೯. ಚಮ್ಪೇಯ್ಯಕ್ಖನ್ಧಕಂ

೨೩೪. ಕಸ್ಸಪಗೋತ್ತಭಿಕ್ಖುವತ್ಥುಕಥಾ

೩೮೦. ಚಮ್ಪೇಯ್ಯಕ್ಖನ್ಧಕೇ ಗಗ್ಗರಾಯ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಗಗ್ಗರಸದ್ದಸ್ಸ ನಾಮಸದ್ದಭಾವಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಗಗ್ಗರನಾಮಿಕಾಯ ಇತ್ಥಿಯಾ’’ತಿ. ಇಮಿನಾ ಗಗ್ಗರಸದ್ದೋ ಗಗ್ಗರಇತಿ ನಾಮಂ ಪವತ್ತಿನಿಮಿತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಇತ್ಥಿದಬ್ಬಂ ವದತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ತನ್ತಿಪಟಿಬದ್ಧೋತಿ ತನ್ತಿಯಾ ಪಟಿಬದ್ಧೋ. ‘‘ಉಸ್ಸುಕ್ಕಮ್ಪಿ ಅಕಾಸಿ ಯಾಗುಯಾ’’ತಿಆದೀಸು ಏವಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋತಿ ಕಸ್ಸಪಗೋತ್ತನಾಮಕಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ. ತತ್ಥೇವಾತಿ ವಾಸಭಗಾಮೇಯೇವ.

೩೮೨. ಅಧಮ್ಮೇನ ವಗ್ಗಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೀತಿಆದೀನಂ ನಾನಾಕರಣನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೨೩೬. ಞತ್ತಿವಿಪನ್ನಕಮ್ಮಾದಿಕಥಾ

೩೮೫. ಅಞ್ಞತ್ರಾಪಿ ಧಮ್ಮಾತಿ ಏತ್ಥ ಧಮ್ಮಾತಿ ಉಪಯೋಗತ್ಥೇ ನಿಸ್ಸಕ್ಕವಚನಮೇತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಅಞ್ಞತ್ರ ಧಮ್ಮ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಅಞ್ಞತ್ರಾ’’ತಿ ನಿಪಾತಪಯೋಗೇ ದುತಿಯಾತತಿಯಾಪಞ್ಚಮೀಸು ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಸಮ್ಭವತೋ ಉಪಯೋಗವಚನಮ್ಪಿ ಹೋತಿ. ತಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅಯಮೇವ ವಾ ಪಾಠೋ’’ತಿ. ‘‘ಭೂತೇನ ವತ್ಥುನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಧಮ್ಮಸದ್ದಸ್ಸ ಸಚ್ಚತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಏಸೇವ ನಯೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸದ್ದಸಭಾವಮೇವ ಸನ್ಧಾಯ ಅತಿದಿಸತಿ, ನ ಅತ್ಥಂ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಏತ್ಥ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ. ಸತ್ಥುಸಾಸನನ್ತಿ ಸತ್ಥು ಆಣಾ. ಸತ್ಥುಆಣಾ ನಾಮ ಞತ್ತಿಅನುಸಾವನಾನಂ ಸಮ್ಪದಾತಿ ಆಹ ‘‘ಞತ್ತಿಸಮ್ಪದಾ ಅನುಸಾವನಸಮ್ಪದಾ ಚಾ’’ತಿ. ‘‘ಪಟಿಕುಟ್ಠಞ್ಚೇವ ಕತಞ್ಚಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪಟಿಕುಟ್ಠಕತನ್ತಿ ಪದಸ್ಸ ದ್ವನ್ದವಾಕ್ಯಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಪಟಿಕುಸಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಪಟಿಕುಟ್ಠಂ, ಕತ್ತಬ್ಬನ್ತಿ ಕತಂ, ಕಮ್ಮಂ. ತಮೇವತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯಂ ಅಞ್ಞೇಸೂ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಯನ್ತಿ ಕಮ್ಮಂ.

೩೮೭. ಪಾಳಿಯಾತಿ ವಿನಯಪಾಳಿಯಾ. ಯನ್ತಿ ಕಮ್ಮಂ, ನ ಕರಿಯತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಏತ್ಥಾತಿ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ. ಸೋ ಚ ಖೋತಿ ಸೋ ಚ ವಿತ್ಥಾರೋ, ಆಗತೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಕಸ್ಮಾ ಞತ್ತಿದುತಿಯಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮಾನಮೇವ ವಸೇನ ಆಗತೋ, ನನು ಞತ್ತಿಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮವಸೇನಪಿ ಆಗತೇನ ಭವಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಯಸ್ಮಾ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ. ಞತ್ತಿದುತಿಯಞತ್ತಿಚತುತ್ಥೇಸು ಹಾಪನಂ ವಾ ಅಞ್ಞಥಾ ಕರಣಂ ವಾ ಅತ್ಥಿ ವಿಯ ಞತ್ತಿಕಮ್ಮೇ ನತ್ಥೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಞತ್ತಿಕಮ್ಮೇ ಞತ್ತಿಟ್ಠಪನತೋ ಅಞ್ಞಕಿಚ್ಚಸ್ಸ ಅಸಮ್ಭವತೋ ಹಾಪನಂ ವಾ ಅಞ್ಞಥಾ ಕರಣಂ ವಾ ನತ್ಥೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ತಾನೀತಿ ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಾನಿ. ಸಬ್ಬೇಸಮ್ಪಿ ಕಮ್ಮಾನನ್ತಿ ಸಬ್ಬೇಸಮ್ಪಿ ಚತುನ್ನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ. ಪರತೋತಿ ಪರಸ್ಮಿಂ ಪರಿವಾರಾವಸಾನೇ (ಪರಿ. ಅಟ್ಠ. ೪೮೨).

೨೩೭. ಚತುವಗ್ಗಕರಣಾದಿಕಥಾ

೩೮೮. ಯದಿದಂ ಕಮ್ಮನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ತೇಸನ್ತಿ ಸಙ್ಘಾನಂ. ಕಮ್ಮಪ್ಪತ್ತೋತಿ ಏತ್ಥ ಕಮ್ಮೇನ, ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಾ ಪತ್ತೋತಿ ಅತ್ಥಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಕಮ್ಮಂ ಪತ್ತೋ’’ತಿ. ‘‘ಸಬ್ಬಕಮ್ಮೇಸು ಕಮ್ಮಪತ್ತೋ’’ತಿ ಪಾಳಿನಯೇನ ‘‘ಕಮ್ಮೇಸು ಪತ್ತೋ’’ತಿ ಅತ್ಥೋಪಿ ಯುಜ್ಜತಿ. ಲೋಕವೋಹಾರವಸೇನ ‘‘ಕಮ್ಮೇನ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಾ ಪತ್ತೋ’’ತಿ ಅತ್ಥೋಪಿ ಯುಜ್ಜತೇವ.

೩೮೯. ಪರಿಸತೋತಿ ಪರಿಸಕಾರಣಾ. ತತ್ಥಾತಿ ‘‘ಚತುವಗ್ಗಕರಣಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿಆದಿಪಾಠೇ, ಚತುವೀಸತಿಪುಗ್ಗಲೇಸು ವಾ. ಕಮ್ಮನಾನಾಸಂವಾಸಕೋತಿ ಉಕ್ಖೇಪನೀಯಕಮ್ಮಕತೋ. ಲದ್ಧಿನಾನಾಸಂವಾಸಕೋತಿ ಉಕ್ಖಿತ್ತಾನುವತ್ತಕೋ. ‘‘ಹುತ್ವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನೀಚತುತ್ಥೋ’’ತಿಆದೀಸು ಚತುವೀಸತಿಯಾ ಠಾನೇಸು ಕಿರಿಯಾವಿಸೇಸನಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಭಿಕ್ಖುನೀ ಚತುತ್ಥೀ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀಚತುತ್ಥೋ, ಚತುವಗ್ಗೋ ಸಙ್ಘೋತಿಆದಿನಾ ವಚನತ್ಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋ.

೩೯೩. ಪರಿವಾಸಾದೀತಿಆದಿಸದ್ದೇನ ಮೂಲಾಯಕಸ್ಸನಮಾನತ್ತಅಬ್ಭಾನಾನಿ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ತೇಸನ್ತಿ ಪರಿವಾಸಾದಿಕಮ್ಮಾನಂ. ಪರತೋತಿ ಪರಸ್ಮಿಂ ಚೂಳವಗ್ಗೇ (ಚೂಳವ. ಅಟ್ಠ. ೭೫ ಆದಯೋ).

೩೯೪. ಪಟಿಕುಟ್ಠಕತಕಮ್ಮಸ್ಸಾತಿ ಪಟಿಕುಟ್ಠಸ್ಸ ಹುತ್ವಾ ಕತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ. ಪಕತತ್ತಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ಪಕತಿಸೀಲಸಙ್ಖಾತೋ ಅತ್ತಾ ಸಭಾವೋ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಪಕತತ್ತೋತಿ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅವಿಪನ್ನಸೀಲಸ್ಸಾ’’ತಿ. ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಂ ಅನಾಪಜ್ಜನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಅವಿಪನ್ನಸೀಲತ್ತಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಪಾರಾಜಿಕಂ ಅನಜ್ಝಾಪನ್ನಸ್ಸಾ’’ತಿ. ಇಮಿನಾ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಂ ಆಪಜ್ಜನ್ತೋಪಿ ಪಕತತ್ತೋಯೇವಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸೋಪಿ ಹಿ ಇಧ ಅವಿಪನ್ನಸೀಲೋ ನಾಮ, ಅಞ್ಞತ್ಥ ಪನ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸ್ಸ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಭಾವತೋ ತಂ ಆಪಜ್ಜನ್ತೋಪಿ ವಿಪನ್ನಸೀಲೋಯೇವ ನಾಮ. ಆನನ್ತರಿಕಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ಅನನ್ತರಸದ್ದಸ್ಸ ಸಮ್ಬನ್ಧಞ್ಚ ಣಿಕಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಅತ್ಥಞ್ಚ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅತ್ತನೋ ಅನನ್ತರಂ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸಾ’’ತಿ. ತತ್ಥ ‘‘ಅತ್ತನೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅನನ್ತರಸದ್ದಸ್ಸ ಸಮ್ಬನ್ಧಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಣಿಕಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ.

೨೩೯. ದ್ವೇನಿಸ್ಸಾರಣಾದಿಕಥಾ

೩೯೫. ವತ್ಥುತೋತಿ ವತ್ಥುಕಾರಣಾ. ತತ್ಥಾತಿ ‘‘ದ್ವೇಮಾ ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿಆದಿಪಾಠೇ. ‘‘ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಅಪ್ಪತ್ತೋ’’ತಿಆದಿಸುತ್ತಸ್ಸ ನೇಯ್ಯತ್ಥಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾ. ತನ್ತಿ ಪಬ್ಬಾಜನೀಯಕಮ್ಮಂ. ಪುನ ತನ್ತಿ ಪಬ್ಬಾಜನೀಯಕಮ್ಮಮೇವ. ಏಸ ಭಿಕ್ಖು ಅಪ್ಪತ್ತೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಕಸ್ಮಾ ಅಪ್ಪತ್ತೋತಿ ಆಹ ‘‘ಯಸ್ಮಾ’’ತಿಆದಿ. ಆವೇಣಿಕಲಕ್ಖಣೇನಾತಿ ಅವಿನಾ ಹುತ್ವಾ ಪವತ್ತೇನ ಲಕ್ಖಣೇನ. ಅತ್ತನಾ ಅವಿನಾ ಹುತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕೇನ ವಿಸುಂ ಭೂತೇನ ಲಕ್ಖಣೇನಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಯದಿ ಅಪ್ಪತ್ತೋ, ಕಸ್ಮಾ ಸುನಿಸ್ಸಾರಿತೋತಿ ಆಹ ‘‘ಯಸ್ಮಾ ಪನಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ, ಕರೇಯ್ಯಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತಂ ಚೇ ಸಙ್ಘೋ ತಜ್ಜನೀಯಕಮ್ಮಾದಿವಸೇನ ನಿಸ್ಸಾರೇತಿ, ಸುನಿಸ್ಸಾರಿತೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸೋತಿ ಭಿಕ್ಖು. ಯಸ್ಮಾ ಅನುಞ್ಞಾತಾ, ತಸ್ಮಾ ಸುನಿಸ್ಸಾರಿತೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಕಿತ್ತಕೇನ ಅಙ್ಗೇನ ಅನುಞ್ಞಾತಾತಿ ಆಹ ‘‘ಏಕೇನಪಿ ಅಙ್ಗೇನಾ’’ತಿ.

೩೯೬. ಓಸಾರಣಾತಿ ಏತ್ಥ ಓತ್ಯೂಪಸಗ್ಗವಸೇನ ಸರಧಾತು ಪವೇಸನತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ಪವೇಸನಾ’’ತಿ. ತತ್ಥಾತಿ ‘‘ಓಸಾರಣಾ’’ತಿಆದಿಪಾಠೇ. ಓಸಾರೇತೀತಿ ಏತ್ಥ ಅಬ್ಭಾನಾದಿವಸೇನ ಪವೇಸನಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಉಪಸಮ್ಪದಕಮ್ಮವಸೇನಾ’’ತಿ. ಸಹಸ್ಸಕ್ಖತ್ತುಮ್ಪೀತಿ ಪಿಸದ್ದೋ ಗರಹತ್ಥೋ. ಏಕವಾರಾದಿಕೇ ಪನ ಕಾ ನಾಮ ಕಥಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸಾತಿಸಾರಾತಿ ಸದೋಸಾ. ತಥಾತಿ ಯಥಾ ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯಾ ಸಾತಿಸಾರಾ, ತಥಾ. ಸೇಸೋ ಕಾರಕಸಙ್ಘೋ ಸಾತಿಸಾರೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ಹತ್ಥಚ್ಛಿನ್ನಾದಯೋ ಪನ ದ್ವತ್ತಿಂಸ ಸುಓಸಾರಿತಾ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಅನ್ಧಮೂಗಬಧಿರಾನಂ ಅಪಬ್ಬಜಿತಾನಮ್ಪಿ ಉಪಸಮ್ಪದಾ ರುಹತೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ತೇತಿ ಹತ್ಥಚ್ಛಿನ್ನಾದಯೋ ದ್ವತ್ತಿಂಸ.

೩೯೭. ಅಭೂತವತ್ಥುವಸೇನಾತಿ ಅಸಚ್ಚವತ್ಥುವಸೇನ, ಅಸಂವಿಜ್ಜಮಾನವತ್ಥುವಸೇನ ವಾ. ತತ್ಥಾತಿ ‘‘ಇಧ ಪನ ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿಆದಿಪಾಠೇ. ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಾತಿ ಏತ್ಥ ತಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮತ್ಥೇ ಪವತ್ತಭಾವಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ’’ತಿ.

೨೪೧. ಉಪಾಲಿಪುಚ್ಛಾಕಥಾ

೪೦೦. ತತ್ಥಾತಿ ಉಪಾಲಿಪಞ್ಹೇಸು. ತಸ್ಸಪಾಪಿಯಸಿಕಾದೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಾ ಪುಚ್ಛಾ ಕತಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಭಿಕ್ಖೂನಮ್ಪಿ ವಾರೇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪಿಸದ್ದೇನ ‘‘ನ ಕೇವಲಂ ಉಪಾಲಿಪಞ್ಹೇಸುಯೇವ ಯೋಜೇತಬ್ಬಾನಿ, ಅಥ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಾರೇಪೀ’’ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

೨೪೨. ತಜ್ಜನೀಯಕಮ್ಮಕಥಾ

೪೦೭. ‘‘ಇಧ ಪನ ಭಿಕ್ಖವೇ ಭಿಕ್ಖು ಭಣ್ಡನಕಾರಕೋ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತ್ಥಾತಿ ‘‘ಇಧ ಪನ ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿಆದಿಪಾಠೇ. ಅನಪದಾನೋತಿ ಏತ್ಥ ಅಪಪುಬ್ಬೋ ದಾಸದ್ದೋ ಅವಖಣ್ಡನತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ಅಪದಾನಂ ವುಚ್ಚತಿ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ’’ತಿ. ನತ್ಥಿ ಅಪದಾನಂ ಅವಖಣ್ಡನಂ ಆಪತ್ತಿಪರಿಯನ್ತೋ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಅನಪದಾನೋತಿ ವಚನತ್ಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ಸಾಯೇವ ಪಾಳಿ ವುತ್ತಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಸಂ ಪಾಳಿಯಂ. ಕಿಞ್ಚಿ ಅತ್ಥವಿನಿಚ್ಛಯಂ ಪಾಳಿಅನುಸಾರೇನ ವಿದಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ ನ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ.

ಇತಿ ಚಮ್ಪೇಯ್ಯಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾಯ ಯೋಜನಾ ಸಮತ್ತಾ.