೨. ಛನ್ನೋವಾದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೩೮೯. ಛನ್ನೋತಿ ಇದಂ ತಸ್ಸ ನಾಮನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಏವಂನಾಮಕೋ ಥೇರೋ’’ತಿ. ಯಸ್ಸ ಪನ ಸತ್ಥಾರಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಕಾಲೇ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡೋ ಆಣತ್ತೋ, ಅಯಂ ಸೋ ನ ಹೋತೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ – ‘‘ನ ಅಭಿನಿಕ್ಖಮನಂ ನಿಕ್ಖನ್ತತ್ಥೇರೋ’’ತಿ, ಲೋಕನಾಥಸ್ಸ ಅಭಿನಿಕ್ಖಮನಕಾಲೇ ಕಪಿಲಪುರತೋ ನಿಕ್ಖನ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಗಿಲಾನಪುಚ್ಛಕಾತಿ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಪುಚ್ಛನಕಾ, ಗಿಲಾನಭಾವಸ್ಸ ಅವತ್ಥಂ ಸೋತುಕಾಮಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಸನತೋ ಹಿಂಸನತೋ ಸತ್ಥನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಜೀವಿತಹಾರಕಸತ್ಥ’’ನ್ತಿ.

೩೯೦. ಉಪವಜ್ಜಂ ಏತಸ್ಸ ನತ್ಥೀತಿ ಅನುಪವಜ್ಜಂ, ಕರಜಕಾಯಂ ಕತ್ವಾ ಆಯತಿಂ ಉಪ್ಪತ್ತಿರಹಿತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅನುಪ್ಪತ್ತಿಕ’’ನ್ತಿ.

೩೯೧. ಖಯವಯಂ ಞತ್ವಾತಿ ಸಙ್ಖಾರಗತಂ ಖಣಭಙ್ಗಂ ನೇತ್ವಾ ಞಾಣೇನ ಯಾಥಾವತೋ ಞತ್ವಾ. ನೇತಂ ಮಮಾತಿ ದುಕ್ಖತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸನಾ ಸಙ್ಖಾರೇಸು ದಿಟ್ಠೇಸು ಮಮಂಕಾರಾಭಾವತೋ. ನೇಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಅನಿಚ್ಚತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸನಾ ಅನಿಚ್ಚತೋ ತೇಸು ದಿಟ್ಠೇಸು ಅಹಂಕಾರಾಭಾವತೋ. ನ ಮೇಸೋ ಅತ್ತಾತಿ ಅನತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸನಾ ಅನತ್ತತೋ ತೇಸು ದಿಟ್ಠೇಸು ಅತ್ತಗ್ಗಾಹಾಭಾವತೋತಿ ಆಹ – ‘‘ನೇತಂ ಮಮ…ಪೇ… ಅತ್ತಾತಿ ಸಮನುಪಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ.

೩೯೩. ತಸ್ಮಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋತಿ ಯಸ್ಮಾ ಅರಿಯೋ ಸಬ್ಬಸೋ ಪರಿಞ್ಞಾತವತ್ಥುಕೋ ದುಕ್ಖವೇದನಂ ಅಧಿವಾಸೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ, ಕೇವಲಂ ಪನ ಅಧಿಮಾನೇನೇವ – ‘‘ನಾಭಿಕಙ್ಖಾಮಿ ಜೀವಿತಂ, ಪರಿಚಿಣ್ಣೋ ಮೇ ಸತ್ಥಾ, ನಿರೋಧಂ ದಿಸ್ವಾ’’ತಿ ವದತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಇದಮ್ಪೀತಿ ಇದಮ್ಪಿ, ‘‘ನಿಸ್ಸಿತಸ್ಸ ಚಲಿತ’’ನ್ತಿಆದಿ. ತಣ್ಹಾನಿಸ್ಸಿತಭಾವೇನ ಹಿ ಆಯಸ್ಮಾ ಛನ್ನೋ ಮಾರಣನ್ತಿಕಂ ವೇದನಂ ಅಧಿವಾಸೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ಇತೋ ಚಿತೋ ಪರಿವತ್ತನ್ತೋ ಚಲತಿ ವಿಪ್ಫನ್ದತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ನಿಸ್ಸಿತಸ್ಸ ಚಲಿತ’’ನ್ತಿಆದಿ ಮನಸಿಕಾತಬ್ಬಂ, ತೇನ ಇದಂ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ವಿಪ್ಫನ್ದಿತಂ ನ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಕಪ್ಪಸದ್ದೋ ಕಾಲಪರಿಯಾಯೋಪಿ ಹೋತಿ, ನ ಕಾಲವಿಸೇಸವಾಚಕೋ ಏವಾತಿ ಆಹ – ‘‘ನಿಚ್ಚಕಪ್ಪನ್ತಿ ನಿಚ್ಚಕಾಲ’’ನ್ತಿ. ಯಥಾ ಅಪ್ಪಹೀನತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ತಂನಿಸ್ಸಿತೋ ಅಲ್ಲಿನೋ, ಏವಂ ತಾಹಿಪಿ ನಿಸ್ಸಿತೋ ಅಮುತ್ತಭಾವತೋತಿ ಆಹ – ‘‘ತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠೀಹಿ ನಿಸ್ಸಿತಸ್ಸಾ’’ತಿ. ಚಲಿತನ್ತಿ ಯಥಾ ಯಥಾ ಅಸಮಾರದ್ಧಾಯ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಆದೀನವವಸೇನ ಚಲನ್ತಂ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ಅರಿಯಸ್ಸ ವಿನಯೇ ವಿರೂಪಂ ಚಲಿತಂ ನಾಮ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಆಹ – ‘‘ವಿಪ್ಫನ್ದಿತಂ ಹೋತೀ’’ತಿ. ತಾದಿಸೇ ಪನ ಪಪಞ್ಚವಿಕ್ಖಮ್ಭನವಸೇನ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಚಲಿತೇ ಅಸತಿ ಭಾವನಾಯ ವೀಥಿಪಟಿಪನ್ನತಾಯ ಕಿಲೇಸಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಿ ಏವ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಚಲಿತೇ ಅಸತಿ ಪಸ್ಸದ್ಧೀ’’ತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಕಿಲೇಸಪಸ್ಸದ್ಧಿ ನಾಮ ಹೋತೀ’’ತಿ.

ಭವನ್ತರಂ ದಿಸ್ವಾ ನಮನಟ್ಠೇನ ನತಿ. ತೇನಾಹ – ‘‘ನತಿಯಾ ಅಸತೀತಿ ಭವತ್ಥಾಯ ಆಲಯನಿಕನ್ತಿಪರಿಯುಟ್ಠಾನೇಸು ಅಸತೀ’’ತಿ. ಪಟಿಸನ್ಧಿವಸೇನ ಆಗತಿ ನಾಮಾತಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿಗ್ಗಹಣವಸೇನ ಭವನ್ತರತೋ ಇಧೇವ ಆಗಮನಂ ನಾಮ, ಚುತಿವಸೇನ ಚವನವಸೇನ ಇತೋ ಭವನ್ತರಸ್ಸ ಗಮನಂ ನಾಮ ನ ಹೋತಿ ಆಗತಿಗತಿಯಾ ಅಸತಿ ಕತೂಪಚಿತಸ್ಸಪಿ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಉಪ್ಪತ್ತಿಪರಿಕಪ್ಪವಸೇನ ಪವತ್ತಿಯಾ ಅಭಾವತೋ. ಚವನವಸೇನಾತಿ ನಿಬ್ಬತ್ತಭವತೋ ಚವನವಸೇನ ಚುತಿ, ಆಯತಿಂ ಉಪಪಜ್ಜನವಸೇನ ಉಪಪಾತೋ ನ ಹೋತಿ. ಯತೋ ಗತಿ ಆಗತಿ ಚವನಂ ಉಪಪಾತೋ ನ ಹೋತಿ, ತತೋ ಏವ ನೇವಿಧ, ನ ಹುರಂ, ನ ಉಭಯಮನ್ತರೇನ, ಕಾಯಸ್ಸ ಗತಿಯಾ ಆಗತಿಯಾ ಚ ಅಭಾವತೋ ಸಬ್ಬಸೋ ಚುತೂಪಪಾತೋ ನತ್ಥಿ; ತೇನ ನ ಇಧಲೋಕೇ ಠಿತೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ನ ಪರಲೋಕೇ ಠಿತೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ನ ಉಭಯಮನ್ತರೇನ ಠಿತೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ನಯಿಧ ಲೋಕೇ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಇಧಲೋಕಪರಲೋಕವಿನಿಮುತ್ತಸ್ಸ ಸಂಸರಣಪದೇಸಸ್ಸ ಅಭಾವತೋ, ‘‘ನ ಉಭಯಮನ್ತರೇನಾ’’ತಿ ವುತ್ತೋತಿ ಉಭಯಪರಿಯಾಪನ್ನೋ ನ ಹೋತೀತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪನ್ತೋ, ‘‘ನ ಉಭಯತ್ಥ ಹೋತೀ’’ತಿ ಆಹ. ಅಯಮೇವ ಅನ್ತೋತಿ ಯೋ ಇಧಲೋಕೇ ಪರಲೋಕೇ ಚ ಅಭಾವೋ ಅವಿಜ್ಜಮಾನತಾ ಅನುಪ್ಪಜ್ಜನಂ, ಅಯಮೇವ ಸಕಲಸ್ಸ ದುಕ್ಖಮೂಲಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಪರಿಯೋಸಾನಂ.

೩೯೪. ಕಣ್ಠನಾಳಿಂ ಛಿನ್ದೀತಿ ನಾಳಿಂ ಛಿನ್ದಿತುಂ ಆರಭಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಛಿನ್ದಿತುಂ ಆರದ್ಧಕ್ಖಣೇ ಛೇದೋ ಚ ವತ್ತತಿ; ಮರಣಭಯಞ್ಚ ಓಕ್ಕಮಿ ಅವೀತರಾಗಭಾವತೋ, ತತೋ ಏವ ಗತಿನಿಮಿತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾತಿ. ‘‘ಸೋಪಿ ನಾಮ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀನಂ ಅನುಪವಜ್ಜತಂ ಬ್ಯಾಕರಿತ್ವಾ ಸರಾಗಮರಣಂ ಮರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಸಂವಿಗ್ಗಮಾನಸೋ ಸಙ್ಖಾರೇ ಅನಿಚ್ಚಾದಿವಸೇನ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೋ. ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಬಹುಸೋ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಉದಯಬ್ಬಯಞಾಣಂ ಪಾವಿತತ್ತಾ ತಾವದೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಫಲಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾನನ್ತರಂ ಕಣ್ಠನಾಳಿಚ್ಛೇದಪಚ್ಚಯಾ ಜೀವಿತನಿರೋಧೇನ ಸಮಸೀಸೀ ಹುತ್ವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿ. ನ ಹಿ ಅನ್ತಿಮಭವಿಕಸ್ಸ ಅರಹತ್ತಂ ಅಪ್ಪತ್ವಾ ಜೀವಿತನ್ತರಾಯೋ ಹೋತಿ. ಥೇರಸ್ಸಾತಿ ಆಯಸ್ಮತೋ ಛನ್ನತ್ಥೇರಸ್ಸ. ಬ್ಯಾಕರಣೇನಾತಿ ಹೇತುಮ್ಹಿ ಕರಣವಚನಂ ‘‘ಬ್ಯಾಕರಣೇನ ಹೇತುನಾ’’ತಿ. ತನ್ನಿಮಿತ್ತಞ್ಹಿ ಥೇರೋ ವೀರಿಯಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೋ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಾಪೇತಿ. ಇಮಿನಾತಿ, ‘‘ಅತ್ಥಿ, ಭನ್ತೇ’’ತಿಆದಿವಚನೇನ. ಥೇರೋತಿ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರೋ. ಪುಚ್ಛತೀತಿ, ಭನ್ತೇ, ತಥಾ ಕುಲಸಂಸಗ್ಗಪಸುತೋ ಕಥಂ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸತೀತಿ ಪುಚ್ಛತಿ. ‘‘ಪುಬ್ಬೇ ಕುಲೇಸು ಸಂಸಟ್ಠವಿಹಾರೀ’’ತಿ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀನಂ ಪಞ್ಞಾತಸ್ಸಪಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ‘‘ಹೋನ್ತಿ ಹೇತೇ ಸಾರಿಪುತ್ತಾ’’ತಿಆದಿನಾ ಭಗವತೋ ವುತ್ತ-ಟ್ಠಾನೇ ಅಸಂಸಟ್ಠಭಾವೋ ಪಾಕಟೋ ಅಹೋಸಿ. ಪಕ್ಕಮ್ಪಿ ನಿಪಕ್ಕಂ ವಿಯ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪಜ್ಜಮಾನಾಪಿ ಕೇಚಿ ಅಸಞ್ಞತಾ ಉಪಟ್ಠಹನ್ತಿ. ಸೇಸಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ.

ಛನ್ನೋವಾದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾಯ ಲೀನತ್ಥಪ್ಪಕಾಸನಾ ಸಮತ್ತಾ.