೨೧೪. ಭಣ್ಡಾಗಾರಸಮ್ಮುತಿಆದಿಕಥಾ

೩೪೩. ಯೋ ವಿಹಾರೋ ವಾ ಯೋ ಅಡ್ಢಯೋಗೋ ವಾ ಹೋತಿ, ಸೋ ವಿಹಾರಾದಿಕೋ ಸಮ್ಮನಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ಆರಾಮಿಕಸಾಮಣೇರಾದೀಹೀ’’ತಿ ಪದಂ ವಿವಿತ್ತತ್ಥೇ ಅಪಾದಾನಂ, ಕರಣಮ್ಪಿ ಯುಜ್ಜತಿ. ಪಚ್ಚನ್ತಸೇನಾಸನಂ ಪನ ನ ಸಮ್ಮನಿತಬ್ಬಂ ಚೋರಾದಿಉಪದ್ದವತ್ತಾ. ವಿಹಾರಮಜ್ಝೇಯೇವಾತಿ ಭಣ್ಡಾಗಾರವಿಹಾರಮಜ್ಝೇಯೇವ.

ಯಸ್ಸಾತಿ ಭಣ್ಡಾಗಾರಸ್ಸ. ಇದಂ ಪದಂ ‘‘ಛದನಾದೀಸೂ’’ತಿ ಪದೇ ಸಾಮೀ, ‘‘ನತ್ಥೀ’’ತಿ ಪದೇ ಸಮ್ಪದಾನಂ. ಯಸ್ಸ ಪನಾತಿ ಭಣ್ಡಾಗಾರಸ್ಸ ಪನ. ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚೀತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಕಸ್ಮಿಂಚಿ ಠಾನೇ. ಯೇನಾತಿ ಪತಿತಹೇತುನಾ. ಮೂಸಿತ್ವಾ ಖಾದತೀತಿ ಮೂಸಿಕೋ. ಆದಿಸದ್ದೇನ ಗೋಧಾಮಙ್ಗುಸಾದಯೋ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಉಪ ಭುಸಂ, ಉಪಗುಹಿತ್ವಾ ವಾ ಚಿನನ್ತೀತಿ ಉಪಚಿಕಾ. ತನ್ತಿ ಓವಸ್ಸನಾದಿಂ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾ. ಏವನ್ತಿಆದಿ ನಿಗಮನಂ.

ಚೀವರಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಾದೀಹೀತಿ ಆದಿಸದ್ದೇನ ಚೀವರನಿದಹಕಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕೇ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ತತ್ಥಾತಿ ತೇಸು. ಚೀವರಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೇನ ನ ಗಣ್ಹಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತಾವಾತಿ ಚೀವರನಿದಹಕಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕಾನಂ, ತೇಹಿ ವಾ ಪಠಮಂ. ಯಂ ಯನ್ತಿ ಚೀವರಂ. ತಥೇವಾತಿ ಯಥಾ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಕತ್ವಾ ಗಣ್ಹತಿ, ತಥೇವ. ಚೀವರನಿದಹಕೇನಾಪೀತಿ ಪಿಸದ್ದೋ ನ ಕೇವಲಂ ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೇನೇವ, ಅಥ ಖೋ ನಿದಹಕೇನಪೀತಿ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡೇತಿ. ತಥೇವಾತಿ ಯಥಾ ನಿದಹಕೋ ಆಚಿಕ್ಖತಿ, ತಥೇವ. ತತೋತಿ ತೇಹಿ ಚೀವರೇಹಿ, ವಿಭತ್ತಅಪಾದಾನಂ, ತೇಸು ಚೀವರೇಸು ವಾ ನಿದ್ಧಾರಣಂ. ತದೇವಾತಿ ಸಙ್ಘೇನ ವುತ್ತಚೀವರಮೇವ.

ಇತೀತಿಆದಿ ನಿಗಮನಂ. ಭಗವತಾ ಅನುಞ್ಞಾತೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಭಣ್ಡಾಗಾರನ್ತಿ ಭಣ್ಡಸ್ಸ ಠಪನೋಕಾಸಂ ಅಗಾರಂ. ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕೋತಿ ಭಣ್ಡಾಗಾರೇ ನಿಯುತ್ತೋ. ಬಾಹುಲ್ಲಿಕತಾಯಾತಿ ಪಚ್ಚಯಬಾಹುಲ್ಲೇನ ನಿಯುತ್ತಭಾವತ್ಥಂ. ಏವಂ ಸನ್ತೇ ಕಿಮತ್ಥಾಯ ಅನುಞ್ಞಾತೋತಿ ಆಹ ‘‘ಅಪಿ ಚಾ’’ತಿಆದಿ. ಅನುಗ್ಗಹಾಯ ಅನುಞ್ಞಾತೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಹೀತಿ ವಿತ್ಥಾರೋ. ನೇವ ಜಾನೇಯ್ಯುನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ದ್ವೇ ದ್ವೇ ವಾ ಚೀವರೇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸಙ್ಗಹಂ ಕಾತುನ್ತಿ ಸಙ್ಘೇನ ಸಙ್ಗಹಂ ಕಾತುಂ.

ನ ವುಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋತಿ ಏತ್ಥ ಅತ್ಥುದ್ಧಾರವಸೇನ ಅಞ್ಞೇಪಿ ಅವುಟ್ಠಾಪನೀಯೇ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅಞ್ಞೇಪೀ’’ತಿಆದಿ. ಹೀತಿ ವಿತ್ಥಾರೋ. ತತ್ಥಾತಿ ಚತೂಸು. ಸಙ್ಘೋ ಪನ ದೇತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಉಪಕಾರತಾಯ ಚಾತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಉಪಕಾರತಾಯ ಚ. ಏತ್ಥ ಚ ಪುರಿಮೇಸು ತೀಸು ಏಕೋಯೇವ ಹೇತು, ಪಚ್ಛಿಮೇ ಪನ ದ್ವೇ ಹೇತವೋತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.

ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇನಾತಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ಮುಖೇ ಸಂವಿಜ್ಜಮಾನೋ, ಸನ್ನಿಪತಿತೋ ವಾ ಸಮ್ಮುಖೋ, ಸಮ್ಮುಖೋ ಹುತ್ವಾ ಭೂತೋ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೋ. ಭೂಸದ್ದಯೋಗತ್ತಾ ಅಕಾರಸ್ಸೀಕಾರೋ ಹೋತಿ, ಅನ್ತೋಉಪಚಾರಸೀಮಾಯಂ ಠಿತೋ ಸಙ್ಘೋ. ತಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅನ್ತೋಉಪಚಾರಸೀಮಾಯಂ ಠಿತೇನಾ’’ತಿ. ಕೋಲಾಹಲನ್ತಿ ಬಹುಜನೇಹಿ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಏಕತೋ ಕತಂ ಅಬ್ಯತ್ತಸದ್ದಂ. ತದಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕ’’ನ್ತಿಆದಿ. ‘‘ಚೀವರಭಾಜಕೇಸೂ’’ತಿಆದಿನಾ ಅಗತಿಗಮನಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ತಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ. ತುಲಾಭೂತೋತಿ ತುಲಾಯ ಸದಿಸೋ ಹುತ್ವಾ ಭೂತೋ, ತುಲಾಯ ಸದಿಸಭಾವಂ ಪತ್ತೋ ವಾ. ಮಜ್ಝತ್ತೋತಿ ಮಜ್ಝೇ ಠಿತೋ ಅತ್ತಾ ಸಭಾವೋ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಮಜ್ಝತ್ತೋ.

ಇದನ್ತಿ ಚೀವರಂ. ಘನನ್ತಿ ನಿರನ್ತರಂ. ತನುಕನ್ತಿ ವಿರಳಂ. ಏತ್ಥ ‘‘ಉಚ್ಚಿನಿತ್ವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ವತ್ಥಸ್ಸ ಪಮಾಣೇನ ಉಚ್ಚಿನನಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ತುಲಯಿತ್ವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅಗ್ಘೇನ ತುಲನಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ವಣ್ಣಾವಣ್ಣಂ ಕತ್ವಾತಿ ವಣ್ಣಞ್ಚ ಅವಣ್ಣಞ್ಚ ಖುದ್ದಕಞ್ಚ ಪಮಾಣಂ, ಮಹನ್ತಞ್ಚ ಪಮಾಣಂ ಕತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏಕಚ್ಚಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಅಪ್ಪಗ್ಘಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ಏಕಚ್ಚಾನಿ ಮಹಗ್ಘಾನೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ದಸದಸಅಗ್ಘನಕನ್ತಿ ದಸಹಿ ದಸಹಿ ಕಹಾಪಣೇಹಿ ಅಗ್ಘನಕಂ. ಯನ್ತಿ ಚೀವರಂ, ಬನ್ಧಿತ್ವಾತಿ ನವಗ್ಘನಕಂ ಏಕಗ್ಘನಕೇನ, ಅಟ್ಠಗ್ಘನಕಞ್ಚ ದ್ವಿಅಗ್ಘನಕೇನ ಬನ್ಧಿತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಮೇ ಪಟಿವೀಸೇತಿ ಸಮಪಮಾಣೇ ಪಟಿವೀಸೇ ಠಪೇತ್ವಾ, ಇಮಿನಾ ‘‘ವಣ್ಣಾವಣ್ಣ’’ನ್ತಿ ಏತ್ಥ ವಣ್ಣಸದ್ದೋ ಪಮಾಣತ್ಥೋತಿ ದೀಪೇತಿ. ದಸ ದಸ ಭಿಕ್ಖೂತಿ ಇದಂ ಉಪಲಕ್ಖಣವಸೇನ ವುತ್ತಂ ಅಞ್ಞೇನಾಕಾರೇನಾಪಿ ಗಣೇತುಂ ಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯತ್ತಾ. ಭಣ್ಡಿಕನ್ತಿ ಚೀವರಭಣ್ಡೇನ ನಿಯುತ್ತಂ ಪುಟಂ. ಕುಸೋತಿ ಸಲಾಕದಣ್ಡೋ.

ಅತ್ತಿಸ್ಸರಾತಿ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತಾನಂ ಇಸ್ಸರಾ. ಅಞ್ಞೇಸಂ ವತ್ತಪಟಿಪತ್ತಿನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಉಪಡ್ಢಭಾಗೋತಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಲದ್ಧಭಾಗತೋ ಉಪಡ್ಢೋ ಭಾಗೋ. ಯೇ ಪನಾತಿ ಸಾಮಣೇರಾ ಪನ. ಸಮಭಾಗೋತಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಭಾಗೇನ ಸಮೋ ಭಾಗೋ. ಇದಞ್ಚಾತಿ ‘‘ಉಪಡ್ಢಪಟಿವೀಸ’’ನ್ತಿ ವಚನಞ್ಚ, ಕಥಿತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸಮಕಮೇವಾತಿ ಭಿಕ್ಖುಸಾಮಣೇರಾನಂ ಸಮಪಮಾಣಮೇವ. ತತ್ರುಪ್ಪಾದವಸ್ಸಾವಾಸಿಕನ್ತಿ ತಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಉಪ್ಪಾದೇನ ಮೂಲೇನ ಉಪ್ಪಾದಿತಂ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ. ಫಾತಿಕಮ್ಮನ್ತಿ ವಡ್ಢನಕಮ್ಮಂ ‘‘ಯತ್ತಕೇನ ವಿನಯಾಗತೇನ ಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿಬನ್ಧನಾದಿನಾ ಹತ್ಥಕಮ್ಮೇನ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಊನತಾ ನ ಹೋತಿ, ತತ್ತಕಂ ಕತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏತನ್ತಿ ಫಾತಿಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಗಹಣಂ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ. ಏತ್ಥಾತಿ ತತ್ರುಪ್ಪಾದವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಗಹಣೇ. ಸಬ್ಬೇಸನ್ತಿ ಅಖಿಲಾನಂ ಭಿಕ್ಖುಸಾಮಣೇರಾನಂ. ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕಚೀವರೇಪೀತಿ ಭಣ್ಡಾಗಾರೇ ಠಪಿತೇ ಅಕಾಲಚೀವರೇಪಿ. ಪಿಸದ್ದೇನ ತತ್ರುಪ್ಪಾದವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಮಪೇಕ್ಖತಿ. ಸಾಮಣೇರಾ ಉಕ್ಕುಟ್ಠಿಂ ಕರೋನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಪಹರಿತಕನ್ತಿ ಹರಿತವಿರಹಿತಂ. ರಙ್ಗಛಲ್ಲಿನ್ತಿ ರಜನಚ್ಛವಿಂ. ಏತನ್ತಿ ಉಕ್ಕುಟ್ಠಿಕರಣತೋ ಸಮಭಾಗದಾನಂ, ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಯೇ ಚಾತಿ ಸಾಮಣೇರಾ ಚ. ವಿರಜ್ಝಿತ್ವಾ ಕರೋನ್ತೀತಿ ಕತ್ತಬ್ಬಕಾಲೇಸು ಅಕತ್ವಾ ಯಥಿಚ್ಛಿತಕ್ಖಣೇ ಕರೋನ್ತಿ. ತೇತಿ ಸಾಮಣೇರೇ. ಸಮಪಟಿವೀಸೋ ದಾತಬ್ಬೋತಿ ‘‘ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಪಟಿಞ್ಞಾತಮತ್ತೇನ ಸಮೋ ಪಟಿವೀಸೋ ದಾತಬ್ಬೋ.

‘‘ಸಕಂ ಭಾಗಂ ದಾತು’’ನ್ತಿ ಇದಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಕಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಭಣ್ಡಾಗಾರತೋ…ಪೇ… ಸನ್ಧಾಯಾ’’ತಿ. ಪಹತಾಯಾತಿ ಪಹರಿತಬ್ಬಾಯ, ಪಹನಿತಬ್ಬಾಯ ವಾ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ, ತಸ್ಮಾ. ಅನೀಹಟೇಸೂತಿ ಭಣ್ಡಾಗಾರತೋ ಅನೀಹರಿತೇಸು. ಇಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋತಿ ಉತ್ತರಿತುಕಾಮಸ್ಸ ಇಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ. ತುಲಾಯಾತಿ ಮಾನೇನ.

ತೇಸೂತಿ ಸಾಟಕೇಸು, ಏಕೋ ಸಾಟಕೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಸಬ್ಬೇಸು ಪಾತಿತೇಸೂತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಏತ್ತಕೇನಾತಿ ದ್ವಾದಸಗ್ಘನಕೇನ. ತಂ ಸುತ್ವಾತಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ತಂ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಸಬ್ಬಸ್ಮಿಂ ಸಙ್ಘಗಣಸನ್ತಕೇ. ಅನುಪ್ಪದಾನೇನ ಖಿಪಿಯತಿ ಪಕ್ಖಿಪಿಯತೀತಿ ಅನುಕ್ಖೇಪನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅನುಕ್ಖೇಪಂ ನಾಮಾ’’ತಿಆದಿ. ಯತ್ತಕಂ ಅಗ್ಘನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತ್ತಕೇನ ಅಗ್ಘೇನ ಅಗ್ಘನಕೇತಿ ಯೋಜನಾ. ವಿಕಲ್ಲಕಾತಿ ವಿಕಲಸ್ಸ ಭಾವೋ ವಿಕಲ್ಲಂ, ಚೀವರಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಅಪಹೋನಕಭಾವೋ, ತದೇವ ವಿಕಲ್ಲಕಾ. ‘‘ತತ್ಥಾ’’ತಿ ಪಾಠಸೇಸೋ, ತೇಸು ದ್ವೀಸು ವಿಕಲ್ಲಕೇಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅತ್ಥೀತಿ ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ, ನಿಪಾತೋಯಂ. ಛಿನ್ದನ್ತೇಹಿ ಚ ದಾತಬ್ಬಾನೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ದಾತಬ್ಬಾನೀತಿ ಚ ಛಿನ್ದಿತಬ್ಬಾನಿ. ದಾಸದ್ದೋ ಹಿ ಅವಖಣ್ಡನತ್ಥೋ. ದಾತುನ್ತಿ ಅವಖಣ್ಡಿತುಂ. ಏವನ್ತಿಆದಿ ನಿಗಮನಂ. ಏತ್ಥಾತಿ ಏತೇಸು ವಿಕಲ್ಲಕೇಸು. ತನ್ತಿ ಚೀವರಂ. ಅಥಾತಿ ತೋಸಿತತೋ ಪರಂ. ತತ್ಥಾತಿ ಏಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕೋಟ್ಠಾಸೇ. ಸಾಮಣಕನ್ತಿ ಸಮಣಸ್ಸ ಅನುರೂಪಂ. ಯೋತಿ ಭಿಕ್ಖು. ತೇನಾತಿ ಪರಿಕ್ಖಾರೇನ. ಇದಮ್ಪೀತಿ ಅಞ್ಞಂ ಸಾಮಣಕಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಾರಸ್ಸ ಠಪನಮ್ಪಿ. ಪಿಸದ್ದೇನ ಪುರಿಮಂ ವತ್ಥಛಿನ್ದನಮಪೇಕ್ಖತಿ.

ವಗ್ಗನ್ತಿ ಸಮೂಹಂ. ಅಟ್ಠ ವಾ ನವ ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಹೋನ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ತೇಸನ್ತಿ ಅಟ್ಠನ್ನಂ ವಾ ನವನ್ನಂ ವಾ. ಏವನ್ತಿಆದಿ ನಿಗಮನಂ. ಅಯಂ ಅಪಹೋನಕಭಾವೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಪುನ ಚೀವರಸ್ಸೇವ ವಿಕಲ್ಲಕಭಾವಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅಥವಾ’’ತಿಆದಿ. ಏತ್ಥ ಪುರಿಮನಯೇ ಚೀವರಸ್ಸ ಚ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಚ ವಿಕಲ್ಲಕಂ ಹೋತಿ, ಪಚ್ಛಿಮೇ ಚೀವರಸ್ಸೇವಾತಿ ಅಯಮೇತೇಸಂ ವಿಸೇಸೋ.