೬. ಸುರಾಪಾನವಗ್ಗೋ

೧. ಸುರಾಪಾನಸಿಕ್ಖಾಪದ-ಅತ್ಥಯೋಜನಾ

೩೨೬. ಸುರಾಪಾನವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಭದ್ದಾ ವತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಭದ್ದವತಿಕಾತಿ ಚ, ಭದ್ದಾ ವತಿ ಭದ್ದವತಿ, ಸಾ ಏತ್ಥ ಅತ್ಥೀತಿ ಭದ್ದವತಿಕಾತಿ ಚ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸೋ’’ತಿಆದಿ. ಸೋತಿ ಗಾಮೋ ಲಭೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪಥಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಪಥಾವಿನೋತಿ ಕತೇ ಅದ್ಧಿಕಾಯೇವಾತಿ ಆಹ ‘‘ಅದ್ಧಿಕಾ’’ತಿ. ಅದ್ಧಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಅದ್ಧಿಕಾ. ‘‘ಪಥಿಕಾ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ಅಯಮೇವತ್ಥೋ. ‘‘ತೇಜಸಾ ತೇಜ’’ನ್ತಿಪದಾನಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಾಪೇಕ್ಖಾನಿ ಚ ಹೋನ್ತಿ, ಪದಾನಂ ಸಮಾನತ್ತಾ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ ಚ ಸಮಾನೋತಿ ಮಞ್ಞಿತುಂ ಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ತೇಸಂ ಸಮ್ಬನ್ಧಞ್ಚ ತಸ್ಸ ಅಸಮಾನತಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅತ್ತನೋ ತೇಜಸಾ ನಾಗಸ್ಸ ತೇಜ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಆನುಭಾವೇನಾ’’ತಿಇಮಿನಾ ಪನ ತೇಜಸದ್ದಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಕಪೋತಸ್ಸ ಪಾದೋ ಕಪೋತೋ ಉಪಚಾರೇನ, ತಸ್ಸ ಏಸೋ ಕಾಪೋತೋ, ವಣ್ಣೋ. ಕಾಪೋತೋ ವಿಯ ವಣ್ಣೋ ಅಸ್ಸಾತಿ ಕಾಪೋತಿಕಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಕಪೋತಪಾದಸಮವಣ್ಣರತ್ತೋಭಾಸಾ’’ತಿ. ಪಸನ್ನಸದ್ದಸ್ಸ ಪಸಾದಸದ್ಧಾದಯೋ ನಿವತ್ತೇತುಂ ‘‘ಸುರಾಮಣ್ಡಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಪಞ್ಚಾಭಿಞ್ಞಸ್ಸ ಸತೋತಿ ಪಞ್ಚಾಭಿಞ್ಞಸ್ಸ ಸಮಾನಸ್ಸ ಸಾಗತಸ್ಸಾತಿ ಯೋಜನಾ.

೩೨೮. ‘‘ಮಧುಕಪುಪ್ಫಾದೀನಂ ರಸೇನ ಕತೋ’’ತಿಇಮಿನಾ ಪುಪ್ಫಾನಂ ರಸೇನ ಕತೋ ಆಸವೋ ಪುಪ್ಫಾಸವೋತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಏಸ ನಯೋ ‘‘ಫಲಾಸವೋ’’ತಿಆದೀಸುಪಿ. ಸುರಾಮೇರಯಾನಂ ವಿಸೇಸಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸುರಾ ನಾಮಾ’’ತಿಆದಿ. ಪಿಟ್ಠಕಿಣ್ಣಪಕ್ಖಿತ್ತಾತಿ ಪಿಟ್ಠೇನ ಚ ಕಿಣ್ಣೇನ ಚ ಪಕ್ಖಿತ್ತಾ ಕತಾ ವಾರುಣೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಕಿಣ್ಣಾತಿ ಚ ಸುರಾಯ ಬೀಜಂ. ತಞ್ಹಿ ಕಿರನ್ತಿ ನಾನಾಸಮ್ಭಾರಾನಿ ಮಿಸ್ಸೀಭವನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಕಿಣ್ಣಾತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ತಸ್ಸಾಯೇವ ಮಣ್ಡೇತಿ ಯೋಜನಾ. ಸುರನಾಮಕೇನ ಏಕೇನ ವನಚರಕೇನ ಕತಾತಿ ಸುರಾ. ಮದಂ ಜನೇತೀತಿ ಮೇರಯಂ.

೩೨೯. ಲೋಣಸೋವೀರಕನ್ತಿ ಏವಂನಾಮಕಂ ಪಾನಂ. ಸುತ್ತನ್ತಿಪಿ ಏವಮೇವ. ತಸ್ಮಿನ್ತಿ ಸೂಪಸಂಪಾಕೇ. ತೇಲಂ ಪನ ಪಚನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ನತ್ಥಿ ತಿಖಿಣಂ ಮಜ್ಜಂ ಏತ್ಥಾತಿ ಅತಿಖಿಣಮಜ್ಜಂ, ಅತಿಖಿಣಮಜ್ಜೇ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ತೇಲೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯಂ ಪನಾತಿ ತೇಲಂ ಪನ. ತಿಖಿಣಂ ಮಜ್ಜಂ ಇಮಸ್ಸ ತೇಲಸ್ಸಾತಿ ತಿಖಿಣಮಜ್ಜಂ. ಯತ್ಥಾತಿ ತೇಲೇ. ಅರಿಟ್ಠೋತಿ ಏವಂನಾಮಕಂ ಭೇಸಜ್ಜಂ. ತನ್ತಿ ಅರಿಟ್ಠಂ, ‘‘ಸನ್ಧಾಯಾ’’ತಿಪದೇ ಅವುತ್ತಕಮ್ಮಂ. ಏತನ್ತಿ ‘‘ಅಮಜ್ಜಂ ಅರಿಟ್ಠ’’ನ್ತಿವಚನಂ, ‘‘ವುತ್ತ’’ನ್ತಿಪದೇ ವುತ್ತಕಮ್ಮನ್ತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ಅಙ್ಗುಲಿಪತೋದಕಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೩೩೦. ದುತಿಯೇ ಅಙ್ಗುಲೀಹಿ ಪತುಜ್ಜನಂ ಅಙ್ಗುಲಿಪತೋದೋ, ಸೋಯೇವ ಅಙ್ಗುಲಿಪತೋದಕೋತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅಙ್ಗುಲೀಹೀ’’ತಿಆದಿ. ಉತ್ತನ್ತೋತಿ ಅವತಪನ್ತೋ. ಅವತಪನ್ತೋತಿ ಚ ಅತ್ಥತೋ ಕಿಲಮನ್ತೋಯೇವಾತಿ ಆಹ ‘‘ಕಿಲಮನ್ತೋ’’ತಿ. ಕಿಲಮನ್ತೋ ಹುತ್ವಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಅಸ್ಸಾಸಗಹಣೇನ ಪಸ್ಸಾಸೋಪಿ ಗಹೇತಬ್ಬೋತಿ ಆಹ ‘‘ಅಸ್ಸಾಸಪಸ್ಸಾಸಸಞ್ಚಾರೋ’’ತಿ. ತಮ್ಪೀತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಮ್ಪೀತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ಹಸಧಮ್ಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೩೩೫. ತತಿಯೇ ಪಕಾರೇನ ಕರೀಯತಿ ಠಪೀಯತೀತಿ ಪಕತಂ ಪಞ್ಞತ್ತನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯಂ ಭಗವತಾ’’ತಿಆದಿ. ಯನ್ತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೩೩೬. ಹಸಸಙ್ಖಾತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಭಾವೋ ಹಸಧಮ್ಮೋತಿ ವುತ್ತೇ ಅತ್ಥತೋ ಕೀಳಿಕಾಯೇವಾತಿ ಆಹ ‘‘ಕೀಳಿಕಾ ವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ.

೩೩೭. ಗೋಪ್ಫಕಾನನ್ತಿ ಚರಣಗಣ್ಠಿಕಾನಂ. ತೇ ಹಿ ಪಾದೇ ಪಾದಂ ಠಪನಕಾಲೇ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞೂಪರಿ ಠಪನತೋ ಗೋಪೀಯನ್ತೀತಿ ಗೋಪ್ಫಾ, ತೇ ಏವ ಗೋಪ್ಫಕಾತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ಪಾದಸ್ಸ ಹಿ ಉಪರಿ ಪಾದಂ ಠಪನಕಾಲೇ ಏಕಸ್ಸ ಉಪರಿ ಏಕೋ ನ ಠಪೇತಬ್ಬೋ. ತೇನಾಹ ಭಗವಾ ‘‘ಪಾದೇ ಪಾದಂ ಅಚ್ಚಾಧಾಯಾ’’ತಿ (ದೀ. ನಿ. ೨.೧೯೬; ಮ. ನಿ. ೧.೪೨೩; ಅ. ನಿ. ೩.೧೬). ಓಟ್ಠಜೋ ದುತಿಯೋ. ಓರೋಹನ್ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೩೩೮. ಫಿಯಾರಿತ್ತಾದೀಹೀತಿ ಆದಿಸದ್ದೇನ ಲಙ್ಕಾರಾದಯೋ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಕೇಚಿ ವದನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪತನುಪ್ಪತನವಾರೇಸೂತಿ ಪತನವಾರ ಉಪ್ಪತನವಾರೇಸು. ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಸಂ ಖಿತ್ತಕಥಲಾಯಂ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾ. ಠಪೇತ್ವಾ ಕೀಳನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಲಿಖಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ ಕೀಳಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸ ವಿರಹಿತತ್ತಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಕೀಳಾಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಅತ್ಥಜೋತಕಂ ಅಕ್ಖರಂ ಲಿಖನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಆಪತ್ತಿಯೇವಾತಿ ವದನ್ತಿ. ಏತ್ಥಾತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ಅನಾದರಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೩೪೨. ಚತುತ್ಥೇ ಧಮ್ಮೋ ನಾಮ ತನ್ತಿಯೇವಾತಿ ಆಹ ‘‘ತನ್ತೀ’’ತಿ. ಪವೇಣೀತಿ ತಸ್ಸೇವ ವೇವಚನಂ. ‘‘ತಂ ವಾ ನ ಸಿಕ್ಖಿತುಕಾಮೋ’’ತಿ ಏತ್ಥ ತಂಸದ್ದಸ್ಸ ಅತ್ಥಮಾವಿಕಾತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಯೇನ ಪಞ್ಞತ್ತೇನಾ’’ತಿ. ವಿನಯೇ ಅಪಞ್ಞತ್ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅಪಞ್ಞತ್ತೇನಾ’’ತಿ ಆಹ ‘‘ಸುತ್ತೇ ವಾ ಅಭಿಧಮ್ಮೇ ವಾ ಆಗತೇನಾ’’ತಿ.

೩೪೪. ಪವೇಣಿಯಾತಿ ಉಪಾಲಿಆದಿಕಾಯ ಆಚರಿಯಪರಮ್ಪರಸಙ್ಖಾತಾಯ ತನ್ತಿಯಾ. ಕುರುನ್ದಿಯಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತಂ ಸಬ್ಬನ್ತಿ ಕುರುನ್ದಿವಾದಮಹಾಪಚ್ಚರಿವಾದಸಙ್ಖಾತಂ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ವಚನಂ. ಪವೇಣಿಯಾ ಆಗತೇತಿ ಪವೇಣಿಯಾ ಆಗತಸಙ್ಖಾತೇ ಮಹಾಅಟ್ಠಕಥಾವಾದೇತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

೩೪೫. ಪಞ್ಚಮೇ ಮನುಸ್ಸವಿಗ್ಗಹೇತಿ ಮನುಸ್ಸವಿಗ್ಗಹಪಾರಾಜಿಕೇತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ಜೋತಿಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೩೫೦. ಛಟ್ಠೇ ಜನಪದಸ್ಸ ನಾಮತ್ತಾ ಬಹುವಚನವಸೇನ ‘‘ಭಗ್ಗೇಸೂ’’ತಿ ಪಾಳಿಯಂ ವುತ್ತಂ. ಸುಸುಮಾರಸಣ್ಠಾನೋ ಪಬ್ಬತಸಙ್ಖಾತೋ ಗಿರಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಸುಸುಮಾರಗಿರಿ, ಏತಸ್ಸ ವಾ ಮಾಪಿತಕಾಲೇ ಸುಸುಮಾರೋ ಗಿರತಿ ಸದ್ದಂ ನಿಗ್ಗಿರತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಸುಸುಮಾರಗಿರೀತಿ ಅತ್ಥಮನಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ನಗರಸ್ಸ ನಾಮ’’ನ್ತಿ. ತಂ ಪನಾತಿ ವನಂ ಪನ. ‘‘ಮಿಗಾನ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಮಿಗಾನಂ ಅಭಯೋ ದೀಯತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಮಿಗದಾಯೋತಿ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ.

೩೫೨. ‘‘ಜೋತಿಕೇ’’ತಿಪದಸ್ಸ ಜೋತಿಸ್ಸ ಅಗ್ಗಿಸ್ಸ ಕರಣಂ ಜೋತಿಕನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಜೋತಿಕರಣೇ’’ತಿ.

೩೫೪. ‘‘ಸಮಾದಹಿತುಕಾಮತಾಯಾ’’ತಿಪದಂ ‘‘ಅರಣಿಸಣ್ಠಾಪನತೋ’’ತಿಪದೇ ಹೇತು. ಜಾಲಾತಿ ಸಿಖಾ. ಸಾ ಹಿ ಜಲತಿ ದಿಬ್ಬತೀತಿ ಜಾಲಾತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

ಪತಿಲಾತಂ ಉಕ್ಖಿಪತೀತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಪತಿತಾಲಾತ’’ನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ತಕಾರಲೋಪಂ ಕತ್ವಾ ಸನ್ಧಿವಸೇನ ಪತಿಲಾತನ್ತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಅಲಾತಂ ಪತಿತಂ ಉಕ್ಖಿಪತೀ’’ತಿ. ಅಲಾತನ್ತಿ ಉಮ್ಮುಕ್ಕಂ. ತಞ್ಹಿ ಆದಿತ್ತಂ ಹುತ್ವಾ ಅತಿಉಣ್ಹತ್ತಾ ನ ಲಾತಬ್ಬಂ ನ ಗಣ್ಹಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಅಲಾತನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಅವಿಜ್ಝಾತನ್ತಿ ಝಾಯನತೋ ಡಯ್ಹನತೋ ಅವಿಗತಂ ಅಲಾತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಝಾಯನಂ ಡಯ್ಹನಂ ಝಾತಂ, ವಿಗತಂ ಝಾತಂ ಇಮಸ್ಸಾಲಾತಸ್ಸಾತಿ ವಿಜ್ಝಾತಂ.

೩೫೬. ಪದೀಪಾದೀನೀತಿ ಪದೀಪಜೋತಿಕಾದೀನಿ. ತತ್ಥಾತಿ ತಾಸು ದುಟ್ಠವಾಳಮಿಗಅಮನುಸ್ಸಸಙ್ಖಾತಾಸು ಆಪದಾಸು ನಿಮಿತ್ತಭೂತಾಸು. ನಿಮಿತ್ತತ್ಥೇ ಚೇತಂ ಭುಮ್ಮವಚನನ್ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ನಹಾನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೩೬೬. ಸತ್ತಮೇ ಪಾರಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ನ ಕೇವಲಂ ಸಉದಕಾಯ ನದಿಯಾ ಏವ ನ್ಹಾಯಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಸುಕ್ಖಾಯ ನದಿಯಾಪಿ ವಟ್ಟತೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸುಕ್ಖಾಯಾ’’ತಿಆದಿ. ಉಕ್ಕಿರಿತ್ವಾತಿ ವಿಯೂಹಿತ್ವಾ. ಆವಾಟಾಯೇವ ಖುದ್ದಕಟ್ಠೇನ ಆವಾಟಕಾ, ತೇಸೂತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ದುಬ್ಬಣ್ಣಕರಣಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೩೬೮. ಅಟ್ಠಮೇ ಅಲಭೀತಿ ಲಭೋತಿ ವಚನತ್ಥೇ ಅಪಚ್ಚಯಂ ಕತ್ವಾ ಣಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಸ್ವತ್ಥಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಲಭೋಯೇವ ಲಾಭೋ’’ತಿ. ಅಪಚ್ಚಯಮಕತ್ವಾ ಪಕತಿಯಾ ಣಪಚ್ಚಯೋಪಿ ಯುತ್ತೋಯೇವಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಸದ್ದನ್ತರೋಪಿ ಅತ್ಥನ್ತರಾಭಾವಾ ಸಮಾಸೋ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ನವಚೀವರಲಾಭೇನಾತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ’’ತಿ. ಅನುನಾಸಿಕಲೋಪನ್ತಿ ‘‘ನವ’’ನ್ತಿ ಏತ್ಥ ನಿಗ್ಗಹೀತಸ್ಸ ವಿನಾಸಂ. ನಿಗ್ಗಹೀತಞ್ಹಿ ನಾಸಂ ಅನುಗತತ್ತಾ ‘‘ಅನುನಾಸಿಕ’’ನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ತಸ್ಸ ಅದಸ್ಸನ, ಮಕತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮಜ್ಝೇ ಠಿತಪದದ್ವಯೇತಿ ‘‘ನವ’’ನ್ತಿ ಚ ‘‘ಚೀವರಲಾಭೇನಾ’’ತಿ ಚ ದ್ವಿನ್ನಂ ಪದಾನಮನ್ತರೇ ‘‘ಠಿತೇ ಪನಾ’’ತಿ ಚ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಾ’’ತಿ ಚ ಪದದ್ವಯೇ. ನಿದ್ಧಾರಣೇ ಚೇತಂ ಭುಮ್ಮವಚನಂ. ನಿಪಾತೋತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ. ಅಲಭೀತಿ ಲಭೋತಿ ವಚನತ್ಥಸ್ಸ ಅಭಿಧೇಯ್ಯತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಾ’’ತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಾ’’ತಿಆದಿ. ಪದಭಾಜನೇ ಪನ ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಯನ್ತಿ ಯಂ ಚೀವರಂ. ‘‘ಚೀವರ’’ನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಚೀವರಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯಂ ನಿವಾಸೇತುಂ ವಾ’’ತಿಆದಿ. ಚಮ್ಮಕಾರನೀಲನ್ತಿ ಚಮ್ಮಕಾರಾನಂ ತಿಫಲೇ ಪಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಅಯಗೂಥಸ್ಸ ನೀಲಂ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ದುಬ್ಬಣ್ಣೋ ಕರೀಯತಿ ಅನೇನಾತಿ ದುಬ್ಬಣ್ಣಕರಣಂ, ಕಪ್ಪಬಿನ್ದುನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಕಪ್ಪಬಿನ್ದುಂ ಸನ್ಧಾಯಾ’’ತಿ. ಆದಿಯನ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಆದಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಕೋಣೇಸೂತಿ ಅನ್ತೇಸು. ವಾಸದ್ದೋ ಅನಿಯಮವಿಕಪ್ಪತ್ಥೋ. ಅಕ್ಖಿಮಣ್ಡಲಮತ್ತಂ ವಾತಿ ಅಕ್ಖಿಮಣ್ಡಲಸ್ಸ ಪಮಾಣಂ ವಾ ಕಪ್ಪಬಿನ್ದೂತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪಟ್ಟೇ ವಾತಿ ಅನುವಾತಪಟ್ಟೇ ವಾ. ಗಣ್ಠಿಯಂ ವಾತಿ ಗಣ್ಠಿಕಪಟ್ಟೇ ವಾ. ಪಾಳಿಕಪ್ಪೋತಿ ದ್ವೇ ವಾ ತಿಸ್ಸೋ ವಾ ತತೋ ಅಧಿಕಾ ವಾ ಬಿನ್ದುಆವಲೀ ಕತ್ವಾ ಕತೋ ಕಪ್ಪೋ. ಕಣ್ಣಿಕಕಪ್ಪೋತಿ ಕಣ್ಣಿಕಂ ವಿಯ ಬಿನ್ದುಗೋಚ್ಛಕಂ ಕತ್ವಾ ಕತೋ ಕಪ್ಪೋ. ಆದಿಸದ್ದೇನ ಅಗ್ಘಿಯಕಪ್ಪಾದಯೋ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಸಬ್ಬಾಸು ಅಟ್ಠಕಥಾಸು. ಏಕೋಪಿ ಬಿನ್ದು ವಟ್ಟೋಯೇವ ವಟ್ಟತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಏಕಂ ವಟ್ಟಬಿನ್ದು’’ನ್ತಿ.

೩೭೧. ಅಗ್ಗಳಾದೀನೀತಿ ಆದಿಸದ್ದೇನ ಅನುವಾತಪರಿಭಣ್ಡೇ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತೀತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ವಿಕಪ್ಪನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೩೭೪. ನವಮೇ ತಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ತಸದ್ದಸ್ಸ ವಿಸಯೋ ಚೀವರಸಾಮಿಕೋಯೇವಾತಿ ಆಹ ‘‘ಚೀವರಸಾಮಿಕಸ್ಸಾ’’ತಿ. ದುತಿಯಸ್ಸ ತಸದ್ದಸ್ಸ ವಿಸಯೋ ವಿನಯಧರೋಯೇವಾತಿ ಆಹ ‘‘ಯೇನಾ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ಅವಿಸ್ಸಾಸನ್ತೋ’’ತಿಪದಸ್ಸ ಕಿರಿಯಾವಿಸೇಸನಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅವಿಸ್ಸಾಸೇನಾ’’ತಿ. ತೇನಾತಿ ವಿನಯಧರೇನಾತಿ. ನವಮಂ.

೧೦. ಚೀವರಾಪನಿಧಾನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೩೭೭. ದಸಮೇ ‘‘ಅಪನೇತ್ವಾ’’ತಿಇಮಿನಾ ಅಪಇತ್ಯೂಪಸಗ್ಗಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ನಿಧೇನ್ತೀತಿ ನಿಗೂಹಿತ್ವಾ ಠಪೇನ್ತಿ. ಹಸಾಧಿಪ್ಪಾಯೋತಿ ಹಸಂ, ಹಸನತ್ಥಾಯ ವಾ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಪರಿಕ್ಖಾರಸ್ಸ ಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಪತ್ತತ್ಥವಿಕಾದಿ’’ನ್ತಿ. ಪತ್ತಸ್ಸ ಪಾಳಿಯಮಾಗತತ್ತಾ ಪತ್ತಸ್ಸ ಥವಿಕಾತಿ ಅತ್ಥೋಯೇವ ಗಹೇತಬ್ಬೋ, ನ ಪತ್ತೋ ಚ ಥವಿಕಾ ಚಾತಿ. ‘‘ಸಮಣೇನ ನಾಮಾ’’ತಿಪದಂ ‘‘ಭವಿತು’’ನ್ತಿಪದೇ ಭಾವಕತ್ತಾತಿ. ದಸಮಂ.

ಸುರಾಪಾನವಗ್ಗೋ ಛಟ್ಠೋ.