೫. ಅಚೇಲಕವಗ್ಗೋ

೧. ಅಚೇಲಕಸಿಕ್ಖಾಪದ-ಅತ್ಥಯೋಜನಾ

೨೬೯. ಅಚೇಲಕವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಪರಿವಿಸತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಪರಿವೇಸನನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಪರಿವೇಸನಟ್ಠಾನ’’ನ್ತಿ. ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಪಬ್ಬಜಸದ್ದಾ ಸಮಾನಾತಿ ಆಹ ‘‘ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಸಮಾಪನ್ನೋತಿ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಸಮಾಪನ್ನೋ’’ತಿ. ತಿತ್ಥೇನ ಸಮಂ ಪೂರತೀತಿ ಸಮತಿತ್ಥೀಕಂ, ನದೀಆದೀಸು ಉದಕಂ, ಸಮತಿತ್ಥಿಕಂ ವಿಯಾತಿ ಸಮತಿತ್ಥಿಕಂ, ಪತ್ತಭಾಜನೇಸು ಯಾಗುಭತ್ತಂ. ತೇಸನ್ತಿ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ದೇನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ದಾಪೇತೀ’’ತಿ ಏತ್ಥ ದಾಧಾತುಯಾ ಸಮ್ಪದಾನಸ್ಸ ಸುವಿಜಾನಿತತ್ತಾ ತಂ ಅದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಕಾರಿತಕಮ್ಮಮೇವ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇನಾ’’ತಿ.

೨೭೩. ‘‘ಸನ್ತಿಕೇ’’ತಿಇಮಿನಾ ‘‘ಉಪನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಉಪಸದ್ದಸ್ಸ ಸಮೀಪತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತೇಸನ್ತಿ ತಿತ್ಥಿಯಾನಂ. ತತ್ಥಾತಿ ಭಾಜನೇ. ಇತೋತಿ ಪತ್ತತೋ. ಇಧಾತಿ ಮಯ್ಹಂ ಭಾಜನೇ. ನನ್ತಿ ಖಾದನೀಯಭೋಜನೀಯಂ. ತಸ್ಸಾತಿ ತಿತ್ಥಿಯಸ್ಸಾತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ಉಯ್ಯೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೨೭೪. ದುತಿಯೇ ಪಟಿಕ್ಕಮನಅಸನಸಾಲಸದ್ದಾನಂ ಪರಿಯಾಯತ್ತಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅಸನಸಾಲಾಯಪೀ’’ತಿ. ಭತ್ತಸ್ಸ ವಿಸ್ಸಜ್ಜನಂ ಭತ್ತವಿಸ್ಸಗ್ಗೋತಿ ಕತೇ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಭತ್ತಕಿಚ್ಚ’’ನ್ತಿ. ಸಮ್ಭೂಧಾತುಸ್ಸ ಪಪುಬ್ಬಅಪಧಾತ್ವತ್ಥತ್ತಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ನ ಪಾಪುಣೀ’’ತಿ.

೨೭೬. ವುತ್ತಾವಸೇಸನ್ತಿ ವುತ್ತೇಹಿ ಮಾತುಗಾಮೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಹಸಿತುಕಾಮತಾದೀಹಿ ಅವಸೇಸಂ. ತಸ್ಮಿನ್ತಿ ಉಯ್ಯೋಜಿತಭಿಕ್ಖುಮ್ಹಿ. ಅತ್ಥತೋತಿ ವಿಜಹನ್ತವಿಜಹಿತಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅವಿನಾಭಾವಸಙ್ಖಾತಅತ್ಥತೋ. ಇತರೇನಾತಿ ಉಯ್ಯೋಜಕಭಿಕ್ಖುನಾ. ತತ್ಥಾತಿ ‘‘ದಸ್ಸನೂಪಚಾರಂ ವಾ ಸವನೂಪಚಾರಂ ವಾ’’ತಿವಚನೇ. ಏತ್ಥಾತಿ ನಿದ್ಧಾರಣಸಮುದಾಯೋ, ದಸ್ಸನೂಪಚಾರಸವನೂಪಚಾರೇಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ತಥಾತಿಇಮಿನಾ ದ್ವಾದಸಹತ್ಥಪಮಾಣಂ ಅತಿದಿಸತಿ. ತೇಹೀತಿ ಕುಟ್ಟಾದೀಹಿ. ತಸ್ಸಾತಿ ದಸ್ಸನೂಪಚಾರಾತಿಕ್ಕಮಸ್ಸ. ‘‘ವುತ್ತಪಕಾರಮನಾಚಾರ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ನ ಅಞ್ಞೋ ಕೋಚಿ ಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಅಞ್ಞಸದ್ದಸ್ಸ ಅಪಾದಾನಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ‘‘ಕಾರಣ’’ನ್ತಿಇಮಿನಾ ಪಚ್ಚಯಸದ್ದಸ್ಸತ್ಥಂ.

೨೭೭. ಕಲಿಸದ್ದಸ್ಸ ಪಾಪಪರಾಜಯಸಙ್ಖಾತೇಸು ದ್ವೀಸು ಅತ್ಥೇಸು ಪಾಪಸಙ್ಖಾತೋ ಕೋಧೋತಿ ಆಹ ‘‘ಕಲೀತಿ ಕೋಧೋ’’ತಿ. ‘‘ಆಣ’’ನ್ತಿಇಮಿನಾ ಸಾಸನಸದ್ದಸ್ಸತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ವುತ್ತಞ್ಹಿ ‘‘ಆಣಾ ಚ ಸಾಸನಂ ಞೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಕೋಧವಸೇನ ವದತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ವದತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಇಮಸ್ಸ ಠಾನಂ ನಿಸಜ್ಜಂ ಆಲೋಕಿತಂ ವಿಲೋಕಿತಂ ಪಸ್ಸಥ ಭೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಇಮಿನಾಪೀತಿ ಅಮನಾಪವಚನಂ ವಚನೇನಾಪೀತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ಸಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೨೭೯. ತತಿಯೇ ‘‘ಸಯನಿಯಘರೇ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಯಕಾರಲೋಪಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಸಯನಿಘರೇ’’ತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಸಯನಿಘರೇ’’ತಿ. ಯತೋತಿ ಏತ್ಥ ತೋಸದ್ದೋ ಪಠಮಾದೀಸು ಅತ್ಥೇಸು ದಿಸ್ಸತಿ. ‘‘ಯತೋನಿದಾನ’’ನ್ತಿಆದೀಸು (ಸು. ನಿ. ೨೭೫) ಪಠಮತ್ಥೇ. ‘‘ಅನ್ತರಾಯೇ ಅಸೇಸತೋ’’ತಿಆದೀಸು (ಧ. ಸ. ಅಟ್ಠ. ಗನ್ಥಾರಮ್ಭಕಥಾ ೭) ದುತಿಯತ್ಥೇ. ‘‘ಅನಿಚ್ಚತೋ’’ತಿಆದೀಸು (ಪಟ್ಠಾ. ೧.೧.೪೦೯) ತತಿಯತ್ಥೇ. ‘‘ಮಾತಿತೋ ಪಿತಿತೋ’’ತಿಆದೀಸು (ದೀ. ನಿ. ೧.೩೧೧) ಪಞ್ಚಮ್ಯತ್ಥೇ. ‘‘ಯಂ ಪರತೋ ದಾನಪಚ್ಚಯಾ’’ತಿಆದೀಸು (ಜಾ. ೨.೨೨.೫೮೫) ಛಟ್ಠ್ಯತ್ಥೇ. ‘‘ಪುರತೋ ಪಚ್ಛತೋ’’ತಿಆದೀಸು (ಪಾಚಿ. ೫೭೬) ಸತ್ತಮ್ಯತ್ಥೇ. ‘‘ಪದಮತೋ’’ತಿಆದೀಸು ಕಾರಣತ್ಥೇ ದಿಸ್ಸತಿ. ಇಧಾಪಿ ಕಾರಣತ್ಥೇಯೇವಾತಿ ಆಹ ‘‘ಯಸ್ಮಾ’’ತಿ. ಯಸ್ಮಾ ಕಾರಣಾ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖಾ ದಿನ್ನಾ, ತಸ್ಮಾ ಗಚ್ಛಥ ಭನ್ತೇ ತುಮ್ಹೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖಂ. ವೋತಿ ತುಮ್ಹೇಹಿ. ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋತಿ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಅಜ್ಝಾಸಯೋ. ‘‘ಪರಿಯುಟ್ಠಿತೋ’’ತಿ ಸಾಮಞ್ಞತೋ ವುತ್ತೇಪಿ ಅತ್ಥಪಕರಣಾದಿತೋ ರಾಗಪರಿಯುಟ್ಠಿತೋವಾಧಿಪ್ಪೇತೋತಿ ಆಹ ‘‘ರಾಗಪರಿಯುಟ್ಠಿತೋ’’ತಿ, ರಾಗೇನ ಪರಿಭವಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಿತೋತಿ ಅತ್ಥೋ.

೨೮೦. ಸಭೋಜನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಸಕಾರೋ ಸಹಸದ್ದಕಾರಿಯೋ ಚ ಅಕಾರುಕಾರಾನಂ ಅಸರೂಪತ್ತಾ ಅಕಾರತೋ ಉಕಾರಸ್ಸ ಲೋಪೋ ಚ ತೀಸು ಪದೇಸು ಪಚ್ಛಿಮಾನಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಪದಾನಂ ತುಲ್ಯತ್ಥನಿಸ್ಸಿತಸಮಾಸೋ ಚ ಪುಬ್ಬಪದೇನ ಸಹ ಭೇದನಿಸ್ಸಿತಬಾಹಿರತ್ಥಸಮಾಸೋ ಚ ಹೋತಿ, ಇತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಹ ಉಭೋಹಿ ಜನೇಹೀ’’ತಿ. ಅಥ ವಾ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಭೋಜನಂ, ಸಂ ವಿಜ್ಜತಿ ಭೋಜನಂ ಅಸ್ಮಿಂ ಕುಲೇತಿ ಸಭೋಜನನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅಥ ವಾ’’ತಿಆದಿ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ. ತೇನೇವಾತಿ ತೇನೇವ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬತ್ತಾ. ಅಸ್ಸಾತಿ ‘‘ಸಭೋಜನೇ’’ತಿಪದಸ್ಸ. ಘರೇತಿ ಏತ್ಥ ಪುಬ್ಬೋ ಸಯನಿಸದ್ದೋ ಲೋಪೋತಿ ಆಹ ‘‘ಸಯನಿಘರೇ’’ತಿ. ಇಮಿನಾ ‘‘ದತ್ತೋ’’ತಿಆದೀಸು ವಿಯ ಪುಬ್ಬಪದಲೋಪಸಮಾಸಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಪಿಟ್ಠಸಙ್ಘಾಟಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ಪಿಟ್ಠಸಙ್ಘಾಟೋ ನಾಮ ನ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ, ಅಥ ಖೋ ಸಯನಿಘರಗಬ್ಭಸ್ಸೇವಾತಿ ಆಹ ‘‘ತಸ್ಸ ಸಯನಿಘರಗಬ್ಭಸ್ಸಾ’’ತಿ. ಯಥಾ ವಾ ತಥಾ ವಾತಿ ಯೇನ ವಾ ತೇ ನ ವಾ ಆಕಾರೇನ. ಕತಸ್ಸಾತಿ ಪಿಟ್ಠಿವಂಸಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ವಾ ಅನಾರೋಪೇತ್ವಾ ವಾ ಕತಸ್ಸಾತಿ. ತತಿಯಂ.

೨೮೪. ಚತುತ್ಥಪಞ್ಚಮೇಸು ಯಥಾ ಚ ಸಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಠಮಪಾರಾಜಿಕಸಮುಟ್ಠಾನಂ, ಏವಮೇವ ತಾನಿಪೀತಿ ಯೋಜನಾತಿ. ಚತುತ್ಥಪಞ್ಚಮಾನಿ.

೬. ಚಾರಿತ್ತಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೨೯೪. ಛಟ್ಠೇ ಕಸ್ಮಾ ತೇಹಿ ‘‘ದೇಥಾವುಸೋ ಭತ್ತ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ, ನನು ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏವಂ ವತ್ತುಂ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಏತ್ಥ ತಂ ಕಿರಾ’’ತಿಆದಿ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಅಭಿಹಟಂ ಅಹೋಸಿ, ತಸ್ಮಾ.

೨೯೫. ಇದಂ ಪನ ವಚನಂ ಆಹಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪಸಾದಞ್ಞಥತ್ತನ್ತಿ ಪಸಾದಸ್ಸ ಅಞ್ಞೇನಾಕಾರೇನ ಭಾವೋ. ನನ್ತಿ ಖಾದನೀಯಂ. ‘‘ಗಹೇತ್ವಾ ಆಗಮಂಸೂ’’ತಿಇಮಿನಾ ‘‘ಉಸ್ಸಾರಿಯಿತ್ಥಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಉಕಾರಸ್ಸ ಉಗ್ಗಹತ್ಥತಞ್ಚ ಸರಧಾತುಸ್ಸ ಗತ್ಯತ್ಥತಞ್ಚ ಅಜ್ಜತನಿಞುಂವಿಭತ್ತಿಯಾ ತ್ಥತ್ತಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತಿ, ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಸಾರಿಂಸು ಅಗಮಂಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ.

೨೯೮. ಯತ್ಥಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ. ಠಿತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪನ್ನನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ತತೋತಿ ಚಿತ್ತುಪ್ಪನ್ನತೋ. ಯನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖುಂ. ಪಕತಿವಚನೇನಾತಿ ಉಚ್ಚಾಸದ್ದಮಕತ್ವಾ ಪವತ್ತೇನ ಸಭಾವವಚನೇನ. ಅನ್ತೋವಿಹಾರೇತಿ ವಚನಸ್ಸ ಅತಿಸಮ್ಬಾಧತ್ತಾ ಅಯುತ್ತಭಾವಂ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ಆಹ ‘‘ಅಪಿ ಚ ಅನ್ತೋಉಪಚಾರಸೀಮಾಯಾ’’ತಿ.

೩೦೨. ಗಾಮಸ್ಸ ಅನ್ತರೇ ಆರಾಮೋ ತಿಟ್ಠತೀತಿ ಅನ್ತರಾರಾಮೋ ವಿಹಾರೋ, ತಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅನ್ತೋಗಾಮೇ’’ತಿಆದೀತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಮಹಾನಾಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೩೦೩. ಸತ್ತಮೇ ‘‘ಭಗವತೋ’’ತಿಪದಂ ‘‘ಚೂಳಪಿತುಪುತ್ತೋ’’ತಿಪದೇ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ, ‘‘ಮಹಲ್ಲಕತರೋ’’ತಿಪದೇ ಅಪಾದಾನಂ. ಚೂಳಪಿತುಪುತ್ತೋತಿ ಸುದ್ಧೋದನೋ, ಸಕ್ಕೋದನೋ, ಸುಕ್ಕೋದನೋ, ಧೋತೋದನೋ, ಅಮಿತೋದನೋತಿ ಪಞ್ಚ ಜನಾ ಭಾತರೋ, ಅಮಿತಾ, ಪಾಲಿತಾತಿ ದ್ವೇ ಭಗಿನಿಯೋ. ತೇಸು ಭಗವಾ ಚ ನನ್ದೋ ಚ ಜೇಟ್ಠಭಾತುಭೂತಸ್ಸ ಸುದ್ಧೋದನಸ್ಸ ಪುತ್ತಾ, ಆನನ್ದೋ ಕನಿಟ್ಠಭಾತುಭೂತಸ್ಸ ಅಮಿತೋದನಸ್ಸ ಪುತ್ತೋ, ಮಹಾನಾಮೋ ಚ ಅನುರುದ್ಧೋ ಚ ತತಿಯಸ್ಸ ಸುಕ್ಕೋದನಸ್ಸ ಪುತ್ತಾ. ಸಕ್ಕೋದನಧೋತೋದನಾನಂ ಪುತ್ತಾ ಅಪಾಕಟಾ. ತಿಸ್ಸತ್ಥೇರೋ ಅಮಿತಾಯ ನಾಮ ಭಗಿನಿಯಾ ಪುತ್ತೋ, ಪಾಲಿತಾಯ ಪುತ್ತಧೀತರಾ ಅಪಾಕಟಾ. ತಸ್ಮಾ ಚೂಳಪಿತುನೋ ಸುಕ್ಕೋದನಸ್ಸ ಪುತ್ತೋ ಚೂಳಪಿತುಪುತ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ದ್ವೀಸು ಫಲೇಸೂತಿ ಹೇಟ್ಠಿಮೇಸು ದ್ವೀಸು ಫಲೇಸು. ಉಸ್ಸನ್ನಸದ್ದೋ ಬಹುಪರಿಯಾಯೋತಿ ಆಹ ‘‘ಬಹೂ’’ತಿ. ವಜತೋತಿ ಗೋಟ್ಠತೋ. ತಞ್ಹಿ ಗಾವೋ ಗೋಚರಟ್ಠಾನತೋ ಪಟಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ನಿವಾಸತ್ಥಾಯ ವಜನ್ತಿ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಅಸ್ಮಿನ್ತಿ ವಜೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

೩೦೬. ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಪವಾರಣಸಮಯೇ. ‘‘ಏತ್ತಕೇಹೀ’’ತಿಪದಸ್ಸ ನಾಮವಸೇನ ವಾ ಪರಿಮಾಣವಸೇನ ವಾ ದುವಿಧಸ್ಸ ಅತ್ಥಸ್ಸ ಅಧಿಪ್ಪೇತತ್ತಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ನಾಮವಸೇನ ಪರಿಮಾಣವಸೇನಾ’’ತಿ. ತೇಸು ನಾಮಂ ಸನ್ಧಾಯ ಏತಂ ನಾಮಂ ಏತೇಸಂ ಭೇಸಜ್ಜಾನನ್ತಿ ಏತ್ತಕಾನೀತಿ ವಚನತ್ಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋ, ಪರಿಮಾಣಂ ಸನ್ಧಾಯ ಏತಂ ಪರಿಮಾಣಂ ಏತೇಸನ್ತಿ ಏತ್ತಕಾನೀತಿ ವಚನತ್ಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ‘‘ಅಞ್ಞಂ ಭೇಸಜ್ಜ’’ನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಅಞ್ಞಸದ್ದಸ್ಸ ಅಪಾದಾನಂ ನಾಮಂ ವಾ ಪರಿಮಾಣಂ ವಾ ಭವೇಯ್ಯಾತಿ ಆಹ ‘‘ಸಬ್ಬಿನಾ ಪವಾರಿತೋ’’ತಿಆದಿ.

೩೧೦. ಯೇತಿ ದಾಯಕಾ, ಪವಾರಿತಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ಉಯ್ಯುತ್ತಸೇನಾಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೩೧೧. ಅಟ್ಠಮೇ ‘‘ಅಭಿಮುಖ’’ನ್ತಿಇಮಿನಾ ಅಭಿಸದ್ದಸ್ಸತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಉಯ್ಯಾತೋ’’ತಿಪದಸ್ಸ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಯಾತೋತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ನಗರತೋ ನಿಗ್ಗತೋ’’ತಿ. ‘‘ಕತಉಯ್ಯೋಗ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಯುಞ್ಜತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಉಯ್ಯುತ್ತಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಧಾತೂನ, ಮನೇಕತ್ಥತ್ತಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಗಾಮತೋ ನಿಕ್ಖನ್ತ’’ನ್ತಿ.

೩೧೪. ದ್ವಾದಸ ಪುರಿಸಾ ಇಮಸ್ಸ ಹತ್ಥಿನೋತಿ ದ್ವಾದಸಪುರಿಸೋ, ಆವುಧೋ ಹತ್ಥೇಸು ಏತೇಸನ್ತಿ ಆವುಧಹತ್ಥಾ. ನಿನ್ನನ್ತಿ ನಿನ್ನಟ್ಠಾನಂ, ಪಸ್ಸತೋ ಭಿಕ್ಖುನೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ಸೇನಾವಾಸಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೩೧೯. ನವಮೇ ‘‘ತಿಟ್ಠತು ವಾ’’ತಿಆದಿನಾ ವಸನಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ವಾಸದ್ದೋ ‘‘ಚಙ್ಕಮತು ವಾ’’ತಿಅತ್ಥಂ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡೇತಿ. ಕಿಞ್ಚಿ ಇರಿಯಾಪಥನ್ತಿ ಚತೂಸು ಇರಿಯಾಪಥೇಸು ಕಿಞ್ಚಿ ಇರಿಯಾಪಥಂ. ಯಥಾ ರುದ್ಧಮಾನೇ ಸಞ್ಚಾರೋ ಛಿಜ್ಜತಿ, ಏವಂ ರುದ್ಧಾ ಸಂವುತಾ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ರುದ್ಧೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಪಲಿಬುದ್ಧೋ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಪರಿಪುಬ್ಬಸ್ಸ ಬುಧಿಧಾತುಸ್ಸ ಅಧಿಪ್ಪಾಯತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತೀತಿ. ನವಮಂ.

೧೦. ಉಯ್ಯೋಧಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೩೨೨. ದಸಮೇ ಯುಜ್ಝನ್ತೀತಿ ಸಂಪಹರನ್ತಿ. ‘‘ಬಲಸ್ಸ ಅಗ್ಗಂ ಏತ್ಥಾ’’ತಿಇಮಿನಾ ಭಿನ್ನಾಧಿಕರಣಬಾಹಿರತ್ಥಸಮಾಸಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಜಾನನ್ತೀ’’ತಿಪದಂ ಅತ್ಥಸಮ್ಪುಣ್ಣತ್ಥಾಯ ಪಕ್ಖಿತ್ತಂ. ಅಗ್ಗನ್ತಿ ಕೋಟ್ಠಾಸಂ. ಬಲಂ ಗಣೀಯತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಬಲಗ್ಗನ್ತಿ ವಚನತ್ಥೋಪಿ ಯುಜ್ಜತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಬಲಗಣನಟ್ಠಾನ’’ನ್ತಿ. ಇದಞ್ಹಿ ವಚನಂ ಅಮ್ಬಸೇಚನಗರುಸಿನನಯೇನ ವುತ್ತಂ. ಕಥಂ? ‘‘ಬಲಗಣನಟ್ಠಾನ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತೇನ ಅಟ್ಠಕಥಾಚರಿಯೇನ ‘‘ಬಲಸ್ಸ ಅಗ್ಗಂ ಜಾನನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಬಲಗ್ಗ’’ನ್ತಿ ವಚನತ್ಥಸ್ಸ ಪಿಣ್ಡತ್ಥೋ ಚ ಞಾಪೀಯತಿ, ‘‘ಬಲಂ ಗಣೀಯತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಬಲಗ್ಗ’’ನ್ತಿ ವಚನತ್ಥೋ ಚ ದಸ್ಸೀಯತಿ. ವಿಯೂಹೀಯತೇ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡೀಯತೇ ಬ್ಯೂಹೋ, ಸೇನಾಯ ಬ್ಯೂಹೋ ಸೇನಾಬ್ಯೂಹೋತಿ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ ‘‘ಸೇನಾಯ ವಿಯೂಹ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ. ಅಣತಿ ಭೇರವಸದ್ದಂ ಕರೋತೀತಿ ಅಣೀಕಂ, ಮುದ್ಧಜಣಕಾರೋ, ಹತ್ಥೀಯೇವ ಅಣೀಕಂ ಹತ್ಥಾಣೀಕಂ. ಏಸೇವ ನಯೋ ಸೇಸೇಸುಪಿ. ಯೋ ಹತ್ಥೀ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತೋ, ತೇನ ಹತ್ಥಿನಾತಿ ಯೋಜನಾತಿ. ದಸಮಂ.

ಅಚೇಲಕವಗ್ಗೋ ಪಞ್ಚಮೋ.