೧. ಪಾರಾಜಿಕಕಣ್ಡಅತ್ಥಯೋಜನಾ

ಏವಂ ಭಿಕ್ಖುವಿಭಙ್ಗಸ್ಸ, ಕತ್ವಾನ ಯೋಜನಾನಯಂ;

ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ವಿಭಙ್ಗಸ್ಸ, ಕರಿಸ್ಸಂ ಯೋಜನಾನಯಂ.

ಯೋತಿ ವಿಭಙ್ಗೋ. ವಿಭಙ್ಗಸ್ಸಾತಿ ವಿಭಙ್ಗೋ ಅಸ್ಸ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಹೋತಿ. ತಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ವಿಭಙ್ಗಸ್ಸ. ಯತೋತಿ ಯಸ್ಮಾ. ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ಯೋಜನಾ – ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಿಭಙ್ಗಸ್ಸ ಅನನ್ತರಂ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಯೋ ವಿಭಙ್ಗೋ ಸಙ್ಗಹಿತೋ ಅಸ್ಸ, ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ವಿಭಙ್ಗಸ್ಸ ಸಂವಣ್ಣನಾಕ್ಕಮೋ ಪತ್ತೋ ಯತೋ, ತತೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ವಿಭಙ್ಗಸ್ಸ ಅಪುಬ್ಬಪದವಣ್ಣನಂ ಕಾತುಂ ತಾವ ಪಾರಾಜಿಕೇ ಅಯಂ ಸಂವಣ್ಣನಾ ಹೋತೀತಿ. ಅಪುಬ್ಬಾನಂ ಪದಾನಂ ವಣ್ಣನಾ ಅಪುಬ್ಬಪದವಣ್ಣನಾ, ತಂ.

೧. ಪಠಮಪಾರಾಜಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೬೫೬. ‘‘ತೇನ…ಪೇ… ಸಾಳ್ಹೋ’’ತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಏತ್ಥಾ’’ತಿ ಪಾಠಸೇಸೋ ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ. ದಬ್ಬಗುಣಕಿರಿಯಾಜಾತಿನಾಮಸಙ್ಖಾತೇಸು ಪಞ್ಚಸು ಸದ್ದೇಸು ಸಾಳ್ಹಸದ್ದಸ್ಸ ನಾಮಸದ್ದಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸಾಳ್ಹೋತಿ ತಸ್ಸ ನಾಮ’’ನ್ತಿ. ಮಿಗಾರಮಾತುಯಾತಿ ವಿಸಾಖಾಯ. ಸಾ ಹಿ ಮಿಗಾರಸೇಟ್ಠಿನಾ ಮಾತುಟ್ಠಾನೇ ಠಪಿತತ್ತಾ ಮಿಗಾರಮಾತಾ ನಾಮ. ನವಕಮ್ಮಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತೀತಿ ನವಕಮ್ಮಿಕನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ನವಕಮ್ಮಾಧಿಟ್ಠಾಯಿಕ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಪಣ್ಡಿಚ್ಚೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ’’ತಿಇಮಿನಾ ಪಣ್ಡಾ ವುಚ್ಚತಿ ಪಞ್ಞಾ, ಸಾ ಸಞ್ಜಾತಾ ಇಮಿಸ್ಸಾತಿ ಪಣ್ಡಿತಾತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ವೇಯ್ಯತ್ತಿಕೇನಾತಿ ವಿಸೇಸೇನ ಅಞ್ಜತಿ ಪಾಕಟಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ವಿಯತ್ತೋ, ಪುಗ್ಗಲೋ, ತಸ್ಸ ಇದಂ ವೇಯ್ಯತ್ತಿಕಂ, ಞಾಣಂ, ತೇನ. ‘‘ಪಣ್ಡಾ’’ತಿ ವುತ್ತಪಞ್ಞಾಯ ‘‘ಮೇಧಾ’’ತಿ ವುತ್ತಪಞ್ಞಾಯ ವಿಸೇಸಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಪಾಳಿಗಹಣೇ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ಮೇಧಾ’’ತಿ ಹಿ ವುತ್ತಪಞ್ಞಾ ‘‘ಪಣ್ಡಾ’’ತಿ ವುತ್ತಪಞ್ಞಾಯ ವಿಸೇಸೋ ಹೋತಿ ಸತಿಸಹಾಯತ್ತಾ. ತತ್ರುಪಾಯಾಯಾತಿ ಅಲುತ್ತಸಮಾಸೋ ‘‘ತತ್ರಮಜ್ಝತ್ತತಾ’’ತಿಆದೀಸು (ಧ. ಸ. ಅಟ್ಠ. ಯೇವಾಪನಕವಣ್ಣನಾ) ವಿಯ. ‘‘ಕಮ್ಮೇಸೂ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ತಸದ್ದಸ್ಸ ವಿಸಯಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಕತ್ತಬ್ಬಕಮ್ಮುಪಪರಿಕ್ಖಾಯಾತಿ ಕತ್ತಬ್ಬಕಮ್ಮೇಸು ವಿಚಾರಣಾಯ. ಚಸದ್ದೇನ ‘‘ಕತಾಕತ’’ನ್ತಿ ಪದಸ್ಸ ದ್ವನ್ದವಾಕ್ಯಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಪರಿವೇಸನಟ್ಠಾನೇತಿ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಿಸನ್ತಿ ಪವಿಸನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಪರಿವೇಸನಂ, ತಮೇವ ಠಾನಂ ಪರಿವೇಸನಟ್ಠಾನಂ, ತಸ್ಮಿಂ. ನಿಕೂಟೇತಿ ಏತ್ಥ ಕೂಟಸಙ್ಖಾತಸಿಖರವಿರಹಿತೇ ಓಕಾಸೇತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಕೋಣಸದಿಸಂ ಕತ್ವಾ ದಸ್ಸಿತೇ ಗಮ್ಭೀರೇ’’ತಿ. ವಿತ್ಯೂಪಸಗ್ಗೋ ವಿಕಾರವಾಚಕೋ, ಸರಸದ್ದೋ ಸದ್ದವಾಚಕೋತಿ ಆಹ ‘‘ವಿಪ್ಪಕಾರಸದ್ದೋ’’ತಿ. ಚರತಿ ಅನೇನಾತಿ ಚರಣಂ ಪಾದೋ, ತಸ್ಮಿಂ ಉಟ್ಠಿತೋ ಗಿಲಾನೋ ಏತಿಸ್ಸಾತಿ ಚರಣಗಿಲಾನಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಪಾದರೋಗೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ’’ತಿ.

೬೫೭. ‘‘ತಿನ್ತಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅವಸ್ಸುತಸದ್ದೋ ಇಧ ಕಿಲಿನ್ನತ್ಥೇ ಏವ ವತ್ತತಿ, ನ ಅಞ್ಞತ್ಥೇತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಸ್ಸಾತಿ ‘‘ಅವಸ್ಸುತಾ’’ತಿಪದಸ್ಸ. ಪದಭಾಜನೇ ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತ್ಥಾತಿ ಪದಭಾಜನೇ. ವತ್ಥಂ ರಙ್ಗಜಾತೇನ ರತ್ತಂ ವಿಯ, ತಥಾ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗರಾಗೇನ ಸುಟ್ಠು ರತ್ತಾತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ಅಪೇಕ್ಖಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅಪೇಕ್ಖಾ ಏತಿಸ್ಸಮತ್ಥೀತಿ ಅಪೇಕ್ಖವತೀತಿ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಪಟಿಬದ್ಧಂ ಚಿತ್ತಂ ಇಮಿಸ್ಸನ್ತಿ ಪಟಿಬದ್ಧಚಿತ್ತಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಪಟಿಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಠಪಿತಚಿತ್ತಾ ವಿಯಾ’’ತಿ. ದುತಿಯಪದವಿಭಙ್ಗೇಪೀತಿ ‘‘ಅವಸ್ಸುತೋ’’ತಿ ದುತಿಯಪದಭಾಜನೇಪಿ. ಪುಗ್ಗಲಸದ್ದಸ್ಸ ಸತ್ತಸಾಮಞ್ಞವಾಚಕತ್ತಾ ಪುರಿಸಸದ್ದೇನ ವಿಸೇಸೇತಿ. ಅಧೋಉಬ್ಭಇತಿ ನಿಪಾತಾನಂ ಛಟ್ಠಿಯಾ ಸಮಸಿತಬ್ಬಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅಕ್ಖಕಾನಂ ಅಧೋ’’ತಿಆದಿ. ನನು ಯಥಾ ಇಧ ‘‘ಅಕ್ಖಕಾನಂ ಅಧೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ಏವಂ ಪದಭಾಜನೇಪಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ಕಸ್ಮಾ ನ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಪದಭಾಜನೇ’’ತಿಆದಿ. ಪದಪಟಿಪಾಟಿಯಾತಿ ‘‘ಅಧೋ’’ತಿ ಚ ‘‘ಅಕ್ಖಕ’’ನ್ತಿ ಚ ಪದಾನಂ ಅನುಕ್ಕಮೇನ. ಏತ್ಥಾತಿ ಅಧಕ್ಖಕಉಬ್ಭಜಾಣುಮಣ್ಡಲೇಸು. ಸಾಧಾರಣಪಾರಾಜಿಕೇಹೀತಿ ಭಿಕ್ಖುಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಸಾಧಾರಣೇಹಿ ಪಾರಾಜಿಕೇಹಿ. ನಾಮಮತ್ತನ್ತಿ ನಾಮಮೇವ.

೬೫೯. ಏವನ್ತಿ ಇಮಾಯ ಪಾಳಿಯಾ ವಿಭಜಿತ್ವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತ್ಥಾತಿ ‘‘ಉಭತೋಅವಸ್ಸುತೇ’’ತಿಆದಿವಚನೇ. ‘‘ಉಭತೋಅವಸ್ಸುತೇ’’ತಿ ಪಾಠೋ ಮೂಲಪಾಠೋಯೇವ, ನಾಞ್ಞೋತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೇನ ವಿಸೇಸಮಕತ್ವಾ ‘‘ಉಭತೋಅವಸ್ಸುತೇತಿ ಉಭತೋ ಅವಸ್ಸುತೇ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಉಭತೋತಿ ಏತ್ಥ ಉಭಸರೂಪಞ್ಚ ತೋಸದ್ದಸ್ಸ ಛಟ್ಠ್ಯತ್ಥೇ ಪವತ್ತಿಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಚೇವ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ. ತತ್ಥ ಭಿಕ್ಖುನೀಪುರಿಸಸದ್ದೇಹಿ ಉಭಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಯಾ’’ತಿ ಚ ‘‘ಸ’’ಇತಿ ಚ ದ್ವೀಹಿ ಸದ್ದೇಹಿ ತೋಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಛಟ್ಠ್ಯತ್ಥಂ, ಉಭಿನ್ನಂ ಅವಸ್ಸುತಭಾವೇ ಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಭಾವಪಚ್ಚಯೇನ ವಿನಾ ಭಾವತ್ಥೋ ಞಾತಬ್ಬೋತಿ ಆಹ ‘‘ಅವಸ್ಸುತಭಾವೇ’’ತಿ. ಯಥಾಪರಿಚ್ಛಿನ್ನೇನಾತಿ ‘‘ಅಧಕ್ಖಕಂ, ಉಬ್ಭಜಾಣುಮಣ್ಡಲ’’ನ್ತಿ ಯೇನ ಯೇನ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನೇನ. ಅತ್ತನೋತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ. ತಸ್ಸ ವಾತಿ ಪುರಿಸಸ್ಸ ವಾ. ಇಧಾಪೀತಿ ಕಾಯಪಟಿಬದ್ಧೇನ ಕಾಯಾಮಸನೇಪಿ.

ತತ್ರಾತಿ ತೇಸು ಭಿಕ್ಖುಭಿಕ್ಖುನೀಸು. ನ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ ‘‘ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗಂ ಸಾದಿಯೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಅವುತ್ತತ್ತಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಅಚೋಪಯಮಾನಾಪೀತಿ ಅಚಾಲಯಮಾನಾಪಿ, ಪಿಸದ್ದೋ ಸಮ್ಭಾವನತ್ಥೋ, ತೇನ ಚೋಪಯಮಾನಾ ಪಗೇವಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಏವಂ ಪನ ಸತೀತಿ ಚಿತ್ತೇನೇವ ಅಧಿವಾಸಯಮಾನಾಯ ಸತಿ ಪನ. ಕಿರಿಯಸಮುಟ್ಠಾನತಾತಿ ಇಮಸ್ಸ ಸಿಕ್ಖಾಪದಸ್ಸ ಕಿರಿಯಸಮುಟ್ಠಾನಭಾವೋ. ತಬ್ಬಹುಲನಯೇನಾತಿ ‘‘ವನಚರಕೋ (ಮ. ನಿ. ಅಟ್ಠ. ೨.೨೦೧; ೩.೧೩೩), ಸಙ್ಗಾಮಾವಚರೋ’’ತಿಆದೀಸು (ಮ. ನಿ. ೨.೧೦೮) ವಿಯ ತಸ್ಸಂ ಕಿರಿಯಾಯಂ ಬಹುಲತೋ ಸಮುಟ್ಠಾನನಯೇನ. ಸಾತಿ ಕಿರಿಯಸಮುಟ್ಠಾನತಾ.

೬೬೦. ಏತ್ಥಾತಿ ಉಬ್ಭಕ್ಖಕಅಧೋಜಾಣುಮಣ್ಡಲೇಸು.

೬೬೨. ‘‘ಏಕತೋ ಅವಸ್ಸುತೇ’’ತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ತೋಪಚ್ಚಯೋ ಛಟ್ಠ್ಯತ್ಥೇ ಹೋತಿ. ಸಾಮಞ್ಞವಚನಸ್ಸಾಪಿ ವಿಸೇಸೇ ಅವಟ್ಠಾನತೋ, ವಿಸೇಸತ್ಥಿನಾ ಚ ವಿಸೇಸಸ್ಸ ಅನುಪಯೋಜಿತಬ್ಬತೋ ಆಹ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಏವಾ’’ತಿ. ತತ್ರಾತಿ ‘‘ಏಕತೋ ಅವಸ್ಸುತೇ’’ತಿಆದಿವಚನೇ. ‘‘ತಥೇವಾ’’ತಿಇಮಿನಾ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗರಾಗೇನ ಅವಸ್ಸುತೋತಿ ಅತ್ಥಂ ಅತಿದಿಸತಿ. ಚತೂಸೂತಿ ಮೇಥುನರಾಗ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗರಾಗಗೇಹಸಿತಪೇಮ ಸುದ್ಧಚಿತ್ತಸಙ್ಖಾತೇಸು ಚತೂಸು. ಯತ್ಥಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ.

೬೬೩. ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಇತಿ ವಾ ಇತ್ಥೀ ಇತಿ ವಾ ಅಜಾನನ್ತಿಯಾ ವಾತಿ ಯೋಜನಾತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ದುತಿಯಪಾರಾಜಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೬೬೪. ದುತಿಯೇ ಕಚ್ಚಿ ನೋ ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ನೋಸದ್ದೋ ನುಸದ್ದತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ಕಚ್ಚಿ ನು ಸಾ’’ತಿ. ಪರಿವಾರವಿಪತ್ತೀತಿ ಪರಿಜನಸ್ಸ ವಿನಾಸನಂ. ‘‘ಅಕಿತ್ತೀ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಸಮ್ಮುಖಾ ನಿನ್ದಂ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಅಯಸೋ’’ತಿಇಮಿನಾ ಪರಮ್ಮುಖಾ ನಿನ್ದಾ ಗಹೇತಬ್ಬಾತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಪರಮ್ಮುಖಗರಹಾ ವಾ’’ತಿ.

೬೬೬. ‘‘ಯಾ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಆಪನ್ನಾ’’ತಿಇಮಿನಾ ‘‘ಸಾ ವಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ತಸದ್ದಸ್ಸ ವಿಸಯಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಚತುನ್ನನ್ತಿ ನಿದ್ಧಾರಣತ್ಥೇ ಚೇತಂ ಸಾಮಿವಚನಂ, ಚತೂಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಚ್ಛಾತಿ ಸಬ್ಬಪಾರಾಜಿಕಾನಂ ಪಚ್ಛಾ. ಇಮಸ್ಮಿಂ ಓಕಾಸೇತಿ ಪಠಮತತಿಯಪಾರಾಜಿಕಾನಮನ್ತರೇ ಠಾನೇ. ಠಪಿತನ್ತಿ ಸಙ್ಗೀತಿಕಾರೇಹಿ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ. ಏತ್ಥಾತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇ. ತತ್ರಾತಿ ದುಟ್ಠುಲ್ಲಸಿಕ್ಖಾಪದೇತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ತತಿಯಪಾರಾಜಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೬೬೯. ತತಿಯೇ ಅಸ್ಸಾತಿ ‘‘ಧಮ್ಮೇನ ವಿನಯೇನಾ’’ತಿ ಪದಸ್ಸ. ಪದಭಾಜನಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಞತ್ತಿಸಮ್ಪದಾ ಚೇವ ಅನುಸಾವನಸಮ್ಪದಾ ಚ ಸತ್ಥುಸಾಸನಂ ನಾಮಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಞತ್ತಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಪದಾಯ ಚಾ’’ತಿ. ಸತ್ಥುಸಾಸನೇನಾತಿ ಚ ಸತ್ಥು ಆಣಾಯ. ಕಮ್ಮನ್ತಿ ಉಕ್ಖೇಪನೀಯಕಮ್ಮಂ. ತತ್ಥಾತಿ ಸಙ್ಘೇ. ‘‘ವಚನಂ ನಾದಿಯತೀ’’ತಿಆದೀಸು ವಿಯ ಸಙ್ಘಂ ವಾ ನಾದಿಯತೀತಿ ಏತ್ಥ ನಾದಿಯನಂ ನಾಮ ನಾನುವತ್ತನಮೇವಾತಿ ಆಹ ‘‘ನಾನುವತ್ತತೀ’’ತಿ. ತತ್ಥಾತಿ ಸಙ್ಘಾದೀಸು. ಅಯಂ ತಾವ ಸಂವಾಸೋತಿ ಸಹ ಭಿಕ್ಖೂ ವಸನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಸಂವಾಸೋತಿ ಅತ್ಥೇನ ಅಯಂ ಏಕಕಮ್ಮಾದಿ ಸಂವಾಸೋ ನಾಮ. ‘‘ಸಹ ಅಯನಭಾವೇನಾ’’ತಿಇಮಿನಾ ಸಹ ಅಯನ್ತಿ ಪವತ್ತನ್ತೀತಿ ಸಹಾಯಾತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತೇತಿ ಭಿಕ್ಖೂ. ಯೇಹಿ ಚಾತಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಚ. ತಸ್ಸಾತಿ ಉಕ್ಖಿತ್ತಕಸ್ಸ. ತೇನಾತಿ ಉಕ್ಖಿತ್ತಕೇನ. ಅತ್ತನೋತಿ ಉಕ್ಖಿತ್ತಕಸ್ಸಾತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ಚತುತ್ಥಪಾರಾಜಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೬೭೫. ಚತುತ್ಥೇ ಮೇಥುನರಾಗೇನ ಅವಸ್ಸುತಾ ನಾಧಿಪ್ಪೇತಾ, ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗರಾಗೇನ ಅವಸ್ಸುತಾವಾಧಿಪ್ಪೇತಾತಿ ಆಹ ‘‘ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗರಾಗೇನ ಅವಸ್ಸುತಾ’’ತಿ. ‘‘ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲಸ್ಸಾ’’ತಿಪದಂ ನ ಹತ್ಥಸದ್ದೇನ ಸಮ್ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಂ, ಗಹಣಸದ್ದೇನೇವ ಸಮ್ಬನ್ಧಿತಬ್ಬನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯಂ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೇನಾ’’ತಿಆದಿ. ತನ್ತಿ ಗಹಣಂ, ‘‘ಹತ್ಥಗ್ಗಹಣ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತವಚನಂ ಉಪಲಕ್ಖಣಮತ್ತಮೇವಾತಿ ಆಹ ‘‘ಅಞ್ಞಮ್ಪೀ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ‘‘ಅಞ್ಞಮ್ಪೀ’’ತಿ ಹತ್ಥಗಹಣತೋ ಇತರಮ್ಪಿ. ಅಪಾರಾಜಿಕಕ್ಖೇತ್ತೇತಿ ಉಬ್ಭಕ್ಖಕೇ ಅಧೋಜಾಣುಮಣ್ಡಲೇ. ಅಸ್ಸಾತಿ ‘‘ಹತ್ಥಗ್ಗಹಣ’’ನ್ತಿಪದಸ್ಸ. ಏತ್ಥಾತಿ ‘‘ಅಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪಟಿಸೇವನತ್ಥಾಯಾ’’ತಿಪದೇ. ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗೋತಿ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗೋ ಏವ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ನ ಮೇಥುನಧಮ್ಮೋ’’ತಿ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾ. ಏತ್ಥಾತಿ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗಗಹಣೇ. ಸಾಧಕನ್ತಿ ಞಾಪಕಂ.

ತಿಸ್ಸಿತ್ಥಿಯೋತಿ ಭುಮ್ಮತ್ಥೇ ಚೇತಂ ಉಪಯೋಗವಚನಂ. ತೀಸು ಇತ್ಥೀಸೂತಿ ಹಿ ಅತ್ಥೋ, ತಿಸ್ಸೋ ಇತ್ಥಿಯೋ ಉಪಗನ್ತ್ವಾತಿ ವಾ ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ. ಏಸೇವ ನಯೋ ಪರತೋಪಿ. ಯಂ ಮೇಥುನಂ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ನ ಸೇವೇತಿ ಯೋಜನಾ. ನ ಸೇವೇತಿ ಚ ನ ಸೇವತಿ. ತಿಕಾರಸ್ಸ ಹಿ ಏಕಾರೋ. ತಯೋ ಪುರಿಸೇತಿ ತೀಸು ಪುರಿಸೇಸು, ತೇ ವಾ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ. ತಯೋ ಚ ಅನರಿಯಪಣ್ಡಕೇತಿ ತೀಸು ಅನರಿಯಸಙ್ಖಾತೇಸು ಉಭತೋಬ್ಯಞ್ಜನಕೇಸು ಚ ಪಣ್ಡಕೇಸು ಚ, ತೇ ವಾ ಉಪಗನ್ತ್ವಾತಿ ಯೋಜನಾ. ನ ಚಾಚರೇ ಮೇಥುನಂ ಬ್ಯಞ್ಜನಸ್ಮಿನ್ತಿ ಅತ್ತನೋ ನಿಮಿತ್ತಸ್ಮಿಂ ಮೇಥುನಂ ನ ಚ ಆಚರತಿ. ಇದಂ ಅನುಲೋಮಪಾರಾಜಿಕಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಛೇಜ್ಜಂ ಸಿಯಾ ಮೇಥುನಧಮ್ಮಪಚ್ಚಯಾತಿ ಮೇಥುನಧಮ್ಮಕಾರಣಾ ಛೇಜ್ಜಂ ಸಿಯಾ, ಪಾರಾಜಿಕಂ ಭವೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕುಸಲೇಹೀತಿ ಪಞ್ಹಾವಿಸಜ್ಜನೇ ಛೇಕೇಹಿ, ಛೇಕಕಾಮೇಹಿ ವಾ. ಅಯಂ ಪಞ್ಹೋ ಅಟ್ಠವತ್ಥುಕಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತೋ.

ಪಞ್ಹಾವಿಸಜ್ಜನತ್ಥಾಯ ಚಿನ್ತೇನ್ತಾನಂ ಸೇದಮೋಚನಕಾರಣತ್ತಾ ‘‘ಸೇದಮೋಚನಗಾಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತಾ. ವಿರುಜ್ಝತೀತಿ ‘‘ನ ಮೇಥುನಧಮ್ಮೋ’’ತಿ ವಚನೇನ ‘‘ಛೇಜ್ಜಂ ಸಿಯಾ ಮೇಥುನಧಮ್ಮಪಚ್ಚಯಾ’’ತಿ ವಚನಂ ವಿರುಜ್ಝತಿ, ನ ಸಮೇತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಇತಿ ಚೇ ವದೇಯ್ಯ, ನ ವಿರುಜ್ಝತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಮೇಥುನಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಭಾಗತ್ತಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಇಮಿನಾ ಮೇಥುನಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಭಾಗಭೂತೋ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗೋವ ಉಪಚಾರೇನ ತತ್ಥ ಮೇಥುನಧಮ್ಮಸದ್ದೇನ ವುತ್ತೋ, ನ ದ್ವಯಂದ್ವಯಸಮಾಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇತಿ. ಹಿಸದ್ದೋ ವಿತ್ಥಾರಜೋತಕೋ. ಪರಿವಾರೇಯೇವ ವುತ್ತಾನೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ವಣ್ಣಾವಣ್ಣೋತಿ ಸುಕ್ಕವಿಸಟ್ಠಿ. ಧನಮನುಪ್ಪಾದಾನನ್ತಿ ಸಞ್ಚರಿತ್ತಂ. ‘‘ಇಮಿನಾ ಪರಿಯಾಯೇನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಲೇಸೇನ ಸಮೀಪೂಪಚಾರೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏತೇನುಪಾಯೇನಾತಿ ‘‘ಹತ್ಥಗ್ಗಹಣಂ ಸಾದಿಯೇಯ್ಯಾ’’ತಿಪದೇ ವುತ್ತಉಪಾಯೇನ. ಸಬ್ಬಪದೇಸೂತಿ ಸಬ್ಬೇಸು ‘‘ಸಙ್ಘಾಟಿಕಣ್ಣಗ್ಗಹಣಂ ಸಾದಿಯೇಯ್ಯಾ’’ತಿಆದೀಸು ಪದೇಸು. ಅಪಿ ಚಾತಿ ಏಕಂಸೇನ, ವಿಸೇಸಂ ವಕ್ಖಾಮೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ‘‘ಏವಂನಾಮಕಂ ಠಾನ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಇತ್ಥಂನಾಮಂ ಇಮಸ್ಸ ಠಾನಸ್ಸಾ’’ತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದೀಪೇತಿ.

೬೭೬. ಏಕನ್ತರಿಕಾಯ ವಾತಿ ಏತ್ಥ ವಾಸದ್ದೇನ ದ್ವನ್ತರಿಕಾದೀನಿಪಿ ಸಙ್ಗಯ್ಹನ್ತಿ. ಯೇನ ತೇನಾತಿ ಯೇನ ವಾ ತೇನ ವಾ. ದ್ವಿತಿಚತುಪ್ಪಞ್ಚಛವತ್ಥೂನಿ ಪೇಯ್ಯಾಲವಸೇನ ವಾ ವಾಸದ್ದೇನ ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ. ಅಪಿ ಚಾತಿ ಕಿಞ್ಚ ಭಿಯ್ಯೋ, ವತ್ತಬ್ಬವಿಸೇಸಂ ವಕ್ಖಾಮೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಏತ್ಥಾತಿ ‘‘ಆಪತ್ತಿಯೋ ದೇಸೇತ್ವಾ’’ತಿ ವಚನೇ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ. ವುತ್ತನ್ತಿ ಪರಿವಾರೇ ವುತ್ತಂ. ತತ್ರಾತಿ ಪುರಿಮವಚನಾಪೇಕ್ಖಂ. ದೇಸಿತಾ ಆಪತ್ತಿ ಗಣನೂಪಿಕಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಏಕಂ ವತ್ಥುಂ ಆಪನ್ನಾ ಯಾ ಭಿಕ್ಖುನೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಧುರನಿಕ್ಖೇಪಂ ಕತ್ವಾತಿ ‘‘ಇಮಞ್ಚ ವತ್ಥುಂ, ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಚ ವತ್ಥುಂ ನಾಪಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಧುರನಿಕ್ಖೇಪಂ ಕತ್ವಾ. ಯಾ ಪನ ಸಉಸ್ಸಾಹಾವ ದೇಸೇತೀತಿ ಯೋಜನಾತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

ಸಾಧಾರಣಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಸಾಧಾರಣಾ. ಏತ್ಥಾತಿ ‘‘ಉದ್ದಿಟ್ಠಾ ಖೋ ಅಯ್ಯಾಯೋ’’ತಿಆದಿವಚನೇ.

ಇತಿ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯ ವಿನಯಸಂವಣ್ಣನಾಯ

ಭಿಕ್ಖುನಿವಿಭಙ್ಗೇ ಪಾರಾಜಿಕಕಣ್ಡವಣ್ಣನಾಯ ಯೋಜನಾ ಸಮತ್ತಾ.