೨. ದುತಿಯವಗ್ಗೋ

೧. ಪಾಸಾಣಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೪೭. ಪವಿಜ್ಝೀತಿ ಪಬ್ಬತಂ ಸಬ್ಬತೋ ಪವತ್ತೇನ್ತೋ ತತೋ ತತೋ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿ. ಸಕಲನ್ತಿ ಸಬ್ಬಭಾಗವನ್ತಂ, ನಿಸ್ಸೇಸನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಪಾಸಾಣಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ಕಿಂನುಸೀಹಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೪೮. ವಿಚಕ್ಖುಕಮ್ಮಾಯಾತಿ ವಿಚಕ್ಖುಭಾವಕಾಮತಾಯ. ಯಥಾ ಸಾ ಭಗವತೋ ದೇಸಿಯಮಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ಅತ್ತನೋ ಪಞ್ಞಾಚಕ್ಖುನಾ ನ ಪಸ್ಸಿತುಂ ಸಕ್ಕೋತಿ, ಏವಂ ಕಾತುಂ ಕಾಮತಾಯ. ತೇನಾಹ ‘‘ಪರಿಸಾಯಾ’’ತಿಆದಿ. ವಿನಾಸೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ ಭೇರವಾರಮ್ಮಣೇ ಭಾಯನಸ್ಸೇವ ಅಭಾವತೋ. ದಸಬಲಪ್ಪತ್ತಾತಿ ದಸಹಿ ಬಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಾ.

ಕಿಂನುಸೀಹಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಸಕಲಿಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೪೯. ಮನ್ದಭಾವೇನಾತಿ ಜಳಭಾವೇನ ಮೋಮೂಹಭಾವೇನಾತಿ ಮಹಾಮೂಳ್ಹತಾಯ. ಕಬ್ಬಕರಣೇನ ಮತ್ತೋತಿ ಕಬ್ಬಕಿರಿಯಾಪಸುತತಾದಿವಸೇನ ಮತ್ತೋ ಕಬ್ಬಂ ಕತ್ವಾ. ಕಿಮಿದಂ ಸೋಪ್ಪಸೇವಾತಿ ಇದಂ ತವ ಸೋಪ್ಪಂ ಕಿಮತ್ಥಂ, ಪುರಿಸೇನ ನಾಮ ಪುರಿಸತ್ತಕರೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ನ ಸೋಪ್ಪತಿಯೇವ. ಅತ್ಥಂ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾತಿ ಪರಮತ್ಥಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸಮ್ಮಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಅಧಿಗನ್ತ್ವಾ. ಅಸಙ್ಗ…ಪೇ… ನತ್ಥಿ ಸಬ್ಬಸೋ ಸಿದ್ಧತ್ಥಭಾವತೋ. ಜಗ್ಗನ್ತೋತಿ ಜಾಗರನ್ತೋ ಪುರಿಸೋ ವಿಯ, ನ ಭಾಯಾಮಿ ಭಯಹೇತೂನಂ ಅಭಾವಾ. ನಾನುತಪನ್ತಿ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸಬ್ಬದಾಪಿ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಭಾವತೋ, ಮಾಮನ್ತಿ ಮಮಂ. ಗಾಥಾಸುಖತ್ಥಞ್ಹಿ ದೀಘಂ ಕತ್ವಾ ವುತ್ತಂ. ಠಿತತ್ತಾತಿ ಉದ್ದೇಸಪರಿಪುಚ್ಛಾಯ ಪರಿಚ್ಛಿಜ್ಜತ್ತಾ. ಹಾನಿನ್ತಿ ಕಸ್ಸಚಿ ಜಾನಿಂ.

ಸಕಲಿಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಪತಿರೂಪಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೫೦. ಅನುರುಜ್ಝತಿ ಏತೇನಾತಿ ಅನುರೋಧೋ, ರಾಗೋ. ವಿರುಜ್ಝತಿ ಏತೇನಾತಿ ವಿರೋಧೋ, ಪಟಿಘೋ. ತೇಸು ಅನುರೋಧವಿರೋಧೇಸು ತನ್ನಿಮಿತ್ತಂ ಸಜ್ಜತಿ ನಾಮ ಸಙ್ಗಂ ಕರೋತಿ ನಾಮ, ಅನುರೋಧವಿರೋಧುಪ್ಪಾದನಮೇವ ಚೇತ್ಥ ಸಜ್ಜನಂ. ಯದಞ್ಞಮನುಸಾಸತೀತಿ ಯಂ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಅನುಸಾಸನಂ, ತಂ ತೇಸಂ ಹಿತೇಸನಂ ಅನುಕಮ್ಪನಂ, ತಸ್ಮಾ ಅನುಕಮ್ಪಕೇ ಹಿತೇಸಕೇ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇ ಅನುರೋಧವಿರೋಧೇ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ವಿಕಮ್ಪನತ್ಥಂ ಮಿಚ್ಛಾ ವದಸೀತಿ.

ಪತಿರೂಪಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೫. ಮಾನಸಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೫೧. ಆಕಾಸೇ ಚರನ್ತೇತಿ ಪಞ್ಚಾಭಿಞ್ಞೇ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ. ಅನ್ತಲಿಕ್ಖೇ ಚರನ್ತೇಪಿ ಕಿಚ್ಚಸಾಧನತೋ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖಚರೋ. ಮನಸಿ ಜಾತೋತಿ ಮಾನಸೋ. ತಂ ಪನ ಮನಸನ್ತಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತತಾಯಾತಿ ಆಹ ‘‘ಮನಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ’’ತಿ.

ಮಾನಸಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೬. ಪತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೫೨. ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಉಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧಾನಂ ಲಕ್ಖಣಾದೀನಿ ಚೇವ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಾದೀನವನಿಸ್ಸರಣಾನಿ ಚ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಮ್ಮಾ ತೇಸಂ ಲಕ್ಖಣಾದೀನಂ ಗಹಣಂ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಪಞ್ಚ ಉಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧೇ ಆದಿಯಿತ್ವಾ’’ತಿ. ರುಪ್ಪನವೇದಿಯನಸಞ್ಜಾನನಅಭಿಸಙ್ಖರಣವಿಜಾನನಾನಿ ಖನ್ಧಾನಂ ಸಭಾವಲಕ್ಖಣಾನಿ. ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ರಸಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಾನಪದಟ್ಠಾನಾನಿ ಚೇವ ಸಮುದಯಾದೀನಿ ಚ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ದಸ್ಸೇತೀತಿ ಪಚ್ಚಕ್ಖತೋ ದಸ್ಸೇತಿ, ಹತ್ಥಾಮಲಕಂ ವಿಯ ಪಾಕಟೇ ವಿಭೂತೇ ಕತ್ವಾ ವಿಭಾವೇತಿ. ಗಣ್ಹಾಪೇತೀತಿ ತೇ ಧಮ್ಮೇ ಮನಸಾ ಅನುಪೇಕ್ಖಿತೇ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧೇ ಕರೋನ್ತೋ ಉಗ್ಗಣ್ಹಾಪೇತಿ. ಸಮಾದಾನಮ್ಹೀತಿ ತತ್ಥ ಅತ್ಥಸ್ಸ ಸಮ್ಮದೇವ ಆದಿಯನೇ ಖನ್ಧಾನಞ್ಚ ಸಮ್ಮಸನವಸೇನ ಅಞ್ಞಧಮ್ಮವಸೇನ ಸಮಾದಿಯನೇ. ಪಟಿವಿದ್ಧಗುಣೇನಾತಿ ತಾಯ ದೇಸನಾಯ, ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪಚ್ಚತ್ತಪುರಿಸಕಾರೇನ ಚ ತೇಸಂ ಪಟಿವಿದ್ಧಗುಣೇನ. ಜೋತಾಪೇತೀತಿ ತೇಸಂ ಚಿತ್ತಸನ್ತಾನಂ ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಾದಿಕಿಲೇಸಮಲವಿಧಮನೇನ ಪಭಸ್ಸರಂ ಕರೋತಿ. ಅಟ್ಠಿಂ ಕತ್ವಾತಿ ತಾಯ ದೇಸನಾಯ ಪಾಪೇತಬ್ಬಂ ಅತ್ಥಂ ಪಯೋಜನಂ ದಳ್ಹಂ ಕತ್ವಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅಯಂ ನೋ’’ತಿಆದಿ. ಕಮ್ಮಕಾರಕಚಿತ್ತಂ ನಾಮ ಓತರಣಚಿತ್ತಂ. ‘‘ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಪುಬ್ಬಕಂ ವಿಪಸ್ಸನಾಚಿತ್ತ’’ನ್ತಿ ಕೇಚಿ. ಓಹಿತಸೋತಾತಿ ಅನಞ್ಞವಿಹಿತತಾಯ ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಾಯ ಅಪ್ಪಿತಸೋತಾ, ತತೋ ಏವ ತದತ್ಥಂ ಠಪಿತಸೋತಾ.

ಏತೇ ರೂಪಾದಯೋ ಖನ್ಧೇ ಯಞ್ಚ ಸಙ್ಖತಂ ಸಮಿದ್ಧಪಚ್ಚಯೇಹಿ ಕತಂ, ತಞ್ಚ ‘‘ಏಸೋ ಅಹಂ ನ ಹೋಮಿ, ಏತಂ ಮಯ್ಹಂ ನ ಹೋತೀ’’ತಿ ಪಸ್ಸನ್ತೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಖೇಮೋ ಅತ್ತಾತಿ ಖೇಮತ್ತಾ, ತಂ ಖೇಮತ್ತಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಖೇಮಿಭೂತಂ ಅತ್ತಭಾವ’’ನ್ತಿ. ಪರಿಯೇಸಮಾನಾ ಮಾರಸೇನಾ.

ಪತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೭. ಛಫಸ್ಸಾಯತನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೫೩. ಸಞ್ಜಾಯತಿ ಏತಸ್ಮಾತಿ ಸಞ್ಜಾತಿ, ಸೋ ಏವ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಧಮ್ಮೋ ಸಮೋಸರತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಸಮೋಸರಣಂ, ಸೋ ಏವ ಅತ್ಥೋ, ತೇನ ಸಞ್ಜಾತಿಸಮೋಸರಣಟ್ಠೇನ. ಭಯಭೇರವಂ ಸದ್ದನ್ತಿ ಭಾಯತಿ ಏತಸ್ಮಾತಿ ಭಯಂ, ತದೇವ ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಭೇರವಾವಹತ್ತಾ ಭೇರವಂ, ದೇವಾದಿಸದ್ದನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಿಗತವಲಾಹಕೇ ದೇವೇ ಉಪ್ಪಾತವಸೇನ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಸದ್ದೋ ದೇವದುನ್ದುಭಿ. ಅಸನಿಪಾತಾದಿಸದ್ದೋ ಅಸನಿಪಾತಸದ್ದೋ. ಉನ್ದ್ರೀಯತೀತಿ ವಿಪರಿವತ್ತತಿ. ಲೋಕೋ ಅಧಿಮುಚ್ಛಿತೋತಿ ಅತಿಥದ್ಧಕಾಯೋ ವಿಯ ಮುಚ್ಛಂ ಆಪನ್ನೋ. ಮಾರಸ್ಸಾತಿ ಕಿಲೇಸಮಾರಸ್ಸ. ಠಾನಭೂತನ್ತಿ ಪವತ್ತಿಟ್ಠಾನಭೂತಂ.

ಛಫಸ್ಸಾಯತನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೮. ಪಿಣ್ಡಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೫೪. ತತ್ಥ ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ಞಾತಿಮಿತ್ತಕುಲೇ. ಪಾಹುನಕಾನೀತಿ ಪಹಿತಬ್ಬಪಣ್ಣಾಕಾರಾನಿ. ಆಗನ್ತುಕಪಣ್ಣಾಕಾರಾನೀತಿ ಆಗನ್ತುಕಾನಂ ಉಪಗತಾನಂ ದಾತಬ್ಬಪಣ್ಣಾಕಾರಾನಿ. ಸಯಂಚರದಿವಸೇತಿ ಕುಮಾರಕಾನಞ್ಚ ಕುಮಾರಿಕಾನಞ್ಚ ಸಯಂ ಅತ್ತನಾ ಚರಿತಬ್ಬಛಣದಿವಸೇ. ಇದಾನಿ ತಮತ್ಥಂ ವಿತ್ಥಾರತೋ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಸಮವಯಜಾತಿಗೋತ್ತಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಸಮವಯಸಮಜಾತಿಕಸಮಗೋತ್ತಾತಿ ಪಚ್ಚೇಕಂ ಸಮ-ಸದ್ದೋ ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ. ಗೋತ್ತಸಮತಾ ಚ ಆವಾಹವಿವಾಹಯೋಗ್ಯತಾವಸೇನ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ, ನ ಏಕಗೋತ್ತತಾವಸೇನ. ತತೋ ತತೋ ಗಾಮತೋ. ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ದಾತಬ್ಬೇ ಅಸತಿ. ಛಣವಸೇನ ಪಹಿಣಿತುಂ ಸಮ್ಪಾದಿತಂ ಪೂವಂ ಛಣಪೂವಂ. ತಾಸಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾತಿ ತಾಸಂ ದಾನಂ ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಞ್ಚಾತಿ ತಸ್ಸಾ ದುವಿಧಾಯಪಿ ಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ.

ಞಾಣಂ ನಾಮ ಆವಜ್ಜನಪುಬ್ಬಕಂ, ತಸ್ಮಾ ಅಜಾನನಸ್ಸ ‘‘ಅನಾವಜ್ಜನತಾಯಾ’’ತಿ ಕಾರಣಂ ವತ್ವಾ ಸೇಸಕಾರಣಂ ವದನ್ತೋ ‘‘ಬುದ್ಧಾನ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ. ಉಪಚಾರಭೇದನ್ತಿ ಬುದ್ಧಂ ದಿಸ್ವಾ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ಕಾತಬ್ಬಉಪಚಾರಸ್ಸ ಭಿನ್ದನಂ. ಭಿನ್ದಿತುನ್ತಿ ವಿಧಮಿತುಂ.

ಭಗವಾ ಪನಾತಿ ಪನಸದ್ದೋ ವಿಸೇಸತ್ಥಜೋತಕೋ. ತೇನ ನ ಕೇವಲಂ ಭಗವಾ ಉಪ್ಪಣ್ಡನಂ ಪರಿಹರನ್ತೋ ತಂ ಗಾಮಂ ನ ಪುನ ಪಾವಿಸಿ, ಅಥ ಖೋ ಮಾರಂ ಅನುಕಮ್ಪನ್ತೋತಿ ಇದಂ ವಿಸೇಸಂ ಜೋತೇತಿ.

ಜನೇಸೀತಿ ಅಪುಞ್ಞಂ ಜನೇಸಿ, ಜನೇನ್ತೋ ಚ ಯಥಾ ತತೋ ಆಯತಿಂ ಥಿರತರಂ ಮಹನ್ತಂ ದುಕ್ಖಂ ನಿಪ್ಫಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ಏವಂ ನಿಪ್ಫಾದೇಸಿ. ಆಸಜ್ಜನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ನನ್ತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚತಿ ಮದ್ದತಿ ಅಭಿಭವತೀತಿ ಕಿಞ್ಚನನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಮದ್ದಿತುಂ ಸಮತ್ಥ’’ನ್ತಿ.

ಪಿಣ್ಡಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೯. ಕಸ್ಸಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೫೫. ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಪದಿಸಿತ್ವಾತಿ ನಿಬ್ಬಾನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಗುಣೇ ಆರಬ್ಭಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಹಟಹಟಕೇಸೋತಿ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ವಿಕಿಣ್ಣತ್ತಾ ಆಕುಲಾಕುಲಕೇಸೋ. ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸವಿಞ್ಞಾಣಾಯತನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಯಥಾ ಚಕ್ಖುಗ್ಗಹಣೇನ ಫಸ್ಸೋ ವಿಸೇಸಿತೋ, ತೇನ ಏವ ವಿಞ್ಞಾಣಾಯತನಂ. ತಥಾ ಸತಿ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಚ ಗಹಣಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ. ನನು ಚೇತ್ಥ ಚಕ್ಖುಗ್ಗಹಣೇನ ವಿಸೇಸಿತತ್ತಾ ಚಕ್ಖುದ್ವಾರಿಕಾನಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ವಿಞ್ಞಾಣಾನಂ ಗಹಣನ್ತಿ? ಸಚ್ಚಮೇತಂ, ತಞ್ಚ ಖೋ ಪಠಮೇನ ಚಕ್ಖುಗ್ಗಹಣೇನಾತಿ ನಾಯಂ ದೋಸೋ. ಭವಙ್ಗಚಿತ್ತನ್ತಿ ಆವಜ್ಜನಾಯ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯಭೂತಮೇವ ಅಧಿಪ್ಪೇತನ್ತಿ ನಿಯಮೇತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಸಾವಜ್ಜನಕ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ, ತಸ್ಮಾ ತದಾರಮ್ಮಣಮ್ಪೀತಿ ಜವನಚಿತ್ತೇನ ಸಹ ತದಾರಮ್ಮಣಚಿತ್ತಮ್ಪಿ. ‘‘ವಿಞ್ಞಾಣಾಯತನ’’ನ್ತಿ ಚ ವುತ್ತೇ ನಿಮ್ಮಲಮೇವ.

‘‘ಚಕ್ಖೂ’’ತಿ ಅವಿಸೇಸತೋ ವುತ್ತತ್ತಾ ಪನ ಮಾರಸ್ಸ ಅಯಮ್ಪಿ ಅತ್ಥೋ ಆಪನ್ನೋತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಯಂ ಲೋಕೇ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಉಪಕ್ಕವಿಪಕ್ಕನ್ತಿ ಚಕ್ಖುಪಾಕರೋಗೇನ ಉಪರಿ ಹೇಟ್ಠಾ ಚ ಸಬ್ಬಸೋ ಪಕ್ಕಂ ಕುಥಿತಂ. ಏಸೇವ ನಯೋತಿ ಇಮಿನಾ ಯಂ ಲೋಕೇ ಕುಟ್ಠಕಿಲಾಸಗಣ್ಡಕಚ್ಛುಆದೀಹಿ ಉಪದ್ದುತಂ ವಣಪೀಳಕಾದಿವಸೇನ ಪಗ್ಘರನ್ತಂ ಅಸುಚಿಂ ಅನ್ತಮಸೋ ಪರಮಜೇಗುಚ್ಛರೂಪಮ್ಪಿ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ತವೇವ ಹೋತೂತಿ ಏವಮಾದಿಂ ಅಪದಿಸತಿ.

ಯಂ ಭಣ್ಡಕನ್ತಿ ಹಿರಞ್ಞಸುವಣ್ಣಾದಿಖೇತ್ತವತ್ಥಾದಿಉಪಕರಣಂ ಗಹಟ್ಠಾ, ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಚ ಯಂ ಪತ್ತಚೀವರಾದಿಂ ‘‘ಮಮ ಇದ’’ನ್ತಿ ಅಭಿನಿವಿಸನ್ತಾವ ವದನ್ತಿ, ಏತೇಸು ಪರಿಗ್ಗಹತ್ಥೇಸು ಚ ತೇಸಂ ಪರಿಗ್ಗಾಹಕಪುಗ್ಗಲೇಸು ಚ ತೇ ಚಿತ್ತಂ ಯದಿ ಅತ್ಥಿ, ತಾನಿ ಆರಬ್ಭ ತವ ಚಿತ್ತಂ ಯದಿ ಭವತಿ, ಏವಂ ತ್ವಂ ತತ್ಥ ಬದ್ಧೋ ಏವ ಹೋಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ನ ಮೇ ಸಮಣ ಮೋಕ್ಖಸೀ’’ತಿ.

ಯಂ ಭಣ್ಡಕಂ ವದನ್ತೀತಿ ಯಥಾವುತ್ತಂ ಉಪಕರಣಂ ಲೋಕೇ ಬಹುಜನಾ ‘‘ಮಮ ಇದ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ. ನ ತಂ ಮಯ್ಹನ್ತಿ ತಂ ಮಯ್ಹಂ ನ ಹೋತಿ, ನ ತತ್ಥ ಮಮ ತಣ್ಹಾವಸೇನ ಮಮನ್ತಿ ನತ್ಥಿ. ನ ತೇ ಅಹನ್ತಿ ಯೇ ಪುಗ್ಗಲಾ ಏತ್ಥ ಬದ್ಧಾ, ತೇಪಿ ಅಹಂ ನ ಹೋಮಿ, ತತ್ಥ ಮೇ ದಿಟ್ಠಿಬದ್ಧೋ ನತ್ಥಿ. ನ ಮೇ ಮಗ್ಗಮ್ಪಿ ದಕ್ಖಸೀತಿ ಏವಂ ಸಬ್ಬಸೋ ಬದ್ಧಾಭಾವೇನ ಮುತ್ತಸ್ಸ ಮೇ ಗತಮಗ್ಗಮ್ಪಿ ಮಾರ ತ್ವಂ ನ ದಕ್ಖಸಿ ನ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಸಿ, ಯೇ ಭವಾದಯೋ ತುಯ್ಹಂ ವಿಸಯಾ, ತೇಸು ಭವಯೋನಿಗತಿಆದೀಸು ಮಯ್ಹಂ ಗತಮಗ್ಗಂ ನ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಸಿ ಭವನಿಸ್ಸಟ್ಠತ್ತಾತಿ.

ಕಸ್ಸಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೦. ರಜ್ಜಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೫೬. ಅಹನನ್ತಿ ಕರಣೇ ಪಚ್ಚತ್ತವಚನನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಅಹನನ್ತೇನಾ’’ತಿ, ಪಚ್ಚತ್ತೇ ಏವ ವಾ ಪಚ್ಚತ್ತವಚನಂ, ‘‘ಅಹನನ್ತೋ ಹುತ್ವಾ’’ತಿ ವಚನಸೇಸೇನ ಭವಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಸೇಸಪದೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಅಜಿನನ್ತಿ ಅನ್ತೋಗಧಹೇತುಅತ್ಥಂ ವದತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಪರಸ್ಸ ಧನಜಾನಿಂ ಅಕರೋನ್ತೇನಾ’’ತಿ. ಅಕಾರಾಪೇನ್ತೇನಾತಿ ಪರಸ್ಸ ಧನಜಾನಿಂ ಅಕಾರೇನ್ತೇನ. ಅಸೋಚನ್ತೇನಾತಿ ಭೋಗಬ್ಯಸನಾದಿವಸೇನ ಪರಂ ಅಸೋಚನ್ತೇನ. ಕಸ್ಮಾ ಭಗವಾ ಏವಂ ಚಿನ್ತೇಸೀತಿ ತತ್ಥ ಕಾರಣಮಾಹ ‘‘ಇತೀ’’ತಿಆದಿನಾ. ರಜ್ಜೇ ವಿಜಿತೇ ದಣ್ಡಕರಪೀಳಿತೇತಿ ಧನದಣ್ಡಾದಿದಣ್ಡೇನ ಚೇವ ಬಲಿನಾ ಚ ಬಾಧಿತೇ.

ಇಜ್ಝನಕಕೋಟ್ಠಾಸಾತಿ ಚೇತೋವಸಿಭಾವಾದಿಕಸ್ಸ ಸಾಧನಕಕೋಟ್ಠಾಸಾ. ವಡ್ಢಿತಾತಿ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿವಸೇನ ಅನುಬ್ರೂಹಿತಾ. ಪುನಪ್ಪುನಂ ಕತಾತಿ ಭಾವನಾಯ ಬಹುಲೀಕರಣೇನ ಅಪರಾಪರಂ ಪವತ್ತಿತಾ. ಯುತ್ತಯಾನನ್ತಿ ಯಥಾ ಯುತ್ತಾನಂ ಆಜಞ್ಞರಥಾನಂ ಸಾರಥಿನಾ ಅಧಿಟ್ಠಿತಂ ಯಥಾರುಚಿ ಪವತ್ತತಿ, ಏವಂ ಯಥಾರುಚಿಪವತ್ತಿತಂ ಗಮಿತಾ. ಪತಿಟ್ಠಟ್ಠೇನಾತಿ ಅಧಿಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನ. ವತ್ಥುಕತಾತಿ ಸಬ್ಬಸೋ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಸೋಧನೇನ ಇದ್ಧಿವಿಸಯತಾಯ ಪತಿಟ್ಠಾನಭಾವತೋ ಸುವಿಸೋಧಿತಪರಿಸ್ಸಯವತ್ಥು ವಿಯ ಕತಾ. ಅವಿಜಹಿತಾತಿ ಪಟಿಪಕ್ಖದೂರೀಭಾವತೋ ಸುಭಾವಿತಭಾವೇನ ತಂತಂಅಧಿಟ್ಠಾನಯೋಗ್ಯತಾಯ ನ ಜಹಾಪಿತಾ. ನಿಚ್ಚಾನುಬದ್ಧಾತಿ ತತೋ ಏವ ನಿಚ್ಚಂ ಅನುಬದ್ಧಾ ವಿಯ ಕತಾ. ಸುಪರಿಚಿತಾತಿ ಸುಟ್ಠು ಸಬ್ಬಭಾಗೇನ ಭಾವನಾನುಪಚಯಂ ಗಮಿತಾ. ಅವಿರಾಧಿತವೇಧಿಹತ್ಥೋ ವಿಯಾತಿ ಅವಿರಜ್ಝನಭಾವೇನ ವಿರಜ್ಝನಹತ್ಥೋ ವಿಯ. ಸುಟ್ಠು ಸಮಾರದ್ಧಾತಿ ಭಾವನಾಉಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಸಮ್ಪಾದಿತಾ. ಚಿನ್ತೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥುದ್ಧಾರವಸೇನ ಚಿನ್ತೇಯ್ಯ.

ಪಬ್ಬತಸ್ಸಾತಿ ಪಬ್ಬತೋ ಅಸ್ಸ. ಪಬ್ಬತೋ ಅಸ್ಸಾತಿ ಪಬ್ಬತೋ ಭವೇಯ್ಯ ಕೀದಿಸಸ್ಸಾತಿ ಆಹ ‘‘ಸುವಣ್ಣಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ. ಜಾತರೂಪಸ್ಸಾತಿ ಆತಪರೂಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ. ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಮ್ಪಿ ತಾವ ಮಹನ್ತೋತಿ ಯತ್ತಕೋ ಸೋ ಪಬ್ಬತೋ ಹೋತಿ, ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ತತ್ತಕೋ. ಏಕಸ್ಸಾತಿ ಏಕಸ್ಸಪಿ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ನಾಲಂ ನ ಪರಿಯತ್ತೋ ತಣ್ಹಾಯ ದುಪ್ಪೂರಣಭಾವಾ. ಏವಂ ಜಾನನ್ತೋತಿ ಏವಂ ತಣ್ಹಾಯ ದುಪ್ಪೂರಣಭಾವಾದೀನವತಂ ಜಾನನ್ತೋ. ಸಮಂ ಚರೇಯ್ಯಾತಿ ಪರವತ್ಥುಪರಾಮಾಸಾದಿಂ ವಿಹಾಯ ಕಾಯಾದೀಹಿ ಸಮಮೇವ ಪಟಿಪಜ್ಜೇಯ್ಯ.

ದುಕ್ಖಂ ತಣ್ಹಾನಿದಾನಂ, ತಣ್ಹಾ ಕಾಮಗುಣನಿದಾನಾ, ತಸ್ಮಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ತಣ್ಹಾಪಚ್ಚಯಕಾಮಗುಣನಿದಾನತ್ತಂ ವುತ್ತಂ. ತನ್ತಿ ದುಕ್ಖಂ. ಯತೋನಿದಾನಂ ಹೋತೀತಿ ಯಂನಿದಾನಂ ಯಂಕಾರಣಂ ತಂ ಪವತ್ತತಿ. ಏವಂ ಯೋ ಅದಕ್ಖೀತಿ ಯೋ ಪರಿಞ್ಞಾತವತ್ಥುಕೋ ಏವಂ ದುಕ್ಖಂ ತಸ್ಸ ನಿದಾನಭೂತೇ ಕಾಮಗುಣೇ ಚ ತಥತೋ ಪಞ್ಞಾಚಕ್ಖುನಾ ಪಸ್ಸಿ. ಕೇನ ಕಾರಣೇನ ನಮೇಯ್ಯ? ತಂ ಕಾರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಾಮಗುಣಉಪಧಿನ್ತಿ ಕಾಮಗುಣಸಙ್ಖಾತಂ ಉಪಧಿಂ. ಸಜ್ಜತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಸಙ್ಗೋ ಏಸೋ, ಲಗ್ಗನಮೇತನ್ತಿ ಏವಂ ವಿದಿತ್ವಾ. ತಮೇವ ಕಾಮಾಭಿಭೂತೋ ನಪ್ಪಟಿಸೇವೇಯ್ಯ ನ ಲಗ್ಗೇಯ್ಯಾತಿ ಏವಂ ವಿನಯಾಯ ವೂಪಸಮಾಯ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯಾತಿ.

ರಜ್ಜಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ದುತಿಯವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.