೧೦. ಕೋಸಮ್ಬಕಕ್ಖನ್ಧಕಂ
೨೭೧. ಕೋಸಮ್ಬಕವಿವಾದಕಥಾ
೪೫೧. ಕೋಸಮ್ಬಕಕ್ಖನ್ಧಕೇ ಅಯಮನುಪುಬ್ಬಿಕಥಾ ಏವಂ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ ಯೋಜನಾ. ವಿನಯಂ ಪಾಳಿತೋ ಚ, ತದತ್ಥತೋ ಚ ಧಾರೇತೀತಿ ವಿನಯಧರೋ, ತಥಾ ಸುತ್ತನ್ತಂ ಧಾರೇತೀತಿ ಸುತ್ತನ್ತಿಕೋ. ತೇಸೂತಿ ದ್ವೀಸು ಭಿಕ್ಖೂಸು. ಸುತ್ತನ್ತಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ನಿಕ್ಖಮೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಆಚಮನಉದಕಾವಸೇಸನ್ತಿ ಆಚಮೇತಿ ಧೋವತಿ ಅನೇನಾತಿ ಆಚಮನಂ, ತಮೇವ ಉದಕಂ ಆಚಮನಉದಕಂ, ತಮೇವ ಅವಸೇಸಂ ಆಚಮನಉದಕಾವಸೇಸಂ, ಅವಸೇಸಆಚಮನಉದಕನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಂ ಭಿಕ್ಖುನ್ತಿ ಸುತ್ತನ್ತಿಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ. ಏತ್ಥಾತಿ ಆಚಮನಉದಕಾವಸೇಸಟ್ಠಪನೇ. ‘‘ಸಚೇ ಹೋತಿ, ದೇಸೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅತ್ತನೋ ಸುಬ್ಬಚಭಾವಞ್ಚ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮತಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತಿ. ತೇತಿ ತಯಾ, ಕಥನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಥ ವಾ ತೇತಿ ತುಯ್ಹಂ, ನತ್ಥೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಅಸತಿಯಾ ಕತತ್ತಾ ಅನಾಪತ್ತಿಪಕ್ಖೋಪಿ ಭವೇಯ್ಯಾತಿ ಆಹ ‘‘ನತ್ಥಿ ಆಪತ್ತೀ’’ತಿ. ಏತ್ಥ ಪನ ಆಪತ್ತಿಯೇವ. ಸೋತಿ ಸುತ್ತನ್ತಿಕೋ.
ವಿನಯಧರೋಪೀತಿ ವಿನಯಧರೋ ಪನ, ಆರೋಚೇಸೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಆಪಜ್ಜಮಾನೋಪೀತಿ ಪಿಸದ್ದೋ ಗರಹತ್ಥೋ. ತೇತಿ ವಿನಯಧರಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಿತಕಾ, ಆಹಂಸೂತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತಸ್ಸಾತಿ ಸುತ್ತನ್ತಿಕಸ್ಸ. ತೇತಿ ಸುತ್ತನ್ತಿಕಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಿತಕಾ, ಆರೋಚೇಸುನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸೋತಿ ಸುತ್ತನ್ತಿಕೋ. ಮುಸಾವಾದೀತಿ ಅಭೂತತೋ, ಅಭೂತಂ ವಾ ವಚನಂ ವದನಸೀಲೋ. ಏಸೋತಿ ವಿನಯಧರೋ. ತೇತಿ ಸುತ್ತನ್ತಿಕಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಿತಕಾ, ಆಹಂಸೂತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತೋತಿ ಕಲಹವಡ್ಢನಕಾರಣಾ. ವಿನಯಧರೋ ಅಕಾಸೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.
೪೫೩. ‘‘ನ ತಾವ ಭಿನ್ನೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಭಿನ್ನೋತಿ ಏತ್ಥ ತಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಅವಸ್ಸಮ್ಭಾವಿಯತ್ಥೇ ಅನಾಗತಕಾಲಿಕತಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತಮೇವತ್ಥಂ ಸಹ ಉಪಮಾಯ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅಪಿಚಾ’’ತಿಆದಿ. ತನ್ತಿ ಸಸ್ಸಂ. ‘‘ಭಿಜ್ಜಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಭಿಜ್ಜಿಸ್ಸತೀತಿ ಭಿನ್ನೋತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸೋ ಚ ಖೋತಿ ಸಙ್ಘೋ. ಕಲಹವಸೇನ ಭಿಜ್ಜಿಸ್ಸತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸಮ್ಭಮಅತ್ಥವಸೇನಾತಿ ಸಂವೇಗಅತ್ಥವಸೇನ. ಸಮ್ಭಮಸದ್ದೋ ಹಿ ತೀಸು ಅತ್ಥೇಸು ವತ್ತತಿ ಗಾರವೇ, ಭೀತಿಯಂ, ಸಂವೇಗೇ ಚಾತಿ. ಇಧ ಪನ ಸಂವೇಗೇ ವತ್ತತಿ. ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಭಿನ್ನೇ ಸಂವೇಗಅತ್ಥವಸೇನಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಇದಂ ಹೇಟ್ಠಾ ಕಥಿತಾಯ ‘‘ಭಯೇ ಕೋಧೇ ಪಸಂಸಾಯ’’ನ್ತಿ ಗಾಥಾಯ (ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೧.೧೫) ಚಸದ್ದೇನ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡಿತಂ ಸಮ್ಭಮಅತ್ಥಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಏತ್ಥಾತಿ ‘‘ಭಿನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಭಿನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ’’ತಿ ಪಾಠೇ. ಆಮೇಡಿತನ್ತಿ ಆ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಭಯಾದಿಪೀಳಿತತ್ತಾ ಮೇಡೇನ ಉಮ್ಮಾದೇನ ಇತಂ ಕಥಿತಂ ಆಮೇಡಿತಂ.
೪೫೪. ಹೀತಿ ವಿತ್ಥಾರೋ. ಭಗವಾ ವದೇಯ್ಯಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಉಕ್ಖಿಪನ್ತಿ ಅಪನೇನ್ತೀತಿ ಉಕ್ಖೇಪಕಾ. ಉಕ್ಖಿತ್ತಮನುವತ್ತನ್ತೀತಿ ಉಕ್ಖಿತ್ತಾನುವತ್ತಕಾ. ಏತೇಸನ್ತಿ ಉಕ್ಖಿತ್ತಾನುವತ್ತಕಾನಂ. ಪುನ ಏತೇಸನ್ತಿ ಉಕ್ಖೇಪಕಾನಂ. ಪಕ್ಖೋತಿ ಸಖಾ. ತನ್ತಿಮೇವಾತಿ ಪಾಳಿಮೇವ, ಬ್ಯಾಪಾರಮೇವ ವಾ.
೪೫೫. ಯೋತಿ ಭಿಕ್ಖು. ಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಾದೇತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತುಮ್ಹೇತಿ ಧಮ್ಮವಾದಿನೋ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಕಿಂ ಭಣಥಾತಿ ಕಿಂ ವಚನಂ ಭಣಥ. ಇತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತೇಸಞ್ಚಾತಿ ಧಮ್ಮವಾದೀನಞ್ಚ. ಇತರೇಸಞ್ಚಾತಿ ಅಧಮ್ಮವಾದೀನಞ್ಚ. ಇಮೇತಿ ಅತ್ತನೋ ಪಕ್ಖೇ ಇಮೇ ಭಿಕ್ಖೂ. ತೇಸನ್ತಿ ಅಧಮ್ಮವಾದೀನಂ. ‘‘ಕಮ್ಮಂ ಕೋಪೇತೀ’’ತಿ ‘‘ನಾನಾಸಂವಾಸಕಚತುತ್ಥೋ ಚೇ ಭಿಕ್ಖವೇ ಕಮ್ಮಂ ಕರೇಯ್ಯ, ಅಕಮ್ಮಂ, ನ ಚ ಕರಣೀಯ’’ನ್ತಿ ವಚನತೋ (ಮಹಾವ. ೩೮೯) ಕಮ್ಮಂ ಕೋಪೇತಿ. ಇತರೇಸಮ್ಪೀತಿ ಧಮ್ಮವಾದೀನಮ್ಪಿ. ಧಮ್ಮವಾದೀನಂ ಪಕ್ಖೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅಧಮ್ಮವಾದೀನಂ ಲದ್ಧಿಂ ಗಣ್ಹನ್ತೋಪಿ ಧಮ್ಮವಾದೀನಂ ನಾನಾಸಂವಾಸಕೋ ಹೋತಿಯೇವ, ಅಯಂ ನಯೋ ವುತ್ತನಯಸ್ಸ ಅತ್ಥತೋ ಸಿದ್ಧೋತಿ ಕತ್ವಾ ಇಧ ನ ವುತ್ತೋ. ಏವನ್ತಿಆದಿ ನಿಗಮನಂ. ಯೋತಿ ಭಿಕ್ಖು, ಪವಿಸತಿ ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ನಿಸಿನ್ನೋ ಹುತ್ವಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಇಮೇತಿ ಅತ್ತನೋ ಪಕ್ಖೇ ಇಮೇ ಭಿಕ್ಖೂ. ಇತರೇತಿ ಪರಪಕ್ಖೇ ಇತರೇ ಭಿಕ್ಖೂ. ತೇಸನ್ತಿ ಧಮ್ಮವಾದೀನಂ. ಯತ್ಥ ತತ್ಥ ವಾ ಪನ ಪಕ್ಖೇತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಕಸ್ಮಿಂಚಿ ವಾ ಧಮ್ಮವಾದೀನಂ ಪಕ್ಖೇ. ಇಮೇ ಧಮ್ಮವಾದಿನೋತಿ ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ತಂತಂಪಕ್ಖಗತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಯಾಥಾವತೋ ವಾ ಅಯಾಥಾವತೋ ವಾ ‘‘ಇಮೇ ಧಮ್ಮವಾದಿನೋ’’ತಿ ಗಣ್ಹಾತಿ.
೪೫೬. ಕಾಯೇನ ಕತಂ ಕಮ್ಮಂ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚಿಯಾ ಕತಂ ಕಮ್ಮಂ ವಚೀಕಮ್ಮಂ. ತತ್ಥ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ಉಪದಂಸೇನ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಹರನ್ತಾ ಉಪದಂಸೇನ್ತಿ. ವಚೀಕಮ್ಮಂ ಉಪದಂಸೇನ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಫರುಸಂ ವದನ್ತಾ ಉಪದಂಸೇನ್ತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಕಾಯೇನ ಪಹರನ್ತಾ’’ತಿಆದಿ. ಉಪದಂಸೇನ್ತೀತಿ ಪವತ್ತೇನ್ತಿ. ‘‘ಕೋಧವಸೇನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪೇಮವಸೇನಾತಿ ಅತ್ಥಂ ನಿವತ್ತೇತಿ. ಅಧಮ್ಮಿಯಾನೀತಿ ಅಧಮ್ಮೇನ ಕತ್ತಬ್ಬಾನಿ. ‘‘ಕಿಚ್ಚಾನೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಇಯಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಸಮ್ಮೋದಿಕಾತಿ ಏತ್ಥ ಯಕಾರಲೋಪೋತಿ ಆಹ ‘‘ಅಸಮ್ಮೋದಿಕಾಯಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಥಾಯಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅಸಮ್ಮೋದಂ ಜನೇತೀತಿ ಅಸಮ್ಮೋದಿಕಾತಿ ಕತ್ವಾ ಣಿಕಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಉಪಚಾರಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾತಿ ಏತ್ಥ ಉಪಚಾರೋ ನಾಮ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಪಹರನ್ತಾನಂ ಹತ್ಥಸ್ಸ ಪಾಪುಣನಟ್ಠಾನಂ, ತಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಆಸನನ್ತರಿಕಾಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಏಕಂ ಆಸನಂ ಅನ್ತರಂ ಬ್ಯವಹಿತಂ ಇಮಿಸ್ಸಾ ನಿಸಿನ್ನಕಿರಿಯಾಯಾತಿ ಆಸನನ್ತರಿಕಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಏಕೇಕಂ ಆಸನಂ ಅನ್ತರ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಕತ್ವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಕಿರಿಯಾವಿಸೇಸನಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತಿ.
೪೫೭-೮. ಅಯಂ ಅಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಕಿರಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಏತೇತಿ ಕೋಧಾಭಿಭೂತೇ ಭಿಕ್ಖೂ. ಭಗವಾ ಪನ ಕಥೇಸೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ಅನತ್ಥೋ ಅತೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅನತ್ಥತೋತಿ ಪದಸ್ಸ ಓಕಾರಲೋಪಸನ್ಧಿಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತೇಸಂ ಪದಾನಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಏತಸ್ಮಾ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ಅಥ ವಾ’’ತಿಆದಿನಾ ‘‘ಅನತ್ಥದೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ಸುಗತೋ’’ತಿಆದೀಸು ವಿಯ ದ-ಕಾರಸ್ಸ ತ-ಕಾರಂ ಕತ್ವಾ ಅನತ್ಥತೋತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅನತ್ಥದೋತಿ ಅನತ್ಥಂ ದದಾತೀತಿ ಅನತ್ಥದೋ.
೪೬೪. ಪುಥುಸದ್ದೋತಿ ಏತ್ಥ ಪುಥುಸದ್ದೋ ಮಹನ್ತಪರಿಯಾಯೋತಿ ಆಹ ‘‘ಮಹಾ’’ತಿ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಭಣ್ಡನಕಾರಕಸ್ಸ ಜನಸ್ಸ. ಸಮಜನೋತಿ ಏತ್ಥ ಸಮಸದ್ದೋ ಸದಿಸಪರಿಯಾಯೋತಿ ಆಹ ‘‘ಏಕಸದಿಸೋ’’ತಿ, ತುಲ್ಯಾಧಿಕರಣಸಮಾಸೋಯಂ. ಭಣ್ಡನಕಾರಕೋ ಅಯಂ ಜನೋತಿ ಯೋಜನಾ. ತತ್ಥಾತಿ ಭಣ್ಡನಕಾರಕೇಸು ಜನೇಸು. ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಏಕಂ ಇದಂ ಕಾರಣನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ನ ಮಞ್ಞಿತ್ಥಾತಿ ಕೋಚಿ ಏಕೋಪಿ ನ ಮಞ್ಞಿತ್ಥಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಇಮಿನಾ ಅಮಞ್ಞರುನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಆವಿಭತ್ತಿಯಾ ‘‘ರು’’ನ್ತಿ ಆದೇಸೋ ದಸ್ಸಿತೋ.
ಪರಿಮುಟ್ಠಾತಿ ಪರಿಮುಟ್ಠಾ ಸತಿ ಏತೇಸನ್ತಿ ಪರಿಮುಟ್ಠಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಪರಿಮುಟ್ಠಸತಿನೋ’’ತಿ. ಅಟ್ಠಕ್ಖರಗಾಥಾಯಂ ‘‘ಪಞ್ಚಮಂ ಲಘು ಸಬ್ಬತ್ಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಪಞ್ಚಮಸ್ಸ ರಾಕಾರಸ್ಸ ರಸ್ಸೋ ಹೋತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ರಾಕಾರಸ್ಸ ರಸ್ಸಾದೇಸೋ ಕತೋ’’ತಿ. ಕಥಂ ಭಾಣಿನೋತಿ ವಾಚಂ ಭಾಣಿನೋ. ಮುಖಾಯಾಮನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಆಯಾಮಸದ್ದೋ ವಿತ್ಥಾರಪರಿಯಾಯೋ, ವಿತ್ಥಾರೋ ಚ ನಾಮ ಪಸಾರಣನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಪಸಾರೇತು’’ನ್ತಿ. ಸಮ್ಪದಾನತ್ಥಜೋತಕೇನ ತುಂಪಚ್ಚಯೇನ ಸಮ್ಪದಾನತ್ಥೇ ಉಪಯೋಗವಚನನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ನೀತಾತಿ ಕಮ್ಮವಾಚಕಸ್ಸ ಕಿತಸ್ಸ ಅಪ್ಪಧಾನಕಮ್ಮಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಇಮಂ ನಿಲ್ಲಜ್ಜಭಾವ’’ನ್ತಿ. ದ್ವಿಕಮ್ಮಕಧಾತುಭಾವತೋ ‘‘ಅತ್ತನೋ’’ತಿ ಪಧಾನಕಮ್ಮಮ್ಪಿ ಅಜ್ಝಾಹರಿತಬ್ಬಂ. ತನ್ತಿ ಕಲಹಂ. ‘‘ಜಾನ’’ನ್ತಿ ಪದೇನ ‘‘ವಿದೂ’’ತಿ ಪದಸ್ಸ ಅತ್ಥಞ್ಚ ವಾಕ್ಯಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತಿ. ವಿದನ್ತಿ ಜಾನನ್ತೀತಿ ವಿದೂತಿ ವಚನತ್ಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಸಾದೀನವೋತಿಆದೀನವೇನ ದೋಸೇನ ಸಹ ಪವತ್ತೋ. ಅಯನ್ತಿ ಕಲಹೋ.
ಯೇ ಚ ತಂ ಉಪನಯ್ಹನ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ತಸದ್ದಸ್ಸ ವಿಸಯಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಆಘಾತ’’ನ್ತಿ. ಯೇತಿ ಜನಾ. ಉಪನಯ್ಹನ್ತಿ ಉಪನಹನ್ತಿ ಬನ್ಧನ್ತಿ. ಸನನ್ತನೋತಿ ಏತ್ಥ ಸನನ್ತನಸದ್ದೋ ಪುರಾಣಪರಿಯಾಯೋತಿ ಆಹ ‘‘ಪೋರಾಣೋ’’ತಿ.
‘‘ಅಞ್ಞೇ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪರೇತಿ ಏತ್ಥ ಪರಸದ್ದಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾಭಾಗತ್ಥಾದಯೋ ನಿವಾರೇತಿ. ಮಯಮೇತ್ಥ ಯಮಾಮಸೇತಿ ಏತ್ಥ ಏತಸದ್ದಸ್ಸ ವಿಸಯಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ’’ತಿ. ಯಮುಧಾತು ಉಪಯಮನತ್ಥೋ ಸೇಕಾರೋ ನಿಪಾತಮತ್ತೋತಿ ಆಹ ‘‘ಉಪಯಮಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಸತತಂ ಸಮಿತಂ ಮಚ್ಚುಸನ್ತಿಕಂ ಗಚ್ಛಾಮಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ನ ಜಾನನ್ತೀ’’ತಿ ಪದಸ್ಸ ಆಕಾರಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತತ್ಥಾತಿ ಮಹಾಜನಕಾಯೇ ಯೇ ಪಣ್ಡಿತಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಏವಂ ಹೀತಿ ಏವಮೇವ. ಜಾನನ್ತಾ ತೇ ಪಣ್ಡಿತಾ ಪಟಿಪಜ್ಜನ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಮೇಧನ್ತಾ ಹಿಂಸನ್ತಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಪವತ್ತನ್ತೀತಿ ಮೇಧಗಾ ಕಲಹಾ. ಕೇಚಿ ಮೇಧಧಾತುತೋ ಣ್ವುಪಚ್ಚಯಂ ವದನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಮತೇನ ಮೇಧಕಾತಿ ಪಠಮಕ್ಖರೇನ ಪಾಠೋ ಭವೇಯ್ಯ.
ತೇಸಮ್ಪೀತಿ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತದೀಘಾವುಕುಮಾರಾನಮ್ಪಿ. ಸಙ್ಗತೀತಿ ಸಮಾಗಮೋ. ವೋತಿ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ಯೇಸಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ನೇವ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಅಟ್ಠೀನಿ ಛಿನ್ನಾನಿ, ನ ಪಾಣಾ ಹತಾ, ನ ಗವಸ್ಸಧನಾನಿ ಹಟಾನಿ. ತೇಸಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಕಸ್ಮಾ ಸಙ್ಗತಿ ನ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ.
ಸಬ್ಬಾನಿ ಪರಿಸ್ಸಯಾನೀತಿ ಏತ್ಥ ಸಬ್ಬಾನೀತಿ ವುತ್ತಕಾರಣಞ್ಚ ಲಿಙ್ಗವಿಪಲ್ಲಾಸಞ್ಚ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಪಾಕಟಪರಿಸ್ಸಯೇ ಚ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಪರಿಸ್ಸಯೇ ಚಾ’’ತಿ. ‘‘ಅಭಿಭವಿತ್ವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅಭಿಭುಯ್ಯಾತಿ ಪದಸ್ಸ ತ್ವಾಪಚ್ಚಯನ್ತಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತೇನಾತಿ ನಿಪಕೇನ ಸಹಾಯೇನ.
ರಾಜಾವಾತಿ ಏತ್ಥ ರಾಜಾ ಇವಾತಿ ಪದವಿಭಾಗಂ ಕತ್ವಾ ರಾಜಸದ್ದಸ್ಸ ಉಪಲಕ್ಖಣವಸೇನ ಮಹಾಜನಕ, ಅರಿನ್ದಮರಾಜಾನೋ ಚ ಇವಸದ್ದಸ್ಸ ಓಪಮ್ಮತ್ಥಜೋತಕಞ್ಚ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯಥಾ’’ತಿಆದಿ. ರಟ್ಠವಿಜಿತಸದ್ದಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಪರಿಯಾಯಾ. ವಿಸೇಸನವಿಸೇಸ್ಯಾನಂ ಕಾಮಾಚಾರತೋ ಗಮ್ಯಮಾನತ್ತಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ವಿಜಿತಂ ರಟ್ಠ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಮಾತಙ್ಗೋ ಅರಞ್ಞೇ ನಾಗೋ ಇವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪದವಿಭಾಗಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತೇಸಂ ಪದಾನಂ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಮಾತಙ್ಗೋತಿ ಹತ್ಥೀ ವುಚ್ಚತೀ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ಹತ್ಥೀ ವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಮಹನ್ತೋ ಅಙ್ಗೋ ಸರೀರಮೇತಸ್ಸಾತಿ ಮಾತಙ್ಗೋತಿ ವಚನತ್ಥೇನ ಹತ್ಥೀ ಮಾತಙ್ಗೋ ನಾಮಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಮಹನ್ತಸದ್ದಸ್ಸ ಮಾತಾದೇಸೋ. ನಾಗಸದ್ದೋ ಉರಗೇ ಚ ಹತ್ಥಿಮ್ಹಿ ಚ ನಾಗರುಕ್ಖೇ ಚ ಉತ್ತಮೇ ಚ ನಾಮಪಞ್ಞತ್ತಿಯಞ್ಚಾತಿ ಪಞ್ಚಸು ಅತ್ಥೇಸು ವತ್ತತಿ, ಇಧ ಉತ್ತಮತ್ಥೇತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ನಾಗೋತಿ ಮಹನ್ತಾಧಿವಚನಮೇತ’’ನ್ತಿ. ಮಾತಙ್ಗರಞ್ಞೇವಾತಿ ಏತ್ಥ ಇವಸದ್ದಸ್ಸ ಓಪಮ್ಮತ್ಥಜೋತಕಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಅತ್ಥಯೋಜನಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯಥಾ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ಯಥಾ ಚ ಪಾಲಿಲೇಯ್ಯಕೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಮಾತಙ್ಗನಾಗಸ್ಸ ಸರೂಪಂ ಉಪಲಕ್ಖಣೇನ ದಸ್ಸೇತಿ.
೨೭೫. ಪಾಲಿಲೇಯ್ಯಕಗಮನಕಥಾ
೪೬೭. ಪಾಲಿಲೇಯ್ಯಕನ್ತಿ ಪಲಿಲವನಸಣ್ಡೇ ವಸನ್ತಹತ್ಥಿನಾಗಂ. ‘‘ಹತ್ಥೀ’’ತಿ ಚ ‘‘ನಾಗೋ’’ತಿ ಚ ದ್ವಿನ್ನಂ ಸದ್ದಾನಂ ಪರಿಯಾಯಭಾವೇನ ವುತ್ತತ್ತಾ ಅಧಿಕತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ಮಹಾಹತ್ಥೀ’’ತಿ. ಪುರತೋ ಪುರತೋ ಗಚ್ಛನ್ತೇಹಿ ತೇಹಿ ಹತ್ಥಿಆದೀಹಿ ಛಿನ್ನಗ್ಗಾನೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಓಭಗ್ಗೋಭಗ್ಗನ್ತಿ ಭಞ್ಜಿತ್ವಾ ಅಧೋಪಾತಿತಂ ಓಭಗ್ಗನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಭಞ್ಜಿತ್ವಾ ಭಞ್ಜಿತ್ವಾ ಪಾತಿತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಉಚ್ಚಟ್ಠಾನತೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅವತ್ಯೂಪಸಗ್ಗಸ್ಸ ಅಧೋತ್ಥಂ ನಯೇನ ದಸ್ಸೇತಿ. ಏತಸ್ಸಾತಿ ಹತ್ಥಿನಾಗಸ್ಸ. ತೇತಿ ಹತ್ಥಿಆದಯೋ. ತೇಹೀತಿ ಹತ್ಥಿಆದೀಹಿ. ಪಿವನ್ತೇಹಿ ತೇಹೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಕದ್ದಮೋದಕಾನೀತಿ ಕದ್ದಮೇನ ಸಂಸಟ್ಠಾನಿ ಉದಕಾನಿ.
ಈಸಾದನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ಈಸಾಯ ಸದಿಸೋ ದನ್ತೋ ಇಮಸ್ಸಾತಿ ಈಸಾದನ್ತೋತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ರಥಈಸಾಸದಿಸದನ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿ. ‘‘ರಥಈಸಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ನಙ್ಗಲಈಸಂ ನಿವತ್ತೇತಿ. ಯದೇಕೋತಿ ಯಂ ಏಕೋ. ಯಂಸದ್ದೋ ಕಾರಣತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ಯಸ್ಮಾ’’ತಿ. ಅಸ್ಸ ನಾಗಸ್ಸಾತಿ ಹತ್ಥಿನಾಗಸ್ಸ. ನಾಗೇನಾತಿ ಬುದ್ಧನಾಗೇನ.
ಯಥಾಭಿರನ್ತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಕಿತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ ರಮತೀತಿ ಆಹ ‘‘ತೇಮಾಸ’’ನ್ತಿ. ಏತ್ತಾವತಾತಿ ಏತ್ತಕೇನ ತೇಮಾಸವಿಹರಣೇನ. ಪತ್ಥಟಾ ಅಹೋಸೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಸಬ್ಬಸ್ಮಿಂ ಜಮ್ಬುದೀಪತಲೇ.
‘‘ಕೋಸಮ್ಬಿನಿವಾಸಿನೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಕೋಸಮ್ಬಿಯಂ ನಿವಸನ್ತೀತಿ ಕೋಸಮ್ಬಕಾತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ.
೨೭೬. ಅಟ್ಠಾರಸವತ್ಥುಕಥಾ
೪೭೧. ‘‘ಲದ್ಧಿಗ್ಗಹಣ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಆದೀಯತೇ ಆದಾಯೋತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ.
೪೭೫. ತಂ ದಿವಸಮೇವಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಸಙ್ಘಸಾಮಗ್ಗಿಕರಣದಿವಸೇಯೇವ.
೪೭೬. ನ ಮೂಲಾ ಮೂಲಂ ಗನ್ತ್ವಾತಿ ಮೂಲತೋ ಮೂಲಂ ನ ಗನ್ತ್ವಾವ. ‘‘ಅತ್ಥತೋ ಅಪಗತಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅತ್ಥತೋ ಅಪೇತಾ ಅತ್ಥಾಪೇತಾತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಬ್ಯಞ್ಜನಮತ್ತಂ ಉಪೇತಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಬ್ಯಞ್ಜನಮತ್ತಂ ಉಪೇತಾ ಉಪಗತಾ ಬ್ಯಞ್ಜನೂಪೇತಾತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ.
೪೭೭. ಅತ್ಥೇಸು ಜಾತೇಸೂತಿ ಏತ್ಥ ಜಾತಸದ್ದೋ ಉಪ್ಪನ್ನಪರಿಯಾಯೋತಿ ಆಹ ‘‘ವಿನಯಅತ್ಥೇಸು ಉಪ್ಪನ್ನೇಸೂ’’ತಿ. ತಞ್ಚ ಪದಂ ‘‘ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚೇಸೂ’’ತಿಆದೀಸು ಸಬ್ಬಪದೇಸು ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ. ಮಹತ್ಥಿಕೋತಿ ಮಹನ್ತೋ ಉಪಕಾರಸಙ್ಖಾತೋ ಅತ್ಥೋ ಇಮಸ್ಸಾತಿ ಮಹತ್ಥಿಕೋತಿ ದಸ್ಸನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಮಹಾಉಪಕಾರೋ’’ತಿ.
ಅನಾನುವಜ್ಜೋ ಪಠಮೇನಾತಿ ಏತ್ಥ ಪಠಮಸದ್ದೋ ತಾವಪರಿಯಾಯೋತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ತಾವಾ’’ತಿ. ಸೀಲತೋತಿ ಸೀಲೇನ. ಉಪೇಕ್ಖಿತಾಚಾರೋತಿ ಉಪಪತ್ತಿತೋ ಇಕ್ಖಿತಾಚಾರೋ. ‘‘ಅಪೇಕ್ಖಿತಾಚಾರೋ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ. ಉಪಪರಿಕ್ಖಿತಾಚಾರೋತಿ ಉಪಪರಿಕ್ಖಿತೋ ಆಚಾರೋ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಉಪಪರಿಕ್ಖಿತಾಚಾರೋ.
ವಿಸಯ್ಹಾತಿ ಏತ್ಥ ವಿಪುಬ್ಬೋ ಸಹಧಾತು ಅಭಿಭವನತ್ಥೋ, ತ್ವಾಪಚ್ಚಯೋ ಚ ಹೋತೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅಭಿಭವಿತ್ವಾ’’ತಿ. ಅನಪಗತನ್ತಿ ಕಾರಣತೋ ಅನಪೇತಂ. ಭಣನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯಸ್ಮಾ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ಸೋತಿ ಭಿಕ್ಖು, ನ ಹಾಪೇತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ಉಸೂಯಾಯಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ದೋಸಾಗತಿಗಮನಸ್ಸ ಗಹಿತತ್ತಾ ‘‘ಅಗತಿಗಮನವಸೇನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪಾರಿಸೇಸನಯೇನ ಅವಸೇಸಅಗತಿಗಮನಮೇವಾಧಿಪ್ಪೇತಂ. ಸೋತಿ ಭಿಕ್ಖು. ಛಮ್ಭತಿ ಚೇವಾತಿ ಥಮ್ಭತಿ ಚೇವ, ಥದ್ಧಂ ಕರೋತಿ ಚೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ವೇಧತಿ ಚಾತಿ ಕಮ್ಪತಿ ಚ. ಯೋ ಚಾತಿ ಭಿಕ್ಖು ಪನ. ಈದಿಸೋತಿ ಉಸೂಯಾಯ ವಾ ಅಗತಿಗಮನೇನ ವಾ ಭಣನಸಙ್ಖಾತೋ ಏದಿಸೋ ನ ಹೋತಿ.
ಕಿಞ್ಚ ಭಿಯ್ಯೋತಿ ನಿಪಾತಸಮುದಾಯೋ, ತತೋ ವುತ್ತತೋ ಅತಿರೇಕಂ ಕಥೇತಬ್ಬಂ ಕಿಂ ಪನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಸ್ಸಾ ಗಾಥಾಯ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಯೋತಿ ಭಿಕ್ಖು. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ. ಕಾಲಾಗತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಗಹೇತಬ್ಬಕಾಲಞ್ಚ ಸತ್ತಮೀತಪ್ಪುರಿಸಸಮಾಸಞ್ಚ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಕಥೇತಬ್ಬಯುತ್ತಕಾಲೇ ಆಗತ’’ನ್ತಿ. ವಚೋತಿ ಪದಂ ನ ವಚನಪಧಾನಂ, ವಚನವನ್ತಪುಗ್ಗಲೋಯೇವ ಪಧಾನನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ವದನ್ತೋ’’ತಿ.
ಆಚೇರಕಮ್ಹಿ ಚ ಸಕೇತಿ ಏತ್ಥ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಏಸೋ ಆಚೇರಕೋ, ಸಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಏಸೋ ಸಕೋತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅತ್ತನೋ ಆಚರಿಯವಾದೇ’’ತಿ. ಗಾಥಾಭಾವತೋ ಆಚರಿಯಸದ್ದಸ್ಸ ಆಚೇರಾದೇಸೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ‘‘ವಾದೇ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಇದಮತ್ಥೇ ಪವತ್ತಸ್ಸ ಣಿಕಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಲಂ ಪಮೇತುನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಅಲಂಸದ್ದೋ ಸಮತ್ಥತ್ಥೋ, ಪಮಸದ್ದೋತುಲನತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ತುಲಯಿತುಂ ಸಮತ್ಥೋ’’ತಿ. ಕಥೇತವೇತಿ ಏತ್ಥ ತವೇಸದ್ದೋ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಭಾವವಾಚಕೋ, ಇಧ ಪನ ಕಮ್ಮವಾಚಕೋತಿ ಆಹ ‘‘ಕಥೇತಬ್ಬೇ’’ತಿ. ವಿರದ್ಧಟ್ಠಾನಕುಸಲೋತಿ ವಿರದ್ಧಟ್ಠಾನೇ ಕುಸಲೋ.
ಅಯಂ ಗಾಥಾ ವುತ್ತಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತನ್ತಿ ಕಥೇತಬ್ಬಂ. ಅಯಂ ಹೇತ್ಥತ್ಥೋತಿ ಅಯಂ ಏವ ಏತ್ಥ ಗಾಥಾಯಂ ಅತ್ಥೋತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ಗಚ್ಛನ್ತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ವಜನ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ವಜಧಾತುಯಾ ಗತ್ಯತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಅತ್ತನೋ ಆಚರಿಯವಾದ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಸಕಂ ಆದಾಯ’’ನ್ತಿ ಪದಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಆಚರಿಯವಾದೋ ಹಿ ಆದಾತಬ್ಬತೋ ಗಹೇತಬ್ಬತೋ ಆದಾಯನ್ತಿ ವುತ್ತೋ. ತದನುರೂಪನ್ತಿ ತಸ್ಸ ವತ್ಥುಸ್ಸ ಅನುರೂಪಂ. ಬ್ಯಾಕರಮಾನೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಟ್ಠಹಿ ದೂತಙ್ಗೇಹೀತಿ ‘‘ಸೋತಾ ಚ ಹೋತಿ, ಸಾವೇತಾ ಚ, ಉಗ್ಗಹೇತಾ ಚ, ಧಾರೇತಾ ಚ, ವಿಞ್ಞಾತಾ ಚ, ವಿಞ್ಞಾಪೇತಾ, ಚ ಕುಸಲೋ ಚ ಸಹಿತಾಸಹಿತಸ್ಸ, ನೋ ಚ ಕಲಹಕಾರಕೋ’’ತಿ (ಚೂಳವ. ೩೪೭; ಅ. ನಿ. ೮.೧೬) ಏವಂ ವುತ್ತೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ ದೂತಸ್ಸ ಅಙ್ಗೇಹಿ. ಕಸ್ಸ ದೂತೇಯ್ಯಕಮ್ಮನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’’ತಿ. ದೂತಸ್ಸ ಏತಾನಿ ದೂತೇಯ್ಯಾನಿ, ತಾನಿಯೇವ ಕಮ್ಮಾನಿ ದೂತೇಯ್ಯಕಮ್ಮಾನಿ, ತೇಸು. ಇದನ್ತಿ ಅತ್ಥಜಾಕಂ, ವುತ್ತಂ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಅಥ ವಾ ಇದನ್ತಿ ಅಯಮತ್ಥೋ. ವುತ್ತಂ ಹೋತೀತಿ ವುತ್ತೋ ಹೋತಿ. ಪಚ್ಛಿಮನಯೇ ಲಿಙ್ಗವಿಪಲ್ಲಾಸೋತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಆನೇತ್ವಾ ಹವನ್ತಿ ಪೂಜೇನ್ತೀತಿ ಆಹವೋ ದಾಯಕಾ, ತೇಸಂ ಆಹೂನಂ. ಆನೇತ್ವಾ ಹುನಿತಬ್ಬಂ ಪೂಜೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಆಹುತಿ, ತಂ ಆಹುತಿಂ. ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚೇಸೂತಿ ನಿದ್ಧಾರಣೇ ಭುಮ್ಮಂ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚಸ್ಸಾ’’ತಿ. ಕರವಚೋತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ವಚೋಕರೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಗಾಥಾಭಾವತೋ ಪದವಿಪರಿಯಾಯವಸೇನ ‘‘ಕರವಚೋ’’ತಿ ವುತ್ತೋತಿ ಆಹ ‘‘ವಚನಂ ಕರೋನ್ತೋ’’ತಿ. ‘‘ವಚನಕರಣೇನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ನ ತೇನ ಮಞ್ಞತೀ’’ತಿ ಏತ್ಥ ತಸದ್ದಸ್ಸ ವಿಸಯಂ ದಸ್ಸೇತಿ.
ಆಪಜ್ಜಮಾನೋ ಭಿಕ್ಖು ಆಪತ್ತಿ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ತಸ್ಸಾ ಚಾತಿ ಏತ್ಥ ಸ್ಮಾವಚನಸ್ಸ ಸ್ಸಾದೇಸೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ಯಥಾತಿ ಯೇನಾಕಾರೇನ, ವಿನಯಕಮ್ಮಾಕಾರೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯೇಸೂತಿ ಯತ್ತಕೇಸು ವತ್ಥೂಸು. ಉಭಯೇ ಏತೇ ವಿಭಙ್ಗಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ. ಆಪತ್ತಿವುಟ್ಠಾನಪದಸ್ಸಾತಿ ಪದಸದ್ದೋ ಕಾರಣತ್ಥೋ, ಭುಮ್ಮತ್ಥೇ ಸಾಮಿವಚನೋ ಚ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಆಪತ್ತಿವುಟ್ಠಾನಕಾರಣೇ’’ತಿ. ‘‘ಕುಸಲೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಛೇಕೋ ಪಣ್ಡಿತೋ, ಕುಚ್ಛಿತಂ ಪಾಪಂ ವಿದತಿ ಜಾನಾತೀತಿ ಕೋವಿದೋತಿ ವಚನತ್ಥೇನ ಕೋವಿದೋ ನಾಮಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.
ಆಚರನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಚ್ಛತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ವತ್ತ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಓಸಾರಣಂ ತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ತಸದ್ದಸ್ಸ ವಿಸಯಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಯಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಏತಮ್ಪೀತಿ ಏತ್ಥ ಏತಸದ್ದಸ್ಸ ಅನಿಯಮನಿದ್ದೇಸಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಸಬ್ಬಸ್ಮಿಂ ಕೋಸಮ್ಬಕಕ್ಖನ್ಧಕೇ.
ಇತಿ ಕೋಸಮ್ಬಕಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾಯ ಯೋಜನಾ ಸಮತ್ತಾ.
ಇತಿ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯ ವಿನಯಸಂವಣ್ಣನಾಯ
ಮಹಾವಗ್ಗವಣ್ಣನಾಯ
ಯೋಜನಾ ಸಮತ್ತಾ.
ಜಾದಿಲಞ್ಛಿತನಾಮೇನ, ನೇಕಾನಂ ವಾಚಿತೋ ಮಯಾ;
ಮಹಾವಗ್ಗಖನ್ಧಕಸ್ಸ, ಸಮತ್ತೋ ಯೋಜನಾನಯೋತಿ.
ನಮೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ