ಅಧಿಕರಣಭೇದಂ
ಉಕ್ಕೋಟನಭೇದಾದಿವಣ್ಣನಾ
೩೪೦. ಅಧಿಕರಣಭೇದೇ ಏವಮತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ದಸ್ಸೇತುಂ ಆಹಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ದ್ವೇ ಸಮಥೇತಿ ಏತ್ಥ ದ್ವಿನ್ನಂ ಸಮಥಾನಂ ಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯಞ್ಚ ಯೇಭುಯ್ಯಸಿಕಞ್ಚಾ’’ತಿ. ‘‘ಪಟಿಸೇಧೇತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಉಕ್ಕೋಟೇತೀತಿ ಏತ್ಥ ಕುಟಧಾತುಯಾ ಛೇದನತ್ಥಂ ಅತ್ಥತೋ ದಸ್ಸೇತಿ. ಛೇದನಂ ನಾಮ ಅತ್ಥತೋ ಸಮಥಪಟಿಸೇಧನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.
೩೪೧. ದ್ವಾದಸಸು ಉಕ್ಕೋಟೇಸೂತಿ ನಿದ್ಧಾರಣೇ ಭುಮ್ಮಂ. ಅಕತಂ ಕಮ್ಮನ್ತಿಆದಯೋತಿ ಏತ್ಥ ಆದಿಸದ್ದೇನ ‘‘ದುಕ್ಕಟಂ ಕಮ್ಮಂ, ಪುನ ಕಾತಬ್ಬಂ ಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ ದ್ವೇ ಉಕ್ಕೋಟಾ ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬಾ. ಅನಿಹತಂ ಕಮ್ಮನ್ತಿಆದಯೋತಿ ಏತ್ಥ ಆದಿಸದ್ದೇನ ‘‘ದುನ್ನಿಹತಂ, ಪುನ ನಿಹನಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ದ್ವೇ ಉಕ್ಕೋಟಾ ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬಾ. ಅವಿನಿಚ್ಛಿತನ್ತಿಆದಯೋತಿ ಏತ್ಥ ಆದಿಸದ್ದೇನ ‘‘ದುವಿನಿಚ್ಛಿತಂ, ಪುನ ವಿನಿಚ್ಛಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ದ್ವೇ ಉಕ್ಕೋಟಾ ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬಾ. ಅವೂಪಸನ್ತನ್ತಿಆದಯೋತಿ ಏತ್ಥ ಆದಿಸದ್ದೇನ ‘‘ದುವೂಪಸನ್ತಂ, ಪುನ ವೂಪಸಮೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ದ್ವೇ ಉಕ್ಕೋಟಾ ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬಾ. ಅಪಿಚಾತಿ ಸಾಮಞ್ಞತೋ ಪನ.
ತತ್ಥ ಜಾತಕನ್ತಿ ಏತ್ಥ ತಸದ್ದಸ್ಸ ವಿಸಯಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯಸ್ಮಿಂವಿಹಾರೇ’’ತಿ. ಯಸ್ಮಿಂವಿಹಾರೇ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ಅತ್ತೇಸು, ಅತ್ತಾನಂ ವಾ ಪಟಿಪಕ್ಖಂ ಅತ್ಥಯನ್ತಿ ಇಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಅತ್ತಪಚ್ಚತ್ಥಿಕಾ. ಪಾಳಿಮುತ್ತಕವಿನಿಚ್ಛಯೇನೇವಾತಿ ಪಾಳಿಯಂ ಆಗತೇಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ಮುತ್ತಕೇನ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಮತ್ತವಿನಿಚ್ಛಯೇನೇವ. ಇದನ್ತಿ ಅಧಿಕರಣಂ. ಯೇನಾಪಿ ವಿನಿಚ್ಛಯೇನಾತಿ ಪಾಳಿಮುತ್ತಕೇನ ಯೇನಾಪಿ ವಿನಿಚ್ಛಯೇನ.
ಅಞ್ಞೋತಿ ನೇವಾಸಿಕೇಹಿ ಅಞ್ಞೋ ವಿನಯಧರೋ ಪುಚ್ಛತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತೇಹಿ ಚಾತಿ ನೇವಾಸಿಕೇಹಿ ಚ.
ಏತಸ್ಸಾತಿ ವಿನಯಧರಸ್ಸ. ಅಯನ್ತಿ ವಿನಯಧರೋ. ತತ್ಥಾತಿ ತಂ ಗಾಮಂ. ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ವಾ ಸಞ್ಞಾಪೇನ್ತೀತಿ ಅತ್ತಪಚ್ಚತ್ಥಿಕಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ವಾ ಸಞ್ಞಾಪೇನ್ತಿ. ತೇ ಭಿಕ್ಖೂತಿ ತೇ ಅತ್ತಪಚ್ಚತ್ಥಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ. ನಿಜ್ಝಾಪೇನ್ತೀತಿ ಸಞ್ಞಾಪೇನ್ತಿ. ಉಕ್ಕೋಟೇತಿ ಯೋತಿ ಯೋ ಉಕ್ಕೋಟೇತಿ. ಏತೇತಿ ಅತ್ತಪಚ್ಚತ್ಥಿಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ, ದಿಸ್ವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತ್ಥಾತಿ ಗಾಮಂ. ತತ್ಥೇವಾತಿ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಏವ.
ತತ್ಥೇವಾತಿ ಗಾಮಮೇವ. ತತ್ಥೇವಾತಿ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಠಾನೇ. ತತ್ಥ ಗತನ್ತಿ ತಂ ಗಾಮಂ ಗತಂ.
‘‘ಏಸೇವ ನಯೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಮೇವ ಅತಿದಿಸತಿ.
ಸಙ್ಘೇನ…ಪೇ… ಅಧಿಕರಣೇ ವದನ್ತೋಪೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಯಂ ಪನೇತಂ ಆಪತ್ತಿವುಟ್ಠಾನಂ ನಾಮ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಏತನ್ತಿ ಆಪತ್ತಿವುಟ್ಠಾನಂ. ವದನ್ತೋಪೀತಿ ಪಿಸದ್ದೋ ನ ಕೇವಲಂ ತಿಣವತ್ಥಾರಕಂ ಉಕ್ಕೋಟೇನ್ತೋಯೇವ ಉಕ್ಕೋಟೇತಿ ನಾಮ, ಅಥ ಖೋ ವದನ್ತೋಪೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.
ಛನ್ದಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋತಿಆದೀಸು ಅಗತಿಗಮನಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ವಿನಯಧರೋ ಹುತ್ವಾ’’ತಿಆದಿ. ಅತ್ಥಾಯ ಉಕ್ಕೋಟೇನ್ತೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತಸ್ಸಾತಿ ಅನತ್ಥಂ ಚರನ್ತಸ್ಸ. ಮನ್ದೋ ಪನ ಉಕ್ಕೋಟೇತಿ ನಾಮಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಏಕೋ ಬಲವನಿಸ್ಸಿತೋ ಚ ಹೋತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಗಹನಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿನ್ತಿ ಗಹನಸದಿಸಂ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಂ ಪವನಸದಿಸಂ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಬಲವನ್ತೇ ಚಾತಿ ಏತ್ಥ ಚಸದ್ದೋ ಸಬ್ಬಕಮ್ಮೇಸು ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ. ನಿಸ್ಸಿತತ್ತಾತಿ ಏಕಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಿತತ್ತಾ. ಬಲವನಿಸ್ಸಿತೋ ಚಾತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಚ ಸದ್ದೋ ಸಬ್ಬಕತ್ತೂಸು ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ. ತಸ್ಸಾತಿ ವಿಸಮಾದಿನಿಸ್ಸಿತಸ್ಸ.
ಸೋತಿ ಸಾಮಣೇರೋ. ಮಙ್ಕುಭೂತಾತ್ಥಾತಿ ಮಙ್ಕೂ ಹುತ್ವಾ ಭೂತಾ, ಮಙ್ಕುಂ ವಾ ಪತ್ತಾ ಅತ್ಥ ಭವಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇತಿ ಪರಾಜಯಭಿಕ್ಖೂ. ತಸ್ಸಾತಿ ಸಾಮಣೇರಸ್ಸ. ಸೋತಿ ಸಾಮಣೇರೋ. ತೇತಿ ಪರಾಜಯಭಿಕ್ಖೂ. ತನ್ತಿ ಸಾಮಣೇರಂ. ಸೋತಿ ದಹರೋ. ತತೋತಿ ಸನ್ನಿಪಾತಕಾರಣಾ. ಹಿಯ್ಯೋತಿ ಅನನ್ತರಾತೀತಾಹೇ. ಇತೀತಿ ಏವಂ ವದೇತಿ. ಸೋತಿ ದಹರೋ. ಇದಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಗಚ್ಛಾತಿ ಗಚ್ಛಾಹಿ. ಇತೀತಿ ಏವಂ ವತ್ತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ.
ಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಅಧಿಕರಣಂ ವಿನಿಚ್ಛಿನಿತ್ವಾ ಪರಿವೇಣಗತಂ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಕಿಸ್ಸಾತಿ ಕೇನ ಕಾರಣೇನ. ಏವಂ ಇಮಿನಾಕಾರೇನ ವಿನಿಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ ನನೂತಿ ಯೋಜನಾ. ಸೋತಿ ವಿನಿಚ್ಛಯಕಾರಕೋ ಭಿಕ್ಖು. ಛನ್ದದಾಯಕೋ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋಯೇವ.
ಅಧಿಕರಣನಿದಾನಾದಿವಣ್ಣನಾ
೩೪೨. ಕಿಂನಿದಾನನ್ತಿಆದೀಸು ಛಸು ಪದೇಸು ಸಮಾಸಭಾವಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಕಿಂನಿದಾನಮಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ. ಅಸ್ಸಾತಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ. ‘‘ಕಿಂನಿದಾನ’’ನ್ತಿ ಪದಾನಂ ಸತಿಪಿ ಸಮಾಸಭಾವೇ ಬ್ಯಞ್ಜನನ್ತಪಕತಿಕತ್ತಾ ‘‘ಕಿ’’ನ್ತಿ ನಿಗ್ಗಹಿತನ್ತಭಾವೇನ ಉಚ್ಚಾರಣಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಸಬ್ಬಾನೇತಾನೀತಿ ಸಬ್ಬಾನಿ ನಿದಾನನ್ತಿಆದೀನಿ ಏತಾನಿ ಪದಾನಿ. ವೇವಚನಾನೀತಿ ಏಕಸ್ಮಿಂಯೇವ ‘‘ಕಾರಣ’’ನ್ತಿ ಅತ್ಥೇ ವಿವಿಧಾನಿ ವಚನಾನಿ ವಿವಚನಾನಿ, ತಾನಿಯೇವ ವೇವಚನಾನಿ. ಅಥ ವಾ ವಿವಿಧಂ ವಚನಮೇತಸ್ಸತ್ಥಸ್ಸಾತಿ ವಿವಚನಂ, ಕಾರಣಸಙ್ಖಾತೋ ಅತ್ಥೋ, ಅಭಿಧೇಯ್ಯಅಭಿಧಾನಭಾವೇನ ಸಮ್ಬನ್ಧತ್ತಾ ವಿವಚನಸ್ಸ ಏತಾನಿ ವೇವಚನಾನಿ, ಪದಾನಿ.
‘‘ಅಟ್ಠಾರಸಭೇದಕರವತ್ಥುಸಙ್ಖಾತೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ವಿವಾದಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ವಿವಾದನ್ತಿ ಅಟ್ಠಾರಸಭೇದಕರವತ್ಥುಸಙ್ಖಾತಂ ವಿವಾದಂ. ಏತನ್ತಿ ‘‘ವಿವಾದನಿದಾನ’’ನ್ತಿ ಏತಂ ವಚನಂ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ. ಇದಮ್ಪೀತಿ ‘‘ಅನುವಾದನಿದಾನ’’ನ್ತಿ ವಚನಮ್ಪಿ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಸ್ಸ. ಏತನ್ತಿ ‘‘ಆಪತ್ತಿನಿದಾನ’’ನ್ತಿ ವಚನಂ. ಕಿಚ್ಚಮೇವ ಬ್ಯಞ್ಜನವಡ್ಢನವಸೇನ ಕಿಚ್ಚಯನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಸ್ಸ. ಸಮನುಭಾಸನಾದೀನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಕಿಚ್ಚಾನನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಏತನ್ತಿ ‘‘ಕಿಚ್ಚಯನಿದಾನ’’ನ್ತಿ ವಚನಂ. ಏಕಪದಯೋಜನಾತಿ ಏಕೇನ ‘‘ನಿದಾನ’’ನ್ತಿ ಪದೇನ ಯೋಜನಾ. ಸಬ್ಬಪದಾನೀತಿ ಸಬ್ಬಾನಿ ಸಮುದಯಾದೀನಿ ಪದಾನಿ.
ನವನ್ನನ್ತಿ ಜಾತಿವಸೇನ ಛನ್ನಂ ಹೇತೂನಂ ನವಸು ಅನ್ತೋಗಧತ್ತಾ ತಿಕವಸೇನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಬ್ಯಞ್ಜನಮತ್ತನ್ತಿ ಹೇತುಪಚ್ಚಯವಸೇನ ಬ್ಯಞ್ಜನಮೇವ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾ. ಏತ್ಥಾತಿ ತತಿಯಪುಚ್ಛಾವಿಸ್ಸಜ್ಜನೇ.
೩೪೩. ದ್ವಾದಸ ಮೂಲಾನೀತಿ ಏತ್ಥ ದ್ವಾದಸನ್ನಂ ಮೂಲಾನಂ ಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಕೋಧಉಪನಾಹಯುಗಳಕಾದೀನೀ’’ತಿಆದಿ. ಏತ್ಥ (ವಿಭ. ೮೩೩, ೯೪೪) ಆದಿಸದ್ದೇನ ಮಕ್ಖಪಳಾಸಯುಗಳ ಇಸ್ಸಾಮಚ್ಛರಿಯಯುಗಳ ಮಾಯಾಸಾಠೇಯ್ಯಯುಗಳ ಪಾಪಿಚ್ಛಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಯುಗಳ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಪರಾಮಾಸಿಆಧಾನಗ್ಗಾಹಿದುಪ್ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯುಗಳವಸೇನ ಪಞ್ಚ ಯುಗಳಾನಿ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಅಜ್ಝತ್ತಸನ್ತಾನಪ್ಪವತ್ತಾನೀತಿ ನಿಯಕಜ್ಝತ್ತಸನ್ತಾನೇ ಪವತ್ತಾನಿ.
ಅಟ್ಠಾರಸಭೇದಕರವತ್ಥೂನಂ ಸಮುಟ್ಠಾನಭಾವಂ ನಿಬ್ಬಚನೇನ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ತಂ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ತನ್ತಿ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ, ಸಮುಟ್ಠಾತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಏತ್ಥ ಚ ‘‘ಏತೇಸೂ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅಧಿಕರಣಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಏತೇಹೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಕರಣಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತೇನಾತಿ ಕಾರಣೇನ. ಅಸ್ಸಾತಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ. ಏತಾನೀತಿ ಅಟ್ಠಾರಸಭೇದಕರವತ್ಥೂನಿ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಅಧಿಕರಣಾನಂ ಸಬ್ಬೇಸು ಸಮುಟ್ಠಾನೇಸು.
೩೪೪. ಏಕೇನ ಅಧಿಕರಣೇನ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣೇನಾತಿ ಇದಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಏತಾನೀತಿ ಅಧಿಕರಣಾನಿ. ಏಕಂಸತೋತಿ ಏಕಂಸೇನ, ಏಕಕೋಟ್ಠಾಸೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾ.
ಸಾವಸೇಸಾಪತ್ತಿ ಸಮ್ಮತಿ ವಿಯ ಅನವಸೇಸಾಪತ್ತಿ ನ ಸಮ್ಮತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಕಸ್ಮಾ ನ ಸಮ್ಮತೀತಿ ಆಹ ‘‘ನ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ಹೀತಿ ಯಸ್ಮಾ. ಸಾತಿ ಅನವಸೇಸಾ ಆಪತ್ತಿ. ತತೋತಿ ಅನವಸೇಸಾಪತ್ತಿತೋ. ಏತ್ಥ ಚ ‘‘ನ ಸಕ್ಕಾ ದೇಸೇತು’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ದೇಸನಾಗಾಮಿನಿಯಾ ಅಭಾವಂ ದೀಪೇತಿ. ‘‘ನ ಸಕ್ಕಾ…ಪೇ… ಪತಿಟ್ಠಾತು’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ವುಟ್ಠಾನಗಾಮಿನಿಯಾ ಅಭಾವಂ ದೀಪೇತಿ.
೩೪೯. ತತೋತಿ ನಯತೋ. ಯತ್ಥ ಸತಿವಿನಯೋತಿಆದಿಕಾ ಛ ಯಮಕಪುಚ್ಛಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತಾಸನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಾನಂ. ಪಕಾಸಿತೋತಿ ಪಾಕಟೋ.
೩೫೧. ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ಸಮಥಾನನ್ತಿ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯಸತಿವಿನಯವಸೇನ ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ಸಮಥಾನಂ. ಯಸ್ಮಾತಿ ಯೇನ ಕಾರಣೇನ ನ ಸಕ್ಕಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪತ್ತವಟ್ಟೀನಂ ನಾನಾಕರಣನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತೇಸನ್ತಿ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯಸತಿವಿನಯಾನಂ ನಾನಾಕರಣನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ಯೋಜನಾ – ಯಸ್ಮಾ ಕದಲಿಕ್ಖನ್ಧೇ ಪತ್ತವಟ್ಟೀನಂ ನಾನಾಕರಣಂ ವಿನಿಬ್ಭುಜ್ಜಿತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ ವಿಯ ತೇಸಂ ನಾನಾಕರಣಂ ವಿನಿಬ್ಭುಜ್ಜಿತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾತಿ. ತೇನಾತಿ ಕಾರಣೇನ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಸಬ್ಬೇಸು ವಿಸ್ಸಜ್ಜನೇಸು.
ಸತ್ತಸಮಥನಿದಾನವಣ್ಣನಾ
೩೫೨. ಅಸ್ಸಾತಿ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯಸ್ಸ. ತತ್ಥಾತಿ ‘‘ನಿದಾನನಿದಾನೋ’’ತಿ ಪಾಠೇ. ಇದನ್ತಿ ಸಮ್ಮುಖಾಚತುಕ್ಕಂ. ಲದ್ಧುಪವಾದೋತಿ ಲದ್ಧೋ ಪರೇಸಂ ಉಪವಾದೋ ಯೇನಾತಿ ಲದ್ಧುಪವಾದೋ, ಖೀಣಾಸವೋ. ಯಸ್ಸ ಚಾತಿ ಯಸ್ಸ ಚ ಸನ್ತಿಕೇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಉಭಿನ್ನನ್ತಿ ದೇಸಕಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಾನಂ ದ್ವಿನ್ನಂ.
೩೫೩. ನನು ಪುಚ್ಛಾಯಂ ‘‘ಸತ್ತನ್ನಂ ಸಮಥಾನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ, ಕಸ್ಮಾ ಪನ ವಿಸ್ಸಜ್ಜನಾಯಂ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯಸ್ಸ ಸಮುಟ್ಠಾನಂ ನ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಕಿಞ್ಚಾಪೀ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಏತ್ಥ ಕಿಞ್ಚಾಪಿಸದ್ದೋ ಸಮ್ಭಾವನತ್ಥೋ, ಪನಸದ್ದೋ ಗರಹತ್ಥೋ. ತಥಾ ವುತ್ತಮ್ಪೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಕಮ್ಮಸಙ್ಗಹಾಭಾವೇನಾತಿ ಕಮ್ಮೇ ಸಙ್ಗಹಸ್ಸ ಅಭಾವೇನ. ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ‘‘ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕಿರಿಯಾ’’ತಿಆದಿಪಾಠೇ. ಕಮ್ಮಂ ಕರೀಯತಿ ಇಮಾಯಾತಿ ಕಿರಿಯಾ, ಞತ್ತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕಿರಿಯಾತಿ ಞತ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ’’ತಿ. ಕರಿಯತೇ ಠಪಿಯತೇ ಕರಣಂ. ಸಯಂ ಉಪಗಮಿಯತೇ ಉಪಗಮನಂ. ಅಜ್ಝೇಸನೇನ ಪರಂ ಉಪಗಮಾಪಿಯತೇ ಅಜ್ಝುಪಗಮನಂ. ಅಧಿವಾಸಿಯತೇ ಅಧಿವಾಸನಾ. ಅಪ್ಪಟಿಕ್ಕೋಸಿಯತೇ ಅಪಟಿಕ್ಕೋಸನಾ. ಇತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಕರಣನ್ತಿ ತಸ್ಸಾಯೇವಾ’’ತಿಆದಿ. ಏತನ್ತಿ ಕಮ್ಮಂ. ಮೇತಿ ಮಯ್ಹಂ. ಖಮುಧಾತುಪಯೋಗೇ ಸಮ್ಪದಾನತ್ಥೇ ಸಮ್ಪದಾನವಚನಂ. ಅಥ ವಾ ಮೇತಿ ಮಯಾ. ಕತ್ವತ್ಥೇ ಕರಣವಚನಂ, ಸಾಮಿವಚನಂ ವಾ. ಖಮತೀತಿ ಕತ್ತುರೂಪಸದಿಸಂ ಕಮ್ಮರೂಪಂ. ರೂಪಞ್ಹಿ ಕತ್ತುರೂಪಸದಿಸಂ ಕಮ್ಮರೂಪಂ ‘‘ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’’ತಿಆದೀಸು (ಮಹಾವ. ೧೨೭) ವಿಯ. ಕಮ್ಮರೂಪಸದಿಸಂ ಕತ್ತುರೂಪಂ ‘‘ಉಪಾಸಕೋ ಸೀಲಂ ಸಮಾದಿಯತೀ’’ತಿಆದೀಸು (ಪಟ್ಠಾ. ೧.೧.೪೨೩) ವಿಯ. ಏತ್ಥ ಕಮ್ಮತ್ಥೇ ಪವತ್ತೋ ಯಪಚ್ಚಯೋ ಲೋಪೋತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.
ಸತ್ತಸಮಥನಾನಾತ್ಥಾದಿವಣ್ಣನಾ
೩೫೪. ಮಾತಾಪುತ್ತಾದೀನಂ ಅಯಂ ವಿವಾದೋತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ವಿರುದ್ಧವಾದತ್ತಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ವದನಂ ವಾದೋ, ವಿರುದ್ಧೋ ವಾದೋ ವಿವಾದೋತಿ ನಿಬ್ಬಚನಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಧಿಕರಣೀಯತಾಯಾತಿ ವೂಪಸಮಿತತಾಯ. ಇಮಿನಾ ಅಧಿಕರಿಯತಿ ಸಮಥೇಹಿ ವೂಪಸಮಿಯತೀತಿ ಅಧಿಕರಣನ್ತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಸಬ್ಬೇಸು ಅಧಿಕರಣಭೇದೇಸು.
ಇತಿ ಅಧಿಕರಣಭೇದವಣ್ಣನಾಯ ಯೋಜನಾ ಸಮತ್ತಾ.