೩. ಪುಣ್ಣೋವಾದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೩೯೫. ಅನನ್ತರಸುತ್ತೇ ‘‘ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಾತಿ ಫಲಸಮಾಪತ್ತಿತೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ತತ್ಥ ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿನೋ ಅರಿಯವಿಹಾರಸ್ಸ ಅಧಿಪ್ಪೇತತ್ತಾ, ಇಧ ಪನ ಅಕತಕಿಚ್ಚಸ್ಸ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ ನಾಮ ಕಾಯವಿವೇಕೋತಿ ಆಹ – ‘‘ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಾತಿ ಏಕೀಭಾವಾ’’ತಿ. ‘‘ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರೂಪಾ’’ತಿ ಪನೇತ್ಥ ವಿಞ್ಞೇಯ್ಯರೂಪಂ ವಿಜಾನನ್ತಸ್ಸ ದ್ವಾರಭೂತಂ ಚಕ್ಖುನ್ತಿ ಉಭಯಂ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಂ ಬಾಹಿರಞ್ಚ ಆಯತನಂ ಅಭಿನನ್ದಿತಾದಿಸಾಮಞ್ಞೇನ ತಞ್ಚೇತಿ ಏತ್ಥ ತಂ-ಸದ್ದೇನ ಏಕಜ್ಝಂ ಪಚ್ಚಾಮಟ್ಠನ್ತಿ ಆಹ – ‘‘ತಞ್ಚೇತಿ ತಂ ಚಕ್ಖುಞ್ಚೇವ ರೂಪಞ್ಚಾ’’ತಿ. ಯಂ ಪನೇತ್ಥ ವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಸದ್ದೇನ ಜೋತಿತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ತಂ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಧಮ್ಮಾತಿ ತದುಭಯಂ, ‘‘ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಧಮ್ಮಾ’’ತಿ ಪದೇನ ಕಥಿತಮೇವಾತಿ ಇಧ ನ ಗಹಿತಂ. ಏಸ ನಯೋ ಸೇಸೇಸುಪಿ. ಸಮೋಧಾನೇನಾತಿ ಸಹಾವಟ್ಠಾನೇನ, ಚಿತ್ತೇನ ನನ್ದಿಯಾ ತಣ್ಹಾಯ ಸಹ ಪವತ್ತಿಯಾ ಚಿತ್ತಸಹುಪ್ಪತ್ತಿಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇನಾಹ – ‘‘ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ನನ್ದೀ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧದುಕ್ಖಸ್ಸ ಸಮೋಧಾನನ್ತಿ ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸಚ್ಚಸ್ಸ ಪಚ್ಚವೋಕಾರೇ ಸಹಪ್ಪವತ್ತಿ ಹೋತಿ. ಯಸ್ಮಾ ದುಕ್ಖಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಂ ಛನ್ನಂ ದ್ವಾರಾನಂಯೇವ ವಸೇನ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ತಥಾ ಸಮುದಯೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಆಹ – ‘‘ಇತಿ ಛಸು ದ್ವಾರೇಸೂ’’ತಿಆದಿ. ಕಿಲೇಸವಟ್ಟಸ್ಸ ಕಮ್ಮವಟ್ಟಸ್ಸ ವಿಪಾಕವಟ್ಟಸ್ಸ ಚ ಕಥಿತತ್ತಾ ಆಹ – ‘‘ವಟ್ಟಂ ಮತ್ಥಕಂ ಪಾಪೇತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತೀ’’ತಿ. ದುತಿಯನಯೇತಿ ‘‘ಸನ್ತಿ ಚ ಖೋ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತೇ ದುತಿಯೇ ದೇಸನಾನಯೇ. ಪಾಟಿಯೇಕ್ಕೋ ಅನುಸನ್ಧೀತಿ ನ ಯಥಾನುಸನ್ಧಿ ನಾಪಿ ಅಜ್ಝಾಸಯಾನುಸನ್ಧೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ, ಪುಚ್ಛಾನುಸನ್ಧಿಸ್ಸ ಪನ ಇಧ ಸಮ್ಭವೋ ಏವ ನತ್ಥೀತಿ. ಸತ್ತಸು ಠಾನೇಸೂತಿ ಅಕ್ಕೋಸನೇ ಪರಿಭಾಸನೇ ಪಾಣಿಪ್ಪಹಾರೇ ಲೇಡ್ಡುಪ್ಪಹಾರೇ ದಣ್ಡಪ್ಪಹಾರೇ ಸತ್ಥಪ್ಪಹಾರೇ ಜೀವಿತಾವೋರೋಪನೇತಿ ಇಮೇಸು ಸತ್ತಸು. ‘‘ಭದ್ದಕಾ ವತಿಮೇ’’ತಿಆದಿನಾ ಖನ್ತಿಪಟಿಸಂಯುತ್ತಂ ಸೀಹನಾದಂ ನದಾಪೇತುಂ.

೩೯೬. ಚಣ್ಡಾತಿ ಕೋಧನಾ, ತೇನ ದೂಸಿತಚಿತ್ತತಾಯ ದುಟ್ಠಾತಿ ವುತ್ತಾ. ಕಿಬ್ಬಿಸಾತಿ ಪಾಪಾ. ಫರುಸಾತಿ ಈಸಕಮ್ಪಿ ಪಸಾದಸಿನೇಹಾಭಾವೇನ ಲುದ್ದಾ. ಫರುಸವಚನತಾಯ ವಾ ಫರುಸಾ, ತಥಾಭೂತಾ ಪನ ಲುದ್ದಾ ನಾಮ ಹೋನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಕಕ್ಖಳಾ’’ತಿ. ಇದಞ್ಚ ತೇತಿ, ‘‘ಹತ್ಥಚ್ಛೇದಂ ನಾಸಿಕಚ್ಛೇದ’’ನ್ತಿ ಏವಮಾದಿಂ ಇದಞ್ಚ ಅನಿಟ್ಠಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾತಿ ಭಯದಸ್ಸನೇನ ತಜ್ಜೇಸ್ಸನ್ತಿ.

ಘಟಿಕಮುಗ್ಗರೇನಾತಿ ದಣ್ಡಾನಂ ಕಿರ ಅಗ್ಗಪಸ್ಸೇ ಘಟಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇನ್ತಿ, ತೇನ ಸೋ ‘‘ಘಟಿಕಮುಗ್ಗರೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಏಕತೋಧಾರಾದಿನಾ ಸತ್ಥೇನ ಕರವಾಲಖಗ್ಗಾದಿನಾ. ‘‘ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರಾದೀನಂ ಏತಂ ನಾಮ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಯತ್ಥ ಯತ್ಥ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರಾದಯೋ ‘‘ದಮೋ’’ತಿ ವುತ್ತಾ, ತಂ ಪಾಠಪದೇಸಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಸಚ್ಚೇನಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಮನಚ್ಛಟ್ಠಾನಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ದಮೇತಿ ಸಂವರೇತೀತಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ, ದಮೋ. ರಾಗಾದಿಪಾಪಧಮ್ಮೇ ದಮೇತಿ ಉಪಸಮೇತೀತಿ ದಮೋ, ಪಞ್ಞಾ. ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದಿಕಮ್ಮಕಿಲೇಸೇ ದಮೇತಿ ಉಪಸಮೇತಿ ವಿಕ್ಖಮ್ಭೇತೀತಿ ದಮೋ ಉಪೋಸಥೋ. ಬ್ಯಾಪಾದವಿಹೇಸಾದಿಕೇ ದಮೇತಿ ವಿನೇತೀತಿ ದಮೋತಿ ಆಹ – ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪನ ಸುತ್ತೇ ಖನ್ತಿ ‘ದಮೋ’ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ’’ತಿ. ಉಪಸಮೋತಿ ತಸ್ಸೇವ ದಮಸ್ಸ ವೇವಚನಂ, ತಸ್ಮಾ ದಮೋ ಚ ಸೋ ಬ್ಯಾಪಾದಾದೀನಂ ವಿನಯನಟ್ಠೇನ ತೇಸಂಯೇವ ಉಪಸಮನಟ್ಠೇನ ಉಪಸಮೋ ಚಾತಿ ದಮೂಪಸಮೋ, ಅಧಿವಾಸನಖನ್ತಿ.

೩೯೭. ತತ್ಥ ಖನ್ತಿಯಂ ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತಂ ಜನಪದಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಅವಸ್ಸಯೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ತದಸ್ಸ ಅಪದಾನಂ ಸಮುದಾಗಮತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ವಿಭಾವೇತುಂ, ‘‘ಕೋ ಪನೇಸ ಪುಣ್ಣೋ’’ತಿಆದಿ ಆರದ್ಧಂ. ಏತ್ಥಾತಿ ಏತಸ್ಮಿಂ ಸುನಾಪರನ್ತಜನಪದೇ. ಅಸಪ್ಪಾಯವಿಹಾರನ್ತಿ ಭಾವನಾಭಿಯೋಗಸ್ಸ ನ ಸಪ್ಪಾಯಂ ವಿಹಾರಂ.

ದ್ವೇ ಭಾತರೋತಿ ಅವಿಭತ್ತಸಾಪತೇಯ್ಯಾ ಅವಿಭತ್ತವೋಹಾರಸಂಯೋಗಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ತೇಸೂ’’ತಿಆದಿ. ಜನಪದಚಾರಿಕಂ ಚರನ್ತೋ ಭಣ್ಡಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಜನಪದೇಸು ವಿಕ್ಕಯಂ ಕರೋನ್ತೋ.

‘‘ಬುದ್ಧಪೂಜಂ ಧಮ್ಮಪೂಜಂ ಸಙ್ಘಪೂಜಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ತನ್ನಿನ್ನಾ. ಅಟ್ಠಿಮಿಞ್ಜಂ ಆಹಚ್ಚ ಅಟ್ಠಾಸೀತಿ, ‘‘ಬುದ್ಧೋ’’ತಿ ವಚನಂ ಅಸ್ಸುತಪುಬ್ಬಂ ಸೋತಪಥಂ ಉಪಗತಂ ಅನಪ್ಪಕಂ ಪೀತಿಸೋಮನಸ್ಸಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇನ್ತಂ ಪೀತಿಸಮುಟ್ಠಾನಪಣೀತರೂಪೇಹಿ ಛವಿಚಮ್ಮಾದೀನಿ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಅಟ್ಠಿಮಿಞ್ಜಂ ಆಹಚ್ಚ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿತನ್ತಿ ವಿಕ್ಕಿಣನವಸೇನ ವಿನಿಯೋಜಿತಂ. ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ನ ಉಪಟ್ಠಾತೀತಿ ಭಾವನಾವೀಥಿಂ ನ ಓತರತಿ. ಮಯ್ಹಂ ಅಸಪ್ಪಾಯೋತಿ ಮಯ್ಹಂ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಭಾವನಾಯ ಸಪ್ಪಾಯೋ ಉಪಕಾರೋ ನ ಹೋತಿ.

ಕೋಚಿ ಚಙ್ಕಮಿತುಂ ಸಮತ್ಥೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ ಮಹತಾ ಸಮುದ್ದವೀಚಿಸದ್ದೇನ ಉಪದ್ದುತತ್ತಾ ಭಾವನಾಮನಸಿಕಾರಸ್ಸ ಅನಭಿಸಮ್ಭುಣನತೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸಮುದ್ದವೀಚಿಯೋ’’ತಿಆದಿ. ಸೋತಿ ಮಕುಳವಿಹಾರೋ.

ಉತ್ತಮಜವೇನ ಗಚ್ಛಮಾನಾ ಯಥಾಧಿಪ್ಪೇತಂ ಮಗ್ಗಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞತರಂ ದೀಪಕಂ ಪಾಪುಣಿ.

ಉಪ್ಪಾದಿಕಂ ಉಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾತಿ ಮಹಾವಾತಮಣ್ಡಲಸಮುಟ್ಠಾಪನೇನ ತಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ಸಂಖೋಭೇನ್ತೋ ಮಹನ್ತಂ ಉಪ್ಪಾದಂ ಉಟ್ಠಪೇತ್ವಾ.

ಥೇರೋ, ‘‘ಅಮ್ಹೇ ಆವಜ್ಜೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ ಕನಿಟ್ಠಸ್ಸ ವಚನಂ ಸರಿತ್ವಾ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ಆವಜ್ಜೇತಿ, ತಸ್ಮಾ ತದಾಪಿ ಆವಜ್ಜೇತಿ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ – ‘‘ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಖಣೇ ಆವಜ್ಜಿತ್ವಾ’’ತಿ. ಸಮ್ಮುಖೇತಿ ಸೀಸಟ್ಠಾನೇ. ಪಟಿವೇದೇಸುನ್ತಿ ಪವೇದೇಸುಂ, ಉಪಾಸಕಾ ಮಯನ್ತಿ ಪಟಿಜಾನಿಂಸು. ಇಮಿನಾತಿ ಇಮಿನಾ ಮಯ್ಹಂ ಪರಿಚ್ಚತ್ತಕೋಟ್ಠಾಸೇನ. ಮಣ್ಡಲಮಾಳನ್ತಿ ಮುಣ್ಡಮಣ್ಡಲಮಾಳಸದಿಸಂ ಪಟಿಸ್ಸಯಂ. ಪರಿಚಾರಕಾತಿ ಅವಸೇಸಗಾಮಿನೋ.

ಸಚ್ಚಬನ್ಧಸ್ಸ ಓಕಾಸಂ ಕರೋನ್ತೋ ‘‘ಏಕೂನಪಞ್ಚಸತಾನ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ತಂ ದಿವಸಂ…ಪೇ… ಅಗ್ಗಹೇಸಿ, ತೇನ ಸೋ ಥೇರೋ ಪಠಮಂ ಸಲಾಕಂ ಗಣ್ಹನ್ತಾನಂ ಏತದಗ್ಗೇ ಠಪಿತೋ.

ವಾಣಿಜಗಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾತಿ ವಾಣಿಜಗಾಮಸಮೀಪಂ ಗನ್ತ್ವಾ. ಬುದ್ಧಕೋಲಾಹಲನ್ತಿ ಬುದ್ಧಾನಂ ಉಪಗಮ್ಮ ಸತ್ತಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕುತೂಹಲಂ.

ಮಹಾಗನ್ಧಕುಟಿಯಂಯೇವಾತಿ ಜೇತವನಮಹಾವಿಹಾರೇ ಮಹಾಗನ್ಧಕುಟಿಯಂಯೇವ. ಪರಿಚರಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಉಪಟ್ಠಾತಬ್ಬಂ.

ಗನ್ಧಕಟ್ಠಾನೀತಿ ಚನ್ದನಅಗರುಸಲಳಾದೀನಿ ಸುಗನ್ಧಕಟ್ಠಾನಿ. ಸೇಸಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವಾತಿ.

ಪುಣ್ಣೋವಾದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾಯ ಲೀನತ್ಥಪ್ಪಕಾಸನಾ ಸಮತ್ತಾ.