೧೫೪. ಉಚ್ಚಾಸಯನಮಹಾಸಯನಪಟಿಕ್ಖೇಪಕಥಾ

೨೫೪. ಉಚ್ಚಂ ಆಸಯನಂ ಉಚ್ಚಾಸಯನಂ. ಮಹನ್ತಂ ಆಸಯನಂ ಮಹಾಸಯನಂ. ಆಸನ್ದಿಆದೀಸು ಏವಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಪಮಾಣಾತಿಕ್ಕನ್ತಾಸನನ್ತಿ ದೀಘಾಸನಂ. ತಞ್ಹಿ ಆಗಮ್ಮ ಸದತಿ ನಿಸೀದತೀತಿ ಏತ್ಥ, ಆಯತಂ ವಾ ಸುಟ್ಠುಂ ದದಾತೀತಿ ಆಸನ್ದೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ವಾಳರೂಪಾನೀತಿ ಸೀಹಬ್ಯಗ್ಘಾದಿವಾಳರೂಪಾನಿ. ಪಾದೇಸು ವಾಳರೂಪಾನಿ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಅಙ್ಕೀಯತಿ ಲಕ್ಖೀಯತೀತಿ ಪಲ್ಲಙ್ಕೋ. ಗೋನಕೋತಿ ಗವತಿ ದೀಘಲೋಮೇಹಿ ಉಗ್ಗಚ್ಛತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಗೋನಕೋ. ಕೋಜವೋತಿ ಕುಯಂ ಭೂಮಿಯಂ ಜವತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಕೋಜವೋ. ತಸ್ಸಾತಿ ಗೋನಕಸ್ಸ. ಲೋಮಾನಿ ಚತುರಙ್ಗುಲಾಧಿಕಾನಿ ಹೋನ್ತಿ ಕಿರಾತಿ ಯೋಜನಾ. ವಾನಚಿತ್ರಉಣ್ಣಾಮಯತ್ಥರಣೋತಿ ವಾನೇನ ಸಿಬ್ಬನೇನ ಸಞ್ಜಾತಂ ಚಿತ್ರರೂಪಮೇತ್ಥಾತಿ ವಾನಚಿತ್ರಂ, ಉಣ್ಣಾಯ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ಉಣ್ಣಾಮಯೋ, ಸೋಯೇವ ಅತ್ಥರಣೋ ಉಣ್ಣಾಮಯತ್ಥರಣೋ, ವಾನಚಿತ್ರಞ್ಚ ತಂ ಉಣ್ಣಾಮಯತ್ಥರಣೋ ಚೇತಿ ವಾನಚಿತ್ರಉಣ್ಣಾಮಯತ್ಥರಣೋ. ಸೇತತ್ಥರಣೋತಿ ಸೇತತ್ಥಿಕೇಹಿ ಸೇವೀಯತೀತಿ ಸೋತೋ, ಸೋಯೇವ ಅತ್ಥರಣೋ ಸೇತತ್ಥರಣೋ. ಇಮಿನಾ ಅತ್ಥೇನ ಪಟತಿ ಸೇತಭಾವಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಪಟಿಕಾತಿ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಪಟಿಕಾಸದ್ದೋಯಂ ಅಡ್ಢೇನ್ದುಪಾಸಾಣೇಪಿ ಪವತ್ತತಿ. ಘನಪುಪ್ಫಕೋತಿ ಘನಂ ಕಥಿನಂ ಪುಪ್ಫಮೇತ್ಥಾತಿ ಘನಪುಪ್ಫಕೋ. ಇಮಿನಾ ಘನಪುಪ್ಫಸಙ್ಖಾತಂ ಪಟಲಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೀತಿ ಪಟಲಿಕಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸೋತಿ ಅತ್ಥರಣೋ. ಆಮಲಕಪಟೋತಿ ಆಮಲಕಪುಪ್ಫಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಕತೋ ಪಟೋ. ತೂಲಿಕಾತಿ ತೂಲಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ಕತಾ ತೂಲಿಕಾ. ವಿಕತಿಕಾತಿ ಸೀಹಬ್ಯಗ್ಘಾದಿರೂಪೇಹಿ (ದೀ. ನಿ. ಅಟ್ಠ. ೧.೧೫) ವಿಚಿತ್ತಾಕಾರೇನ ಕರೀಯತೀತಿ ವಿಕತಿಕಾ. ದೀಘನಿಕಾಯಟ್ಠಕಥಾಯಂ ‘‘ಉದ್ದಲೋಮೀತಿ ಉಭತೋದಸಂ ಉಣ್ಣಾಮಯತ್ಥರಣಂ. ಏಕನ್ತಲೋಮೀತಿ ಏಕತೋದಸಂ ಉಣ್ಣಾಮಯತ್ಥರಣ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಇಧ ಪನ ‘‘ಉದ್ದಲೋಮೀತಿ ಏಕತೋ ಉಗ್ಗತಲೋಮಂ ಉಣ್ಣಾಮಯತ್ಥರಣಂ, ಏಕನ್ತಲೋಮೀತಿ ಉಭತೋ ಉಗ್ಗತಲೋಮಂ ಉಣ್ಣಾಮಯತ್ಥರಣ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ತಸ್ಮಾ ದ್ವೇ ಅಟ್ಠಕಥಾಯೋ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ವಿಸದಿಸಾ ಹೋನ್ತಿ. ಏತ್ಥ ದೀಘನಿಕಾಯಟ್ಠಕಥಾನಯೇನ ವಚನತ್ಥಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ. ಉಟ್ಠಿತಂ ದ್ವೀಹಿ ಪಕ್ಖೇಹಿ, ದ್ವೀಸು ವಾ ದಸಾಸಙ್ಖಾತಂ ಲೋಮಮೇತ್ಥಾತಿ ಉದ್ದಲೋಮೀ. ನಿಗ್ಗಹಿತಾಗಮಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಉನ್ದಲೋಮೀ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ಅಯಮೇವತ್ಥೋ. ಏಕಸ್ಮಿಂ ಅನ್ತೇ ದಸಾಸಙ್ಖಾತಂ ಲೋಮಮೇತ್ಥಾತಿ ಏಕನ್ತಲೋಮೀತಿ. ಕೋಸೇಯ್ಯಕಟ್ಟಿಸ್ಸಮಯನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಕೋಸೇಯ್ಯನ್ತಿ ಕೋಸಿಯಸುತ್ತಂ. ಕಟ್ಟಿಸ್ಸನ್ತಿ ಕಟ್ಟಿಸ್ಸನಾಮಕಂ ವಾಕಂ. ಇಮಿನಾ ಕೋಸೇಯ್ಯಞ್ಚ ಕಟ್ಟಿಸ್ಸಞ್ಚ ಕಟ್ಟಿಸ್ಸಾನೀತಿ ವಿರೂಪೇಕಸೇಸಂ ಕತ್ವಾ ಕಟ್ಟಿಸ್ಸೇಹಿ ಪಕತಂ ಅತ್ಥರಣಂ ಕಟ್ಟಿಸ್ಸನ್ತಿ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸುದ್ಧಕೋಸೇಯ್ಯನ್ತಿ ರತನಅಪರಿಸಿಬ್ಬಿತಂ ಸುದ್ಧಕೋಸೇಯ್ಯಂ. ಇಮಿನಾ ಸುದ್ಧಕಟ್ಟಿಸ್ಸಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಸೋಳಸ ನಾಟಕಿತ್ಥಿಯೋ ಠತ್ವಾ ನಚ್ಚಂ ಕರೋನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಕುತ್ತಕನ್ತಿ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸೋಳಸನ್ನ’’ನ್ತಿಆದಿ. ಅಜಿನಚಮ್ಮೇಹೀತಿ ಅಜಿನಮಿಗಚಮ್ಮೇಹಿ, ಕತಇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪವೇಣೀತಿ ದುಪಟ್ಟತಿಪಟ್ಟಾದೀಹಿ ಪರಂಪರವಸೇನ ಕತತ್ತಾ ‘‘ಪವೇಣೀ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಅಜಿನಚಮ್ಮಾನಿ ಹಿ ಸುಖುಮತರಾನಿ, ತಸ್ಮಾ ದುಪಟ್ಟತಿಪಟ್ಟಾದೀನಿ ಕತ್ವಾ ಪವೇಣಿವಸೇನ ಕತಾನಿ. ತಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅಜಿನಪವೇಣೀ’’ತಿ. ‘‘ಕದಲಿಮಿಗಚಮ್ಮಂ ನಾಮಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ತಸ್ಸ ಚಮ್ಮಂ ಕದಲಿಮಿಗಇತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಂ ಉತ್ತರಪದಲೋಪವಸೇನ ವಾ ಉಪಚಾರೇನ ವಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಪವರಸದ್ದೋ ಉತ್ತಮತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ಉತ್ತಮಪಚ್ಚತ್ಥರಣ’’ನ್ತಿ. ತನ್ತಿ ಕದಲಿಮಿಗಪವರಪಚ್ಚತ್ಥರಣಂ. ಸಉತ್ತರಚ್ಛದನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಸಕಾರೋ ಸಹಸದ್ದಕಾರಿಯೋತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಹ ಉತ್ತರಚ್ಛದೇನಾ’’ತಿ. ‘‘ಉಪರೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಉತ್ತರಸದ್ದಸ್ಸ ಸೇಟ್ಠಾದಯೋ ನಿವತ್ತೇತಿ. ‘‘ಸದ್ಧಿ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಹಸದ್ದಸ್ಸ ತುಲ್ಯತ್ಥಂ ನಿವತ್ತೇತಿ. ‘‘ಸೇತ…ಪೇ… ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ರತ್ತವಿತಾನಂ ಹೇಟ್ಠಾ ಕಪ್ಪಿಯಪಚ್ಚತ್ಥರಣೇ ಸತಿಪಿ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ರತ್ತವಿತಾನಸ್ಸ ಅಕಪ್ಪಿಯತ್ತಾ. ಉಭತೋಲೋಹಿತಕೂಪಧಾನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಉಭಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸೀಸೂಪಧಾನಞ್ಚ ಪಾದೂಪಧಾನಞ್ಚಾ’’ತಿ. ಸೀಸೋ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ತಿಟ್ಠತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಉಪಧಾನಂ, ಉಪ ಭುಸಂ ವಾ ಸುಖಂ ಧಾರೇತೀತಿ ಉಪಧಾನಂ, ಬಿಬ್ಬೋಹನಂ. ಸಚೇ ಪಮಾಣಯುತ್ತಂ, ತಂ ಉಪಧಾನಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಯೋಜನಾ.