೧. ಪರಿಮಣ್ಡಲವಗ್ಗ-ಅತ್ಥಯೋಜನಾ

ಸಿಕ್ಖಿತಸಿಕ್ಖೇನ ತೀಸು ಸಿಕ್ಖಾಸು ಚತೂಹಿ ಮಗ್ಗೇಹಿ ಸಿಕ್ಖಿತಸಿಕ್ಖೇನ ತಾದಿನಾ ಅಟ್ಠಹಿ ಲೋಕಧಮ್ಮೇಹಿ ಅಕಮ್ಪಿಯಟ್ಠೇನ ತಾದಿನಾ, ಇಟ್ಠಾನಿಟ್ಠೇಸು ವಾ ಅವಿಕಾರಟ್ಠೇನ ತಾದಿನಾ ಭಗವತಾ ಯಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ‘‘ಸೇಖಿಯಾನೀ’’ತಿ ಭಾಸಿತಾನಿ, ದಾನಿ ತೇಸಮ್ಪಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಂ ಅಯಮ್ಪಿ ವಣ್ಣನಾಕ್ಕಮೋ ಭವತೀತಿ ಯೋಜನಾ.

೫೭೬. ತತ್ಥಾತಿ ಸೇಖಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು, ಅತ್ಥೋ ಏವಂ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ಸಮನ್ತತೋ’’ತಿಇಮಿನಾ ಪರಿತ್ಯೂಪಸಗ್ಗಸ್ಸತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ನಾಭಿಮಣ್ಡಲಂ ಜಾಣುಮಣ್ಡಲ’’ನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಉದ್ಧಂಸದ್ದೋ ಚ ಅಧೋಸದ್ದೋ ಚ ಅಜ್ಝಾಹರಿತಬ್ಬೋತಿ ಆಹ ‘‘ಉದ್ಧ’’ನ್ತಿಆದಿ. ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಮತ್ತನ್ತಿ ಭಾವನಪುಂಸಕಂ, ನಿವಾಸೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತೋತಿ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಮತ್ತತೋ. ಯಥಾ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ಹೋತಿ, ಏವಂ ನಿವಾಸೇನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಯೋಜನಾ. ತತ್ರಿದಂ ಪಮಾಣನ್ತಿ ತಸ್ಸ ನಿವಾಸನಸ್ಸ ಇದಂ ಪಮಾಣಂ. ತಾದಿಸಸ್ಸಾತಿ ದೀಘತೋ ಮುಟ್ಠಿಪಞ್ಚಕಸ್ಸ ತಿರಿಯಂ ಅಡ್ಢತೇಯ್ಯಹತ್ಥಸ್ಸ ನಿವಾಸನಸ್ಸ. ಜಾಣುಮಣ್ಡಲಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದನತ್ಥಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ತತ್ಥಾತಿ ಚೀವರೇಸು. ನ ತಿಟ್ಠತೀತಿ ವಿರಳತ್ತಾ ನ ತಿಟ್ಠತಿ. ತಿಟ್ಠತೀತಿ ಘನತ್ತಾ ತಿಟ್ಠತಿ.

ನಿವಾಸೇನ್ತಸ್ಸ ಚಾತಿಏತ್ಥ ಚಸದ್ದೋ ಅವಧಾರಣತ್ಥೋ, ನಿವಾಸೇನ್ತಸ್ಸೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕೇವಲಂ ಏವಂ ನಿವಾಸೇನ್ತಸ್ಸೇವ ದುಕ್ಕಟಂ ನ ಹೋತಿ, ಅಥ ಖೋ ತಥಾ ನಿವಾಸೇನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ದುಕ್ಕಟಮೇವಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಯೇ ಪನ ನಿವಾಸನದೋಸಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಞ್ಞೇತಿ ಪುರತೋ ಚ ಪಚ್ಛತೋ ಚ ಓಲಮ್ಬೇತ್ವಾ ನಿವಸನತೋ ಅಞ್ಞೇ. ತೇ ಸಬ್ಬೇತಿ ಸಬ್ಬೇ ತೇ ನಿವಾಸನದೋಸಾ. ಏತ್ಥಾತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ವಿಭಙ್ಗೇ. ತತ್ಥೇವಾತಿ ಖನ್ಧಕೇಯೇವ.

ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ನಿವಾಸೇನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಏಸೇವ ನಯೋ ‘‘ಅಸತಿಯಾ’’ತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ. ಅಜಾನನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ಅಜಾನನಂ ದುವಿಧಂ ನಿವಾಸನವತ್ತಸ್ಸ ಅಜಾನನಂ, ಆರೂಳ್ಹೋರೂಳ್ಹಭಾವಸ್ಸ ಅಜಾನನನ್ತಿ. ತತ್ಥ ಆರೂಳ್ಹೋರೂಳ್ಹಭಾವಸ್ಸ ಅಜಾನನಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅಜಾನನ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅಜಾನನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥಾ’’ತಿಆದಿ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ. ತಸ್ಸಾತಿ ನಿವಾಸನವತ್ತಸ್ಸ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ. ತಂ ಪನಾತಿ ಆಪತ್ತಿತೋ ಅಮೋಕ್ಖನಂ ಪನ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಯುಜ್ಜತಿ, ತಸ್ಮಾ. ಯೋತಿ ಭಿಕ್ಖು. ಕುರುನ್ದಿಯಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸುಕ್ಖಾ ಜಙ್ಘಾ ಇಮಸ್ಸಾತಿ ಸುಕ್ಖಜಙ್ಘೋ. ಮಹನ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಿಕಮಂಸಂ ಇಮಸ್ಸಾತಿ ಮಹಾಪಿಣ್ಡಿಕಮಂಸೋ. ತಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ.

ವಣೋತಿ ಅರು. ತಞ್ಹಿ ವಣತಿ ಗತ್ತವಿಚುಣ್ಣನಂ ಕರೋತೀತಿ ವಣೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ವಾಳಮಿಗಾ ವಾ ಚೋರಾ ವಾತಿ ಏತ್ಥ ವಾಸದ್ದೋ ಅವುತ್ತಸಮ್ಪಿಣ್ಡನತ್ಥೋ, ತೇನ ಅಞ್ಞಾಪಿ ಉದಕಚಿಕ್ಖಲ್ಲಾದಯೋ ಆಪದಾ ಸಙ್ಗಯ್ಹನ್ತಿ.

೫೭೭. ಇಧಾತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ವಿಭಙ್ಗೇ, ಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವಾ. ಉಭೋ ಕಣ್ಣೇತಿ ಪುರತೋ ಚ ಪಚ್ಛತೋ ಚ ನಿಗ್ಗತೇ ದ್ವೇ ಕಣ್ಣೇ. ಅವಿಸೇಸೇನಾತಿ ‘‘ಅನ್ತರಘರೇ’’ತಿ ಚ ‘‘ಆರಾಮೇ’’ತಿ ಚ ವಿಸೇಸಂ ಅಕತ್ವಾ ಸಾಮಞ್ಞೇನ. ವಿಹಾರೇಪೀತಿ ಸಙ್ಘಸನ್ನಿಪಾತಬುದ್ಧುಪಟ್ಠಾನಥೇರುಪಟ್ಠಾನಾದಿಕಾಲಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ.

೫೭೮. ಕಾಯೇಕದೇಸೇ ಕಾಯಸದ್ದೋ ವತ್ತತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಜಾಣುಮ್ಪಿ ಉರಮ್ಪೀ’’ತಿ. ‘‘ನ ಸೀಸಂ ಪಾರುತೇನಾ’’ತಿಇಮಿನಾ ‘‘ಸುಪ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇನಾ’’ತಿಪದಸ್ಸ ಅತಿಬ್ಯಾಪಿತದೋಸಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ಗಣ್ಠಿಕನ್ತಿ ಪಾಸೋ. ಸೋ ಹಿ ಗನ್ಥೇತಿ ಬನ್ಧತೀತಿ ವಾ, ಗನ್ಥೇತಿ ಬನ್ಧತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ವಾ ಕತ್ವಾ ಗನ್ಥಿಕೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ನ್ಥಕಾರಸ್ಸ ವಾಣ್ಠಕಾರೇ ಕತೇ ಗಣ್ಠಿಕೋ, ತಂ ಗಣ್ಠಿಕಂ ಪಟಿಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ. ಉಭೋ ಕಣ್ಣೇತಿ ಚೀವರಸ್ಸ ದ್ವೇ ಕೋಣೇ. ಗಲವಾಟಕತೋತಿ ಏತ್ಥ ಗಲೋತಿ ಕಣ್ಠೋ. ಸೋ ಹಿ ಖಜ್ಜಭೋಜ್ಜಲೇಯ್ಯಪೇಯ್ಯಸಙ್ಖಾತಂ ಚತುಬ್ಬಿಧಂ ಅಸನಂ ಗಲತಿ ಪನ್ನೋ ಹುತ್ವಾ ಕುಚ್ಛಿಯಂ ಪತತಿ ಇತೋತಿ ಗಲೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಆವಾಟೋಯೇವ ಖುದ್ದಕಟ್ಠೇನ ಆವಾಟಕೋ, ಖುದ್ದಕತ್ಥೇ ಕೋ. ಗಲೇ ಠಿತೋ ಆವಾಟಕೋ ಗಲವಾಟಕೋ. ಅಕಾರತೋ ಹಿ ಆಕಾರಸ್ಸ ಲೋಪೋ ‘‘ಪಪ’’ನ್ತಿಆದೀಸು (ಜಾ. ೧.೧.೨) ವಿಯ. ಏತ್ಥ ಹಿ ಪಆಪನ್ತಿ ಪದಚ್ಛೇದೋ, ಅಕಾರತೋ ಆಕಾರಸ್ಸ ಚ ಲೋಪೋ. ಪವದ್ಧಂ ಆಪಂ ಪಪಂ, ಮಹನ್ತಂ ಉದಕನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೀಸಂ ವಿವರಿತ್ವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೫೭೯. ವಾಸಂ ಉಪಗತೋತಿ ವಾ ವಾಸೇನ ಉಪಗತೋತಿ ವಾ ಅತ್ಥಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ವಾಸತ್ಥಾಯ ಉಪಗತಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೫೮೦. ಹತ್ಥಪಾದೇ ಅಕೀಳನ್ತೋ ಸುಸಂವುತೋ ನಾಮಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಹತ್ಥಂ ವಾ ಪಾದಂ ವಾ ಅಕೀಳಾಪೇನ್ತೋ’’ತಿ.

೫೮೨. ಓಕ್ಖಿತ್ತಚಕ್ಖೂತಿ ಏತ್ಥ ಓಸದ್ದೋ ಹೇಟ್ಠಾಪರಿಯಾಯೋತಿ ಆಹ ‘‘ಹೇಟ್ಠಾ ಖಿತ್ತಚಕ್ಖೂ’’ತಿ. ‘‘ಹುತ್ವಾ’’ತಿಇಮಿನಾ ಕಿರಿಯಾವಿಸೇಸನಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಯುಗಯುತ್ತಕೋತಿ ಯುಗೇ ಯುತ್ತಕೋ. ದಮಿಯಿತ್ಥಾತಿ ದನ್ತೋ. ಆಭುಸೋ ಜಾನಾತಿ ಕಾರಣಾಕಾರಣನ್ತಿ ಆಜಾನೇಯ್ಯೋ. ಏತ್ತಕನ್ತಿ ಚತುಹತ್ಥಪಮಾಣಂ. ಯೋ ಗಚ್ಛತಿ, ಅಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ದುಕ್ಕಟಾ ಆಪತ್ತಿ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ಪರಿಸ್ಸಯಭಾವ’’ನ್ತಿ ಚ ‘‘ಪರಿಸ್ಸಯಾಭಾವ’’ನ್ತಿ ಚ ದ್ವೇ ಪಾಠಾ ಯುಜ್ಜನ್ತಿಯೇವ.

೫೮೪. ಇತ್ಥಮ್ಭೂತಲಕ್ಖಣೇತಿ ಇಮಂ ಪಕಾರಂ ಇತ್ಥಂ ಚೀವರುಕ್ಖಿಪನಂ, ಭವತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಭೂತೋ, ಭಿಕ್ಖು. ಲಕ್ಖೀಯತಿ ಅನೇನಾತಿ ಲಕ್ಖಣಂ, ಚೀವರಂ. ಇತ್ಥಂ ಭೂತೋ ಇತ್ಥಮ್ಭೂತೋ, ತಸ್ಸ ಲಕ್ಖಣಂ ಇತ್ಥಮ್ಭೂತಲಕ್ಖಣಂ, ತಸ್ಮಿಂ. ಕರಣವಚನಂ ದಟ್ಠಬ್ಬನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಇತ್ಥಮ್ಭೂತಲಕ್ಖಣಂ ನಾಮ ಕಿರಿಯಾವಿಸೇಸನಸ್ಸ ಸಭಾವೋತಿ ಆಹ ‘‘ಏಕತೋ ವಾ…ಪೇ… ಹುತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ. ಅನ್ತೋಇನ್ದಖೀಲತೋತಿ ಗಾಮಸ್ಸ ಅನ್ತೋಇನ್ದಖೀಲತೋತಿ. ಪಠಮೋ ವಗ್ಗೋ.