿ ತಣ್ಹಾಯ ಕಥಿತಂ. ಇಧ ದೇಸನಾಯ ಪಚ್ಚಯಾ ಅವಿಜ್ಜಾಸಙ್ಖಾರಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ ‘‘ನಙ್ಗುಟ್ಠಮೂಲಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಕಾಲೋ ವಿಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ತಥಾ ಹಿ ಪರಿಯೋಸಾನೇ ‘‘ನಙ್ಗುಟ್ಠಮೂಲಂ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಉಪಮಾದಸ್ಸನಂ ಕತಂ. ನಯತೋ ಪರಿಪುಣ್ಣಭಾವಗ್ಗಹಣಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಪಾಳಿಯಂ ಅನಾಗತಸ್ಸಾಪಿ ಪಚ್ಚಯವಟ್ಟಸ್ಸ ಹೇತುವಸೇನ ಫಲವಸೇನ ವಾ ಪರಿಪುಣ್ಣಭಾವಸ್ಸ ಮುಖಮತ್ತದಸ್ಸನೀಯತ್ತಾ ಆದಿತೋ ಫಲಹೇತುಸನ್ಧಿ, ಮಜ್ಝೇ ಹೇತುಫಲಸನ್ಧಿ, ಅನ್ತೇಪಿ ಫಲಹೇತುಸನ್ಧೀತಿ ಏವಂ ತಿಸನ್ಧಿಕತ್ತಾ ಚತುಸಙ್ಖೇಪಮೇವ ವಟ್ಟಂ ದಸ್ಸಿತನ್ತಿ.
ಆಹಾರಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.