೪. ಸಮಥಕ್ಖನ್ಧಕಂ

೧. ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯಕಥಾ

೧೮೬-೭. ಸಮಥಕ್ಖನ್ಧಕೇ ಏವಮತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಛ ಮಾತಿಕಾಪದಾನೀತಿ ವಾಕ್ಯಮ್ಪಿ ಸಮಾಸೋಪಿ ಯುತ್ತೋಯೇವ. ತತ್ಥ ಸಮಾಸೋ ಪನ ಅಸಮಾಹಾರದಿಗುಯೇವ. ‘‘ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ’’ತಿ ಪದಂ ‘‘ವುತ್ತೋ’’ತಿ ಪದೇ ಪುಬ್ಬಕಾಲಕಿರಿಯಾವಿಸೇಸನಂ, ತುಲ್ಯತ್ಥೋ ವಾ. ವಿತ್ಥಾರೋತಿ ವಿಭಙ್ಗೋ. ತತ್ಥಾತಿ ವಿಭಙ್ಗೇ. ಸಞ್ಞಾಪೇತೀತಿ ಏತ್ಥ ಸಞ್ಞಂ ಕತ್ವಾ ಜಾನಾಪೇತೀತಿ ಅತ್ಥಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಪರಿತೋಸೇತ್ವಾ ಜಾನಾಪೇತೀ’’ತಿ. ಇಮಿನಾ ಸಂಪುಬ್ಬೋ ಞಾಧಾತು ಪರಿತೋಸನತ್ಥಂ ಅನ್ತೋಕತ್ವಾ ಅವಬೋಧನತ್ಥೋ ಹೋತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಕಾರಣಪತಿರೂಪಕಾನೀತಿ ಕಾರಣಸ್ಸ ಪಟಿಭಾಗಾನಿ. ನಿಜ್ಝಾಪೇತೀತಿ ಏತ್ಥ ಝೇಧಾತು ಓಲೋಕನತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ಓಲೋಕೇತೀ’’ತಿ. ಯಥಾತಿ ಯೇನಾಕಾರೇನ, ಕರಿಯಮಾನೇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸೋತಿ ಧಮ್ಮವಾದೀ. ಪರತೋಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ‘‘ಪುನಪ್ಪುನ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಅನುಪೇಕ್ಖತೀತಿ ಏತ್ಥ ಅನುಸದ್ದೋ ನ ಉಪಚ್ಛಿನ್ನತ್ಥೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಪೇಕ್ಖತಿ ಅನುಪೇಕ್ಖತೀತಿ ಏತ್ಥ ಇಕ್ಖಧಾತು ‘‘ದಸ್ಸೇತಿ ಅನುದಸ್ಸೇತೀ’’ತಿ ಏತ್ಥ ದಿಸಧಾತುಯಾ ಸದಿಸತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ದಸ್ಸೇತಿ…ಪೇ… ಪರಿಯಾಯವಚನಾನೀ’’ತಿ. ತೇಸಞ್ಞೇವಾತಿ ‘‘ಪೇಕ್ಖತಿ ಅನುಪೇಕ್ಖತೀ’’ತಿ ಪದಾನಞ್ಞೇವ. ಪರಿಯಾಯವಚನಾನೀತಿ ವೇವಚನಸದ್ದಾ ಅತ್ಥೇ ಪರಿಬ್ಯತ್ತಿಂ ಅಯನ್ತಿ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಇಮೇಹೀತಿ ಪರಿಯಾಯಾನಿ, ತಾನಿಯೇವ ವಚನಾನಿ ಪರಿಯಾಯವಚನಾನಿ. ಸೋತಿ ಅಧಮ್ಮವಾದೀ. ಮೋಹೇತ್ವಾತಿ ಧಮ್ಮವಾದೀಪುಗ್ಗಲಾದಿಂ ಮೋಹಾಪೇತ್ವಾ.

೧೮೮. ಧಮ್ಮವಾದೀ ಪುಗ್ಗಲೋ ದಸ್ಸೇತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಮೋಹೇತ್ವಾತಿ ಅಧಮ್ಮವಾದೀಪುಗ್ಗಲಾದಿಂ ಅಮೋಹಾಪೇತ್ವಾ, ಅವಿಪರೀತಂ ಜಾನಾಪೇತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

೨. ಸತಿವಿನಯಕಥಾ

೧೯೫. ಪರಮ್ಮುಖಂ ವಿನೇತಿ ವಿನಾಸೇತೀತಿ ವಿನಯೋ, ಪರಮ್ಮುಖಂ ವಿನೇತಿ ವಿನಾಸೇತಿ ಅನೇನಾತಿ ವಾ ವಿನಯೋ, ವಿನಯಕಮ್ಮಂ. ಸಙ್ಘಧಮ್ಮವಿನಯಪುಗ್ಗಲಸಮ್ಮುಖಾನಂ ದಾತಬ್ಬೋ ವಿನಯೋ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೋ. ಪಞ್ಚಿಮಾನೀತಿ ಏತ್ಥ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸುದ್ಧಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ. ಅನುವದಿತಸ್ಸ ದಾನನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಏತಾನೀತಿ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ. ‘‘ಏಕೇಕಅಙ್ಗವಸೇನ ನ ಲಬ್ಭನ್ತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಮುದಾಯವಾಕ್ಯನಿಬ್ಬತ್ತಿಭಾವತೋ ಪಞ್ಚಙ್ಗವಸೇನೇವ ಲಬ್ಭನ್ತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ದೇಸನಾಮತ್ತಮೇವೇತನ್ತಿ ‘‘ಪಞ್ಚಿಮಾನೀ’’ತಿ ಏತಂ ವಚನಂ ದೇಸನಾಮತ್ತಮೇವ, ನ ಅವಯವವಾಕ್ಯನಿಬ್ಬತ್ತಿವಚನನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಧಮ್ಮನ್ತಿ ಭೂತಂ. ಏತ್ಥಾತಿ ‘‘ಪಞ್ಚಿಮಾನಿ ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿಆದಿವಚನೇ. ತತ್ಥ ಚಾತಿ ‘‘ಪಞ್ಚಿಮಾನಿ ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿಆದಿವಚನೇ ಚ. ಅನುವದನ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ಅನುದ್ಧಂಸನೇನ ವದನ್ತೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಚೋದೇನ್ತೀ’’ತಿ. ಅಯಂ ಪನ ಸತಿವಿನಯೋ ದಾತಬ್ಬೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅನಾಗಾಮಿನೋಪೀತಿ ಪಿಸದ್ದೋ ಸಮ್ಭಾವನೇ, ಸಕದಾಗಾಮಿಆದಿಕೇ ಪನ ಕಾ ನಾಮ ಕಥಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸೋ ಚ ಖೋತಿ ಸತಿವಿನಯೋ ಚ. ಚೋದಿಯಮಾನೇಯೇವಾತಿ ಚೋದಿಯಮಾನಸ್ಸೇವ, ಅಯಮೇವ ವಾ ಪಾಠೋ. ತಸ್ಮಿನ್ತಿ ಸತಿವಿನಯಸ್ಮಿಂ ದಿನ್ನೇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಚೋದಿತತ್ತಾ ಕಥಾ ನ ರೂಹತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಚೋದೇನ್ತೋಪೀ’’ತಿಆದಿ. ಆಪಜ್ಜತೀತಿ ಚೋದಕೋ ಆಪಜ್ಜತಿ. ಚೋದನಾದಿಅಸಾರುಪ್ಪೇ ವಿನೇತಿ ವಿನಾಸೇತೀತಿ ವಿನಯೋ, ವಿನೇತಿ ವಿನಾಸೇತಿ ಅನೇನಾತಿ ವಾ ವಿನಯೋ, ವಿನಯಕಮ್ಮಂ. ಸತಿವೇಪುಲ್ಲಪತ್ತಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬೋ ವಿನಯೋ ಸತಿವಿನಯೋ.

೩. ಅಮೂಳ್ಹವಿನಯಕಥಾ

೧೯೬. ಭಾಸಿತಪರಿಕನ್ತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಭಾಸಿತಪರಿಕನ್ತಸದ್ದಾನಂ ಕರಣಾಪೇಕ್ಖತ್ತಾ ವಿಸುಂ ಕರಣಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ವಾಚಾಯ ಭಾಸಿತಂ, ಕಾಯೇನ ಪರಿಕನ್ತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಪರಿಕ್ಕಮೇತ್ವಾ ಕತ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಪರಿಕಮತೀತಿ ಪರಿಕನ್ತಂ, ಪರಿಕನ್ತಂ ಹುತ್ವಾ ಕತಂ ಪರಿಕನ್ತನ್ತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಪರಿಕ್ಕಮೇತ್ವಾತಿ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ. ಸರತಾಯಸ್ಮಾತಿ ಏತ್ಥ ಉಕಾರಲೋಪಸನ್ಧಿಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸರತು ಆಯಸ್ಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವರೂಪಿಯಾ ಆಪತ್ತಿಯಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಆಪಜ್ಜಿತಾತಿ ಏತ್ಥ ತುಪಚ್ಚಯಯೋಗಭಾವತೋ ಕಮ್ಮತ್ಥಛಟ್ಠಿಯಾಪಿ ಸಮ್ಭವಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತುಪಚ್ಚಯಯೋಗೇ ಕಮ್ಮತ್ಥಛಟ್ಠೀ ಅನಿಚ್ಚಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಪಾಳಿಯಂ ‘‘ಏವರೂಪಿಯಾ ಆಪತ್ತಿಯಾ’’ತಿ ಕಮ್ಮತ್ಥಛಟ್ಠೀಭಾವೇನ ಅವತ್ವಾ ‘‘ಏವರೂಪಿಂ ಆಪತ್ತಿ’’ನ್ತಿ ಕಮ್ಮತ್ಥದುತಿಯಾಭಾವೇನ ವುತ್ತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ತಸ್ಸಾತಿ ‘‘ಆಪಜ್ಜಿತ್ವಾ’’ತಿ ಪಾಠಸ್ಸ. ‘‘ಪಠಮಂ ಪಚ್ಛಾ’’ತಿ ಪದೇಹಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಚೋದಕಸ್ಸ ಕಥಂ ವಿನೇತಿ ವಿನಾಸೇತೀತಿ ವಿನಯೋ, ಚೋದಕಸ್ಸ ಕಥಂ ವಿನೇತಿ ವಿನಾಸೇತಿ ಅನೇನಾತಿ ವಾ ವಿನಯೋ. ಪಠಮಂ ಮೂಳ್ಹಭಾವಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಅಮೂಳ್ಹಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬೋ ವಿನಯೋ ಅಮೂಳ್ಹವಿನಯೋ.

೪. ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಕಥಾ

೨೦೦. ಪಟಿಜಾನಿಯತೇ, ಪಟಿಜಾನನಂ ವಾ ಪಟಿಞ್ಞಾ, ತಾಯ ಕಾರೇತಬ್ಬಂ.

೫. ಯೇಭುಯ್ಯಸಿಕಾಕಥಾ

೨೦೨. ಯೇಭುಯ್ಯಸಿಕಾತಿ ಏತ್ಥ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಪವತ್ತಾ ಯೇಭುಯ್ಯಸಿಕಾ, ಧಮ್ಮವಾದೀನಂ ಯೇಭುಯ್ಯತಾಸಮ್ಪಾದಿಕಾ ಕಿರಿಯಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯಸ್ಸಾ ಕಿರಿಯಾಯಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಯಸ್ಸಾ ಕಿರಿಯಾಯಾತಿ ಯಸ್ಸಾ ಯೇಭುಯ್ಯತಾಸಮ್ಪಾದಿಕಾಯ ಕಿರಿಯಾಯ. ಏಸಾತಿ ಯೇಭುಯ್ಯತಾಸಮ್ಪಾದಿಕಾ ಕಿರಿಯಾ.

೨೦೪. ಓರಮತ್ತಕನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಓರಸದ್ದೋ ಚ ಮತ್ತಸದ್ದೋ ಚ ಸಮೂಹಂ ಕತ್ವಾ ಪರಿತ್ತವಾಚಕೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತವಾಚಕೋತಿ ಆಹ ‘‘ಪರಿತ್ತಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಭಣ್ಡನಮತ್ತಮೇವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ನ ಮಹನ್ತಂ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಹೋತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ನ ಚ ಗತಿಗತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಚಿರಕಾಲಭಾವಂ ನ ಚ ಗತನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ದ್ವೇ ತಯೋ…ಪೇ… ಅವಿನಿಚ್ಛಿತ’’ನ್ತಿ. ತತ್ಥ ತತ್ಥೇವಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಜಾತಆವಾಸೇ ಏವ, ನ ಚ ಸರಿತಸಾರಿತಪದಾನಂ ಸುದ್ಧಕಾರಿತಕಿರಿಯಭಾವಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಯಂ ಸರಿತಂ ವಾ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಸಾರಿತಂ ವಾ ನ ಹೋತೀ’’ತಿ. ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹೀತಿ ವಿವಾದಕಾರಕೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ. ‘‘ಸಲಾಕಂ ಗಾಹೇನ್ತೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಜಾನಾತೀ’’ತಿ ಪದಸ್ಸ ಕತ್ತಾರಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಇಮಿನಾ ನೀಹಾರೇನಾತಿ ಇಮಿನಾ ಕಾರಣೇನ. ಅಪಿ ನಾಮಾತಿ ಇಮಿನಾ ಅಪ್ಪೇವನಾಮಸದ್ದೋ ಅಪಿನಾಮಪರಿಯಾಯೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಸ್ಸೂತಿ ಭವೇಯ್ಯುಂ. ಇಮಿನಾ ‘‘ಪಾಳಿಯಂ ಅಧಮ್ಮವಾದೀ ಬಹುತರಾ ಭವೇಯ್ಯುಂ, ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಸಾಧೂ’’ತಿ ಯೋಜನಾನಯಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಅಯಮಸ್ಸ ಅಜ್ಝಾಸಯೋ ಹೋತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪಾಠಸೇಸಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಸಲಾಕಗಾಹಸ್ಸ. ದ್ವೀಸುಪೀತಿ ‘‘ಜಾನಾತಿ ಸಙ್ಘೋ ಭಿಜ್ಜಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಚ ‘‘ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಸಙ್ಘೋ ಭಿಜ್ಜೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಚ ದ್ವೀಸುಪಿ ಪದೇಸು.

‘‘ಅಧಮ್ಮೇನ ಗಣ್ಹನ್ತೀ’’ತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಗಣ್ಹನ್ತೀ’’ತಿ ಕಿರಿಯಾಪದಸ್ಸ ಅಧಮ್ಮವಾದಿನೋ ಏವ ಕತ್ತಾ ನಾಮಾತಿ ಆಹ ‘‘ಅಧಮ್ಮವಾದಿನೋ’’ತಿ. ‘‘ದ್ವೇ ಧಮ್ಮವಾದಿನೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ವಗ್ಗಾ ಗಣ್ಹನ್ತೀ’’ತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಗಣ್ಹನ್ತೀ’’ತಿ ಕಿರಿಯಾಪದಸ್ಸ ಧಮ್ಮವಾದಿನೋ ಏವ ಕತ್ತಾ ನಾಮಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ನ ಚ ಯಥಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಗಣ್ಹನ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ಧಮ್ಮವಾದಿನೋ ಹುತ್ವಾ ಧಮ್ಮವಾದಿಸಲಾಕಂ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಅಧಮ್ಮವಾದಿಸಲಾಕಸ್ಸ ಗಹಣಂ ನ ಚ ಯಥಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಗಣ್ಹನ್ತಿ ನಾಮಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಧಮ್ಮವಾದಿನೋ ಹುತ್ವಾ’’ತಿಆದಿ. ಪಟಿವತ್ತೇತ್ವಾತಿ ಇಮಮೇವತ್ಥಂ ಪಟಿಸೇಧೇತ್ವಾ. ‘‘ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ಹೇಟ್ಠುಪರಿಯಾಯಂ ಕತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇತಿ ಧಮ್ಮವಾದಿನೋ. ಏತ್ಥಾತಿ ಸಮಥಕ್ಖನ್ಧಕೇ.

೬. ತಸ್ಸಪಾಪಿಯಸಿಕಾಕಥಾ

೨೦೭. ಅಸುಚೀತಿ ಏತ್ಥ ನತ್ಥಿ ಸುಚೀನಿ ಕಾಯವಚೀಕಮ್ಮಾನಿ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಅಸುಚೀತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅಸುಚೀಹಿ ಕಾಯವಚೀಕಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ. ಏಸೇವ ನಯೋ ಅಲಜ್ಜೀತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ. ಸಾನುವಾದೋತಿ ಏತ್ಥ ಅನುವಾದಉಪವಾದಸದ್ದಾನಂ ಪರಿಯಾಯತ್ತಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸಉಪವಾದೋ’’ತಿ. ಇತಿ ಪಞ್ಚಾತಿ ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಏತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಸಪಾಪಿಯಸಿಕಕಮ್ಮೇ. ಇದನ್ತಿ ಕಮ್ಮಂ ವುಚ್ಚತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಹೀತಿ ವಿತ್ಥಾರೋ. ಯೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪಾಪಿಯೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಪಾಪುಸ್ಸನ್ನತಾಯಾತಿ ಲಾಮಕುಸ್ಸನ್ನತಾಯ. ಇಮಿನಾ ಅಯಞ್ಚ ಪಾಪೋ ಅಯಞ್ಚ ಪಾಪೋ, ಅಯಮಿಮೇಸಂ ವಿಸೇಸೇನ ಪಾಪೋತಿ ಪಾಪಿಯೋತಿ ಚ ಪಾಪಾನಂ ಅತಿಸಯೇನ ಪಾಪೋತಿ ಪಾಪಿಯೋತಿ ಚ ವಚನತ್ಥೋ ದಸ್ಸಿತೋ. ತಸ್ಸಾತಿ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ. ಇಮಿನಾ ತಸ್ಸ ಪಾಪಿಯಸ್ಸ ಕತ್ತಬ್ಬಂ ತಸ್ಸಪಾಪಿಯಸಿಕಂ, ತಮೇವ ಕಮ್ಮಂ ತಸ್ಸಪಾಪಿಯಸಿಕಕಮ್ಮನ್ತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಕೇಸುಚಿ ಪೋತ್ಥಕೇಸು ಯಕಾರೇ ದ್ವೇಭಾವೋ ಅತ್ಥಿ, ಸೋ ಅಯುತ್ತೋಯೇವ. ‘‘ಯೇಭುಯ್ಯಸಿಕಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಯಕಾರೇ ದ್ವೇಭಾವಸ್ಸ ದಸ್ಸನತೋ ಏತ್ಥಾಪಿ ದ್ವೇಭಾವೋ ಯುತ್ತೋ ಭವೇಯ್ಯಾತಿ ಲಿಖನ್ತೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.

೭. ತಿಣವತ್ಥಾರಕಾದಿಕಥಾ

೨೧೨. ಕಕ್ಖಳತಾಯ ವಾಳತಾಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಕಕ್ಖಳಸ್ಸ ಭಾವೋ ಕಕ್ಖಳತಾ, ವಾಳಸ್ಸ ಭಾವೋ ವಾಳತಾತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಕಕ್ಖಳಭಾವಾಯ ಚೇವ ವಾಳಭಾವಾಯ ಚಾ’’ತಿ. ಇಮಿನಾ ತಾಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಸಮೂಹತ್ಥಞ್ಚ ಸ್ವತ್ಥಞ್ಚ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ‘‘ಕಕ್ಖಳತಾಯ ವಾಳತಾಯಾ’’ತಿ ಬ್ಯಞ್ಜನತೋಯೇವ ನಾನಂ, ನ ಅತ್ಥತೋ. ಭೇದಾಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಭೇದಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಙ್ಘಭೇದಾಯಾ’’ತಿ. ಗಿಲಾನೇಪೀತಿ ಪಿಸದ್ದೋ ಅಞ್ಞೇ ಪನ ಕಾ ಕಥಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ತತ್ಥೇವಾತಿ ಅಧಿಕರಣವೂಪಸಮಟ್ಠಾನೇಯೇವ. ‘‘ಏಕತೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಏಕಜ್ಝನ್ತಿ ಪದಸ್ಸ ‘‘ಏಕತೋ’’ತಿ ಪದೇನ ಸಮಾನತಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ಏಕಸದ್ದತೋ ಜ್ಝಪಚ್ಚಯೋ ಚ ತೋಪಚ್ಚಯೋ ಚ ವಿಸೇಸೋ, ‘‘ತಿಣವತ್ಥಾರಕಸದಿಸತ್ತಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸದಿಸೂಪಚಾರಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತಿಣೇಹಿ ಅವತ್ಥರಿತಬ್ಬನ್ತಿ ತಿಣವತ್ಥಾರಂ, ಗೂಥಮುತ್ತಂ, ತಿಣವತ್ಥಾರಮಿವ ತಿಣವತ್ಥಾರಕಂ. ಏತ್ಥ ಅಧಿಕರಣಮೇವ ಮುಖ್ಯತೋ ಲಬ್ಭತಿ, ಸಮಥೋ ಪನ ಫಲೂಪಚಾರತೋ, ಸದಿಸತ್ಥೇ ಕಪಚ್ಚಯೋ. ತಮೇವತ್ಥಂ ಪಾಕಟಂ ಕರೋನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯಥಾ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ಘಟ್ಟಿಯಮಾನಂ ಗೂಥಂ ವಾ ಮುತ್ತಂ ವಾತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ಘಟ್ಟಿಯಮಾನ’’ನ್ತಿ ಪದಂ ಹೇತುಅನ್ತೋಗಧವಿಸೇಸನಂ, ‘‘ಬಾಧತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಮ್ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಂ. ಸುಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದಿತಸ್ಸ ಪನ ಅಸ್ಸ ಗೂಥಮುತ್ತಸ್ಸಾತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ಸುಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದಿತಸ್ಸಾ’’ತಿ ಪದಮ್ಪಿ ಹೇತುಅನ್ತೋಗಧವಿಸೇಸನಮೇವ, ‘‘ನ ಬಾಧತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಮ್ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಂ. ಯಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಸಂವತ್ತತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಮೂಲಾನುಮೂಲನ್ತಿ ಮೂಲಞ್ಚ ಅನುಮೂಲಞ್ಚ ಮೂಲಾನುಮೂಲಂ. ತನ್ತಿ ಅಧಿಕರಣಂ. ಇಮಿನಾ ಕಮ್ಮೇನಾತಿ ತಿಣವತ್ಥಾರಕಕಮ್ಮೇನ. ಗೂಥಂ ತಿಣೇಹಿ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ಸುವೂಪಸನ್ತಂ ಹೋತಿ ವಿಯ ತಿಣವತ್ಥಾರಕೇನ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ಸುವೂಪಸನ್ತಂ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಇತೀತಿ ತಸ್ಮಾ.

೨೧೩. ಥುಲ್ಲವಜ್ಜನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸಾಪಿ ಥುಲ್ಲವಜ್ಜತ್ತಾ ಇಧ ಪಾರಾಜಿಕಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಮೇವಾಧಿಪ್ಪೇತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಪಾರಾಜಿಕಞ್ಚೇವ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಞ್ಚಾ’’ತಿ. ಗಿಹಿಪಟಿಸಂಯುತ್ತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಗಿಹೀನಂ ಪಟಿಸಂಯುತ್ತಂ ಗಿಹಿಪಟಿಸಂಯುತ್ತನ್ತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಗಿಹೀನ’’ನ್ತಿಆದಿ. ‘‘ಹೀನೇನಾ’’ತಿ ಪದಂ ‘‘ಖುಂಸನವಮ್ಭನ’’ ಇತಿ ಪದೇನೇವ ಸಮ್ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಂ. ಧಮ್ಮಿಕಪಟಿಸ್ಸವೇಸೂತಿ ನಿಮಿತ್ತತ್ಥೇ ಭುಮ್ಮವಚನಂ.

೨೧೪. ಕಮ್ಮವಾಚಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ವುಟ್ಠಿತಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತ್ಥಾತಿ ಅಧಿಕರಣವೂಪಸಮಟ್ಠಾನೇ. ಅಞ್ಞಾವಿಹಿತಾಪೀತಿ ಅಧಿಕರಣವಿನಿಚ್ಛಯತೋ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಚಿತ್ತಂ ಆವಿಹಿತಾಪಿ ಠಪಿತಾಪಿ. ಉಪಸಮ್ಪದಮಣ್ಡಲತೋತಿ ಉಪಸಮ್ಪದಸೀಮಬಿಮ್ಬತೋ, ಯೇ ಪನಾತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಪನ, ದಿಟ್ಠಾವಿಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೀತಿ ವಾ ಅನಾಗತಾತಿ ವಾ ನಿಸಿನ್ನಾತಿ ವಾ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತೇಹಿ ವಾತಿ ಅಧಿಕರಣಂ ವಿನಿಚ್ಛಿನನ್ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ವಾ. ತತ್ಥಾತಿ ಅಧಿಕರಣವಿನಿಚ್ಛಿತಟ್ಠಾನಂ. ಛನ್ದಂ ದತ್ವಾತಿ ಛನ್ದಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದತ್ವಾ. ಪರಿವೇಣಾದೀಸೂತಿಆದಿಸದ್ದೇನ ಆವಾಸಾದಯೋ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ತೇತಿ ಭಿಕ್ಖೂ.

೮. ಅಧಿಕರಣಕಥಾ

೨೧೫. ವಿಪಚ್ಚತಾಯಾತಿ ಏತ್ಥ ವಿಕಾರಭಾವೇನ ಪತತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ವಿಪಚ್ಚಂ, ಚಿತ್ತದುಕ್ಖಂ, ತದೇವ ವಿಪಚ್ಚತಾ, ತದತ್ಥಾಯಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಚಿತ್ತದುಕ್ಖತ್ಥ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಫರುಸವಚನ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ವೋಹಾರ ಸದ್ದೋ ವಚನಪರಿಯಾಯೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಯೋ ತತ್ಥಾತಿ ಏತ್ಥ ತಸದ್ದಸ್ಸ ವಿಸಯಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ತೇಸು ಅನುವದನ್ತೇಸೂ’’ತಿ. ಯೋ ಉಪವಾದೋತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ಅನುವದನಾ’’ತಿ ಏತಂ ಪದನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಆಕಾರದಸ್ಸನನ್ತಿ ಅನುವದನಸ್ಸ ಆಕಾರದಸ್ಸನಂ, ದಸ್ಸನಹೇತು ವಾ. ‘‘ಪುನಪ್ಪುನ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಅನುಸಮ್ಪವಙ್ಕತಾತಿ ಏತ್ಥ ಅನುಸದ್ದಸ್ಸ ನ ಉಪಚ್ಛಿನ್ನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತತ್ಥೇವಾತಿ ಅನುವದನೇ ಏವ. ಸಮ್ಪವಙ್ಕತಾತಿ ಸಮ್ಮಾ ಪಕಾರೇನ ನಿನ್ನಪೋನಪಬ್ಭಾರತಾ. ಅಬ್ಭುಸ್ಸಹನತಾತಿ ಏತ್ಥ ಅತಿರೇಕಂ ಉಸ್ಸಾಹನತಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಕಸ್ಮಾ’’ತಿಆದಿ. ಅನುಬಲಪ್ಪದಾನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಬಲಸ್ಸ ಪದಾನನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಪುರಿಮವಚನಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ.

ಕಿಚ್ಚಯತಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಮಾ ಪಣ್ಡಿಚ್ಚಯ’’ನ್ತಿಆದೀಸು (ಜಾ. ೨.೨೨.೧) ವಿಯ ಬ್ಯಞ್ಜನವಡ್ಢನವಸೇನ ಯಕಾರಾಗಮೋತಿ ಆಹ ‘‘ಕಿಚ್ಚಮೇವ ಕಿಚ್ಚಯ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಉಭಯಂಪೇತಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸೇವ ಅಧಿವಚನ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಕಿಚ್ಚಕರಣೀಯಸದ್ದೋ ಕತ್ತುವಾಚಕೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ, ಸಙ್ಘೋ ಹಿ ಕರೋತೀತಿ ವಚನತ್ಥೇನ ಕಿಚ್ಚೋತಿ ಚ ಕರಣೀಯೋತಿ ಚ ವುಚ್ಚತಿ. ತಸ್ಸ ಭಾವೋ, ಕಿಚ್ಚಯತಾ ಕರಣೀಯತಾತಿ ವುತ್ತೇ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಂಯೇವ ಲಬ್ಭತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಉಭಯಂಪೇತಂ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಸ್ಸೇವ ಅಧಿವಚನ’’ನ್ತಿ. ಯದಿ ಕಮ್ಮವಾಚಕೋ ಭವೇಯ್ಯ, ‘‘ಕತ್ತಬ್ಬನ್ತಿ ಕಿಚ್ಚಂ, ಕರಣೀಯ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇಯೇವ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಸ್ಸ ಲಭನತೋ ತಾಪಚ್ಚಯೋ ಸ್ವತ್ಥೋ ಭವೇಯ್ಯ. ಏವಞ್ಹಿ ಸತಿ ಕಿಚ್ಚಯಸ್ಸ ಭಾವೋ ಕಿಚ್ಚಯತಾ ಕರಣೀಯಸ್ಸ ಭಾವೋ ಕರಣೀಯತಾತಿ ವಚನತ್ಥೋ ನ ಕತ್ತಬ್ಬೋ ಭವೇಯ್ಯ, ಕತೋ ಚ, ತಸ್ಮಾ ನ ಕಮ್ಮವಾಚಕೋತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ತಸ್ಸೇವಾತಿ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಸ್ಸೇವ. ತತ್ಥಾತಿ ಅಪಲೋಕನಾದೀಸು ಚತೂಸು ಕಮ್ಮೇಸು. ಸೀಮಟ್ಠಕಸಙ್ಘನ್ತಿ ‘‘ಉಪಚಾರಸೀಮಾದೀಸು ಠಿತಂ ಸಙ್ಘಂ. ಸೋಧೇತ್ವಾತಿ ಏತ್ಥ ಸೋಧನಂ ನಾಮ ಸೀಮಟ್ಠಕಸಙ್ಘಸ್ಸ ಹತ್ಥಪಾಸನಯನಂ, ಛನ್ದಾರಹಾನಂ ಛನ್ದಸ್ಸ ಆಹರಣಂ, ಸೀಮತೋ ಬಹಿಕರಣಂ. ತಮೇವತ್ಥಂ ಏಕದೇಸತೋ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಛನ್ದಾರಹಾನಂ ಛನ್ದಂ ಆಹರಿತ್ವಾ’’ತಿ. ಅಪಲೋಕೇತಿ ಆಪುಚ್ಛತಿ ಅನೇನಾತಿ ಅಪಲೋಕನಂ, ತಂಯೇವ ಕಮ್ಮಂ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ. ವುತ್ತನಯೇನೇವಾತಿ ‘‘ಸೀಮಟ್ಠಕಸಙ್ಘಂ ಸೋಧೇತ್ವಾ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತನಯೇನೇವ. ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ’’ತಿಆದಿನಾ ಸಙ್ಘಗಣಪುಗ್ಗಲೇ ಞಾಪೇತಿ ಏತಾಯಾತಿ ಞತ್ತಿ, ಸಾಯೇವ ಕಮ್ಮಂ ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಂ, ಞತ್ತಿಯೇವ ದುತಿಯಂ ಞತ್ತಿದುತಿಯಂ, ತಮೇವ ಕಮ್ಮಂ ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಂ. ಏತ್ಥ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಞತ್ತಿ ಪಠಮಂ ಠಪಿತಾ, ಕಮ್ಮವಾಚಾಯೇವ ದುತಿಯಾ ಹೋತಿ, ‘‘ಫಸ್ಸಪಞ್ಚಮಾ’’ತಿಆದೀಸು (ಧಾತು. ೩೧೬) ವಿಯ ಪನ ಪಟಿಲೋಮವಸೇನ ವೋಹಾರಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಞತ್ತಿದುತಿಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಫಸ್ಸಪಞ್ಚಮಾತಿ ಏತ್ಥ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಧಮ್ಮಸಙ್ಗಣಿಯಂ (ಧ. ಸ. ೧ ಆದಯೋ) ‘‘ಫಸ್ಸೋ ಹೋತಿ, ವೇದನಾ ಹೋತಿ, ಸಞ್ಞಾ ಹೋತಿ, ಚೇತನಾ ಹೋತಿ, ಚಿತ್ತಂ ಹೋತೀ’’ತಿ ಫಸ್ಸಂ ಪಠಮಂ ವುತ್ತಂ, ಪಟಿಲೋಮವಸೇನ ಪನ ವೋಹಾರಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಫಸ್ಸಪಞ್ಚಮಾ’’ತಿ ಧಾತುಕಥಾಯಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಏಸೇವ ನಯೋ ಞತ್ತಿ ಚತುತ್ಥಕಮ್ಮೇಪಿ. ಏಕಾಯ ಚ ಅನುಸಾವನಾಯಾತಿ ಞತ್ತಿತೋ ಅನುಪಚ್ಛಾ ಸಾವೇತಬ್ಬಾತಿ ಅನುಸಾವನಾ, ತಾಯ, ತೀಹಿ ಚ ಅನುಸಾವನಾಹೀತಿ ಞತ್ತಿತೋಅನು ಪಚ್ಛಾ, ಪುನಪ್ಪುನಂ ವಾ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಸಾವೇತಬ್ಬಾತಿ ಅನುಸಾವನಾ, ತಾಹಿ. ತತ್ಥಾತಿ ಚತೂಸು ಕಮ್ಮೇಸು.

ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾವಾತಿ ಏತ್ಥ ಏವಫಲಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಾದಿವಸೇನ ನ ಕಾತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಮ್ಪೀತಿ ಪಿಸದ್ದೇನ ನ ಕೇವಲಂ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಮೇವ, ಅಥ ಖೋ ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಮ್ಪೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಂ ಪನಾತಿ ಏತ್ಥ ಪನಸದ್ದೋ ವಿಸೇಸತ್ಥಜೋತಕೋ, ಪಕ್ಖನ್ತರಜೋತಕೋ ವಾ. ತತ್ಥಾತಿ ದ್ವೀಸು ಕಮ್ಮೇಸು. ಗರುಕಾನೀತಿ ಅಲಹುಕಾನಿ. ಅವಸೇಸಾನೀತಿ ಛಹಿ ಕಮ್ಮೇಹಿ ಅವಸೇಸಾನಿ, ಏವರೂಪಾನಿ ಲಹುಕಕಮ್ಮಾನೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ಅವಸೇಸಾ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ಸಮ್ಮುತಿಯೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾಪೀತಿ ಪಿಸದ್ದೋ ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮವಾಚಂ ಸಾವೇತ್ವಾಪೀತಿ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡೇತಿ. ಅಞ್ಞತ್ಥಾಪೋಹನಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮವಸೇನ ಪನ ನ ಕಾತಬ್ಬಮೇವಾ’’ತಿ. ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಏತ್ಥಾತಿ ಸಮಥಕ್ಖನ್ಧಕೇ.

ವಿತ್ಥಾರತೋ ಪನ ಆಗತೋಯೇವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಏತೇಸನ್ತಿ ಚತುನ್ನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ. ಯಂ ಪನ ಅತ್ಥಜಾತಂ ಅನುತ್ತಾನನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತ್ಥಾತಿ ಚತೂಸು ಕಮ್ಮೇಸು. ತನ್ತಿ ಅತ್ಥಜಾತಂ. ಏವನ್ತಿ ಏವಂ ಕಮ್ಮವಗ್ಗೇಯೇವ ವಣ್ಣಯಮಾನೇ. ಹೀತಿ ಲದ್ಧಗುಣಜೋತಕೋ. ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾತಿ ಸುಖೇನ ವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬಾ.

೨೧೬. ಪಾಳಿವಸೇನೇವಾತಿ ನ ಅಟ್ಠಕಥಾವಸೇನಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

೨೨೦. ಯೇನಾತಿ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದೇನ. ಇಮಿನಾ ವಿವದನ್ತಿ ಅನೇನಾತಿ ವಿವಾದೋತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸಮಥೇಹಿ ಚಾತಿ ಚಸದ್ದೋ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡನತ್ಥೋ. ತೇನ ನ ಕೇವಲಂ ವಿವಾದೋಯೇವ, ಅಥ ಖೋ ಅಧಿಕರಣಞ್ಚಾತಿ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡೇತಿ, ಅಥ ವಾ ಸಮಥೇಹಿ ಚಾತಿ ಸಮಥೇಹಿ ಏವ. ಇಮಿನಾ ಸಮಥೇಹಿ ಅಧಿಕರೀಯತಿ ವೂಪಸಮೀಯತೀತಿ ಅಧಿಕರಣನ್ತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ವಿವಾದೋಯೇವ ಅಧಿಕರಣಂ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ. ಏವಮಾದಿನಾ ನಯೇನಾತಿ ಆದಿಸದ್ದೇನ ಅನುದ್ಧಂಸನೇನ ವದನ್ತಿ ಅನೇನ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದೇನಾತಿ ಅನುವಾದೋತಿಆದಯೋ ವಚನತ್ಥೇ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ.

೨೨೨. ಸನ್ಧಾಯಭಾಸಿತವಸೇನಾತಿ ಲೋಕವಜ್ಜಂ ಸನ್ಧಾಯ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ವಚನಸ್ಸ ವಸೇನ. ಸನ್ಧಾಯಭಾಸಿತತ್ಥಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯಸ್ಮಿಂ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಪಥವಿಖಣನಾದಿಕೇ ಯಸ್ಮಿಂ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣೇತಿ ಯೋಜನಾ. ತಸ್ಮಿನ್ತಿ ಕುಸಲಚಿತ್ತಙ್ಗೇ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣೇ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ನ ಸಕ್ಕಾ ವತ್ತುಂ, ತಸ್ಮಾ. ಇದನ್ತಿ ‘‘ನತ್ಥಿ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ ಕುಸಲ’’ನ್ತಿ ವಚನಂ, ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸನ್ಧಾಯ ಅವುತ್ತಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಇದಂ ಪನ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತ’’ನ್ತಿ. ತತ್ಥ ಇದಂ ಪನಾತಿ ಕಾರಣಂ ಪನ ಸನ್ಧಾಯಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಯಂ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ಲೋಕವಜ್ಜ’’ನ್ತಿ ಪದೇ ತುಲ್ಯಾಧಿಕರಣಂ. ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ಲೋಕೇಹಿ ವಾ ವಜ್ಜೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಲೋಕವಜ್ಜಂ. ತನ್ತಿ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ. ತತ್ಥಾತಿ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣೇ. ವಿಕಪ್ಪೋತಿ ವಿವಿಧಾ ಕಪ್ಪನಂ, ವಿವಿಧತಕ್ಕೋ ವಾ. ಯಂ ಪನಾತಿ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ ಪನ. ‘‘ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜ’’ನ್ತಿ ಪದೇ ತುಲ್ಯಾಧಿಕರಣಂ. ಭಗವತೋ ಪಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ಹೇತುಭೂತಾಯ ವಜ್ಜೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ. ತನ್ತಿ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ, ಅಕುಸಲಂ ಹೋತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಕಿಞ್ಚೀತಿ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಂ, ಆಪತ್ತಾನಾಪತ್ತಿಂ ಅಜಾನನ್ತಸ್ಸ ಆಪಜ್ಜನತೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ. ತತ್ಥಾತಿ ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಭೂತೇ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣೇ. ‘‘ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ…ಪೇ… ಕುಸಲ’’ನ್ತಿ ಇದಂ ವಚನಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ.

ಯದಿ ಕುಸಲಚಿತ್ತೋ ಆಪಜ್ಜತಿ, ಅಥ ನನು ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ ಕುಲಲನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ ಭವೇಯ್ಯಾತಿ ಆಹ ‘‘ಸಚೇ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ. ಯನ್ತಿ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ. ‘‘ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ…ಪೇ… ಕುಸಲ’’ನ್ತಿ ವದೇಯ್ಯ ಸಚೇತಿ ಯೋಜನಾ. ಏಳಕಲೋಮಞ್ಚ ಪದಸೋಧಮ್ಮಞ್ಚ ಏಳಕಲೋಮಪದಸೋಧಮ್ಮಾನಿ, ತಾನಿ ಆದೀನಿ ಯೇಸಂ ತಾನೀತಿ ಏಳಕಲೋಮಪದಸೋಧಮ್ಮಾದೀನಿ, ತಾನಿ ಸಮುಟ್ಠಾನಾನಿ ಯಾಸನ್ತಿ ಏಳಕಲೋಮಪದಸೋಧಮ್ಮಾದಿಸಮುಟ್ಠಾನಾ, ತಾಸಂ ಆಪತ್ತೀನಮ್ಪೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತ್ಥಾತಿ ಏಳಕಲೋಮಪದಸೋಧಮ್ಮಾದಿಸಮುಟ್ಠಾನಾಸು ಆಪತ್ತೀಸು. ಆಪತ್ತಿಯಾ ಅಙ್ಗನ್ತಿ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಕಾರಣಂ. ಏವಂ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಅನಙ್ಗಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ತಸ್ಸಾಯೇವ ಅಙ್ಗಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಕಾಯವಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿವಸೇನ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಚಲಿತಪ್ಪವತ್ತಾನನ್ತಿ ಚಲಿತೇನ ಹೇತುಭೂತೇನ ಪವತ್ತಾನಂ. ಅಥ ವಾ ಚಲಿತೋ ಚ ಕಾಯೋ, ಪವತ್ತಾ ಚ ವಾಚಾತಿ ಚಲಿತಪ್ಪವತ್ತಾ, ತಾಸಂ ಚಲಿತಪ್ಪವತ್ತಾನಂ ಕಾಯವಾಚಾನಂ. ತಞ್ಚಾತಿ ಕಾಯವಾಚಾನಂ ಅಞ್ಞತರಞ್ಚ. ಅಬ್ಯಾಕತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಇತಿಸದ್ದೋ ಪರಿಸಮಾಪನತ್ಥೋ.

ಅಯಮತ್ಥೋ ಏವಂ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ತೇನಾತಿ ಚಿತ್ತೇನ. ‘‘ಇದಂ…ಪೇ… ಸದ್ಧಿ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಞ್ಜಾನನ್ತೋತಿ ಏತ್ಥ ಸಂಸದ್ದಸ್ಸ ಸುನ್ದರತ್ಥಂ ಸಹ ಆಕಾರೇನ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ವೀತಿಕ್ಕಮ…ಪೇ… ಕಪ್ಪೇತ್ವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಚೇಚ್ಚಾತಿ ಪದಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ಸಹ ವಿಸೇಸನೇನ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಉಪಕ್ಕಮವಸೇನ…ಪೇ… ಪೇಸೇತ್ವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅಭಿವಿತರಿತ್ವಾತಿ ಪದಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಪಾಳಿಯಂ ಯಂಸದ್ದೋವೀತಿಕ್ಕಮವಿಸಯೋತಿ ಆಹ ‘‘ಯಂ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ ವೀತಿಕ್ಕಮ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪಾಠಸೇಸಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಏವಂ ವೀತಿಕ್ಕಮತೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋತಿ ಯೋಜನಾ.

ಅಬ್ಯಾಕತವಾರೇಪೀತಿ ಪಿಸದ್ದೋ ಅಕುಸಲವಾರಂ ಅಪೇಕ್ಖತಿ. ತಸ್ಸಾತಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸ. ಅಜಾನನ್ತೋತಿಆದೀನಂ ಪದಾನಮತ್ಥೋ ಅಕುಸಲವಾರೇ ವುತ್ತಪಟಿಪಕ್ಖವಸೇನ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಯಂ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣನ್ತಿಆದೀನಂ ಪದಾನಮತ್ಥೋ ಅಕುಸಲವಾರೇನ ಸದಿಸೋಯೇವ.

೨೨೪. ಅಯಂ ವಿವಾದೋ ನೋ ಅಧಿಕರಣನ್ತಿಆದೀಸು ಏವಮತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೯. ಅಧಿಕರಣವೂಪಸಮನಸಮಥಕಥಾ

೨೨೮. ಚತುವಗ್ಗಕರಣೇ ಕಮ್ಮೇತಿ ಸೀಮಸಮ್ಮುತಿಆದಿಕಮ್ಮೇ. ಪಞ್ಚವಗ್ಗಕರಣೇತಿ ಪಚ್ಚನ್ತಿಮೇಸು ಜನಪದೇಸು ಉಪಸಮ್ಪದಾದಿಕಮ್ಮೇ. ದಸವಗ್ಗಕರಣೇತಿ ಮಜ್ಝಿಮೇಸು ಜನಪದೇಸು ಉಪಸಮ್ಪದಕಮ್ಮೇ. ವೀಸತಿವಗ್ಗಕರಣೇತಿ ಅಬ್ಭಾನಕಮ್ಮೇ. ಕಮ್ಮಪ್ಪತ್ತಾತಿ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಪತ್ತಾ ಯುತ್ತಾ ಅನುರೂಪಾ.

೨೩೦. ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಿತಬ್ಬಂ. ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ಚ ಪನ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಭಣ್ಡಕನ್ತಿ ಚೀವರಾದಿಭಣ್ಡಕಂ. ಮಾನನಿಗ್ಗಹತ್ಥಾಯಾತಿ ಭಣ್ಡನಜಾತಾನಂ ಮಾನಸ್ಸ ನಿಗ್ಗಹತ್ಥಾಯ. ಕತಿಪಾಹನ್ತಿ ಕತಿಪಯಾಹಂ, ದ್ವೀಹತೀಹನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

೨೩೧. ಅನನ್ತಾನಿ ಚೇವ ಭಸ್ಸಾನೀತಿ ಏತ್ಥ ಅನನ್ತಸದ್ದೋ ಅಪರಿಮಾಣಸದ್ದೇನ ಅತ್ಥತೋ ಏಕೋತಿ ಆಹ ‘‘ಅಪರಿಮಾಣಾನೀ’’ತಿ. ‘‘ವಚನಾನೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಭಸ್ಸಸದ್ದೋ ವಚನಪರಿಯಾಯೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಉಬ್ಬಾಹಿಕಾಯ ಸಮ್ಮನಿತಬ್ಬೋತಿ ಕೇನ ಸಮ್ಮನಿತಬ್ಬೋತಿ ಆಹ ‘‘ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ವಾ’’ತಿಆದಿ. ಇಮಿನಾ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮೇನ ವಾ ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮೇನ ವಾ ಸಮ್ಮನಿತಬ್ಬೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅನನ್ತಾನಿ ಭಸ್ಸಾನಿ ಧಮ್ಮಕಥಿಕಂ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ಬಾಹತಿ ಪಟಿಸೇಧೇತಿ ಇಮಾಯ ಸಮ್ಮುತಿಯಾತಿ ಉಬ್ಬಾಹಿಕಾ, ತಾಯ. ಏವಂ ಸಮ್ಮತೇಹಿ ಪನ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ವಿನಿಚ್ಛಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ವಿಸುಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ತಸ್ಸಾಯೇವ ಪರಿಸಾಯ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ವಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಅಞ್ಞೇಹೀತಿ ಸಮ್ಮತಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಅಞ್ಞೇಹಿ.

೨೩೩. ತತ್ರಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ತತ್ರ ಅಸ್ಸಾತಿ ಪದವಿಭಾಗಂ ಕತ್ವಾ ತಸದ್ದೋ ಪರಿಸವಿಸಯೋ ಪಸಿದ್ಧವಿಸಯೋ, ಅಸ್ಸಸದ್ದೋ ಆಖ್ಯಾತಿಕೋತಿ ಆಹ ‘‘ತಸ್ಸಂ ಪರಿಸತಿ ಭವೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ‘‘ನೇವ ಸುತ್ತಂ ಆಗತ’’ನ್ತಿ ಸಾಮಞ್ಞತೋ ವುತ್ತೇಪಿ ‘‘ನೋ ಸುತ್ತವಿಭಙ್ಗೋ’’ತಿ ವಕ್ಖಮಾನತ್ತಾ ಮಾತಿಕಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ನ ಮಾತಿಕಾ ಆಗತಾ’’ತಿ. ವಿನಯೋಪೀತಿ ಖನ್ಧಕವಿನಯೋಪಿ. ಪಿಸದ್ದೇನ ಸುತ್ತವಿಭಙ್ಗಂ ಅಪೇಕ್ಖತಿ. ಬ್ಯಞ್ಜನಚ್ಛಾಯಾಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಛಾಯಾಸದ್ದೋ ಪಟಿಬಿಮ್ಬೇ ಚ ಪಭಾಯ ಚ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಬ್ಯಞ್ಜನಮತ್ತಮೇವಾ’’ತಿ, ಬ್ಯಞ್ಜನಪಟಿಬಿಮ್ಬಿಕಬ್ಯಞ್ಜನಪಭಾವನ್ತಭೂತಂ ಅತ್ಥಂ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಬ್ಯಞ್ಜನಪಟಿಬಿಮ್ಬಬ್ಯಞ್ಜನಪಭಾಮತ್ತಮೇವ ಗಹೇತ್ವಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ‘‘ಪಟಿಸೇಧೇತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪಟಿಬಾಹಸದ್ದೋ ಪಟಿಸೇಧತ್ಥೋಯೇವ, ನ ಮದ್ದನತ್ಥೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಪಟಿಬಾಹನಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಜಾತರೂಪರಜತಖೇತ್ತವತ್ಥುಪಟಿಗ್ಗಹಣಾದೀಸೂ’’ತಿಆದಿ. ಕಿನ್ತಿ ಕೇನ ಕಾರಣೇನ, ಕಸ್ಮಾ ಕಾರಣಾ ವಾ. ಇಮೇತಿ ಜಾತರೂಪಾದಿಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ. ಕಾರೇಥಾತಿ ತುಮ್ಹೇ ಕಾರೇಯ್ಯಾಥ. ಏಯ್ಯಾಥಸ್ಸ ಹಿ ಏಥಾದೇಸೋ. ಪುಚ್ಛಾಯಂ ಸತ್ತಮೀವಿಭತ್ತಿ ಹೋತಿ. ಸುತ್ತೇತಿ ಸುತ್ತನ್ತಪಿಟಕೇ. ಅಪರೋ ಧಮ್ಮಕಥಿಕೋ ವದತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಇಮೇಸನ್ತಿ ಓಲಮ್ಬೇತ್ವಾ ನಿವಾಸೇನ್ತಾನಂ. ಏತ್ಥಾತಿ ಓಲಮ್ಬೇತ್ವಾ ನಿವಾಸನೇ.

೨೩೪. ಬಹುತರಾ ಭಿಕ್ಖೂತಿ ಏತ್ಥ ದ್ವಿಗುಣತಿಗುಣಾದಿನಾ ಅಧಿಕಾ ಏವ ಬಹುತರಾ ನಾಮಾತಿ ಆಹ ‘‘ಏಕೇನಪಿ ಅಧಿಕಾ ಬಹುತರಾವಾ’’ತಿ. ‘‘ಕೋ ಪನ ವಾದೋ’’ತಿಆದಿನಾ ‘‘ಏಕೇನಪೀ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಪಿಸದ್ದಸ್ಸ ಗರಹತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ.

ತಿವಿಧಸಲಾಕಗ್ಗಾಹಕಥಾ

೨೩೫. ಸಞ್ಞತ್ತಿಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಸಞ್ಞಾಪನಂ ಸಞ್ಞತ್ತಿ, ತದತ್ಥಾಯಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಞ್ಞಾಪನತ್ಥಾಯಾ’’ತಿ. ಗೂಹಿತಬ್ಬೋತಿ ಗೂಳ್ಹೋ, ಸೋಯೇವ ಗೂಳ್ಹಕೋ, ಸಲಾಕಗ್ಗಾಹೋ ಕಾತಬ್ಬೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ವಿವರಿತಬ್ಬೋತಿ ವಿವಟೋ, ಸೋಯೇವ ವಿವಟಕೋ. ಸಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಕಣ್ಣಸಮೀಪೇ ಜಪ್ಪೀಯತಿ ಕಥೀಯತೀತಿ ಸಕಣ್ಣಜಪ್ಪೋ, ಸೋಯೇವ ಸಕಣ್ಣಜಪ್ಪಕೋ. ‘‘ನಿಮಿತ್ತಸಞ್ಞಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ವಣ್ಣಾವಣ್ಣಾಯೋ ಕತ್ವಾತಿ ಏತ್ಥ ವಣ್ಣಸದ್ದೋ ಸಣ್ಠಾನವಾಚಕೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸುಸಣ್ಠಾನದುಸಣ್ಠಾನಾ ಸಲಾಕಾಯೋ ಕತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತತೋತಿ ವಿಸಭಾಗಕರಣತೋ ಪರಂ ಗಹೇತಬ್ಬೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸಬ್ಬಾಪಿ ತಾ ಸಲಾಕಾಯೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಕತ್ವಾತಿ ಪಕ್ಖಿಪನಂ ಕತ್ವಾ. ವುತ್ತನಯೇನಾತಿ ‘‘ಅಲಜ್ಜುಸ್ಸನ್ನಾಯಾ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತನಯೇನ. ‘‘ಯಾವತತಿಯ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಪಚ್ಚುಕ್ಕಡ್ಢಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಉದ್ಧಂ ಕಡ್ಢಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅತಿರೇಕಜಾತೇತಿ ಅಧಮ್ಮವಾದೀಹಿ ಅತಿರೇಕತೋ ಜಾತೇ ಸತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಯಾವತತಿಯಮ್ಪೀತಿ ಪಿಸದ್ದೋ ತತೋ ಊನೇ ಏಕದ್ವೇವಾರೇ ಪನ ಕಾ ನಾಮ ಕಥಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಸಕಣ್ಣಜಪ್ಪಕೇ ಪನ ಏವಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಸಚೇ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೋ ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸೋತಿ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೋ. ವಯೋಅನುಪ್ಪತ್ತಾತಿ ಪಚ್ಛಿಮವಯಂ ಅನುಪ್ಪತ್ತಾ. ಏತನ್ತಿ ಅಧಮ್ಮವಾದಿಸಲಾಕಂ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರಸ್ಸ. ಇತರಾ ಸಲಾಕಾತಿ ಅಧಮ್ಮವಾದಿಸಲಾಕಾಹಿ ಅಞ್ಞಾ ಧಮ್ಮವಾದಿಸಲಾಕಾ. ಸೋತಿ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೋ. ತನ್ತಿ ಧಮ್ಮವಾದಿಸಲಾಕಂ. ತತೋತಿ ನೇವ ಅವಬುಜ್ಝನಕಾರಣಾ. ವುತ್ತನಯಮೇವಾತಿ ಗೂಳ್ಹಕೇ ವುತ್ತನಯಮೇವ. ವಿವಟೋ ಅತ್ಥೋ ಇಮಸ್ಸಾತಿ ವಿವಟತ್ಥೋ.

ತಸ್ಸಪಾಪಿಯಸಿಕಾವಿನಯಕಥಾ

೨೩೮. ಪಾರಾಜಿಕಸಾಮನ್ತಂ ನಾಮಾತಿ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ ಆಸನ್ನಂ ನಾಮ. ಅದಿನ್ನಾದಾನಾದೀಸೂತಿ ಆದಿಸದ್ದೇನ ಮನುಸ್ಸವಿಗ್ಗಹ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಪಾರಾಜಿಕೇ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ನಿಬ್ಬೇಠಯಮಾನನ್ತಿ ವೇಠನರಹಿತಂ, ತಮೇನಂ ಭಿಕ್ಖುನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಇಮಿನಾ ನಿಬ್ಬೇಠೇನ್ತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಅನ್ತಸದ್ದೋ ಮಾನಸದ್ದಪರಿಯಾಯೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅತಿವೇಠೇತೀತಿ ಏತ್ಥ ಕೇಹಿ ಅತಿವೇಠೇತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಇಙ್ಘಾಯಸ್ಮಾತಿಆದಿವಚನೇಹೀ’’ತಿ. ತೇನಾತಿ ಚೋದಕೇನ. ಮನ್ತಿ ಮಮಂ. ಆಹಾತಿ ಚುದಿತಕೋ ಆಹ. ಏತಸ್ಸಾತಿ ಅವಜಾನನಪಟಿಜಾನನಾದಿಕಾರಕಸ್ಸ ಪಾಪಿಯಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ. ಸೀಲವಾ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಪಾಪಿಯೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸಚೇ ಸೀಲವಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಿನ್ತಿ ಪಾಪಿಯಭಾವತೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭನಂ. ನೋ ಚೇತಿ ಸೀಲವಾ ನೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಚೇ. ತಥಾ ನಾಸಿತೋತಿ ತೇನ ತಸ್ಸ ಪಾಪಿಯಸಿಕಕಮ್ಮಕರಣೇನ ನಾಸಂ ಗತೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಸಬ್ಬಸ್ಮಿಂ ಸಮಥಕ್ಖನ್ಧಕೇ.

ಇತಿ ಸಮಥಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾಯ ಯೋಜನಾ ಸಮತ್ತಾ.