೨೭೬. ಅಟ್ಠಾರಸವತ್ಥುಕಥಾ

೪೭೧. ‘‘ಲದ್ಧಿಗ್ಗಹಣ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಆದೀಯತೇ ಆದಾಯೋತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ.

೪೭೫. ತಂ ದಿವಸಮೇವಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಸಙ್ಘಸಾಮಗ್ಗಿಕರಣದಿವಸೇಯೇವ.

೪೭೬. ನ ಮೂಲಾ ಮೂಲಂ ಗನ್ತ್ವಾತಿ ಮೂಲತೋ ಮೂಲಂ ನ ಗನ್ತ್ವಾವ. ‘‘ಅತ್ಥತೋ ಅಪಗತಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅತ್ಥತೋ ಅಪೇತಾ ಅತ್ಥಾಪೇತಾತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಬ್ಯಞ್ಜನಮತ್ತಂ ಉಪೇತಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಬ್ಯಞ್ಜನಮತ್ತಂ ಉಪೇತಾ ಉಪಗತಾ ಬ್ಯಞ್ಜನೂಪೇತಾತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ.

೪೭೭. ಅತ್ಥೇಸು ಜಾತೇಸೂತಿ ಏತ್ಥ ಜಾತಸದ್ದೋ ಉಪ್ಪನ್ನಪರಿಯಾಯೋತಿ ಆಹ ‘‘ವಿನಯಅತ್ಥೇಸು ಉಪ್ಪನ್ನೇಸೂ’’ತಿ. ತಞ್ಚ ಪದಂ ‘‘ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚೇಸೂ’’ತಿಆದೀಸು ಸಬ್ಬಪದೇಸು ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ. ಮಹತ್ಥಿಕೋತಿ ಮಹನ್ತೋ ಉಪಕಾರಸಙ್ಖಾತೋ ಅತ್ಥೋ ಇಮಸ್ಸಾತಿ ಮಹತ್ಥಿಕೋತಿ ದಸ್ಸನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಮಹಾಉಪಕಾರೋ’’ತಿ.

ಅನಾನುವಜ್ಜೋ ಪಠಮೇನಾತಿ ಏತ್ಥ ಪಠಮಸದ್ದೋ ತಾವಪರಿಯಾಯೋತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ತಾವಾ’’ತಿ. ಸೀಲತೋತಿ ಸೀಲೇನ. ಉಪೇಕ್ಖಿತಾಚಾರೋತಿ ಉಪಪತ್ತಿತೋ ಇಕ್ಖಿತಾಚಾರೋ. ‘‘ಅಪೇಕ್ಖಿತಾಚಾರೋ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ. ಉಪಪರಿಕ್ಖಿತಾಚಾರೋತಿ ಉಪಪರಿಕ್ಖಿತೋ ಆಚಾರೋ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಉಪಪರಿಕ್ಖಿತಾಚಾರೋ.

ವಿಸಯ್ಹಾತಿ ಏತ್ಥ ವಿಪುಬ್ಬೋ ಸಹಧಾತು ಅಭಿಭವನತ್ಥೋ, ತ್ವಾಪಚ್ಚಯೋ ಚ ಹೋತೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅಭಿಭವಿತ್ವಾ’’ತಿ. ಅನಪಗತನ್ತಿ ಕಾರಣತೋ ಅನಪೇತಂ. ಭಣನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯಸ್ಮಾ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ಸೋತಿ ಭಿಕ್ಖು, ನ ಹಾಪೇತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ಉಸೂಯಾಯಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ದೋಸಾಗತಿಗಮನಸ್ಸ ಗಹಿತತ್ತಾ ‘‘ಅಗತಿಗಮನವಸೇನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪಾರಿಸೇಸನಯೇನ ಅವಸೇಸಅಗತಿಗಮನಮೇವಾಧಿಪ್ಪೇತಂ. ಸೋತಿ ಭಿಕ್ಖು. ಛಮ್ಭತಿ ಚೇವಾತಿ ಥಮ್ಭತಿ ಚೇವ, ಥದ್ಧಂ ಕರೋತಿ ಚೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ವೇಧತಿ ಚಾತಿ ಕಮ್ಪತಿ ಚ. ಯೋ ಚಾತಿ ಭಿಕ್ಖು ಪನ. ಈದಿಸೋತಿ ಉಸೂಯಾಯ ವಾ ಅಗತಿಗಮನೇನ ವಾ ಭಣನಸಙ್ಖಾತೋ ಏದಿಸೋ ನ ಹೋತಿ.

ಕಿಞ್ಚ ಭಿಯ್ಯೋತಿ ನಿಪಾತಸಮುದಾಯೋ, ತತೋ ವುತ್ತತೋ ಅತಿರೇಕಂ ಕಥೇತಬ್ಬಂ ಕಿಂ ಪನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಸ್ಸಾ ಗಾಥಾಯ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಯೋತಿ ಭಿಕ್ಖು. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ. ಕಾಲಾಗತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಗಹೇತಬ್ಬಕಾಲಞ್ಚ ಸತ್ತಮೀತಪ್ಪುರಿಸಸಮಾಸಞ್ಚ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಕಥೇತಬ್ಬಯುತ್ತಕಾಲೇ ಆಗತ’’ನ್ತಿ. ವಚೋತಿ ಪದಂ ನ ವಚನಪಧಾನಂ, ವಚನವನ್ತಪುಗ್ಗಲೋಯೇವ ಪಧಾನನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ವದನ್ತೋ’’ತಿ.

ಆಚೇರಕಮ್ಹಿ ಚ ಸಕೇತಿ ಏತ್ಥ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಏಸೋ ಆಚೇರಕೋ, ಸಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಏಸೋ ಸಕೋತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅತ್ತನೋ ಆಚರಿಯವಾದೇ’’ತಿ. ಗಾಥಾಭಾವತೋ ಆಚರಿಯಸದ್ದಸ್ಸ ಆಚೇರಾದೇಸೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ‘‘ವಾದೇ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಇದಮತ್ಥೇ ಪವತ್ತಸ್ಸ ಣಿಕಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಲಂ ಪಮೇತುನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಅಲಂಸದ್ದೋ ಸಮತ್ಥತ್ಥೋ, ಪಮಸದ್ದೋತುಲನತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ತುಲಯಿತುಂ ಸಮತ್ಥೋ’’ತಿ. ಕಥೇತವೇತಿ ಏತ್ಥ ತವೇಸದ್ದೋ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಭಾವವಾಚಕೋ, ಇಧ ಪನ ಕಮ್ಮವಾಚಕೋತಿ ಆಹ ‘‘ಕಥೇತಬ್ಬೇ’’ತಿ. ವಿರದ್ಧಟ್ಠಾನಕುಸಲೋತಿ ವಿರದ್ಧಟ್ಠಾನೇ ಕುಸಲೋ.

ಅಯಂ ಗಾಥಾ ವುತ್ತಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತನ್ತಿ ಕಥೇತಬ್ಬಂ. ಅಯಂ ಹೇತ್ಥತ್ಥೋತಿ ಅಯಂ ಏವ ಏತ್ಥ ಗಾಥಾಯಂ ಅತ್ಥೋತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ಗಚ್ಛನ್ತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ವಜನ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ವಜಧಾತುಯಾ ಗತ್ಯತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಅತ್ತನೋ ಆಚರಿಯವಾದ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಸಕಂ ಆದಾಯ’’ನ್ತಿ ಪದಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಆಚರಿಯವಾದೋ ಹಿ ಆದಾತಬ್ಬತೋ ಗಹೇತಬ್ಬತೋ ಆದಾಯನ್ತಿ ವುತ್ತೋ. ತದನುರೂಪನ್ತಿ ತಸ್ಸ ವತ್ಥುಸ್ಸ ಅನುರೂಪಂ. ಬ್ಯಾಕರಮಾನೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಟ್ಠಹಿ ದೂತಙ್ಗೇಹೀತಿ ‘‘ಸೋತಾ ಚ ಹೋತಿ, ಸಾವೇತಾ ಚ, ಉಗ್ಗಹೇತಾ ಚ, ಧಾರೇತಾ ಚ, ವಿಞ್ಞಾತಾ ಚ, ವಿಞ್ಞಾಪೇತಾ, ಚ ಕುಸಲೋ ಚ ಸಹಿತಾಸಹಿತಸ್ಸ, ನೋ ಚ ಕಲಹಕಾರಕೋ’’ತಿ (ಚೂಳವ. ೩೪೭; ಅ. ನಿ. ೮.೧೬) ಏವಂ ವುತ್ತೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ ದೂತಸ್ಸ ಅಙ್ಗೇಹಿ. ಕಸ್ಸ ದೂತೇಯ್ಯಕಮ್ಮನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’’ತಿ. ದೂತಸ್ಸ ಏತಾನಿ ದೂತೇಯ್ಯಾನಿ, ತಾನಿಯೇವ ಕಮ್ಮಾನಿ ದೂತೇಯ್ಯಕಮ್ಮಾನಿ, ತೇಸು. ಇದನ್ತಿ ಅತ್ಥಜಾಕಂ, ವುತ್ತಂ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಅಥ ವಾ ಇದನ್ತಿ ಅಯಮತ್ಥೋ. ವುತ್ತಂ ಹೋತೀತಿ ವುತ್ತೋ ಹೋತಿ. ಪಚ್ಛಿಮನಯೇ ಲಿಙ್ಗವಿಪಲ್ಲಾಸೋತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಆನೇತ್ವಾ ಹವನ್ತಿ ಪೂಜೇನ್ತೀತಿ ಆಹವೋ ದಾಯಕಾ, ತೇಸಂ ಆಹೂನಂ. ಆನೇತ್ವಾ ಹುನಿತಬ್ಬಂ ಪೂಜೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಆಹುತಿ, ತಂ ಆಹುತಿಂ. ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚೇಸೂತಿ ನಿದ್ಧಾರಣೇ ಭುಮ್ಮಂ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚಸ್ಸಾ’’ತಿ. ಕರವಚೋತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ವಚೋಕರೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಗಾಥಾಭಾವತೋ ಪದವಿಪರಿಯಾಯವಸೇನ ‘‘ಕರವಚೋ’’ತಿ ವುತ್ತೋತಿ ಆಹ ‘‘ವಚನಂ ಕರೋನ್ತೋ’’ತಿ. ‘‘ವಚನಕರಣೇನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ನ ತೇನ ಮಞ್ಞತೀ’’ತಿ ಏತ್ಥ ತಸದ್ದಸ್ಸ ವಿಸಯಂ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಆಪಜ್ಜಮಾನೋ ಭಿಕ್ಖು ಆಪತ್ತಿ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ತಸ್ಸಾ ಚಾತಿ ಏತ್ಥ ಸ್ಮಾವಚನಸ್ಸ ಸ್ಸಾದೇಸೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ಯಥಾತಿ ಯೇನಾಕಾರೇನ, ವಿನಯಕಮ್ಮಾಕಾರೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯೇಸೂತಿ ಯತ್ತಕೇಸು ವತ್ಥೂಸು. ಉಭಯೇ ಏತೇ ವಿಭಙ್ಗಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ. ಆಪತ್ತಿವುಟ್ಠಾನಪದಸ್ಸಾತಿ ಪದಸದ್ದೋ ಕಾರಣತ್ಥೋ, ಭುಮ್ಮತ್ಥೇ ಸಾಮಿವಚನೋ ಚ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಆಪತ್ತಿವುಟ್ಠಾನಕಾರಣೇ’’ತಿ. ‘‘ಕುಸಲೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಛೇಕೋ ಪಣ್ಡಿತೋ, ಕುಚ್ಛಿತಂ ಪಾಪಂ ವಿದತಿ ಜಾನಾತೀತಿ ಕೋವಿದೋತಿ ವಚನತ್ಥೇನ ಕೋವಿದೋ ನಾಮಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಆಚರನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಚ್ಛತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ವತ್ತ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಓಸಾರಣಂ ತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ತಸದ್ದಸ್ಸ ವಿಸಯಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಯಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಏತಮ್ಪೀತಿ ಏತ್ಥ ಏತಸದ್ದಸ್ಸ ಅನಿಯಮನಿದ್ದೇಸಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಸಬ್ಬಸ್ಮಿಂ ಕೋಸಮ್ಬಕಕ್ಖನ್ಧಕೇ.

ಇತಿ ಕೋಸಮ್ಬಕಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾಯ ಯೋಜನಾ ಸಮತ್ತಾ.

ಇತಿ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯ ವಿನಯಸಂವಣ್ಣನಾಯ

ಮಹಾವಗ್ಗವಣ್ಣನಾಯ

ಯೋಜನಾ ಸಮತ್ತಾ.

ಜಾದಿಲಞ್ಛಿತನಾಮೇನ, ನೇಕಾನಂ ವಾಚಿತೋ ಮಯಾ;

ಮಹಾವಗ್ಗಖನ್ಧಕಸ್ಸ, ಸಮತ್ತೋ ಯೋಜನಾನಯೋತಿ.

ನಮೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ