೬. ಮಹಾಸಚ್ಚಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೩೬೪. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ವೇಸಾಲಿಯಂ ವಿಹರತೀತಿ ಇಮಿನಾ ತದಾ ಭಗವತೋ ವೇಸಾಲಿಯಂ ನಿವಾಸಪರಿಚ್ಛಿನ್ನೋ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಾದಿಭೇದೋ ಸಬ್ಬೋ ಸಮಯೋ ಸಾಧಾರಣತೋ ಗಹಿತೋ, ತಥಾ ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನಾತಿ ಚ ಇಮಿನಾ. ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯನ್ತಿ ಪನ ಇಮಿನಾ ತಬ್ಬಿಸೇಸೋ, ಯೋ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರತ್ಥಾಯ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಕಾಲೋ. ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪನ ‘‘ತೀಹಿ ಪದೇಹಿ ಏಕೋವ ಸಮಯೋ ವುತ್ತೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ ವಿಸೇಸಸ್ಸ ಸಾಮಞ್ಞನ್ತೋಗಧತ್ತಾ. ಮುಖಧೋವನಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಕಾಲಕಿರಿಯಾಭಾವಸಾಮಞ್ಞತೋ ವುತ್ತಂ ‘‘ಮುಖಂ ಧೋವಿತ್ವಾ’’ತಿ. ಮುಖಂ ಧೋವಿತ್ವಾ ಏವ ಹಿ ವಾಸಧುರೋ ಚೇ, ವೇಲಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಯಥಾಚಿಣ್ಣಂ ಭಾವನಾನುಯೋಗಂ, ಗನ್ಥಧುರೋ ಚೇ, ಗನ್ಥಪರಿಚಯೇ ಕತಿಪಯೇ ನಿಸಜ್ಜವಾರೇ ಅನುಯುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಆದಾಯ ವಿತಕ್ಕಮಾಳಂ ಉಪಗಚ್ಛತಿ.

ಕಾರಣಂ ಯುತ್ತಂ, ಅನುಚ್ಛವಿಕನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪುಬ್ಬೇ ಯಥಾಚಿನ್ತಿತಂ ಪಞ್ಹಂ ಅಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ಮಗ್ಗಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಉಮ್ಮಗ್ಗತೋ ಪರಿವತ್ತೇನ್ತೋ ವಿಯ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಪಸ್ಸೇನ ತಾವ ಪರಿಹರನ್ತೋ’’ತಿ.

೩೬೫. ಊರುಕ್ಖಮ್ಭೋಪಿ ನಾಮ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಏತ್ಥ ನಾಮ-ಸದ್ದೋ ವಿಮ್ಹಯತ್ಥೋತಿ ಕತ್ವಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ವಿಮ್ಹಯತ್ಥವಸೇನಾ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ಅನ್ಧೋ ನಾಮ ಪಬ್ಬತಂ ಅಭಿರುಹಿಸ್ಸತೀ’’ತಿಆದೀಸು ವಿಯ ವಿಮ್ಹಯವಾಚೀಸದ್ದಯೋಗೇನ ಹಿ ‘‘ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಅನಾಗತವಚನಂ. ಕಾಯನ್ವಯನ್ತಿ ಕಾಯಾನುಗತಂ. ‘‘ಅಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಕಾಯೋ ಏವಂಧಮ್ಮೋ ಏವಂಭಾವೀ ಏವಂಅನತೀತೋ’’ತಿಆದಿನಾ (ದೀ. ನಿ. ೨.೩೭೯; ಮ. ನಿ. ೧.೧೧೨; ಮ. ನಿ. ೩.೧೫೪) ಕಾಯಸ್ಸ ಅಸುಭಾನಿಚ್ಚಾದಿತಾಯ ಅನುಪಸ್ಸನಾ ಕಾಯಭಾವನಾತಿ ಆಹ ‘‘ಕಾಯಭಾವನಾತಿ ಪನ ವಿಪಸ್ಸನಾ ವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ. ಅನಾಗತರೂಪನ್ತಿ ಅಭೀತೇ ಅತ್ಥೇ ಅನಾಗತಸದ್ದಾರೋಪನಂ ಅನಾಗತಪ್ಪಯೋಗೋ ನ ಸಮೇತಿ. ಅತ್ಥೋಪೀತಿ ‘‘ಊರುಕ್ಖಮ್ಭೋಪಿ ನಾಮ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಅತ್ಥೋಪಿ ನ ಸಮೇತಿ. ಅಯನ್ತಿ ಅತ್ತಕಿಲಮಥಾನುಯೋಗೋ. ತೇಸನ್ತಿ ನಿಗಣ್ಠಾನಂ.

೩೬೬. ಅತ್ತನೋ ಅಧಿಪ್ಪೇತಕಾಯಭಾವನಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ್ತೋ ವಿತ್ಥಾರತೋ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಯೇ ತಂ ಅನುಯುತ್ತಾ, ತೇ ನಾಮಗೋತ್ತತೋ ವಿಭಾವೇನ್ತೋ ‘‘ನನ್ದೋ ವಚ್ಛೋ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಕಿಲಿಟ್ಠತಪಾನನ್ತಿ ಕಾಯಸ್ಸ ಕಿಲೇಸನತಪಾನಂ ಪುಗ್ಗಲಾನಂ. ಜಾತಮೇದನ್ತಿ ಮೇದಭಾವಾಪತ್ತಿವಸೇನ ಉಪ್ಪನ್ನಮೇದಂ. ಪುರಿಮಂ ಪಹಾಯಾತಿ ಕಾಲಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ಅನಾಹಾರಅಪ್ಪಾಹಾರತಾದಿವಸೇನ ಕಾಯಸ್ಸ ಅಪಚಿನನಂ ಖೇದನಂ ಪರಿಚ್ಚಜಿತ್ವಾ. ಕಾಯಭಾವನಾ ಪನ ನ ಪಞ್ಞಾಯತೀತಿ ನಿಯಮಂ ಪರಮತ್ಥತೋ ಕಾಯಭಾವನಾಪಿ ತವ ಞಾಣೇನ ನ ಞಾಯತಿ, ಸೇಸತೋಪಿ ನ ದಿಸ್ಸತಿ.

೩೬೭. ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪನ ಠಾನೇತಿ ‘‘ಕಾಯಭಾವನಮ್ಪಿ ಖೋ ತ್ವಂ, ಅಗ್ಗಿವೇಸ್ಸನ, ನ ಅಞ್ಞಾಸಿ, ಕುತೋ ಪನ ತ್ವಂ ಚಿತ್ತಭಾವನಂ ಜಾನಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ. ತಥಾ ‘‘ಯೋ ತ್ವಂ ಏವಂ ಓಳಾರಿಕಂ ದುಬ್ಬಲಂ ಕಾಯಭಾವನಂ ನ ಜಾನಾಸಿ, ಸೋ ತ್ವಂ ಕುತೋ ಸನ್ತಸುಖುಮಂ ಚಿತ್ತಭಾವನಂ ಜಾನಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ಏತಸ್ಮಿಂ ಅತ್ಥವಣ್ಣನಾಠಾನೇ. ಅಬುದ್ಧವಚನಂ ನಾಮೇತಂ ಪದನ್ತಿ ಕಾಯಭಾವನಾಸಞ್ಞಿತವಿಪಸ್ಸನಾತೋ ಚಿತ್ತಭಾವನಾ ಸನ್ತಾ, ವಿಪಸ್ಸನಾ ಪನ ಪಾದಕಜ್ಝಾನತೋ ಓಳಾರಿಕಾ ಚೇವ ದುಬ್ಬಲಾ ಚಾತಿ ಅಯಞ್ಚ ಏತಸ್ಸ ಪದಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಅಬುದ್ಧವಚನಂ ನಾಮೇತಂ ವಚನಂ ಸಿಯಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಥೇರೋ ಪಕ್ಕಮಿತುಂ ಆರಭತಿ. ಅಥ ನಂ ಮಹಾಸೀವತ್ಥೇರೋ ‘‘ವಿಪಸ್ಸನಾ ನಾಮೇಸಾ ನ ಆದಿತೋ ಸುಬ್ರೂಹಿತಾ ಬಲವತೀ ತಿಕ್ಖಾ ವಿಸದಾ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ತರುಣವಸೇನಾಯಮತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ದಿಸ್ಸತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿ ಸುತ್ತಪದಂ (ಸಂ. ನಿ. ೨.೬೨) ಆಹರಿ. ತತ್ಥ ಆದಾನನ್ತಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿ. ನಿಕ್ಖೇಪನನ್ತಿ ಚುತಿ. ಓಳಾರಿಕನ್ತಿ ಅರೂಪಧಮ್ಮೇಹಿ ದುಟ್ಠುಲ್ಲಭಾವತ್ತಾ ಓಳಾರಿಕಂ. ಕಾಯನ್ತಿ ಚತುಸನ್ತತಿರೂಪಸಮೂಹಭೂತಂ ಕಾಯಂ. ಓಳಾರಿಕನ್ತಿ ಭಾವನಪುಂಸಕನಿದ್ದೇಸೋ, ಓಳಾರಿಕಾಕಾರೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇನೇವ ವುತ್ತಂ ‘‘ಆದಾನಮ್ಪಿ ನಿಕ್ಖೇಪನಮ್ಪೀ’’ತಿ.

೩೬೮. ಸುಖಸಾರಾಗೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ ಸುಖವೇದನಾಯ ಬಲವತರರಾಗೇನ ಸಮಙ್ಗೀಭೂತೋ. ಪಟ್ಠಾನೇ ಪಟಿಸಿದ್ಧಾ ಅವಚನೇನೇವ. ತಸ್ಮಾತಿ ಸುಖೇ ಠಿತೇ ಏವ ದುಕ್ಖಸ್ಸಾನುಪ್ಪಜ್ಜನತೋ. ಏವಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ‘‘ಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ನಿರೋಧಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ’’ತಿ ಏವಂ ವುತ್ತಂ, ನ ಅನನ್ತರಾವ ಉಪ್ಪಜ್ಜನತೋ. ಖೇಪೇತ್ವಾತಿ ಕುಸಲಾನಿ ಖೇಪೇತ್ವಾ. ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಏವ ಓಕಾಸಂ ಗಹೇತ್ವಾ. ಉಭತೋಪಕ್ಖಂ ಹುತ್ವಾತಿ ‘‘ಕದಾಚಿ ಸುಖವೇದನಾ, ಕದಾಚಿ ದುಕ್ಖವೇದನಾ’’ತಿ ಪಕ್ಖದ್ವಯವಸೇನಪಿ ವೇದನಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಪರಿಯಾದಾಯ ಹೋತಿ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ ಅಭಾವಿತಕಾಯಸ್ಸ ಅಭಾವಿತಚಿತ್ತಸ್ಸ.

೩೬೯. ವಿಪಸ್ಸನಾ ಚ ಸುಖಸ್ಸ ಪಚ್ಚನೀಕಾತಿ ಸುಕ್ಖವಿಪಸ್ಸಕಸ್ಸಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸ ಮಹಾಭೂತಪರಿಗ್ಗಹಾದಿಕಾಲೇ ಬಹಿ ಚಿತ್ತಚಾರಂ ನಿಸೇಧೇತ್ವಾ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನೇ ಏವ ಸತಿಂ ಸಂಹರನ್ತಸ್ಸ ಅಲದ್ಧಸ್ಸಾದಂ ಕಾಯಸುಖಂ ನ ವಿನ್ದತಿ, ಸಮ್ಬಾಧೇ ವಜೇ ಸನ್ನಿರುದ್ಧೋ ಗೋಗಣೋ ವಿಯ ವಿಹಞ್ಞತಿ ವಿಪ್ಫನ್ದತಿ, ಅಚ್ಚಾಸನ್ನಹೇತುಕಞ್ಚ ಸರೀರೇ ದುಕ್ಖಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೇವ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಆಸನ್ನಾ’’ತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ’’ತಿಆದಿ. ಅದ್ಧಾನೇ ಗಚ್ಛನ್ತೇ ಗಚ್ಛನ್ತೇತಿ ಮಹಾಭೂತಪರಿಗ್ಗಹಾದಿವಸೇನ ಕಾಲೇ ಗಚ್ಛನ್ತೇ. ತತ್ಥ ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ಸರೀರಪದೇಸೇ. ದುಕ್ಖಂ ದೂರಾಪಗತಂ ಹೋತಿ ಸಮಾಪತ್ತಿಬಲೇನ ವಿಕ್ಖಮ್ಭಿತತ್ತಾ ಅಪ್ಪನಾಭಾವತೋ. ಅನಪ್ಪಕಂ ವಿಪುಲಂ. ಸುಖನ್ತಿ ಝಾನಸುಖಂ. ಓಕ್ಕಮತೀತಿ ಝಾನಸಮುಟ್ಠಾನಪಣೀತರೂಪವಸೇನ ರೂಪಕಾಯಂ ಅನುಪವಿಸತಿ, ನಾಮಕಾಯೋಕ್ಕಮನೇ ವತ್ತಬ್ಬಮೇವ ನತ್ಥಿ. ಕಾಯಪಸ್ಸದ್ಧಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಪಿ ಸಮ್ಮಸನಭಾವನಾ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಆದಿತೋವ ಕಾಯಕಿಲಮಥಚಿತ್ತುಪಘಾತಾಪಿ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ, ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಪನ ಅಪಚ್ಚನೀಕತ್ತಾ ಸಿನಿದ್ಧಭಾವತೋ ಚ ನ ಸುಕ್ಖವಿಪಸ್ಸನಾ ವಿಯ ಸುಖಸ್ಸ ವಿಪಚ್ಚನೀಕೋ, ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಚ ದುಕ್ಖಂ ವಿಕ್ಖಮ್ಭೇತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಯಥಾ ಸಮಾಧೀ’’ತಿ. ಯಥಾ ಸಮಾಧಿ, ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಪನೇತಂ ನತ್ಥೀತಿ ಆಹ ‘‘ನ ಚ ತಥಾ ವಿಪಸ್ಸನಾ’’ತಿ. ತೇನ ವುತ್ತನ್ತಿ ಯಸ್ಮಾ ವಿಪಸ್ಸನಾ ಸುಖಸ್ಸ ಪಚ್ಚನೀಕಾ, ಸಾ ಚ ಕಾಯಭಾವನಾ, ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಉಪ್ಪನ್ನಾಪಿ ಸುಖಾ ವೇದನಾ ಚಿತ್ತಂ ನ ಪರಿಯಾದಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ಭಾವಿತತ್ತಾ ಕಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ. ತಥಾ ಯಸ್ಮಾ ಸಮಾಧಿ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಪಚ್ಚನೀಕೋ, ಸೋ ಚ ಚಿತ್ತಭಾವನಾ, ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಉಪ್ಪನ್ನಾಪಿ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ ಚಿತ್ತಂ ನ ಪರಿಯಾದಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ಭಾವಿತತ್ತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿ ಯೋಜನಾ.

೩೭೦. ಗುಣೇ ಘಟ್ಟೇತ್ವಾತಿ ಅಪದೇಸೇನ ವಿನಾ ಸಮೀಪಮೇವ ನೇತ್ವಾ. ತಂ ವತ ಮಮ ಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಸುಖಾ ವೇದನಾ ಪರಿಯಾದಾಯ ಠಸ್ಸತೀತಿ ನೇತಂ ಠಾನಂ ವಿಜ್ಜತೀತಿ ಯೋಜನಾ.

೩೭೧. ಕಿಂ ನ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಸುಖಾಪಿ ದುಕ್ಖಾಪಿ ವೇದನಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಮತ್ಥನ್ತಿ ಸುಖದುಕ್ಖವೇದನಾನಂ ಉಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಅತ್ತನೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅನಭಿಭವನೀಯತಾಸಙ್ಖಾತಂ ಅತ್ಥಂ. ತತ್ಥ ತಾವ ಪಾಸರಾಸಿಸುತ್ತೇ ಬೋಧಿಪಲ್ಲಙ್ಕೇ ನಿಸಜ್ಜಾ ‘‘ತತ್ಥೇವ ನಿಸೀದಿ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಾ. ಇಧ ಮಹಾಸಚ್ಚಕಸುತ್ತೇ ದುಕ್ಕರಕಾರಿಕಾಯ ದುಕ್ಕರಚರಣೇ ನಿಸಜ್ಜಾ ‘‘ತತ್ಥೇವ ನಿಸೀದಿ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಾ.

೩೭೪. ಛನ್ದಕರಣವಸೇನಾತಿ ತಣ್ಹಾಯನವಸೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಿನೇಹಕರಣವಸೇನಾತಿ ಸಿನೇಹನವಸೇನ. ಮುಚ್ಛಾಕರಣವಸೇನಾತಿ ಮೋಹನವಸೇನ ಪಮಾದಾಪಾದನೇನ. ವಿಪಾಸಾಕರಣವಸೇನಾತಿ ಪಾತುಕಮ್ಯತಾವಸೇನ. ಅನುದಹನವಸೇನಾತಿ ರಾಗಗ್ಗಿನಾ ಅನುದಹನವಸೇನ. ಲೋಕುತ್ತರಮಗ್ಗವೇವಚನಮೇವ ವಟ್ಟನಿಸ್ಸರಣಸ್ಸ ಅಧಿಪ್ಪೇತತ್ತಾ.

ಅಲ್ಲಗ್ಗಹಣೇನ ಕಿಲೇಸಾನಂ ಅಸಮುಚ್ಛಿನ್ನಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ಸಸ್ನೇಹಗ್ಗಹಣೇನ ಅವಿಕ್ಖಮ್ಭಿತಭಾವಂ, ಉದಕೇ ಪಕ್ಖಿತ್ತಭಾವಗ್ಗಹಣೇನ ಸಮುದಾಚಾರಾವತ್ಥಂ, ಉದುಮ್ಬರಕಟ್ಠಗ್ಗಹಣೇನ ಅತ್ತಭಾವಸ್ಸ ಅಸಾರಕತ್ತಂ. ಇಮಿನಾವ ನಯೇನಾತಿ ‘‘ಅಲ್ಲಂ ಉದುಮ್ಬರಕಟ್ಠ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತನಯೇನ. ಸಪುತ್ತಭರಿಯಪಬ್ಬಜ್ಜಾಯಾತಿ ಪುತ್ತಭರಿಯೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಕತಪರಿಬ್ಬಾಜಕಪಬ್ಬಜ್ಜಾವಸೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಕುಟೀಚಕಬಹೂದಕಹಂಸ-ಪರಮಹಂಸಾದಿಭೇದಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪಬ್ಬಜ್ಜಾ.

೩೭೬. ಕುತೋಪಿ ಇಮಸ್ಸ ಆಪೋಸಿನೇಹೋ ನತ್ಥೀತಿ ಕೋಳಾಪಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಛಿನ್ನಸಿನೇಹಂ ನಿರಾಪ’’ನ್ತಿ. ಕೋಳನ್ತಿ ವಾ ಸುಕ್ಖಕಲಿಙ್ಗರಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಕೋಳಂ ಕೋಳಭಾವಂ ಆಪನ್ನನ್ತಿ ಕೋಳಾಪಂ. ಪಟಿಪನ್ನಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಮಮಹತ್ತನಿಸ್ಸಿತತಾ ಪಕತಿಯಾ ಕಿಲೇಸೇಹಿ ಅನಭಿಭೂತತಾಯ. ಅತಿನ್ತತಾ ಪಟಿಪಕ್ಖಭಾವನಾಯ. ತಥಾ ಹಿ ಸುಕ್ಖಕೋಳಾಪಭಾವೋ, ಆರಕಾ ಉದಕಾ ಥಲೇ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಭಾವೋ ಚ ನಿದಸ್ಸಿತೋ. ಓಪಕ್ಕಮಿಕಾಹೀತಿ ಕಿಲೇಸಅತಿನಿಗ್ಗಣ್ಹನುಪಕ್ಕಮಪ್ಪಭವಾಹಿ. ವೇದನಾಹೀತಿ ಪಟಿಪತ್ತಿವೇದನಾಹಿ. ದುಕ್ಖಾ ಪಟಿಪದಾ ಹಿ ಇಧಾಧಿಪ್ಪೇತಾ.

೩೭೭. ಕಿಂ ಪನ ನ ಸಮತ್ಥೋ, ಯತೋ ಏವಂ ಪರೇಹಿ ಚಿನ್ತಿತುಮ್ಪಿ ಅಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯಂ ದುಕ್ಕರಚರಿಯಂ ಛಬ್ಬಸ್ಸಾನಿ ಅಕಾಸೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಕತ್ವಾಪಿ ಅಕತ್ವಾಪಿ ಸಮತ್ಥೋವ ಕಾರಣಸ್ಸ ನಿಪ್ಫನ್ನತ್ತಾ. ‘‘ಯಥಾಪಿ ಸಬ್ಬೇಸಮ್ಪಿ ಖೋ ಬೋಧಿಸತ್ತಾನಂ ಚರಿಮಭವೇ ಅನ್ತಮಸೋ ಸತ್ತಾಹಮತ್ತಮ್ಪಿ ಧಮ್ಮತಾವಸೇನ ದುಕ್ಕರಚರಿಯಾ ಹೋತಿಯೇವ, ಏವಂ ಭಗವಾ ಸಮತ್ಥೋ ದುಕ್ಕರಚರಿಯಂ ಕಾತುಂ, ಏವಞ್ಚ ನಂ ಅಕಾಸಿ, ನ ಪನ ತಾಯ ಬುದ್ಧೋ ಜಾತೋ, ಅಥ ಖೋ ಮಜ್ಝಿಮಾಯ ಏವ ಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ’’ತಿ ತಸ್ಸಾ ಬ್ಯತಿರೇಕಮುಖೇನ ಸದೇವಕಸ್ಸ ಲೋಕಸ್ಸ ಬೋಧಾಯ ಅಮಗ್ಗಭಾವದೀಪನತ್ಥಂ, ಇಮಸ್ಸ ಪನ ಭಗವತೋ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕವಸೇನ ಛಬ್ಬಸ್ಸಾನಿ ದುಕ್ಕರಚರಿಯಾ ಅಹೋಸಿ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ –

‘‘ಅವಚಾಹಂ ಜೋತಿಪಾಲೋ, ಕಸ್ಸಪಂ ಸುಗತಂ ತದಾ;

ಕುತೋ ನು ಬೋಧಿ ಮುಣ್ಡಸ್ಸ, ಬೋಧಿ ಪರಮದುಲ್ಲಭಾ.

ತೇನ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೇನ, ಅಚರಿಂ ದುಕ್ಕರಂ ಬಹುಂ;

ಛಬ್ಬಸ್ಸಾನುರುವೇಲಾಯಂ, ತತೋ ಬೋಧಿಮಪಾಪುಣಿಂ.

ನಾಹಂ ಏತೇನ ಮಗ್ಗೇನ, ಪಾಪುಣಿಂ ಬೋಧಿಮುತ್ತಮಂ;

ಕುಮಗ್ಗೇನ ಗವೇಸಿಸ್ಸಂ, ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮೇನ ವಾರಿತೋ’’ತಿ.

ದುಕ್ಕರಚರಿಯಾಯ ಬೋಧಾಯ ಅಮಗ್ಗಭಾವದಸ್ಸನತ್ಥಂ ದುಕ್ಕರಚರಿಯಂ ಅಕಾಸೀತಿ ಕೇಚಿ. ಅಥ ವಾ ಲೋಕನಾಥಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಪರಕ್ಕಮಸಮ್ಪತ್ತಿದಸ್ಸನತ್ಥಾಯ ದುಕ್ಕರಚರಿಯಾ. ಪಣೀತಾಧಿಮುತ್ತಿಯಾ ಹಿ ಪರಮುಕ್ಕಂಸಗತಭಾವತೋ ಅಭಿನೀಹಾರಾನುರೂಪಂ ಸಮ್ಬೋಧಿಯಂ ತಿಬ್ಬಛನ್ದತಾಯ ಸಿಖಾಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ತದತ್ಥಂ ಈದಿಸಮ್ಪಿ ನಾಮ ದುಕ್ಕರಚರಿಯಂ ಅಕಾಸೀತಿ ಲೋಕೇ ಅತ್ತನೋ ವೀರಿಯಾನುಭಾವಂ ವಿಭಾವೇತುಂ – ‘‘ಸೋ ಚ ಮೇ ಪಚ್ಛಾ ಪೀತಿಸೋಮನಸ್ಸಾವಹೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಲೋಕನಾಥೋ ದುಕ್ಕರಚರಿಯಂ ಅಕಾಸಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸದೇವಕಸ್ಸ ಲೋಕಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ವೀರಿಯನಿಮ್ಮಥನಗುಣೋತಿ ವೀರಿಯಸ್ಸ ಸಂವಡ್ಢನಸಮ್ಪಾದನಗುಣೋ. ಯಥಾವುತ್ತಮತ್ಥಂ ಉಪಮಾಯ ವಿಭಾವೇತುಂ ‘‘ಪಾಸಾದೇ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಸಙ್ಗಾಮೇ ದ್ವೇ ತಯೋ ಸಮ್ಪಹಾರೇತಿ ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವಾ ಪರಸೇನಾಯ ಪಹಾರಪಯೋಗೇ. ಪಧಾನವೀರಿಯನ್ತಿ ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನೇಹಿ ಆಸೇವನವೀರಿಯಂ, ಸಬ್ಬಂ ವಾ ಪುಬ್ಬಭಾಗವೀರಿಯಂ.

ಅಭಿದನ್ತನ್ತಿ ಅಭಿಭವನದನ್ತಂ, ಉಪರಿದನ್ತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಉಪರಿದನ್ತ’’ನ್ತಿ. ಸೋ ಹಿ ಇತರಂ ಮುಸಲಂ ವಿಯ ಉದುಕ್ಖಲಂ ವಿಸೇಸತೋ ಕಸ್ಸಚಿ ಖಾದನಕಾಲೇ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ವತ್ತತಿ. ಕುಸಲಚಿತ್ತೇನಾತಿ ಬಲವಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪಯುತ್ತೇನ ಕುಸಲಚಿತ್ತೇನ. ಅಕುಸಲಚಿತ್ತನ್ತಿ ಕಾಮವಿತಕ್ಕಾದಿಸಹಿತಂ ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಂ. ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಸ್ಸ ಪವತ್ತಿತುಂ ಅಪ್ಪದಾನಂ ನಿಗ್ಗಹೋ. ತಂತಂಪಟಿಕ್ಖೇಪವಸೇನ ವಿನೋದನಂ ಅಭಿನಿಪ್ಪೀಳನಂ. ವೀರಿಯತಾಪೇನ ವಿಕ್ಖಮ್ಭನಂ ಅಭಿಸನ್ತಾಪನಂ. ಸದರಥೋತಿ ಸಪರಿಳಾಹೋ. ಪಧಾನೇನಾತಿ ಪದಹನೇನ, ಕಾಯಸ್ಸ ಕಿಲಮಥುಪ್ಪಾದಕೇನ ವೀರಿಯೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಿದ್ಧಸ್ಸಾತಿ ತುದಸ್ಸ. ಸತೋತಿ ಸಮಾನಸ್ಸ.

೩೭೮. ಸೀಸವೇಠನನ್ತಿ ಸೀಸಂ ರಜ್ಜುಯಾ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ದಣ್ಡಕೇನ ಪರಿವತ್ತಕವೇಠನಂ. ಅರಹನ್ತೋ ನಾಮ ಏವರೂಪಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಇಮಿನಾ ಯಥಾಯಂ, ಏವಂ ವಿಸಞ್ಞೀಭೂತಾಪಿ ಹುತ್ವಾ ವಿಹರನ್ತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಮತಕಸದಿಸಾ’’ತಿ, ವೇದನಾಪ್ಪತ್ತಾ ವಿಯ ಹೋನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸುಪಿನಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಣತೋ ಪಟ್ಠಾಯಾತಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿಗ್ಗಹಣೇ ಸೇತವಾರಣಸುಪಿನಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ಬ್ಯಾಕತಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ.

೩೭೯. ಧಮ್ಮಸರೀರಸ್ಸ ಅರೋಗಭಾವೇನ ಸಾಧೂತಿ ಮರಿಸನಿಯೋತಿ ಮಾರಿಸೋ, ಪಿಯಾಯನವಚನಮೇತಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸಮ್ಪಿಯಾಯಮಾನಾ’’ತಿಆದಿ. ಅಜಜ್ಜಿತನ್ತಿ ಏವಂ ಅಭುಞ್ಜಿತಂ ಭಕಾರಸ್ಸ ಜಕಾರಾದೇಸಂ ಕತ್ವಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅಭೋಜನ’’ನ್ತಿ. ಏವಂ ಮಾ ಕರಿತ್ಥಾತಿ ‘‘ಲೋಮಕೂಪೇಹಿ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇಸ್ಸಾಮ ಅನುಪ್ಪವೇಸೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಯಥಾ ತುಮ್ಹೇಹಿ ವುತ್ತಂ, ಏವಂ ಮಾ ಕರಿತ್ಥ. ಕಸ್ಮಾ? ಯಾಪೇಸ್ಸಾಮಹನ್ತಿ ಅಹಞ್ಚ ಯಾವದತ್ಥಂ ಆಹಾರಮತ್ತಂ ಭುಞ್ಜನ್ತೋ ಯಥಾ ಯಾಪೇಸ್ಸಾಮಿ, ಏವಂ ಆಹಾರಂ ಪಟಿಸೇವಿಸ್ಸಾಮಿ.

೩೮೦-೮೧. ಏತಾವ ಪರಮನ್ತಿ ಏತ್ತಕಂ ಪರಮಂ, ನ ಇತೋ ಪರಂ ಓಪಕ್ಕಮಿಕದುಕ್ಖವೇದನಾವೇದಿಯನಂ ಅತ್ಥೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ರಞ್ಞೋ ಗಹೇತಬ್ಬನಙ್ಗಲತೋ ಅಞ್ಞಾನಿ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ಏಕೇನ ಊನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ತಂ ಸುವಣ್ಣಪರಿಕ್ಖತಂ, ಇತರಾನಿ ರಜತಪರಿಕ್ಖತಾನಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅಮಚ್ಚಾ ಏಕೇನೂನಅಟ್ಠಸತರಜತನಙ್ಗಲಾನೀ’’ತಿ. ಆಳಾರುದಕಸಮಾಗಮೇ ಲದ್ಧಜ್ಝಾನಾನಿ ವಟ್ಟಪಾದಕಾನಿ, ಆನಾಪಾನಸಮಾಧಿ ಪನ ಕಾಯಗತಾಸತಿಪರಿಯಾಪನ್ನತ್ತಾ ಸಬ್ಬೇಸಞ್ಚ ಬೋಧಿಸತ್ತಾನಂ ವಿಪಸ್ಸನಾಪಾದಕತ್ತಾ ‘‘ಬೋಧಾಯ ಮಗ್ಗೋ’’ತಿ ವುತ್ತೋ. ಬುಜ್ಝನತ್ಥಾಯಾತಿ ಚತುನ್ನಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚಾನಂ, ಸಬ್ಬಸ್ಸೇವ ವಾ ಞೇಯ್ಯಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಭಿಸಮ್ಬುಜ್ಝನಾಯ. ಸತಿಯಾ ಅನುಸ್ಸರಣಕವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸತಾನುಸಾರಿವಿಞ್ಞಾಣಂ. ಕಸ್ಸಾ ಪನ ಸತಿಯಾತಿ ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ನಯಿದ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ.

೩೮೨. ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಾತಿ ತಂತಂವತ್ತಕರಣವಸೇನ ಪತಿಉಪಟ್ಠಿತಾ ಉಪಟ್ಠಾಯಕಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಪಣ್ಣಸಾಲಾ’’ತಿಆದಿ. ಪಚ್ಚಯಬಾಹುಲ್ಲಿಕೋತಿ ಪಚ್ಚಯಾನಂ ಬಾಹುಲ್ಲಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ. ಆವತ್ತೋತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಪಚ್ಚಯಗೇಧಪ್ಪಹಾನಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ, ಇದಾನಿ ತತೋ ಪಟಿನಿವತ್ತೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ರಸಗಿದ್ಧೋ…ಪೇ… ಆವತ್ತೋ’’ತಿ. ಧಮ್ಮನಿಯಾಮೇನಾತಿ ಧಮ್ಮತಾಯ. ತಮೇವ ಧಮ್ಮತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಬಾರಾಣಸಿಮೇವ ತತ್ಥಾಪಿ ಚ ಸಬ್ಬಬುದ್ಧಾನಂ ಅವಿಜಹಿತಧಮ್ಮಚಕ್ಕಪವತ್ತನಟ್ಠಾನಮೇವ ಅಗಮಂಸು. ಪಞ್ಚವಗ್ಗಿಯಾ ಕಿರ ವಿಸಾಖಮಾಸಸ್ಸ ಅದ್ಧಮಾಸಿಯಂ ಗತಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ತೇಸು ಗತೇಸು ಅಡ್ಢಮಾಸಂ ಕಾಯವಿವೇಕಂ ಲಭಿತ್ವಾ’’ತಿ.

೩೮೭. ‘‘ಅದ್ಧಾಭೋತೋ ಗೋತಮಸ್ಸ ಸಾವಕಾಚಿತ್ತಭಾವನಾನುಯೋಗಮನುಯುತ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಿ, ನೋ ಕಾಯಭಾವನ’’ನ್ತಿ ಇಮಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ ‘‘ಏಕಂ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛಿ’’ನ್ತಿ. ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನನ್ತಿ ‘‘ಅಭಿಜಾನಾಮಿ ಖೋ ಪನಾಹ’’ನ್ತಿಆದಿಕಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ. ಅಸಲ್ಲೀನೋ ತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠಿಕಿಲೇಸಾನಂ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ನತ್ತಾ ತೇಹಿ ಸಬ್ಬಸೋ ನ ಲಿತ್ತೋ. ಅನುಪಲಿತ್ತೋತಿ ತಸ್ಸೇವ ವೇವಚನಂ ತಣ್ಹಾನನ್ದಿಯಾ ಅಭಾವೇನ. ಗೋಚರಜ್ಝತ್ತಮೇವಾತಿ ಗೋಚರಜ್ಝತ್ತಸಞ್ಞಿತೇ ಫಲಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಆರಮ್ಮಣೇ, ನಿಬ್ಬಾನೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಾಳಿಯಂ ‘‘ಪುರಿಮಸ್ಮಿಂ ಸಮಾಧಿನಿಮಿತ್ತೇ’’ತಿ ವುತ್ತಂ ಸನ್ನಿಸೀದಾಪೇಮೀತಿ ಫಲಸಮಾಪತ್ತಿಸಮಾಧಿನಾ ಅಚ್ಚನ್ತಸಮಾದಾನವಸೇನ ಚಿತ್ತಂ ಸಮ್ಮದೇವ ನಿಸೀದಾಪೇಮಿ. ಪುಬ್ಬಾಭೋಗೇನಾತಿ ಸಮಾಪಜ್ಜನತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಪವತ್ತಆಭೋಗೇನ. ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾತಿ ಸಮಾಪಜ್ಜನಕ್ಖಣಂ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸಾಧುಕಾರ…ಪೇ… ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನೇಯೇವಾ’’ತಿ. ಏವಮಸ್ಸ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಕಾಲಸಮಾಪಜ್ಜನಂ ಯಥಾಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಕಾಲಂ ವುಟ್ಠಾನಞ್ಚ ಬುದ್ಧಾನಂ ನ ಭಾರಿಯಂ ವಸೀಭಾವಸ್ಸ ತಥಾಸುಪ್ಪಗುಣಭಾವತೋತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಬುದ್ಧಾನಂ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ಧಮ್ಮಸಮ್ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಾನಂ ಅಸ್ಸಾಸವಾರೇ ವಾ. ತದಾ ಹಿ ದೇಸಿಯಮಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ಉಪಧಾರೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ದೇಸಿತದೇಸನಾ ನಿರತ್ಥಕಾ ಸಿಯಾ. ನ ಹಿ ಬುದ್ಧಾನಂ ನಿರತ್ಥಕಾ ಕಿರಿಯಾ ಅತ್ಥಿ.

ಓಕಪ್ಪನೀಯಮೇತನ್ತಿ ‘‘ತಸ್ಸಾ ಏವ ಕಥಾಯಾ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತಂ ಅತಿವಿಯ ಅಚ್ಛರಿಯಗತಂ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಂ ಸುತ್ವಾ ಈದಿಸೀ ಪಟಿಪತ್ತಿ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸೇವ ಹೋತೀತಿ ಉಪವಾದವಸೇನ ವದತಿ, ನ ಸಭಾವೇನ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸತ್ಥರಿ ಪಸಾದಮತ್ತಮ್ಪಿ ನ ಉಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ. ಕಾಯದರಥೋತಿ ಪಚ್ಚಯವಿಸೇಸವಸೇನ ರೂಪಕಾಯಸ್ಸ ಪರಿಸ್ಸಮಾಕಾರೋ. ಉಪಾದಿನ್ನಕೇತಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧೇ. ಅನುಪಾದಿನ್ನಕೇತಿ ಅನಿನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧೇ. ವಿಕಸನ್ತಿ ಸೂರಿಯರಸ್ಮಿಸಮ್ಫಸ್ಸೇನ. ತದಭಾವೇನ ಮಕುಲಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ಕೇಸಞ್ಚಿ ತಿನ್ತಿನಿಕಾದಿರುಕ್ಖಾನಂ. ಪತಿಲೀಯನ್ತಿ ನಿಸ್ಸಯರೂಪಧಮ್ಮಅವಿಪ್ಫಾರಿಕತಾಯ. ಅರೂಪಧಮ್ಮತಾಯ ಪಞ್ಚವಿಞ್ಞಾಣಾನಞ್ಚೇವ ಕಿರಿಯಾಮಯವಿಞ್ಞಾಣಾನಞ್ಚ ಅಪ್ಪವತ್ತಿಸಞ್ಞಿತಾ ಅವಿಪ್ಫಾರಿಕತಾ ಹೋತಿ, ಯತ್ಥ ನಿದ್ದಾಸಮಞ್ಞಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ದರಥವಸೇನ ಭವಙ್ಗಸೋತಞ್ಚ ಇಧ ನಿದ್ದಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತ’’ನ್ತಿ. ತತ್ಥ ದರಥವಸೇನಾತಿ ದರಥವಸೇನೇವ, ನ ಥಿನಮಿದ್ಧವಸೇನಾತಿ ಅವಧಾರಣಂ ಅವಧಾರಣಫಲಞ್ಚ ನಿದ್ಧಾರೇತಬ್ಬಂ. ತಂ ಸನ್ಧಾಯಾತಿ ಕಾಯಸ್ಸ ದರಥಸಙ್ಖಾತಸರೀರಗಿಲಾನಹೇತುಕಂ ನಿದ್ದಂ ಸನ್ಧಾಯ. ಸರೀರಗಿಲಾನಞ್ಚ ಭಗವತೋ ನತ್ಥೀತಿ ನ ಸಕ್ಕಾ ವತ್ತುಂ ‘‘ಪಿಟ್ಠಿ ಮೇ ಆಗಿಲಾಯತೀ’’ತಿ (ದೀ. ನಿ. ೩.೩೦೦; ಮ. ನಿ. ೨.೨೨; ಚೂಳವ. ೩೪೫) ವಚನತೋ. ಸಮ್ಮೋಹವಿಹಾರಸ್ಮಿನ್ತಿ ಪಚ್ಚತ್ತೇ ಏತಂ ಭುಮ್ಮವಚನನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಸಮ್ಮೋಹವಿಹಾರೋತಿ ವದನ್ತೀ’’ತಿ, ಸಮ್ಮೋಹವಿಹಾರಸ್ಮಿಂ ವಾ ಪರಿಯಾಪನ್ನಂ ಏತಂ ವದನ್ತಿ, ಯದಿದಂ ದಿವಾ ನಿದ್ದೋಕ್ಕಮನನ್ತಿ ಯೋಜನಾ.

೩೮೯. ಉಪನೀತೇಹೀತಿ ದೋಸಮಗ್ಗಂ ನಿನ್ದಾಪಥಂ ಉಪನೀತೇಹಿ. ಅಭಿನನ್ದಿತ್ವಾತಿ ಸಮ್ಪಿಯಾಯಿತ್ವಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಚಿತ್ತೇನ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ತೋ’’ತಿ. ಅನುಮೋದಿತ್ವಾತಿ ‘‘ಸಾಧು ಸಾಧೂ’’ತಿ ದೇಸನಾಯ ಥೋಮನವಸೇನ ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ವಾಚಾಯಪಿ ಪಸಂಸನ್ತೋ’’ತಿ. ಸಮ್ಪತ್ತೇ ಕಾಲೇತಿ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಯೋಗ್ಗೇ ಕಾಲೇ ಅನುಪ್ಪತ್ತೇ.

ಗಣಂ ವಿನೋದೇತ್ವಾತಿ ಗಣಂ ಅಪನೇತ್ವಾ ಗಣಪಲಿಬೋಧಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ. ಪಪಞ್ಚನ್ತಿ ಅವಸೇಸಕಿಲೇಸಂ. ‘‘ಪುಞ್ಞವಾ ರಾಜಪೂಜಿತೋ’’ತಿ ವುತ್ತಮತ್ಥಂ ವಿವರಿತುಂ ‘‘ತಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ಕಾಲೇ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಛನ್ದವಾಸಹರಣೇನ ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೋ.

ಸಕಲಂ ರತ್ತಿಂ ಬುದ್ಧಗುಣಾನಂಯೇವ ಕಥಿತತ್ತಾ ಥೇರಸ್ಸ ಞಾಣಂ ದೇಸನಾವಿಭವಞ್ಚ ವಿಭಾವೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಏತ್ತಕಾವ, ಭನ್ತೇ, ಬುದ್ಧಗುಣಾ’’ತಿ. ಇಮಾಯ, ಭನ್ತೇ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಧಮ್ಮಕಥಾಯ ಅನವಸೇಸತೋ ಬುದ್ಧಗುಣಾ ಕಥಿತಾ ವಿಯ ಜಾಯನ್ತಿ, ಏವಂ ಸನ್ತೇಪಿ ಅನನ್ತಾಪರಿಮೇಯ್ಯಾವ ತೇ, ಕಿಂ ಇತೋ ಪರೇಪಿ ವಿಜ್ಜನ್ತೇವಾತಿ ಥೇರಂ ತತ್ಥ ಸೀಹನಾದಂ ನದಾಪೇತುಕಾಮೋ ಆಹ ‘‘ಉದಾಹು ಅಞ್ಞೇಪಿ ಅತ್ಥೀ’’ತಿಆದಿ. ರಜ್ಜಸ್ಸ ಪದೇಸಿಕತ್ತಾ, ಯಥಾವುತ್ತಸುಭಾಸಿತಸ್ಸ ಚ ಅನಗ್ಘತ್ತಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅಯಂ ಮೇ ದುಗ್ಗತಪಣ್ಣಾಕಾರೋ’’ತಿ. ತಿಯೋಜನಸತಿಕನ್ತಿ ಇದಂ ಪರಿಕ್ಖೇಪವಸೇನ ವುತ್ತಂ, ತಞ್ಚ ಖೋ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪರಿಭೋಗವಸೇನಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.

ಮಹಾಸಚ್ಚಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾಯ ಲೀನತ್ಥಪ್ಪಕಾಸನಾ ಸಮತ್ತಾ.