೭೬. ಗಾಮಸೀಮಾದಿಕಥಾ

೧೪೭. ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಸುಂ ಗಹಿತತ್ತಾ ಸೇಸಕಮ್ಮವಸೇನ ಸಮಾನಸಂವಾಸಕತಾ ಗಹೇತಬ್ಬಾ ಗೋಬಲಿಬದ್ದನಯೇನ ವಾ ಪಾರಿಸೇಸನಯೇನ ವಾ. ತನ್ತಿ ಸಮಾನಸಂವಾಸಏಕೂಪೋಸಥಭಾವಂ. ‘‘ಅಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಾಯಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅಟ್ಠಪಿತಾಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಠಪಧಾತುಯಾ ಅಧಿಪ್ಪಾಯತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಗಾಮಂ ವಾ ನಿಗಮಂ ವಾತಿ ಏತ್ಥ ನಗರಂ ಕೇನ ಸಙ್ಗಹಿತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಗಾಮಗ್ಗಹಣೇನ ಚೇತ್ಥಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಏತ್ಥಾತಿ ‘‘ಗಾಮಂ ವಾ ನಿಗಮಂ ವಾ’’ತಿ ಪಾಠೇ, ಗಾಮಗ್ಗಹಣೇನಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಥ ವಾ ಏತ್ಥಾತಿ ಗಾಮನಿಗಮನಗರೇಸು, ನಗರಮ್ಪೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಗಾಮಾದೀನಂ ಪರಿಚ್ಛೇದಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ತತ್ಥಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ತತ್ಥಾತಿ ಗಾಮನಿಗಮನಗರೇಸು. ಗಾಮಭೋಜಕಾತಿ ಗಾಮಂ ಭುಞ್ಜನ್ತೀತಿ ಗಾಮಭೋಜಕಾ. ಬಲಿನ್ತಿ ಕರಂ. ಸೋ ಹಿ ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಗಾಮಭೋಜಕಾ ಬಲನ್ತಿ ಜೀವನ್ತಿ ಅನೇನಾತಿ ಬಲೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಯಮ್ಪಿ ಏಕಂ ಪದೇಸಂ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ದೇತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಗಾಮಖೇತ್ತೇತಿ ರಞ್ಞೋ ಆಣಾ ಖಿಪಿಯತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಖೇತ್ತಂ, ಗಾಮೋಯೇವ ಖೇತ್ತಂ ಗಾಮಖೇತ್ತಂ, ತಸ್ಮಿಂ. ಅಯಮ್ಪೀತಿ ಅಯಂ ಪದೇಸೋಪಿ. ಸೋಪೀತಿ ಪದೇಸೋಪಿ. ವಿಸುಂಗಾಮೋ ನಾಮಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಸೋಪಿ ವಿಸುಂಗಾಮೋ ಗಾಮಸೀಮಾ ಹೋತಿಯೇವಾತಿ ಯೋಜನಾ. ವಿಸುಂ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ದಿನ್ನೋ ಗಾಮೋ ವಿಸುಂಗಾಮೋ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ವಿಸುಂ ಗಾಮೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ. ಸಾ ಚಾತಿ ವಿಸುಂಗಾಮಸೀಮಾ ಚ. ಇತರಾತಿ ವಿಸುಂಗಾಮಸೀಮತೋ ಅಞ್ಞಾ ಪಕತಿಗಾಮನಗರನಿಗಮಸೀಮಾ ಚಾತಿ ಯೋಜನಾ.

ಏವನ್ತಿ ‘‘ಅಸಮ್ಮತಾಯ ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿಆದಿನಾ ಪಾಠೇನ. ತನ್ತಿ ಸೀಮಪರಿಚ್ಛೇದಂ. ಅಪರಿಚ್ಛಿನ್ನೇತಿ ರಾಜೂಹಿ ಅಪರಿಚ್ಛಿನ್ನೇ. ‘‘ಅಟವಿಪದೇಸೇ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ನತ್ಥಿ ಗಾಮೋ ಏತ್ಥಾತಿ ಅಗಾಮಕೋತಿ ವಚನತ್ಥಸ್ಸ ಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ವಿಜ್ಝಾಟವಿಸದಿಸೇತಿ ವಿಗತಂ ಅಗ್ಗಿನೋ ಝಾಯನಮೇತ್ಥಾತಿ ವಿಜ್ಝಾ, ಚೋರಾದಯೋ ಮನುಸ್ಸೇ ಆಭುಸೋ ಟವನ್ತಿ ಪೀಳಯನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಆಟವಿ. ವಿಜ್ಝಾ ಚ ಸಾ ಆಟವಿ ಚೇತಿ ವಿಜ್ಝಾಟವಿ, ತಾಯ ಸದಿಸೇ ವಿಜ್ಝಾಟವಿಸದಿಸೇ. ಏತ್ಥ ಪುರಿಮನಯೇ ಗಾಮಾದೀಹಿ ಆಸನ್ನೋ ವಾ ಹೋತು, ಅನಾಸನ್ನೋ ವಾ ತೇಹಿ ಅಪರಿಚ್ಛಿನ್ನೋ ಅಟವಿಪದೇಸೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ಪಚ್ಛಿಮನಯೇ ದೂರೋ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಅನಾಗಮನಪಥೋ ಆಟವಿಪದೇಸೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋತಿ ಅಯಮೇತೇಸಂ ವಿಸೇಸೋ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ. ಸಮನ್ತಾತಿ ಸಮನ್ತತೋ. ಅಯಂ ಸೀಮಾತಿ ಅಯಂ ಸತ್ತಬ್ಭನ್ತರಸೀಮಾ. ತತ್ಥಾತಿ ಸತ್ತಸು ಅಬ್ಭನ್ತರೇಸು. ಸಮನ್ತಾ ಠಿತಸ್ಸ ವಾ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ವಾ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ಅನ್ತೋಕೋಟ್ಠಾಸೇ ಜಾತಂ ಅಬ್ಭನ್ತರಂ ಅಟ್ಠವೀಸಹತ್ಥಪಮಾಣಂ.

ಯಾ ಕಾಚಿ ನದೀ ಅಸೀಮಾವ ಹೋತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ನದೀಸೀಮಲಕ್ಖಣಪತ್ತಾತಿ ನದೀಸೀಮಲಕ್ಖಣಂ ಪತ್ತಾ. ಇಮಿನಾ ಸೀಮಲಕ್ಖಣಂ ಅಪತ್ತಾ ನದೀ ಬನ್ಧಿಯಮಾನಾ ಸೀಮಾವ ಹೋತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸಾವಧಾರಣೇನ ‘‘ಅತ್ತನೋ ಸಭಾವೇನೇವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಬನ್ಧನಭಾವೇನಾತಿ ಅತ್ಥಂ ನಿವತ್ತೇತಿ. ಏತ್ಥಾತಿ ನದಿಯಂ. ಏತ್ಥಾತಿ ಜಾತಸ್ಸರಸಮುದ್ದೇಸು. ಯೇನ ಕೇನಚೀತಿ ಅನ್ತಮಸೋ ತಿರಚ್ಛಾನಗತೇನಪಿ ಯೇನ ಕೇನಚಿ. ಖಣಿತ್ವಾ ಅಕತೋ ಸಯಂಜಾತೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಇದಂ ಹೇತುಅನ್ತೋಗಧವಿಸೇಸನಂ. ಖಣಿತ್ವಾ ಅಕತತ್ತಾತಿ ಹಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಯಂಜಾತೋತಿ ಸಯಮೇವ ಜಾತೋತಿ ಏವಕಾರೋ ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಖಣಿತ್ವಾ ಅಕತೋ’’ತಿ. ಸೋಬ್ಭೋತಿ ಸಂ ಉಭೋತಿ ಪದವಿಭಾಗೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ತತ್ಥ ಸಂಸದ್ದೋ ಸಮನ್ತತ್ಥವಾಚಕೋ, ಉಭಸದ್ದೋ ಪೂರಣತ್ಥವಾಚಕೋ. ತಸ್ಮಾ ಸಮನ್ತತೋ ಆಗತೇನ ಉದಕೇನ ಉಭತಿ ಪೂರತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಸೋಬ್ಭೋತಿ ವಚನತ್ಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸಮನ್ತತೋ ಆಗತೇನ ಉದಕೇನ ಪೂರಿತೋ ತಿಟ್ಠತೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥಾತಿ ನದೀಸಮುದ್ದಜಾತಸ್ಸರೇಸು, ಆಧಾರೇ ಭುಮ್ಮಂ. ಯಂಸದ್ದೋ ಠಾನವಿಸಯೋತಿ ಆಹ ‘‘ಯಂ ಠಾನ’’ನ್ತಿ. ಮಜ್ಝಿಮಸ್ಸಾತಿ ಥಾಮಮಜ್ಝಿಮಸ್ಸ. ವಕ್ಖತಿ ಹಿ ‘‘ಥಾಮಮಜ್ಝಿಮೇನಾ’’ತಿ. ‘‘ಸಮನ್ತತೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಮನ್ತಾತಿ ಏತ್ಥ ನಿಸ್ಸಕ್ಕತ್ಥೇ ನಿಸ್ಸಕ್ಕವಚನನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಉದಕುಕ್ಖೇಪೇನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಉದಕುಕ್ಖೇಪಾತಿ ಏತ್ಥ ಕರಣತ್ಥೇ ನಿಸ್ಸಕ್ಕವಚನನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಉದಕಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಖಿಪಿಯತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಉದಕುಕ್ಖೇಪೋ. ‘‘ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಪಾಠಸೇಸಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಕ್ಖಧುತ್ತಾತಿ ಏತ್ಥ ಅಕ್ಖೋತಿ ಪಾಸಕೋ. ಸೋ ಹಿ ಅಕತಿ ಕುಟಿಲಂ ಗಚ್ಛತಿ ಅನೇನಾತಿ ಅಕ್ಖೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ಧವನ್ತಿ ಮರಿಯಾದಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ಕೀಳಾದಿಪಸುತಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಧುತ್ತಾ, ಅಕ್ಖೇಸು ಧುತ್ತಾ ಅಕ್ಖಧುತ್ತಾ. ದಾರುಗುಳನ್ತಿ ಸಾರದಾರುಮಯಂ ಗುಳಂ. ‘‘ವಾಲುಕಂ ವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಉದಕುಕ್ಖೇಪಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಉಪಲಕ್ಖಣಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಯತ್ಥಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ. ಅಯನ್ತಿ ಪದೇಸೋ. ತಸ್ಸಾತಿ ಉದಕುಕ್ಖೇಪಸ್ಸ.

ಏತ್ಥಾತಿ ನದೀಸಮುದ್ದಜಾತಸ್ಸರೇಸು. ಮುಖದ್ವಾರನ್ತಿ ಸಮುದ್ದಾದೀನಂ ಮುಖಸಙ್ಖಾತಂ ದ್ವಾರಂ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಸಬ್ಬಾಯ ನದಿಯಂ. ಥೇರವಾದಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯಂ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ಯೋಜನಂ…ಪೇ… ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಯಂ ಪನ ವಚನಂ ಮಹಾಸುಮತ್ಥೇರೇನ ವುತ್ತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ತತ್ರಾಪೀತಿ ಯೋಜನನದಿಯಮ್ಪಿ. ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಾಕಾರಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಭಗವತಾ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ನದಿಯಾ ಪಮಾಣನ್ತಿ ನದಿಯಾ ಗಮ್ಭೀರಪಮಾಣಮೇವ, ನ ಆಯಾಮವಿತ್ಥಾರಪಮಾಣನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ನ ಯೋಜನಂ ವಾ ಅದ್ಧಯೋಜನಂ ವಾ’’ತಿ ವಚನಮ್ಪಿ ಇದಮೇವ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಆಯಾಮವಿತ್ಥಾರಪಮಾಣಂ ನ ವುತ್ತಂ, ಪಭವತೋ ಪನ ಯಾವ ಮುಖದ್ವಾರಾ ಆಯಾಮವಿತ್ಥಾರವಸೇನ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ಪಹೋನಕನದೀಯೇವ ಗಹೇತಬ್ಬಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ. ಯಾ ನದೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಇಮಸ್ಸ ಸುತ್ತಸ್ಸಾತಿ ‘‘ತಿಮಣ್ಡಲ’’ನ್ತಿಆದಿಕಸ್ಸ ಇಮಸ್ಸ ಸುತ್ತಸ್ಸ. ಪಭವತೋತಿ ಸಮುದಾಗಮತೋ. ಏತ್ಥಾತಿ ನದಿಯಂ. ಸಬ್ಬೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಠಪೇತಬ್ಬೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತೋತಿ ಏಕಉದಕುಕ್ಖೇಪತೋ.

ಕಿತ್ತಕಾ ಪರಿಪುಣ್ಣಾ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಸಮತಿತ್ಥಿಕಾ’’ತಿ. ತಿತ್ಥೇನ ಸಮಂ ಪರಿಪೂರತೀತಿ ಸಮತಿತ್ಥಿಕಾ. ಉದಕಸಾಟಿಕಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾಪೀತಿ ಪಿಸದ್ದೋ ‘‘ಅನಿವಾಸೇತ್ವಾಪೀ’’ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಉದಕಸಾಟಿಕಂ ಅನಿವಾಸೇನ್ತೋಪಿ ವತ್ಥೇನ ಅವಿನಾಭಾವತೋ ಅಞ್ಞಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ನಾವಾಯ ಠತ್ವಾ ಕರಿಯಮಾನೇ ಕಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿಯಾಪಿ ನಾವಾಯ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಗಚ್ಛನ್ತಿಯಾ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ಕಸ್ಮಾ’’ತಿಆದಿನಾ ಕಾರಣಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಹೀತಿ ಯಸ್ಮಾ. ತನ್ತಿ ಉದಕುಕ್ಖೇಪಮತ್ತಂ. ಏವಂ ಸತಿ…ಪೇ… ಅನುಸಾವನಾ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿಯಾ ನಾವಾಯ ಕಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ತಸ್ಮಾ’’ತಿಆದಿನಾ ಲದ್ಧಗುಣಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ನ ಕೇವಲಂ ನಾವಾಯಮೇವಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅನ್ತೋನದಿಯ’’ನ್ತಿಆದಿ.

ರುಕ್ಖಸ್ಸಾತಿ ಅನ್ತೋನದಿಯಂ ಜಾತಸ್ಸ ರುಕ್ಖಸ್ಸ. ಸಾಖಾ ವಾ ಪತಿಟ್ಠಿತಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸೀಮಂ ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾತಿ ವಿಹಾರಸೀಮಗಾಮಸೀಮಾಸು ಠಿತಾನಂ ಹತ್ಥಪಾಸಾನಯನಬಹಿಕರಣವಸೇನ ಸೀಮಂ ವಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ. ಜಾತರುಕ್ಖಸ್ಸ ಪವಿಟ್ಠಸಾಖಾಯ ವಾ ಪಾರೋಹೇ ವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಬಹಿನದಿತೀರೇ ಜಾತರುಕ್ಖಸ್ಸ. ತತ್ಥಾತಿ ಖಾಣುಕೇ.

ತಸ್ಸಾತಿ ಪಾಸಾಣದೀಪಕಸ್ಸ. ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೇತಿ ಪುಬ್ಬೇ ನದೀನಿಮಿತ್ತಟ್ಠಾನೇ ‘‘ಅನ್ವದ್ಧಮಾಸ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ (ಮಹಾವ. ಅಟ್ಠ. ೧೩೮) ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೇ. ಸೋತಿ ಪಾಸಾಣದೀಪಕೋ. ಪುನ ಸೋತಿ ಪಾಸಾಣದೀಪಕೋಯೇವ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾ.

ಆವರಣನ್ತಿ ಪಾಳಿಂ. ತನ್ತಿ ಆವರಣಂ. ಆವರಣೇನ ವಾ ಕೋಟ್ಠಕಬನ್ಧೇನ ವಾ ಹೇತುಭೂತೇನ, ಪಚ್ಛಿಜ್ಜತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಕೋಚಿ ಆವರಣಪ್ಪದೇಸೋ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರಿಯತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತ್ಥಾತಿ ಆವರಣಪ್ಪದೇಸೇ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾ. ‘‘ಹೇಟ್ಠಾಪಾಳಿ ಬದ್ಧಾ’’ತಿ ಇದಂ ನದಿಂ ವಿನಾಸೇತ್ವಾ ತಳಾಕಕರಣಾಕಾರದಸ್ಸನಂ. ಏತ್ಥಾತಿ ನದಿಯಂ, ತಳಾಕೇ ವಾ. ಛಡ್ಡಿತಮೋದಕನ್ತಿ ತಳಾಕರಕ್ಖನತ್ಥಂ ಏಕೇನ ವಾರಿಮಗ್ಗೇನ ಛಡ್ಡಿತಂ ಉದಕಂ. ದೇವೇ ಅವಸ್ಸನ್ತೇತಿ ದುಬ್ಬುಟ್ಠಿಕಾಲತ್ತಾ ವಸ್ಸನ್ತಕಾಲೇಪಿ ದೇವೇ ಅವಸ್ಸನ್ತೇ. ಸಾತಿ ನದಿತೋ ನೀಹಟಮಾತಿಕಾ. ಕಾಲನ್ತರೇನಾತಿ ಅಞ್ಞೇನ ಕಾಲೇನ. ಉಪ್ಪತಿತ್ವಾತಿ ಗಾಮನಿಗಮಾನಂ ಉಪರಿ ಪತಿತ್ವಾ. ಪವತ್ತತೀತಿ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತಪಕಾರೇ ವಸ್ಸಕಾಲೇ ಚತ್ತಾರೋ ಮಾಸೇ ಅಬ್ಭೋಚ್ಛಿನ್ನಾ ಸನ್ದತಿ. ವಿಹಾರಸೀಮನ್ತಿ ವಿಹಾರಸಮ್ಬನ್ಧಂ ಬದ್ಧಸೀಮಂ.

ಸಮುದ್ದೇಪೀತಿ ಪಿಸದ್ದೋ ನದಿಮಪೇಕ್ಖತಿ. ತತ್ಥಾತಿ ಪದೇಸೇ. ಓತರಿತ್ವಾತಿ ಹೇಟ್ಠಾ ತರಿತ್ವಾ. ‘‘ಓಸರಿತ್ವಾ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ಅಯಮೇವತ್ಥೋ. ಸಣ್ಠಹನ್ತೀತಿ ಉದಕೇನ ಸಮಂ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ. ಸೋತಿ ಪದೇಸೋ. ಉದಕನ್ತತೋತಿ ಉದಕಕೋಟಿತೋ. ತತ್ಥಾತಿ ಸಮುದ್ದೇ. ಬಾಧತೀತಿ ಪೀಳಯತಿ. ತೇಸೂತಿ ನಾವಾಅಟ್ಟಕೇಸು. ತನ್ತಿ ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣಂ. ಊಮಿಯೋತಿ ವೀಚಿಯೋ. ತಾ ಹಿ ಪರಂಪರಾವಸೇನ ಉಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಸವಿಞ್ಞಾಣಕಾವಿಞ್ಞಾಣಕೇ ಮಿಯನ್ತಿ ಹಿಂಸನ್ತಿ, ಅನ್ತೋ ಪಕ್ಖಿಪನ್ತೀತಿ ವಾ ಊಮಿಯೋತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ತತ್ಥಾತಿ ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣೇ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾ. ಉದಕೇನೇವ ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣೋ ಓತ್ಥರೀಯತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಸೋತಿ ದೀಪಕಪಬ್ಬತೋ. ‘‘ದೂರೇ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪಮಾಣಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಮಚ್ಛವಧಾನಂ ಅನಾಗಮನಪಥೇ’’ತಿ. ಮಚ್ಛವಧಾನನ್ತಿ ಕೇವಟ್ಟಾನಂ. ತೇ ಹಿ ಯಸ್ಮಾ ಮಚ್ಛೇ ಹನನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಮಚ್ಛವಧಾತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ‘‘ಮಚ್ಛಬನ್ಧಾನ’’ನ್ತಿಪಿ ಪಾಠೋ. ಮಚ್ಛೇ ಬನ್ಧನ್ತೀತಿ ಮಚ್ಛಬನ್ಧಾತಿ ವಚನತ್ಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ಅನಾಗಮನಪಥೇತಿ ಯತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ತದಹೇವ ಪಚ್ಚಾಗನ್ತ್ವಾ ನ ಆಗಮನಪಥಿಕೇ ದೇಸೇ. ನತ್ಥಿ ಆಗಮನಪಥೋ ಏತ್ಥಾತಿ ಅನಾಗಮನಪಥೋ, ದೇಸೋ. ತಸ್ಮಿಂ ‘‘ಅಗಮನಪಥೇ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ಸೋ ಅಯುತ್ತೋ. ಕಸ್ಮಾ? ಅಗಮನಪಥಸ್ಸ ನಾಧಿಪ್ಪೇತತ್ತಾ. ಗನ್ತ್ವಾ ಹಿ ಪುನ ಅನಾಗಮನಪಥೋಯೇವಾಧಿಪ್ಪೇತೋ. ತೇಸನ್ತಿ ಮಚ್ಛವಧಾನಂ. ಗಮನಪರಿಯನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಗಮನಕೋಟಿಯಾ. ಓರತೋತಿ ಓರಭಾಗೇ ಠಿತೋ ದೀಪಕೋ ವಾ ಪಬ್ಬತೋ ವಾತಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ. ತತ್ಥಾತಿ ಓರಭಾಗೇ ಠಿತೇಸು ದೀಪಕಪಬ್ಬತೇಸು. ಓತ್ಥರಿತ್ವಾತಿ ಪಕತಿಉದಕೇನ ಓತ್ಥರಿತ್ವಾ. ತತ್ಥಾತಿ ಓತ್ಥರಿತ್ವಾ ಠಿತೇ ಸಮುದ್ದೇ.

ಕರೋನ್ತೇಹಿಪಿ ಕಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಯತ್ಥಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಸರೇ. ಅಯನ್ತಿ ಅಯಂ ಸರೋ, ನ ಜಾತಸ್ಸರೋ ಹೋತಿ. ಅಯಂ ಸರೋ ಗಾಮಖೇತ್ತಸಙ್ಖ್ಯಮೇವ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ತತ್ಥಾತಿ ಸರೇ. ಯತ್ಥ ಪನಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಸರೇ ಪನ. ತಸ್ಸಾತಿ ಜಾತಸ್ಸರಸ್ಸ. ತತ್ಥಾತಿ ಪದೇಸೇ. ಸಚೇ ಗಮ್ಭೀರಂ ಉದಕಂ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ತತ್ಥಾತಿ ಅಟ್ಟಕೇ. ಏತ್ಥಾತಿ ಜಾತಸ್ಸರೇ, ಠಿತೇಸು ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣದೀಪಕೇಸೂತಿ ಯೋಜನಾ. ಪಹೋನಕಜಾತಸ್ಸರೋತಿ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ಪಹೋನಕೋ ಜಾತಸ್ಸರೋ. ‘‘ಸುಕ್ಖತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತದೇವ ಸಮತ್ಥೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ನಿರುದಕೋ’’ತಿ. ತತ್ಥಾತಿ ಜಾತಸ್ಸರೇ. ಸಚೇ ನಿರುದಕಮತ್ತೇನ ಗಾಮಖೇತ್ತಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಕದಾ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಸಚೇ ಪನೇತ್ಥಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಏತ್ಥಾತಿ ಜಾತಸ್ಸರೇ. ಪೋಕ್ಖರಣೀಆದೀನೀತಿ ಏತ್ಥ ಆದಿಸದ್ದೇನ ಉದಕಮಾತಿಕಾದಯೋ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಯದಾ ಖಣನ್ತಿ, ತದಾತಿ ಪಾಠಸೇಸೋ ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ. ‘‘ತಂ ಠಾನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ನ ಖಣನಟ್ಠಾನಮೇವ ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ‘‘ಏತ್ಥಾ’’ತಿ ಸಾಮಞ್ಞತೋ ವುತ್ತತ್ತಾ ಸಬ್ಬೋಯೇವ ಜಾತಸ್ಸರೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ನ ಕೇವಲಂ ಅಜಾತಸ್ಸರಮತ್ತಂ ಹೋತಿ, ಅಥ ಖೋ ಗಾಮಖೇತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಗಾಮಸೀಮಾಸಙ್ಖ್ಯಮೇವ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ.

ನನ್ತಿ ಜಾತಸ್ಸರಂ. ಪೂರೇತ್ವಾತಿ ಮತ್ತಿಕಾದೀಹಿ ಪೂರೇತ್ವಾ. ಪಾಳಿನ್ತಿ ಆವರಣಂ. ಸಬ್ಬಮೇವ ನನ್ತಿ ಸಕಲಮೇವ ತಂ ಜಾತಸ್ಸರಂ. ಲೋಣೀಪೀತಿ ಪಿಸದ್ದೇನ ನ ಕೇವಲಂ ಸೋಬ್ಭೋಯೇವ ಜಾತಸ್ಸರಸಙ್ಖ್ಯಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಅಥ ಖೋ ಲೋಣೀಪೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಉದಕಟ್ಠಾನೋಕಾಸೇತಿ ಉದಕಸ್ಸ ಠಾನೇ ಓಕಾಸೇ.

೧೪೮. ಸೀಮಾಯ ಸೀಮಂ ಸಮ್ಭಿನ್ದನ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಸೀಮಾಯ ಸೀಮ’’ನ್ತಿ ಪದಾನಂ ಸಮ್ಬನ್ಧಾಪೇಕ್ಖತ್ತಾ ತೇಸಂ ಸಮ್ಬನ್ಧಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅತ್ತನೋ ಪರೇಸ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಬದ್ಧಸೀಮ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಸೀಮ’’ನ್ತಿ ಸಾಮಞ್ಞತೋ ವುತ್ತೇಪಿ ವಿಸೇಸತೋ ಬದ್ಧಸೀಮಾಯೇವ ಗಹೇತಬ್ಬಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ತಮೇವತ್ಥಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಚೇ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ಸಂಸಟ್ಠವಿಟಪಾತಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಆಸನ್ನತ್ತಾ ಸಂಸಟ್ಠೋ ವಿಟಪೋ ಏತೇಸನ್ತಿ ಸಂಸಟ್ಠವಿಟಪಾ. ‘‘ಸಂಸಟ್ಠವಿಟಪಾ’’ತಿ ಇದಂ ಉಪಲಕ್ಖಣಮತ್ತಂ, ಮೂಲಾನಿಪಿ ಸಂಸಟ್ಠಾನಿಯೇವಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ತೇಸೂತಿ ದ್ವೀಸು ರುಕ್ಖೇಸು. ವಿಹಾರಸೀಮಾ ಚಾತಿ ಪೋರಾಣಕವಿಹಾರಸೀಮಾ ಚ. ಅನ್ತೋ ಕತ್ವಾತಿ ಸೀಮಾಯ ಅನ್ತೋ ಕತ್ವಾ. ಅಥ ಪಚ್ಛಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಪಚ್ಛಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅಥಸದ್ದಸ್ಸತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಏವಂ ಕೇ ಅಕಂಸೂತಿ ಆಹ ‘‘ಏವಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಅಕಂಸೂ’’ತಿ. ತೇನಾತಿ ಕರಣೇನ.

ಅಜ್ಝೋತ್ಥರಣಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಪರೇಸ’’ನ್ತಿಆದಿ. ತಸ್ಸಾತಿ ಬದ್ಧಸೀಮಾಯ. ಪದೇಸನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ಪಹೋನಕಂ ಏಕದೇಸಂ. ಅನ್ತಮಸೋ ಏಕಸ್ಸಪಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಠತ್ವಾ ಅಧಿಟ್ಠಾನುಪೋಸಥಂ ಕಾತುಂ ಪಹೋನಕಂ ಪದೇಸಂ. ಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ಅಪ್ಪಹೋನಕಪದೇಸಂ ಅನ್ತೋ ಕರಿತ್ವಾ ಬನ್ಧನ್ತಾ ಸೀಮಾಯ ಸೀಮಂ ಸಮ್ಭಿನ್ದನ್ತಿ ನಾಮ. ಸೀಮಾಯ ಉಪಚಾರೋತಿ ಪಚ್ಛಾ ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಾಯ ಸೀಮಾಯ ಉಪಚಾರೋ. ‘‘ವಡ್ಢನ್ತೋ ಸೀಮಾಸಙ್ಕರಂ ಕರೋತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಚೇ ಅವಡ್ಢನಕೋ ಪಾಸಾಣೋ ಹೋತಿ, ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ಸೀಮಾನಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.