೭೧. ಸೀಮಾನುಜಾನನಕಥಾ

೧೩೮. ನಿಮಿತ್ತಾ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಾತಿ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಾನಿ. ನಿಕಾರಸ್ಸ ಹಿ ಆಕಾರೋ. ನಿಮಿತ್ತಂ ಕತೋತಿ ಏಸೋ ಪಬ್ಬತೋ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕತೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಏಸೇವ ನಯೋ ಪರತೋಪಿ. ‘‘ಏಸೇವ ನಯೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಪುರತ್ಥಿಮಾಯ ದಿಸಾಯ ಕಿಂ ನಿಮಿತ್ತಂ? ಪಾಸಾಣೋ ಭನ್ತೇ, ಏಸೋ ಪಾಸಾಣೋ ನಿಮಿತ್ತ’’ನ್ತಿ ಅತ್ಥಂ ಅತಿದಿಸತಿ. ಏಸೇವ ನಯೋ ಸೇಸೇಸುಪಿ. ಕೇವಲಂ ಪನ ವನಉದಕೇಸು ‘‘ಏತಂ ವನಂ, ಏತಂ ಉದಕ’’ನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ನದಿಯಂ ‘‘ಏಸಾ ನದೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಾ. ಏತ್ಥ ಪನಾತಿ ಏತಿಸ್ಸಂ ಉತ್ತರಾಯಂ ಅನುದಿಸಾಯಂ ಪನ. ಹೀತಿ ಫಲಜೋತಕೋ. ತತ್ಥಾತಿ ‘‘ನಿಮಿತ್ತಾ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಾ’’ತಿ ವಚನೇ. ಸೀಮಮಣ್ಡಲನ್ತಿ ಸೀಮಬಿಮ್ಬಂ. ಸಮ್ಬನ್ಧನ್ತೇನಾತಿ ಪುರಿಮನಿಮಿತ್ತೇನ ಪಚ್ಛಿಮನಿಮಿತ್ತಂ ಸಮ್ಬನ್ಧನ್ತೇನ. ಇಮಿನಾ ಏಕನ್ತರಿಕಾದಿವಸೇನ ನಿಮಿತ್ತಕಿತ್ತನಂ ನ ವಟ್ಟತಿ ನಿಮಿತ್ತೇನಪಿ ನಿಮಿತ್ತಾನಂ ಸಮ್ಬನ್ಧಾಭಾವತೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಪುರಿಮನಿಮಿತ್ತೇನ ಪಚ್ಛಿಮನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ ಸಮ್ಬನ್ಧೇ ಸತಿ ಅಜ್ಜ ಏಕಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಸ್ವೇ ಏಕಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾತಿ ಏವಂ ಕಾಲನ್ತರೇಪಿ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಸಮ್ಮನಿತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ವದನ್ತಿ.

ಪಬ್ಬತೋತಿ ಏತ್ಥ ಪಬ್ಬಂ ವುಚ್ಚತಿ ಫಳು, ತಂ ಏತಸ್ಮಿಂ ಅತ್ಥೀತಿ ಪಬ್ಬತೋ. ವಾಲಿಕರಾಸಿಸ್ಸ ಸುದ್ಧಪಂಸುಪಬ್ಬತಪಸಙ್ಗತ್ತಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ವಾಲಿಕರಾಸಿ ಪನ ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ಇತರೋಪೀತಿ ವಾಲಿಕರಾಸಿತೋ ಅಞ್ಞೋಪಿ ತಿವಿಧೋ ಪಬ್ಬತೋ. ಹತ್ಥಿಪ್ಪಮಾಣತೋತಿ ಅಡ್ಢಟ್ಠಮರತನಹತ್ಥಿಪಮಾಣತೋ. ಚತೂಸು ದಿಸಾಸೂತಿ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಚತೂಸು ದಿಸಾಸು. ಚತೂಹಿ ವಾ ತೀಹಿ ವಾತಿ ಏತ್ಥ ವಾಸದ್ದೇನ ತತೋ ಅಧಿಕಾನಿಪಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ. ಏಕೇನ ವಾ ನಿಮಿತ್ತೇನಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಇತೋತಿ ಪಬ್ಬತನಿಮಿತ್ತತೋ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಏಕೇನ ನಿಮಿತ್ತೇನ ನ ವಟ್ಟತಿ, ತಸ್ಮಾ. ತನ್ತಿ ಪಬ್ಬತಂ. ತಸ್ಮಾತಿ ಏಕಸ್ಸೇವ ನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ ಕಿತ್ತಿತತ್ತಾ. ಯೋ ಪಬ್ಬತೋ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ಪಬ್ಬತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಅನ್ತೋತಿ ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಅನ್ತೋ.

ತತಿಯಭಾಗಂ ವಾತಿ ಏತ್ಥ ವಾಸದ್ದೇನ ಪಠಮಭಾಗೋಪಿ ಏಕದೇಸೋಪಿ ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ತಸ್ಸಾತಿ ತತ್ತಕಸ್ಸ ಪದೇಸಸ್ಸ. ತತಿಯಭಾಗಾದಿತೋ ಅಪರಂ ಸಬ್ಬಪಬ್ಬತಂ ಅನ್ತೋಕತ್ವಾ ಸಮ್ಮತಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಚೇ’’ತಿಆದಿ.

ಪಾಸಾಣನಿಮಿತ್ತೇ ಏವಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಪಸತಿ ಘನಭಾವೇನ ಬನ್ಧತೀತಿ ಪಾಸಾಣೋ. ಅಯಗುಳೋಪಿ ಪಾಸಾಣಸಙ್ಖಮೇವ ಗಚ್ಛತಿ ತೇನ ತಸ್ಸ ಸದಿಸತ್ತಾ. ಅಯಗುಳೋಪೀತಿ ಏತ್ಥ ಪಿಸದ್ದೇನ ತಮ್ಬಕಂಸವಟ್ಟಲೋಹಸುವಣ್ಣರಜತಾದಯೋಪಿ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಯೋ ಕೋಚೀತಿ ಸಿಲಾಪವಾಳಮಣಿಆದೀಸು ಯೋ ಕೋಚಿ. ದ್ವತ್ತಿಂಸಪಲಗುಳಪಿಣ್ಡಪರಿಮಾಣತಾ ಸಣ್ಠಾನತೋ ಗಹೇತಬ್ಬಾ, ನ ತುಲಿತ್ವಾ ಗಣನವಸೇನ. ಖುದ್ದಕತರೋ ಪಾಸಾಣೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಯೋ ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣೋ ವಾ ಯೋ ಉಟ್ಠಿತಪಾಸಾಣೋ ವಾತಿ ಯೋಜನಾ ಕಾತಬ್ಬಾ – ಉತ್ತರವಾಕ್ಯೇ ತಸದ್ದಸ್ಸ ಅನಿಯಮನಿದ್ದೇಸವಚನತ್ತಾ ‘‘ಪಾಸಾಣಸಙ್ಖಂಯೇವಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಏವಕಾರೇನ ‘‘ನ ಪಬ್ಬತಸಙ್ಖ’’ನ್ತಿ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಮಹತೋ ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣಸ್ಸಾತಿ ಆಯಾಮವಿತ್ಥಾರುಬ್ಬೇಧತೋ ಮಹನ್ತಸ್ಸ ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣಸ್ಸ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ಪಣ್ಡುಕಮ್ಬಲಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣಸ್ಸ ವಿಯ. ತನ್ತಿ ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣಂ. ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಕಿತ್ತೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಹೀತಿ ಲದ್ಧದೋಸಜೋತಕೋ. ತನ್ತಿ ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣಂ. ಸೀಮಾಯಾತಿ ಸೀಮತೋ. ವಿಹಾರೋಪೀತಿ ನ ಕೇವಲಂ ನಿಮಿತ್ತಮೇವ, ವಿಹಾರೋಪಿ. ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣೋ ನ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಕಿತ್ತೇತ್ವಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣ’’ನ್ತಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ.

ವನನಿಮಿತ್ತೇ ಏವಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ವನಿಯತಿ ಮಯೂರಕೋಕಿಲಾದೀಹಿ ಸತ್ತೇಹಿ ಸಮ್ಭಜಿಯತೀತಿ ವನಂ, ವನನ್ತಿ ಸಮ್ಭಜನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ವಾ ವನಂ. ತಚೋ ಏವ ಸಾರೋ ಏತೇಸನ್ತಿ ತಚಸಾರೋ, ತಾಲನಾಳಿಕೇರಾದಯೋ. ಆದಿಸದ್ದೇನ ವೇಣುಆದಯೋ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಅನ್ತೋ ಸಾರೋ ಏತೇಸನ್ತಿ ಅನ್ತೋಸಾರಾ, ಸಾಕಸಾಲಾದಯೋ. ಆದಿಸದ್ದೇನ ಖದಿರಾದಯೋ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಅನ್ತೋಸಾರಮಿಸ್ಸಕಾನನ್ತಿ ಅನ್ತೋಸಾರೇಹಿ ರುಕ್ಖೇಹಿ ಮಿಸ್ಸಕಾನಂ. ರುಕ್ಖಾನಂ ವನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಅವಯವಅವಯವಿಭಾವೇನ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಇಮಿನಾ ತಿಣವನಂ ರುಕ್ಖವನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ತಿಣಾನಂ ವನ’’ನ್ತಿ ವಾ ‘‘ರುಕ್ಖಾನಂ ವನ’’ನ್ತಿ ವಾ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತಿಣಮೇವ ವನಂ, ರುಕ್ಖೋಯೇವ ವನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋಪಿ ಯುಜ್ಜತೇವ. ಚತ್ತಾರೋ ವಾ ಪಞ್ಚ ವಾ ರುಕ್ಖಾತಿ ಚತುಪಞ್ಚರುಕ್ಖಾ, ತೇ ಮತ್ತಂ ಪಮಾಣಮೇತ್ಥಾತಿ ಚತುಪಞ್ಚರುಕ್ಖಮತ್ತಂ ವನಂ, ತತೋತಿ ಚತುಪಞ್ಚರುಕ್ಖಮತ್ತತೋ. ಏಕದೇಸನ್ತಿ ವನಸ್ಸ ಏಕದೇಸಂ. ವನಮಜ್ಝೇತಿ ವನಸ್ಸ ವೇಮಜ್ಝೇ, ವನಸ್ಸೂಪರೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ರುಕ್ಖನ್ತರೇಸು ಏವ ಹಿ ವಿಹಾರಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಏಕದೇಸನ್ತಿ ವನಸ್ಸ ಏಕದೇಸಂ. ತತ್ಥಾತಿ ವನೇ. ‘‘ಠಿತವನ’’ನ್ತಿ ಪದಂ ‘‘ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ’’ತಿ ಪದೇ ಅವುತ್ತಕಮ್ಮಂ, ‘‘ನ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಪದೇ ವುತ್ತಕಮ್ಮಂ.

ರುಕ್ಖನಿಮಿತ್ತೇ ಏವಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ರುಕ್ಖಿಯತಿ ಫಲಾದಿಕಾಮೇಹಿ ಸಂವರಿಯತಿ ರಕ್ಖಿಯತೀತಿ ರುಕ್ಖೋ, ಮಹಿಯಂ ರುಹತೀತಿ ವಾ ರುಕ್ಖೋ. ಜೀವಮಾನಕೋತಿ ಲೋಕವೋಹಾರವಸೇನ ಮೂಲಙ್ಕುರಾದಿಹರಿತಸಙ್ಖಾತಜೀವಮಾನಕೋ. ಪರಿಣಾಹತೋತಿ ವಿಸಾಲಭಾವತೋ. ಸೂಚಿದಣ್ಡಕಪಮಾಣೋತಿ ಸೂಚಿಯಾ ಲೇಖನಿಯಾ ದಣ್ಡಭೂತವೇಳುಪಮಾಣೋ. ಸೋ ವೇಳು ಕನಿಟ್ಠಙ್ಗುಲಿಪಮಾಣೋತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ತತೋತಿ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲುಬ್ಬೇಧಸೂಚಿದಣ್ಡಕಪಮಾಣಪರಿಣಾಹರುಕ್ಖತೋ. ವಂಸನಳಕಸರಾವಾದೀಸೂತಿ ವಂಸೋ ಚ ನಳಕೋ ಚ ಸರಾವೋ ಚ ವಂಸನಳಕಸರಾವಾ, ತೇ ಆದಯೋ ಯೇಸಂ ಕಪಾಲಾದೀನನ್ತಿ ವಂಸನಳಕಸರಾವಾದಯೋ, ತೇಸು. ತತೋತಿ ವಂಸಾದಿತೋ. ತಂಖಣಮ್ಪೀತಿ ತಸ್ಮಿಂ ನಿಮಿತ್ತಕ್ಖಣೇಪಿ. ಅಕಾರಣನ್ತಿ ಅಪಮಾಣಂ. ಏತನ್ತಿ ನವಮೂಲಸಾಖಾನಿಗ್ಗಮನಂ. ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಸಾಮಞ್ಞನಾಮೇನಪಿ ವಿಸೇಸನಾಮೇನಪಿ ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಇಮಿನಾ ಪಬ್ಬತಾದೀಸುಪಿ ‘‘ಪಬ್ಬತೋ’’ತಿ ಸಾಮಞ್ಞನಾಮೇನಪಿ ‘‘ವಙ್ಕಪಬ್ಬತೋ ವೇಪುಲ್ಲಪಬ್ಬತೋ’’ತಿ ವಿಸೇಸನಾಮೇನಪಿ ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಮಗ್ಗನಿಮಿತ್ತೇ ಏವಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಮಗ್ಗಿಯತಿ ಪಥಿಕೇಹಿ, ಮಗ್ಗಮೂಳ್ಹೇಹಿ ವಾ ಅನ್ವೇಸಿಯತೀತಿ ಮಗ್ಗೋ. ಯೋ ಯಾದಿಸೋ ಜಙ್ಘಮಗ್ಗೋ ವಾ ಸಕಟಮಗ್ಗೋ ವಾ ವಿನಿವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ದ್ವೇ ತೀಣಿ ಗಾಮನ್ತರಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ, ಸೋ ತಾದಿಸೋ ಜಙ್ಘಮಗ್ಗೋ ವಾ ಸಕಟಮಗ್ಗೋ ವಾ ವಟ್ಟತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಉಕ್ಕಮಿತ್ವಾತಿ ಪಕ್ಕಮಿತ್ವಾ. ಯೋ ಜಙ್ಘಮಗ್ಗೋ ಓತರತಿ, ಸೋ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಅವಳಞ್ಜಾತಿ ಅಪರಿಭೋಗಾ. ಗಮನಂ ಜನೇತೀತಿ ಜಙ್ಘೋ. ಜಣ್ಣುಗೋಪ್ಫಕಾನಂ ಮಜ್ಝಪದೇಸೋ. ಸಹ ಅತ್ಥೇನ ಪಣಿಯಧನೇನಾತಿ ಸತ್ಥೋ, ಜಙ್ಘೇನ ವಿಚರನ್ತೋ ಸತ್ಥೋ ಜಙ್ಘಸತ್ಥೋ. ಸಕತಿ ಸಮತ್ಥೇತಿ ಭಾರಂ ವಹಿತುನ್ತಿ ಸಕಟೋ, ತೇನ ವಿಚರನ್ತೋ ಸತ್ಥೋ ಸಕಟಸತ್ಥೋ. ಜಙ್ಘಸತ್ಥೋ ಚ ಸಕಟಸತ್ಥೋ ಚ ಜಙ್ಘಸಕಟಸತ್ಥಾ, ತೇಹಿ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾ. ಏತನ್ತಿ ನಿಮಿತ್ತಂ.

ಕೋಣನ್ತಿ ವಿಹಾರಕೋಣಂ. ಗತಂ ಪನ ಮಗ್ಗನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಪರಭಾಗೇತಿ ವಿಹಾರಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತೇಹಿ ಚತೂಹಿ ಮಗ್ಗೇಹಿ ಪರಭಾಗೇ. ದಸಸು ನಾಮೇಸೂತಿ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಟ್ಠಕಥಾದೀಸು ಆಗತೇಸು ‘‘ಮಗ್ಗೋ ಪನ್ಥೋ ಪಥೋ ಪಜ್ಜೋ’’ತಿಆದೀಸು, ಅಭಿಧಾನಾದೀಸು (ದೀ. ನಿ. ಅಟ್ಠ. ೨.೩೭೩; ಮ. ನಿ. ಅಟ್ಠ. ೧.೧೦೬) ಚ ಆಗತೇಸು ‘‘ಮಗ್ಗೋ ಪನ್ಥೋ ಪಥೋ ಅದ್ಧಾ’’ತಿಆದೀಸು ದಸಸು ಮಗ್ಗನಾಮೇಸು. ಯೇನ ಕೇನಚಿ ನಾಮೇನಾತಿ ಇಮಿನಾ ಪಬ್ಬತಾದೀಸುಪಿ ‘‘ಪಬ್ಬತೋ ಗಿರಿ ಸೇಲೋ ಅದ್ದಿ ನಗೋ ಅಚಲೋ ಸಿಲುಚ್ಚಯೋ ಸಿಖರೀ ಭೂಧರೋ’’ತಿಆದೀಸು ಅನೇಕೇಸು ನಾಮೇಸು ಯೇನ ಕೇನಚಿ ನಾಮೇನ ಕಿತ್ತೇತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

ವಮ್ಮಿಕನಿಮಿತ್ತೇ ಏವಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಉಪಚಿಕಾಹಿ ವಮಿಯತಿ, ಸರಬೂಘರಗೋಲಿಕಾದಯೋ ಸತ್ತೇ ವಮತೀತಿ ವಾ ವಮ್ಮಿಕೋ. ತಂದಿವಸಜಾತೋತಿ ತಸ್ಮಿಂ ನಿಮಿತ್ತಕಿತ್ತಿತದಿವಸೇ ಜಾತೋ. ತತೋತಿ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲುಬ್ಬೇಧಗೋವಿಸಾಣಪಮಾಣವಮ್ಮೀಕತೋ.

ನದೀನಿಮಿತ್ತೇ ಏವಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ನದತಿ ಸನ್ದತೀತಿ ನದೀ, ನದನ್ತೋ ಏತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ವಾ ನದೀ. ಯಸ್ಸಾತಿ ನದಿಯಾ, ಸೋತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ಅನ್ವದ್ಧಮಾಸ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಏಕಪಕ್ಖೇ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಏಕಮಾಸೇ ಛಕ್ಖತ್ತುಂ ವಸ್ಸನ್ತಭಾವಂ ದೀಪೇತಿ. ವಿಗತಮತ್ತೇ ಸತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ಈದಿಸೇ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಅನ್ವದ್ಧಮಾಸ’’ನ್ತಿಆದಿಅತ್ಥಂ ಅತಿದಿಸತಿ. ತಿಮಣ್ಡಲನ್ತಿ ಹೇಟ್ಠಾ ಜಾಣುಮಣ್ಡಲಂ, ಉಪರಿ ನಾಭಿಮಣ್ಡಲನ್ತಿ ತಿಮಣ್ಡಲಂ. ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚೀತಿ ತಿತ್ಥೇ ವಾ ಅತಿತ್ಥೇ ವಾ. ಉದಕೇನ ತೇಮಿಯತೀತಿ ಯೋಜನಾ, ತಿನ್ತಿಯತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ನ ಕೇವಲಂ ನಿಮಿತ್ತೇಯೇವ ಅಯಂ ನದೀ ಹೋತಿ, ಅಥ ಖೋ ನದೀಪಾರಗಮನಾದಿಕೇಪೀತಿ ಆಹ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ’’ತಿಆದಿ. ಇದಂ ‘‘ನದೀಪಾರಗಮನೇಪೀ’’ತಿ ಪದೇನೇವ ಸಮ್ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಂ.

ಯಾ ಪನಾತಿ ನದೀ ಪನ, ಗತಾತಿ ಯೋಜನಾ. ತನ್ತಿ ನದಿಂ. ವತಿನ್ತಿ ಪಾಳಿಂ. ರುಕ್ಖಪಾದೇತಿ ರುಕ್ಖಸ್ಸ ಮೂಲೇ. ಉದಕಞ್ಚ ಆವರಣಂ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರಿತ್ವಾ ಪವತ್ತತಿಯೇವಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಯಥಾತಿ ಯೇನಾಕಾರೇನ. ಅಪವತ್ತಮಾನಾ ಹೋತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

ದುಬ್ಬುಟ್ಠಿಕಾಲೇತಿ ಗಿಮ್ಹಸದಿಸೇ ದುಬ್ಬುಟ್ಠಿಕಾಲೇ. ‘‘ನಿರುದಕಭಾವೇನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಆವರಣಭಾವೇನಾ’’ತಿ ವಿಸೇಸನಂ ನಿವತ್ತೇತಿ. ಸಾತಿ ಉದಕಮಾತಿಕಾ. ಸಮ್ಪಾದೇನ್ತೀ ಹುತ್ವಾ ನಿಚ್ಚಂ ಪವತ್ತತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ನೀಹಟತ್ತಾ, ಸಯಞ್ಚ ಅಗಮನತ್ತಾ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಯಾ ಪನಾತಿ ಉದಕಮಾತಿಕಾ ಪನ. ಮೂಲೇತಿ ಪಠಮಕಾಲೇ. ಕಾಲನ್ತರೇನ ನದೀ ಹೋತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತನ್ತಿ ಉದಕಮಾತಿಕಂ.

ಉದಕನಿಮಿತ್ತೇ ಏವಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಉದತಿ ಪಸವತೀತಿ ಉದಕಂ. ಭೂಮಿಗತಮೇವ ಉದಕನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತಞ್ಚಾತಿ ಭೂಮಿಗತಉದಕಞ್ಚ. ಆವಾಟ…ಪೇ… ಸಮುದ್ದಾದೀಸು ಠಿತಂ ಅಪವತ್ತನಕಉದಕನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಉಕ್ಖೇಪಿಮನ್ತಿ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಗಹಿತಂ. ತನ್ತಿ ವಚನಂ. ಸೂಕರಖತಾಯಪೀತಿ ಸೂಕರೇಹಿ ಖತಾಯ ವಾಪಿಯಾಪಿ. ತಂಖಣಞ್ಞೇವಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ನಿಮಿತ್ತೇ ಕಿತ್ತನಕ್ಖಣೇಯೇವ. ಆವಾಟೋಯೇವ ಖುದ್ದಕಟ್ಠೇನ ಆವಾಟಕಂ. ತನ್ತಿ ನಿಮಿತ್ತಸಞ್ಞಾಕರಣಂ. ಕಾತುಞ್ಚಾತಿ ಸಯಂ ಕಾತುಞ್ಚ. ಕಾರಾಪೇತುಞ್ಚಾತಿ ಪರೇಹಿ ಕಾರಾಪೇತುಞ್ಚ. ಕಸ್ಮಾ ಲಾಭಸೀಮಾಯಂ ನ ವಟ್ಟತಿ? ಲಾಭಸೀಮಾ ಹಿ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಪೀಳನಂ ಕರೋತೀತಿ. ಇತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ನಯತೋ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಮಾನಸಂವಾಸಕಸೀಮಾ’’ತಿಆದಿ. ಏತ್ಥಾತಿ ಸಮಾನಸಂವಾಸಕಸೀಮಾಯಂ.

ಅಟ್ಠದಿಸಂ ಸನ್ಧಾಯ ಅಟ್ಠ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ವುತ್ತಾನೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಸಾತಿ ಸೀಮಾ. ಏಕೇನ ವಾ ನಿಮಿತ್ತೇನಾತಿ ಯೋಜನಾ. ತಿಣ್ಣಂ ನಿಮಿತ್ತಾನಂ ಕಿತ್ತನೇ ನಿಮಿತ್ತಾನಂ ಠಿತದಿಸಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ‘‘ಪುರತ್ಥಿಮಾಯ ದಿಸಾಯಾ’’ತಿಆದಿನಾ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಂ. ನಿಮಿತ್ತಾನಂ ಸತಕಿತ್ತನೇ ಸೀಮಾಯ ಅಟ್ಠದಿಸಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಏಕಿಸ್ಸಾಯಪಿ ದಿಸಾಯ ಬಹುನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಾನಿ. ಸಿಙ್ಘಾಟಕಸಣ್ಠಾನಾತಿ ತಿಣ್ಣಂ ಮಗ್ಗಾನಂ ಸಮಾಗಮಟ್ಠಾನೇ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಸಣ್ಠಾನಾ, ತಿಕೋಣಾ ನಾಮ ಹೋತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಚತುರಸ್ಸಾತಿ ಸಮಚತುರಸ್ಸಾ. ಸಿಙ್ಘಾಟಕಸಣ್ಠಾನಾತಿ ಚತುನ್ನಂ ಮಗ್ಗಾನಂ ಸಮೋಧಾನಟ್ಠಾನೇ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಸಣ್ಠಾನಾ. ಅಡ್ಢಚನ್ದಮುದಿಙ್ಗಾದಿಸಣ್ಠಾನಾ ಪನ ನಿಮಿತ್ತಾನಂ ಠಿತಸಣ್ಠಾನೇನ ಹೋತೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ. ತನ್ತಿ ಸೀಮಂ. ಬನ್ಧಿತುಕಾಮೇಹಿ ನಿಸ್ಸಞ್ಚಾರಸಮಯೇ ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಬದ್ಧಸೀಮವಿಹಾರಾನನ್ತಿ ಬದ್ಧಾ ಸೀಮಾ ಏತೇಸೂತಿ ಬದ್ಧಸೀಮಾ, ತೇ ಏವ ವಿಹಾರಾತಿ ಬದ್ಧಸೀಮವಿಹಾರಾ, ತೇಸಂ. ದಿಸಾಚಾರಿಕಭಿಕ್ಖೂನನ್ತಿ ದಿಸಾಸು ಚಾರಿಕಭಿಕ್ಖೂನಂ. ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಏಕಗಾಮಖೇತ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪೇಸೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಏಕಜ್ಝನ್ತಿ ಏಕತೋ. ಅಞ್ಞಾನಿಪೀತಿ ಸೀಮಬನ್ಧಗಾಮಖೇತ್ತತೋ ಅಞ್ಞಾನಿಪಿ. ಮಹಾಪದುಮತ್ಥೇರೋ ಪನ ಆಹಾತಿ ಯೋಜನಾ. ತತೋತಿ ತೇಹಿ ನಾನಾಗಾಮಖೇತ್ತೇಹಿ. ಆಗನ್ತಬ್ಬನ್ತಿ ಸಾಮೀಚಿದಸ್ಸನವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಆಗಮನಮ್ಪಿ ಅನಾಗಮನಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ಏಕಸೀಮಭಾವತೋ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅನ್ತೋನಿಮಿತ್ತಗತೇಹಿ ಆಗನ್ತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.

ಏವಂ ಸನ್ನಿಪತಿತೇಸು ಸನ್ತೇಸು ಸೀಮಾ ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪರಿಯನ್ತಂ ಕತ್ವಾತಿ ಹೇಟ್ಠಿಮಪರಿಯನ್ತಂ ಕತ್ವಾ.

ಪಬ್ಬಜ್ಜೂಪಸಮ್ಪದಾದೀನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಭಣ್ಡುಕಮ್ಮಾಪುಚ್ಛನಂ (ಮಹಾವ. ಅಟ್ಠ. ೯೮; ವಿ. ಸಙ್ಗ. ಅಟ್ಠ. ೧೪೪) ಸನ್ಧಾಯ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಗಹಣಂ ವುತ್ತಂ. ಖಣ್ಡಸೀಮಾತಿ ವಿಹಾರಪಚ್ಚನ್ತಂ ಖಣ್ಡಿತಂ ವಿಯ ಛಿನ್ದಿತಂ ವಿಯ ಪವತ್ತಾ ಸೀಮಾ ಖಣ್ಡಸೀಮಾ. ತನ್ತಿ ಖಣ್ಡಸೀಮಂ. ವತ್ತಂ ಜಾನಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಏತ್ಥ ವತ್ತಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಚೇ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ಸೀಮನ್ತಿ ಖಣ್ಡಸೀಮಂ. ಯಥಾತಿ ಯೇನಾಕಾರೇನ ಬನ್ಧಿಯಮಾನೇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತಸ್ಸಾ ಪಮಾಣಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಾ’’ತಿಆದಿ. ಸಾತಿ ಖಣ್ಡಸೀಮಾ. ಅಬ್ಭಾನಕಮ್ಮೇ ಸದ್ಧಿಂ ಕಮ್ಮಾರಹೇನ ವೀಸತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ ‘‘ಏಕವೀಸತಿ ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ. ತತೋತಿ ಏಕವೀಸತಿಭಿಕ್ಖುತೋ. ಗಣ್ಹನ್ತೀಪೀತಿ ಏತ್ಥ ಪಿಸದ್ದೋ ಸಹಸ್ಸತೋ ಓರಂ ಪನ ಪಗೇವಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸಹಸ್ಸತೋ ಅಧಿಕಂ ಗಣ್ಹನ್ತೀಪಿ ವಿಹಾರಪಚ್ಚನ್ತೇ ಖಣ್ಡಿತೇ ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯೇವ ನಾಮ. ತನ್ತಿ ಖಣ್ಡಸೀಮಂ.

ತತ್ರಾತಿ ಖಣ್ಡಸೀಮಮಹಾಸೀಮಾಸು ಆಧಾರೇ ಭುಮ್ಮಂ. ಅಥಾತಿ ಅನನ್ತರಂ. ಏವನ್ತಿ ಇಮಾಯ ಅವಿಪ್ಪವಾಸಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಸಮ್ಮನಿಯಮಾನೇ. ಹೀತಿ ಫಲಜೋತಕೋ. ಸೀಮನ್ತಿ ಸಮಾನಸಂವಾಸಕಸೀಮಂ. ನ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ ಪಠಮಂ ಅವಿಪ್ಪವಾಸಂ ಅಸಮೂಹನಿತ್ವಾ ಸೀಮಂ ಸಮೂಹನಿತುಂ ನ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಸೀಮನ್ತರಿಕಪಾಸಾಣಾತಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ಸೀಮಾನಂ ಅನ್ತರೇ ವೇಮಜ್ಝೇ ಠಪಿತಾ ಪಾಸಾಣಾ. ಚತುರಙ್ಗುಲಪಮಾಣಾಪೀತಿ ಪಿಸದ್ದೋ ಏಕಙ್ಗುಲಿಪಮಾಣಾಪಿ ವಟ್ಟತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಸಮನ್ತಾತಿ ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯ ಸಮನ್ತಾ. ಅನುಪರಿಯಾಯನ್ತೇಹೀತಿ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಖಣ್ಡಸೀಮಪರಿಯಾಯನ್ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತೋತಿ ತೇಹಿ ಸೀಮನ್ತರಿಕಪಾಸಾಣೇಹಿ, ದ್ವಿನ್ನಂ ಸೀಮಾನಂ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಪಠಮಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ತಾಸು ಯಂ ಇಚ್ಛನ್ತಿ, ತಂ ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಭಾವಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಚೇ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ. ಯಥಿಚ್ಛಿತಂ ಬನ್ಧಿತುಂ ವಟ್ಟನ್ತೋಪಿ ಪೋರಾಣಾಚಿಣ್ಣಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಏವಂ ಸನ್ತೇಪೀ’’ತಿಆದಿ. ಉಭಿನ್ನಮ್ಪೀತಿ ದ್ವೀಸು ಸೀಮಾಸು ಠಿತಾನಂ ಉಭಿನ್ನಮ್ಪಿ ಕಮ್ಮನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾ.

ಚಸದ್ದೋ ವಾಕ್ಯಾರಮ್ಭಜೋತಕೋ. ಏಸಾ ಸೀಮಾ ನಾಮಾತಿ ಯೋಜನಾ. ತತ್ಥಾತಿ ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣಾದೀಸು ಪಞ್ಚಸು ಠಾನೇಸು. ನಿಮಿತ್ತಪಾಸಾಣಾ ಯಥಾಠಾನೇ ನ ತಿಟ್ಠನ್ತೀತಿ ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣಸ್ಸುಪರಿ ನಿಮಿತ್ತಪಾಸಾಣಂ ಠಪಿತಮತ್ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣಂ ಪನ ವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ನಿಮಿತ್ತಪಾಸಾಣಂ ತತ್ಥ ನಿಖಣಿತ್ವಾ ಯಥಾ ಠಾನಾ ನ ಚಾವೇನ್ತಿ, ತಥಾ ಠಪೇನ್ತಿ. ಏವಂ ಸನ್ತೇ ಯಥಾಠಾನೇ ತಿಟ್ಠನ್ತಿಯೇವಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ನ ಸೀಮಾತಿ ಸೀಮಾಯ ಪಥವಿಸನ್ಧಾರಕಂ ಉದಕಂ ಪರಿಯನ್ತಂಕತ್ವಾ ಗತತ್ತಾ ಸೀಮಾ ನ ಝಾಯತಿ.

ಕುಟಿಗೇಹೇಪೀತಿ ಏತ್ಥ ಕುಟೀತಿ ಚ ಗೇಹನ್ತಿ ಚ ಅಗಾರಸ್ಸೇವ ನಾಮಂ. ಅಗಾರಞ್ಹಿ ಸೀತಾದಿದುಕ್ಖಸ್ಸ ಕುಟನಟ್ಠೇನ ಛಿನ್ದನಟ್ಠೇನ ಚ ನಾನಾದಬ್ಬಸಮ್ಭಾರಸ್ಸ ಗಹಣಟ್ಠೇನ ಚ ಕುಟಿಗೇಹನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಕುಟಿ ಏವ ಗೇಹಂ ಕುಟಿಗೇಹಂ, ತಸ್ಮಿಮ್ಪಿ. ಭಿತ್ತಿಂ ಅಕಿತ್ತೇತ್ವಾತಿ ಇದಂ ಇಟ್ಠಕದಾರುಮಯಂ ಭಿತ್ತಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಸಚೇ ಸಿಲಾಮಯಾ ಭಿತ್ತಿ ನಿಮಿತ್ತೂಪಗಾ ಭವೇಯ್ಯ, ಭಿತ್ತಿಪಿ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಾ. ಅನ್ತೋ ಕರಿತ್ವಾತಿ ಕುಟಿಗೇಹಸ್ಸ ಭಿತ್ತಿಯಾ ವಾ ಅನ್ತೋ ಕತ್ವಾ. ಪಮುಖೇತಿ ಕುಟಿಗೇಹಸ್ಸ ಆಲಿನ್ದೇ. ನಿಬ್ಬೋದಕಪತನಟ್ಠಾನೇತಿ ನಿಗ್ಗಲಿತ್ವಾ ಉದಕಸ್ಸ ಪತನಟ್ಠಾನೇ. ಏವಂ ಸಮ್ಮತಾಯ ಸೀಮಾಯಾತಿ ಯೋಜನಾ.

‘‘ಕುಟ್ಟಂ ಅಕಿತ್ತೇತ್ವಾ’’ತಿ ಇದಂ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಅನ್ತೋತಿ ಲೇಣಸ್ಸ, ಕುಟ್ಟಸ್ಸ ವಾ ಅನ್ತೋ. ಓಕಾಸೇತಿ ಏಕವೀಸತಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಓಕಾಸೇ. ಏವನ್ತಿ ಇಮಿನಾಕಾರೇನ ಸಮ್ಮನಿಯಮಾನೇ. ಅನ್ತೋತಿ ಭಿತ್ತಿಯಾ ಅನ್ತೋ.

ಹೇಟ್ಠಾ ನ ಓತರತೀತಿ ಹೇಟ್ಠಾ ಆಕಾಸತಲತ್ತಾ ನ ಓತರತಿ. ನನು ಥಮ್ಭೇ ಅನುಸಾರಿತ್ವಾ ಓತರಣೋ ಭವೇಯ್ಯ, ಕಸ್ಮಾ ನ ಓತರತೀತಿ? ಥಮ್ಭಾನಮುಪರಿ ಏಕವೀಸತಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಓಕಾಸಾಭಾವತೋತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಹೇಟ್ಠಾ ಓತರಣಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಚೇ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ. ತುಲಾನನ್ತಿ ಥಮ್ಭಾನಮುಪರಿ ತಿರಿಯವಸೇನ ಠಿತಾನಂ ರುಕ್ಖವಿಸೇಸಾನಂ. ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾತಿ ಭೂಮಿತೋ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ. ತುಲಾರುಕ್ಖೇಹೀತಿ ತುಲಾಸಙ್ಖಾತೇಹಿ ರುಕ್ಖೇಹಿ. ‘‘ಏಕಸಮ್ಬನ್ಧೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ನ ಕೇವಲಂ ತುಲಾರುಕ್ಖೇಹೇವ ಏಕಸಮ್ಬನ್ಧೋ, ಚತೂಸು ದಿಸಾಸು ಚತುನ್ನಂ ಭಿತ್ತೀನಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಮ್ಪಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಹೇಟ್ಠಾಪಿ ಓತರತೀತಿ ಭಿತ್ತೀನಮುಪರಿ ಏಕವೀಸತಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಓಕಾಸಪಹೋನಕತ್ತಾ ವುತ್ತಂ. ಸಚೇ ಥಮ್ಭಮತ್ಥಕೇ…ಪೇ… ಹೋತೀತಿ ಇಮಿನಾ ಬಹೂಹಿ ಥಮ್ಭೇಹಿ ಕತಪಾಸಾದಸ್ಸ ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಥಮ್ಭಮತ್ಥಕೇ ಏಕವೀಸತಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಓಕಾಸೇ ಸತಿ ಹೇಟ್ಠಾ ಓತರತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ನಿಯ್ಯೂಹಕಾದೀಸೂತಿ ನಾಗದನ್ತಕಾದೀಸು. ಆದಿಸದ್ದೇನ ಭಿತ್ತಿಖಿಲಾದಯೋ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಭಿತ್ತಿ ಚಾತಿ ಇಟ್ಠಕದಾರುಮಯಾ ಭಿತ್ತಿ ಚ. ಸಚೇ ಸಿಲಾಮಯಾ ಭಿತ್ತಿ ಚ ಥಮ್ಭಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ, ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಾ. ಭಿತ್ತಿಲಗ್ಗೇತಿ ಭಿತ್ತೀಸು ಲಗ್ಗೇ, ಭಿತ್ತೀನಂ ವಾ ಲಗ್ಗಟ್ಠಾನೇ. ಹೇಟ್ಠಾಪಾಸಾದಸ್ಸಾತಿ ಹೇಟ್ಠಾಪಾಸಾದೇ ‘‘ಠಿತ’’ಇತಿ ಪದೇ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಹೇಟ್ಠಾಪಾಸಾದಸ್ಸ ವಾ ಥಮ್ಭಾನನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಹೇಟ್ಠಾ ಸಮ್ಮತಾಯ ಸೀಮಾಯ ಉಪರಿ ಆರೋಹನಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಚೇ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ. ನಿಬ್ಬೋದಕಪತನಟ್ಠಾನೇತಿ ಛದನಕೋಟಿಯಂ.

ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ತಲೇ. ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣೇ ಸೀಮಂ ಬನ್ಧನ್ತಿ ವಿಯ ಬನ್ಧನ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ತೇನೇವ ಪರಿಚ್ಛೇದೇನಾತಿ ತೇನೇವ ತಲಪರಿಚ್ಛೇದೇನ. ತಾಲಮೂಲಪಬ್ಬತೇಪೀತಿ ಏತ್ಥ ತಾಲಮೂಲಂ ನಾಮ ಹೇಟ್ಠಾ ಮಹನ್ತಂ ಹುತ್ವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ತನುಕಂ ಹೋತಿ, ತೇನ ಸದಿಸೇ ಪಬ್ಬತೇಪಿ. ವಿತಾನಸಣ್ಠಾನೋತಿ ಉಲ್ಲೋಚಸ್ಸ ಸಣ್ಠಾನೋ. ಚತೂಸು ದಿಸಾಸು ನಿಗ್ಗತಸಾಖರುಕ್ಖಸಣ್ಠಾನೋ ವಾ ಖುಜ್ಜರುಕ್ಖಸಣ್ಠಾನೋ ವಾ ಹೋತಿ. ಯಥಾ ಪಬ್ಬತೋ ವಿತಾನಸಣ್ಠಾನೋ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಮುದಿಙ್ಗಸಣ್ಠಾನೋ ವಾ ಹೋತಿ ಪಣವಸಣ್ಠಾನೋ ವಾತಿ ಯೋಜನಾ. ತತ್ಥ ಮುದಿಙ್ಗೋ ಮಜ್ಝೇ ಥೂಲೋ ಹೋತಿ, ಮೂಲೇ ಚ ಅನ್ತೇ ಚ ತನುಕೋ. ಪಣವೋ ಮಜ್ಝೇ ತನುಕೋ ಹೋತಿ, ಮೂಲೇ ಚ ಅಗ್ಗೇ ಚ ಥೂಲೋ. ತೇಸಂ ಸಣ್ಠಾನೋ ಮುದಿಙ್ಗಸಣ್ಠಾನೋ ವಾ ಪಣವಸಣ್ಠಾನೋ ವಾ. ಹೇಟ್ಠಾ ವಾತಿ ಮುದಿಙ್ಗಸಣ್ಠಾನಸ್ಸ ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಾ ವಾ. ಮಜ್ಝೇ ವಾತಿ ಪಣವಸಣ್ಠಾನಸ್ಸ ಮಜ್ಝೇ ವಾ. ದ್ವೇ ಕೂಟಾನೀತಿ ದ್ವೇ ಸಿಖರಾನಿ. ಕೂಟನ್ತರನ್ತಿ ಕೂಟಾನಂ ಮಜ್ಝಂ. ಚಿನಿತ್ವಾ ವಾತಿ ಇಟ್ಠಕಸಿಲಾಹಿ ಚಿನಿತ್ವಾ ವಾ. ಪೂರೇತ್ವಾ ವಾತಿ ಪಂಸುವಾಲಿಕಾಹಿ ಪೂರೇತ್ವಾ ವಾ.

ಸಪ್ಪಫಣಸದಿಸೋತಿ ಸಪ್ಪಸ್ಸ ಫಣೇನ ಸದಿಸೋ, ಖುಜ್ಜೋ ಪಬ್ಬತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಆಕಾಸಪಬ್ಭಾರನ್ತಿ ಭಿತ್ತಿಯಾ ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಆಕಾಸಸಙ್ಖಾತಂ ಪಬ್ಭಾರಂ. ಸೀಮಪ್ಪಮಾಣೋತಿ ಸದ್ಧಿಂ ಅನ್ತೋಸುಸಿರೇನ ಸೀಮಪ್ಪಮಾಣೋ. ಅಗ್ಗಕೋಟಿನ್ತಿ ಅಗ್ಗಸಙ್ಖಾತಂ ಕೋಟಿಂ. ಸಚೇ ಪನ ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಾ ಅನ್ತೋಲೇಣಂ ಹೋತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಉಪರಿಮಸ್ಸಾತಿ ಅನ್ತೋಲೇಣಸ್ಸ ಉಪರಿ ಠಿತಸ್ಸ. ಪಾರತೋತಿ ಬಾಹಿರತೋ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಬಹೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಓರತೋತಿ ಅನ್ತತೋ. ಲೇಣಂ ಹೋತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಕಿತ್ತಕಂ ಮಹನ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಸೀಮಾಪರಿಚ್ಛೇದಮತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಠಿತ’’ನ್ತಿ. ಕಿತ್ತಕಂ ಖುದ್ದಕನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಸಬ್ಬಪಚ್ಛಿಮಸೀಮಾಪರಿಮಾಣ’’ನ್ತಿ. ತನ್ತಿ ಖುದ್ದಕಂ ಲೇಣಂ. ಅತಿಖುದ್ದಕನ್ತಿ ಸಬ್ಬಪಚ್ಛಿಮಸೀಮಾಪರಿಮಾಣಾಭಾವತೋ ಅತಿಖುದ್ದಕಂ. ತತೋತಿ ಉಪರಿಸೀಮತೋ. ಬಹೀತಿ ಸೀಮತೋ ಬಹಿ. ‘‘ಯದಿ ಸೀಮಪ್ಪಮಾಣಂ, ಸೀಮಾ ಹೋತಿಯೇವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಯದಿ ನ ಸೀಮಪ್ಪಮಾಣಂ, ನ ಸೀಮಾ ಹೋತಿಯೇವಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

ತನ್ತಿ ಖಣ್ಡಸೀಮಂ. ಪೂರೇತ್ವಾತಿ ಇಟ್ಠಕಮತ್ತಿಕಾದೀಹಿ ಪೂರೇತ್ವಾ. ಅಟ್ಟಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾತಿ ಅಟ್ಟಾಲಕಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ. ಉಮಙ್ಗನದೀತಿ ಏತ್ಥ ಉಕಾರೋ ಓಕಾರವಿಪರೀತೋ, ತಸ್ಮಾ ಪಥವಿಯಂ ಓತರಿತ್ವಾ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಮಙ್ಗತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಉಮಙ್ಗಾತಿ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಉಮಙ್ಗಾಚ ಸಾ ನದೀ ಚೇತಿ ಉಮಙ್ಗನದೀ. ತತ್ಥಾತಿ ಉಮಙ್ಗನದಿಯಂ. ಹೇಟ್ಠಾಪಥವಿತಲೇ ಠಿತೋತಿ ಸೀಮಾಯ ಹೇಟ್ಠಾಪಥವಿತಲೇ ಇದ್ಧಿಯಾ ಠಿತೋ.

ಸೀಮಾಮಾಳಕೇತಿ ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯ ಮಾಳಕೇ. ವಟರುಕ್ಖೋತಿ ನಿಗ್ರೋಧರುಕ್ಖೋ. ತತೋತಿ ವಟರುಕ್ಖತೋ. ನಿಗ್ಗತಪಾರೋಹೋತಿ ಪವದ್ಧಂವ ಹುತ್ವಾ ರುಕ್ಖೋ ಆರೋಹತಿ ಅನೇನಾತಿ ಪಾರೋಹೋ, ಏಕೋ ಮೂಲವಿಸೇಸೋ. ನಿಗ್ಗತೋ ಪಾರೋಹೋ ನಿಗ್ಗತಪಾರೋಹೋ. ಮಹಾಸೀಮಂ ಸೋಧೇತ್ವಾತಿ ಏತ್ಥ ಸೋಧನಂ ನಾಮ ಮಹಾಸೀಮಗತಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಹತ್ಥಪಾಸಾನಯನಂ, ಸೀಮತೋ ವಾ ಬಹಿಕರಣಂ. ಬಹಿದ್ಧಾತಿ ದ್ವೀಹಿ ಸೀಮಾಹಿ ಬಹಿದ್ಧಾ. ‘‘ಬಹಿಟ್ಠಾ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ. ಬಹಿ ಠಿತಾ ಕಾತಬ್ಬಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅನಾಹಚ್ಚಾತಿ ಮಹಾಸೀಮಾಯ ಪಥವೀತಲಂ ವಾ ತತ್ಥಜಾತರುಕ್ಖಾದೀನಿ ವಾ ನ ಆಹನಿತ್ವಾ. ಏವನ್ತಿ ಯಥಾ ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯ, ಏವಂ ತಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೀಮಾಮಾಳಕೇತಿ ಖಣ್ಡಸೀಮಾಮಾಳಕೇ.

ಸೀಮಾಮಾಳಕೇತಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ಸೀಮಾನಂ ಅಙ್ಗಣೇ. ಸೀಮಾಮಾಳಕಸ್ಸಾತಿ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತಟ್ಠಾನಸ್ಸ ಸೀಮಾಮಾಳಕಸ್ಸ. ವೇಹಾಸಟ್ಠಿತಸಾಖಾಯಾತಿ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕತಟ್ಠಾನೇ ಸೀಮಾಮಾಳಕೇ ಉಟ್ಠಿತಾಯ ವೇಹಾಸೇ ಠಿತಾಯ ಸಾಖಾಯ. ತಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಾದಾ ವಾ ನಿವಾಸನಪಾರುಪನಂ ವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪುರಿಮನಯೇಪೀತಿ ‘‘ಸೀಮಾಮಾಳಕೇ ವಟರುಕ್ಖೋ ಹೋತೀ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತೇ ಪುರಿಮನಯೇಪಿ. ತತ್ರಾತಿ ಪುರಿಮನಯೇ. ಉಕ್ಖಿಪಾಪೇತ್ವಾ ಕಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ದ್ವೀಹಿ ಸೀಮಾಹಿ ಉಟ್ಠಿತರುಕ್ಖಸ್ಸ ಸಾಖಾ ವಾ ತತೋ ನಿಗ್ಗತಪಾರೋಹೋ ವಾ ದ್ವೀಸು ಸೀಮಾಸು ಪಥವೀತಲಂ ವಾ ತತ್ಥ ಜಾತರುಕ್ಖಾದೀನಿ ವಾ ಆಹಚ್ಚ ಠಿತತ್ತಾ ಉಕ್ಖಿಪಾಪೇತ್ವಾ ಕಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಆನೇತಬ್ಬೋತಿ ಏತ್ಥ ದ್ವಿಕಮ್ಮಿಕಾಯ ನೀಧಾತುಯಾ ಅಪಧಾನಕಮ್ಮಸ್ಸೇವ ವುತ್ತತ್ತಾ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ ಪಧಾನಕಮ್ಮಂ ಅಜ್ಝಾಹರಿತಬ್ಬಂ. ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛತೀತಿ ಅಬ್ಭಂ ಆಕಾಸಂ ಉಗ್ಗಚ್ಛತಿ. ತತ್ರಾತಿ ಪಬ್ಬತೇ. ಕಸ್ಮಾ ಆನೇತಬ್ಬೋತಿ ಆಹ ‘‘ಬಜ್ಝಮಾನಾಯೇವ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಬಜ್ಝಮಾನಾಯೇವಾತಿ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಬಜ್ಝಮಾನಾಯೇವ. ಇಮಿನಾ ಅಬದ್ಧಸೀಮಾ ಪಮಾಣರಹಿತಂ ದೇಸಂ ಓತರತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಯಂಕಿಞ್ಚೀತಿ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಪಬ್ಬತಾದಿ. ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚೀತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಕಸ್ಮಿಂಚಿ ಠಾನೇ. ಏಕಸಮ್ಬನ್ಧೇನಾತಿ ಬದ್ಧಸೀಮಾಯ ಏಕಸಮ್ಬನ್ಧೇನ. ಇತೀತಿ ತಸ್ಮಾ ಆನೇತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ.

೧೪೦. ತೀಣಿ ಯೋಜನಾನಿ ತಿಯೋಜನಂ. ‘‘ಪಮಾಣ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಪರಮಸದ್ದಸ್ಸ ಅತಿರೇಕಉತ್ತಮತ್ಥೇ ನಿವತ್ತೇತಿ. ಏತಿಸ್ಸಾತಿ ಸೀಮಾಯ. ಸಮ್ಮನನ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಕೋಣತೋ ಮಿನಿತಂ ಕೋಣನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾ. ಆಪತ್ತಿಞ್ಚಾತಿ ದುಕ್ಕಟಾಪತ್ತಿಞ್ಚ.

ಪಾರಯತೀತಿ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರತಿ. ‘‘ಕಿತಕಾಭಿಧೇಯ್ಯಲಿಙ್ಗಾ’’ತಿ (ಕಚ್ಚಾಯನಸಾರೇ ೪೫ ಗಾಥಾಯಂ) ವಚನತೋ ಅಭಿಧೇಯ್ಯಭೂತಂ ಸೀಮಂ ಸನ್ಧಾಯ ಇತ್ಥಿಲಿಙ್ಗವಸೇನ ಪಾರಾತಿ ವುತ್ತಂ. ನದಿಯಾತಿ ಉಪಯೋಗತ್ಥೇ ಸಾಮಿವಚನಂ. ನದಿನ್ತಿ ಹಿ ಅತ್ಥೋ. ನದಿಂ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರಮಾನಂ ಸೀಮನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಏತ್ಥಾತಿ ನದಿಪಾರಸೀಮಾಯಂ. ಯತ್ಥಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ಯತ್ಥ ಅಸ್ಸಾತಿ ಪದವಿಭಾಗಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯತ್ಥ ನದಿಯಾ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ನದಿಯಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಯಂಸದ್ದಸ್ಸ ವಿಸಯಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಧುವನಾವಾತಿ ಏತ್ಥ ಧುವಸದ್ದೋ ನಿಚ್ಚತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ನಿಚ್ಚಸಞ್ಚರಣನಾವಾ’’ತಿ. ಇಮಿನಾ ಧುವೇನ ನಿಚ್ಚೇನ ಸಞ್ಚರಣನಾವಾ ಧುವನಾವಾತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಹೋತಿ, ಭವೇಯ್ಯ ವಾ. ನಾವಾಯ ಪಮಾಣಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಯಾತಿ ನಾವಾ. ಪಾಜನಪುರಿಸೇನಾತಿ ಏತ್ಥ ಪಾಜನಂ ನಾಮ ಏಕೋ ನಾವಾಯ ಗಮನೂಪಕರಣವಿಸೇಸೋ. ಸೋ ಹಿ ಪಜತಿ ನಾವಾ ಗಚ್ಛತಿ ಅನೇನಾತಿ ಪಾಜನನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಜಕಾರಸ್ಸ ಚಕಾರಂ ಕತ್ವಾ ಪಾಚನನ್ತಿಪಿ ಯುಜ್ಜತೇವ. ತಸ್ಸ ಗಾಹಕೇನ ಪುರಿಸೇನ ಸದ್ಧಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಾ ನಾವಾ ನೀತಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಉದ್ಧಂ ವಾ ಅಧೋ ವಾತಿ ನದಿಯಾ ಪಟಿಸೋತಂ ವಾ ಹೇಟ್ಠಾಸೋತಂ ವಾ. ಥೇನೇಹಿ ವಾತಿ ಚೋರೇಹಿ ವಾ. ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಹಟಾ, ಪನ ತಥಾಪಿ ಅವಸ್ಸಂ ಲಬ್ಭನೇಯ್ಯಾ, ಧುವನಾವಾವ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ವಾತೇನ ವಾತಿ ಮಾಲುತೇನ ವಾ ‘‘ಛಿನ್ನ’’ಇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ವೀಚೀಹೀತಿ ತರಙ್ಗೇಹಿ. ತರಙ್ಗೋ ಹಿ ವಿಚಿತ್ತಾಕಾರೇನ ಚಿನೋತಿ ವಡ್ಢತೀತಿ ವೀಚೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ನದೀಮಜ್ಝಂ ನೀತಾ, ಪನ ತಥಾಪಿ ಅವಸ್ಸಂ ಆಹರಿತಬ್ಬಾ, ಧುವನಾವಾವ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಓಗತೇತಿ ಓತರಿತ್ವಾ ಗತೇ. ಥಲಂ ಉಸ್ಸಾರಿತಾತಿ ಥಲಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಸಾರಿತಾ ಪಾಪಿತಾ ನಾವಾಪೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ವಿಸಙ್ಖತಪದರಾತಿ ಸಙ್ಖತವಿರಹಿತಫಲಕಾ ವಾ. ಧುವನಾವಾವ ಹೋತೀತಿ ನಿಮಿತ್ತಕಿತ್ತನಕಾಲೇ ನಿಚ್ಚಸಞ್ಚರಣನಾವತ್ತಾ ಧುವನಾವಾವ ಹೋತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ತತ್ರಾತಿ ‘‘ಧುವನಾವಾ’’ತಿವಚನೇ. ನಿಮಿತ್ತಂ ವಾ ಸೀಮಾ ವಾ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಏತ್ಥ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ನ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಗಚ್ಛತಿ, ಸೀಮಾಯ ಪನ ಅವಿನಾಭಾವತೋ ವುತ್ತಂ ‘‘ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾವ ನಾವಾಯ ಆಗಚ್ಛನ್ತಾಪಿ ಭಗವತಾ ಅನುಞ್ಞಾತಾ, ತಸ್ಮಾ.

ಯತ್ಥಾತಿ ನದಿಪಾರಸೀಮಸಮ್ಮನನಟ್ಠಾನೇ. ರುಕ್ಖಸಙ್ಘಾಟಮಯೋತಿ ರುಕ್ಖಸಮೂಹೇನ ಕತೋ. ಪದರಬದ್ಧೋತಿ ಫಲಕೇಹಿ ಬದ್ಧೋ. ಸಞ್ಚರಣಯೋಗ್ಗೋತಿ ಸಞ್ಚರಣಕ್ಖಮೋ. ಪಾಳಿಯಂ ‘‘ಅಸ್ಸಾ’’ತಿ ಠಾನೇ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ‘‘ಅತ್ಥೀ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ‘‘ಅಸ್ಸಾ’’ತಿಪದಸ್ಸ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋಯೇವ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ತಂಖಣಞ್ಞೇವಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ನಿಮಿತ್ತಕಿತ್ತಕ್ಖಣೇಯೇವ. ರುಕ್ಖಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಕತೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಏಕಪದಿಕಸೇತೂತಿ ಏಕೇನ ಪದೇನ ಗಮನಯೋಗ್ಗೋ ಏಕಪದಿಕೋ, ಸೋಯೇವ ಸೇತೂತಿ ಏಕಪದಿಕಸೇತು. ಅಕಪ್ಪಿಯಸೇತುಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಚೇ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ. ತೇನಾತಿ ಸೇತುನಾ. ಸಞ್ಚರಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ.

ಯತ್ಥಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ನದಿಪಾರಸೀಮಸಮ್ಮನನಟ್ಠಾನೇ. ಅಭಿಮುಖತಿತ್ಥೇಯೇವಾತಿ ಸೀಮಾಯ ಅಭಿಮುಖತಿತ್ಥೇ ಏವ. ಧುವನಾವಾ ವಾ ಧುವಸೇತು ವಾ ಅಭಿಮುಖತಿತ್ಥತೋ ಈಸಕಂ ಉದ್ಧಂ ಆರೋಹನ್ತೋಪಿ ಅಧೋ ಓರೋಹನ್ತೋಪಿ ಕಪ್ಪತೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಚೇ’’ತಿಆದಿ. ಈಸಕನ್ತಿ ಏಕಉಸಭ ದ್ವಿಉಸಭಾದಿವಸೇನ ಮನಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತಂ. ಉದ್ಧಂ ವಾತಿ ಅಭಿಮುಖತಿತ್ಥತೋ ಉಪರಿ ವಾ. ಅಧೋ ವಾತಿ ತತೋ ಹೇಟ್ಠಾ ವಾ. ಗಾವುತಮತ್ತಬ್ಭನ್ತರೇತಿ ಗಾವುತಪಮಾಣಸ್ಸ ಠಾನಸ್ಸ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ.

ಸಹನಿಮಿತ್ತಕಿತ್ತನವಿಧಿನಾ ಸಮ್ಮನಿತಬ್ಬವಿಧಿಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಇಮಞ್ಚ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ. ದ್ವೀಸು ತೀರೇಸು ಠಾತುಮಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯತ್ತಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಏಕಸ್ಮಿಂ ತೀರೇ ಠತ್ವಾ’’ತಿ. ತತೋತಿ ನಿಮಿತ್ತತೋ. ಅತ್ತಾನನ್ತಿ ನಿಮಿತ್ತಕಿತ್ತನಂ ವಿನಯಧರಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಪರಿಕ್ಖಿಪನ್ತೇನಾತಿ ಪರಿಯಾಯನ್ತೇನ. ತಸ್ಸಾತಿ ತತ್ತಕಸ್ಸ ಪರಿಚ್ಛೇದಸ್ಸ. ಸಮ್ಮುಖಟ್ಠಾನೇತಿ ಅಧೋಸೋತೇ ನದಿತೀರೇ ಠಿತಸ್ಸ ನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ ಸಮ್ಮುಖಟ್ಠಾನೇ. ತತೋತಿ ನಿಮಿತ್ತತೋ. ತಸ್ಸಾತಿ ತತ್ತಕಸ್ಸ ಪರಿಚ್ಛೇದಸ್ಸ. ಸಮ್ಮುಖಾ ನದಿತೀರೇ ನಿಮಿತ್ತಂ ಅತ್ಥೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸಙ್ಘಟೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಂ. ಅಥಾತಿ ನಿಮಿತ್ತಕಿತ್ತನತೋ ಪಚ್ಛಾ. ‘‘ಸಬ್ಬನಿಮಿತ್ತಾನಂ ಅನ್ತೋ ಠಿತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಹತ್ಥಪಾಸಗತೇ ಕತ್ವಾ’’ತಿ ಇದಂ ಸಬ್ಬಂ ಏಕಂ ಗಾಮಖೇತ್ತಂ ಬ್ಯಾಪೇತ್ವಾ ಸಮ್ಮನಿತಭಾವಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಸಚೇ ಸಕಲಂ ಗಾಮಖೇತ್ತಂ ಅಬ್ಯಾಪೇತ್ವಾ ಏಕದೇಸೇ ಸಮ್ಮನಿತಂ ಹೋತಿ, ನಿಮಿತ್ತತೋ ಬಹಿ ಠಿತೇ ಭಿಕ್ಖೂಪಿ ಹತ್ಥಪಾಸಗತೇ ಕತ್ವಾ ಸಮ್ಮನಿತಬ್ಬಾ. ಕಮ್ಮನ್ತಿ ಸೀಮಸಮ್ಮುತಿಕಮ್ಮಂ. ‘‘ಠಪೇತ್ವಾ ನದಿ’’ನ್ತಿವಚನಸ್ಸ ಕಾರಣಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ನದೀ ಪನ ಬದ್ಧಸೀಮಸಙ್ಖ್ಯಂ ನ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ.

ದೀಪಕೋ ಹೋತೀತಿ ಏತ್ಥ ದೀಪೋತಿ ಅನ್ತರದೀಪೋ. ಸೋ ಹಿ ಯಸ್ಮಾ ಜಲಮಜ್ಝೇ ದಿಪ್ಪತಿ, ಯಸ್ಮಾ ಚ ದ್ವಿಧಾ ಆಪೋ ಏತ್ಥ ಸನ್ದತಿ, ತಸ್ಮಾ ದೀಪೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ಸೋಯೇವ ಖುದ್ದಕಟ್ಠೇನ ದೀಪಕೋ. ಕಕಾರೋ ಹಿ ಖುದ್ದಕತ್ಥವಾಚಕೋ. ತನ್ತಿ ದೀಪಕಂ. ಅತ್ತನಾತಿ ವಿನಯಧರೇನ. ಓರಿಮನ್ತೇ ಚ ಪಾರಿಮನ್ತೇ ಚಾತಿ ಅಧೋಸೋತೇ ನದಿತೀರೇ ಠಿತಸ್ಸ ನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ ಸಮ್ಮುಖೇ ಓರಿಮನ್ತೇ ಚ ಪಾರಿಮನ್ತೇ ಚ. ಪರತೀರೇ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಕಿಸ್ಸ ಸಮ್ಮುಖಟ್ಠಾನೇ ನಿಮಿತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ನದಿಯಾ ಓರಿಮತೀರೇ ನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ ಸಮ್ಮುಖಟ್ಠಾನೇ’’ತಿ. ತತೋತಿ ನಿಮಿತ್ತತೋ. ಸಮ್ಮುಖಾ ನಿಮಿತ್ತಂ ಅತ್ಥೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪಾರಿಮನ್ತೇ ಚ ಓರಿಮನ್ತೇ ಚಾತಿ ಪರತೀರೇ ಉಪರಿಸೋತೇ ಠಿತಸ್ಸ ನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ ಸಮ್ಮುಖೇ ಪಾರಿಮನ್ತೇ ಚ ಓರಿಮನ್ತೇ ಚ. ಪಠಮಕಿತ್ತಿತನಿಮಿತ್ತೇನಾತಿ ಓರಿಮತೀರೇ ಉಪರಿಸೋತೇ ಪಠಮಂ ಕಿತ್ತಿತೇನ ನಿಮಿತ್ತೇನ. ಏಕಾ ಸೀಮಾ ಇಮಸ್ಸಾತಿ ಏಕಸೀಮೋ, ದೀಪಕೋ. ‘‘ತೀರದ್ವಯಞ್ಚಾ’’ತಿ ಪದಮಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ‘‘ಏಕಸೀಮ’’ನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಂ. ವಚ್ಚಮನಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ‘‘ಏಕಸೀಮಾ’’ತಿಪಿ ನಿಚ್ಚಇತ್ಥಿಲಿಙ್ಗವಸೇನ ಪಾಠೋ ಅತ್ಥಿ.

ಉದ್ಧಂ ವಾ ಅಧೋ ವಾತಿ ಏತ್ಥ ವಾಸದ್ದೋ ಅನಿಯಮವಿಕಪ್ಪತ್ಥೋ. ಅಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಅಧಿಕತರೇ ಸತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ವಿಹಾರಸೀಮಪರಿಚ್ಛೇದನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ ಉಜುಕಮೇವಾತಿ ಸಚೇ ದೀಪಕೋ ಅಧೋ ಅಧಿಕತರೋ ಹೋತಿ, ಓರಿಮತೀರೇ ಅಧೋಸೋತೇ ಠಿತಸ್ಸ ವಿಹಾರಸೀಮಪರಿಚ್ಛೇದನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ ಉಜುಕಮೇವ. ಸಿಖರನ್ತಿ ಸಿಙ್ಗಂ. ತಞ್ಹಿ ಸಿಖಂ ಮತ್ಥಕಂ ರಾತಿ ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ಸಿಖರನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ತತೋತಿ ದೀಪಕಸ್ಸ ಪಾರಿಮನ್ತನಿಮಿತ್ತತೋ. ಪರತೀರನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಯಂ ದೀಪಕಸ್ಸ ವಿಹಾರಸೀಮಪರಿಚ್ಛೇದತೋ ಅಧೋ ಅಧಿಕತರೇ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ. ಉದ್ಧಂ ಅಧಿಕತರೇಪಿ ಇಮಿನಾನುಸಾರೇನ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಸೋ ನ ದಸ್ಸಿತೋ. ಪಬ್ಬತಸಣ್ಠಾನಾತಿ ಪಬ್ಬತೇನ ಸಮಂ ಠಾನಂ ಏತಿಸ್ಸಾತಿ ಪಬ್ಬತಸಣ್ಠಾನಾ.

ಉದ್ಧಮ್ಪಿ ಅಧೋಪೀತಿ ಪಿಸದ್ದೋ ಸಮುಚ್ಚಯತ್ಥೋ. ಉಭೋಪಿ ಸಿಖರಾನೀತಿ ಉದ್ಧಂ ಸಿಖರಂ, ಅಧೋ ಸಿಖರನ್ತಿ ಉಭೋಪಿ ಸಿಖರಾನಿ. ಮುದಿಙ್ಗಸಣ್ಠಾನಾತಿ ಮೂಲೇ ಚ ಅಗ್ಗೇ ಚ ತನುಕಸ್ಸ ಮಜ್ಝೇ ಥೂಲಸ್ಸ ಮುದಿಙ್ಗಸ್ಸ ಸಣ್ಠಾನಾ.

ಸಬ್ಬಪಠಮೇನ ನಯೇನಾತಿ ಉದ್ಧಂ ಅಧಿಕನಯಸ್ಸ, ಅಧೋ ಅಧಿಕನಯಸ್ಸ, ಉದ್ಧಂಅಧೋಅಧಿಕನಯಸ್ಸ ಚಾತಿ ಸಬ್ಬೇಸಂ ನಯಾನಂ ಪಠಮೇನ ವಿಹಾರಸೀಮದೀಪಕಾನಂ ಸಮೇನ ನಯೇನ. ಪಣವಸಣ್ಠಾನಾತಿ ಮೂಲೇ ಚ ಅಗ್ಗೇ ಚ ಥೂಲಸ್ಸ ಮಜ್ಝೇತನುಕಸ್ಸ ಪಣವಸ್ಸ ಸಣ್ಠಾನಾ.