೭. ಚೂಳತಣ್ಹಾಸಙ್ಖಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೩೯೦. ತತ್ರಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಬ್ಬಾರಾಮಮಿಗಾರಮಾತುಪಾಸಾದಾನಂ ಅತ್ಥವಿಭಾವನೇ ಅಯಂ ಇದಾನಿ ವುಚ್ಚಮಾನಾ ಅನುಪುಬ್ಬೀ ಕಥಾ. ಮಣೀನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಪದುಮರಾಗಮಣೀನಂ ಅಧಿಪ್ಪೇತತ್ತಾ ಆಹ ‘‘ಅಞ್ಞೇಹಿ ಚಾ’’ತಿ. ತೇನ ಇನ್ದನೀಲಾದಿಮಣೀನಂ ಸಙ್ಗಹೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ನೀಲಪೀತಲೋಹಿತೋದಾತಮಞ್ಜಿಟ್ಠಪಭಸ್ಸರಕಬರವಣ್ಣವಸೇನ ಸತ್ತವಣ್ಣೇಹಿ.
ತಣ್ಹಾ ಸಬ್ಬಸೋ ಖೀಯನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ತಣ್ಹಾಸಙ್ಖಯೋ (ಅ. ನಿ. ಟೀ. ೩.೭.೬೧), ತಸ್ಮಿಂ. ತಣ್ಹಾಸಙ್ಖಯೇತಿ ಚ ವಿಸಯೇ ಇದಂ ಭುಮ್ಮನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ತಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಕತ್ವಾ’’ತಿ. ವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತತಾಯಾತಿ ಸಬ್ಬಸಂಕಿಲೇಸೇಹಿ ವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತತಾಯ. ಅಪರಭಾಗಪಟಿಪದಾ ನಾಮ ಅರಿಯಸಚ್ಚಾಭಿಸಮಯೋ, ಸಾ ಸಾಸನಚಾರಿಗೋಚರಾ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ವೇದಿತಬ್ಬತೋತಿ ಆಹ ‘‘ಪುಬ್ಬಭಾಗಪ್ಪಟಿಪದಂ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ದೇಸೇಥಾತಿ ಪುಚ್ಛತೀ’’ತಿ. ಅಕುಪ್ಪಧಮ್ಮತಾಯ ಖಯವಯಸಙ್ಖಾತಂ ಅನ್ತಂ ಅತೀತಾತಿ ಅಚ್ಚನ್ತಾ, ಸೋ ಏವ ಅಪರಿಹಾನಸಭಾವತ್ತಾ ಅಚ್ಚನ್ತಾ ನಿಟ್ಠಾ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಅಚ್ಚನ್ತನಿಟ್ಠೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಏಕನ್ತನಿಟ್ಠೋ ಸತತನಿಟ್ಠೋತಿ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ. ನ ಹಿ ಪಟಿವಿದ್ಧಸ್ಸ ಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮಸ್ಸ ದಸ್ಸನಂ ಕುಪ್ಪನಂ ನಾಮ ಅತ್ಥಿ. ಅಚ್ಚನ್ತಮೇವ ಚತೂಹಿ ಯೋಗೇಹಿ ಖೇಮೋ ಏತಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ಅಚ್ಚನ್ತಯೋಗಕ್ಖೇಮೀ. ಮಗ್ಗಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ವುಸಿತತ್ತಾ, ತಸ್ಸ ಚ ಅಪರಿಹಾನಸಭಾವತ್ತಾ ಅಚ್ಚನ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀತಿ ಅಚ್ಚನ್ತಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ. ತೇನಾಹ ‘‘ನಿಚ್ಚಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀತಿ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ. ಪರಿಯೋಸಾನನ್ತಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಪರಿಯೋಸಾನಂ.
ವೇಗಾಯತೀತಿ ತುರಿತಾಯತಿ. ಸಲ್ಲಕ್ಖೇಸೀತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ, ಅತ್ತನಾ ಯಥಾ ಸುತಾಯ ಸತ್ಥು ದೇಸನಾಯ ಅನುಸ್ಸರಣವಸೇನ ಉಪಧಾರೇಸಿ. ಅನುಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾವಾತಿ ಅತ್ಥವಿನಿಚ್ಛಯವಸೇನ ಅನುಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏವ. ಛಸು ದ್ವಾರೇಸು ನಿಯುತ್ತಾತಿ ಛದ್ವಾರಿಕಾ, ತೇಹಿ.
ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಾತಿ ಪಞ್ಚುಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧಾ. ಸಕ್ಕಾಯಸಬ್ಬಞ್ಹಿ ಸನ್ಧಾಯ ಇಧ ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ ವಿಪಸ್ಸನಾವಿಸಯಸ್ಸ ಅಧಿಪ್ಪೇತತ್ತಾ, ತಸ್ಮಾ ಆಯತನಧಾತುಯೋಪಿ ತಗ್ಗತಿಕಾ ಏವ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ. ತೇನಾಹ ಭಗವಾ ‘‘ನಾಲಂ ಅಭಿನಿವೇಸಾಯಾ’’ತಿ. ನ ಯುತ್ತಾ ಅಭಿನಿವೇಸಾಯ ‘‘ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ’’ತಿ ಅಜ್ಝೋಸಾನಾಯ. ‘‘ಅಲಮೇವ ನಿಬ್ಬಿನ್ದಿತುಂ ಅಲಂ ವಿರಜ್ಜಿತು’’ನ್ತಿಆದೀಸು (ದೀ. ನಿ. ೨.೨೭೨; ಸಂ. ನಿ. ೨.೧೨೪-೧೨೫, ೧೨೮, ೧೩೪, ೧೪೩) ವಿಯ ಅಲಂ-ಸದ್ದೋ ಯುತ್ತತ್ಥೋಪಿ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ನ ಯುತ್ತಾ’’ತಿ. ಸಮ್ಪಜ್ಜನ್ತೀತಿ ಭವನ್ತಿ. ಯದಿಪಿ ‘‘ತತಿಯಾ, ಚತುತ್ಥೀ’’ತಿ ಇದಂ ವಿಸುದ್ಧಿದ್ವಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾಪಞ್ಞಾ, ತಸ್ಸಾ ಪನ ಸಪ್ಪಚ್ಚಯನಾಮರೂಪದಸ್ಸನಭಾವತೋ, ಸತಿ ಚ ಪಚ್ಚಯಪರಿಗ್ಗಹೇ ಸಪ್ಪಚ್ಚಯತ್ತಾ (ನಾಮರೂಪಸ್ಸ ಅನಿಚ್ಚತಾ, ಅನಿಚ್ಚಂ ದುಕ್ಖಂ, ದುಕ್ಖಞ್ಚ ಅನತ್ತಾತಿ ಅತ್ಥತೋ) ಲಕ್ಖಣತ್ತಯಂ ಸುಪಾಕಟಮೇವ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಅನಿಚ್ಚಂ ದುಕ್ಖಂ ಅನತ್ತಾತಿ ಞಾತಪರಿಞ್ಞಾಯ ಅಭಿಜಾನಾತೀ’’ತಿ. ತಥೇವ ತೀರಣಪರಿಞ್ಞಾಯಾತಿ ಇಮಿನಾ ಅನಿಚ್ಚಾದಿಭಾವೇನ ನಾಲಂ ಅಭಿನಿವೇಸಾಯಾತಿ ನಾಮರೂಪಸ್ಸ ಉಪಸಂಹರತಿ, ನ ಅಭಿಞ್ಞಾಪಞ್ಞಾನಂ ಸಮ್ಭಾರಧಮ್ಮಾನಂ. ಪುರಿಮಾಯ ಹಿ ಅತ್ಥತೋ ಆಪನ್ನಲಕ್ಖಣತ್ತಯಂ ಗಣ್ಹಾತಿ ಸಲಕ್ಖಣಸಲ್ಲಕ್ಖಣಪರತ್ತಾ ತಸ್ಸಾ, ದುತಿಯಾಯ ಸರೂಪತೋ ತಸ್ಸಾ ಲಕ್ಖಣತ್ತಯಾರೋಪನವಸೇನ ಸಮ್ಮಸನಭಾವತೋ. ಏಕಚಿತ್ತಕ್ಖಣಿಕತಾಯ ಅಭಿನಿಪಾತಮತ್ತತಾಯ ಚ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಮ್ಪಿ. ರೂಪಪರಿಗ್ಗಹಸ್ಸ ಓಳಾರಿಕಭಾವತೋ ಅರೂಪಪರಿಗ್ಗಹಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಚ ವೇದನಾಯ ಆಸನ್ನಭಾವತೋ, ವಿಸೇಸತೋ ಸುಖಸಾರಾಗಿತಾಯ, ಭವಸ್ಸಾದಗಧಿತಮಾನಸತಾಯ ಚ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ವೇದನಾವಸೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತಿ.
ಉಪ್ಪಾದವಯಟ್ಠೇನಾತಿ ಉದಯಬ್ಬಯಸಭಾವೇನ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ನಿರುಜ್ಝನೇನ. ಅನಿಚ್ಚಾತಿ ಅದ್ಧು ವಾ. ಅನಿಚ್ಚಲಕ್ಖಣಂ ಅನಿಚ್ಚತಾ ಉದಯವಯತಾ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಖಯತೋ ವಯತೋ ದಸ್ಸನಞಾಣಂ ಅನಿಚ್ಚಾನುಪಸ್ಸನಾ, ತಂಸಮಙ್ಗೀ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅನಿಚ್ಚಾನುಪಸ್ಸೀ, ತಸ್ಮಾ. ಖಯವಿರಾಗೋತಿ ಖಯಸಙ್ಖಾತೋ ವಿರಾಗೋ ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಪಲುಜ್ಜನಾ. ಯಂ ಆಗಮ್ಮ ಸಬ್ಬಸೋ ಸಙ್ಖಾರೇಹಿ ವಿರಜ್ಜನಾ ಹೋತಿ, ತಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಚ್ಚನ್ತವಿರಾಗೋ. ನಿರೋಧಾನುಪಸ್ಸಿಮ್ಹಿಪೀತಿ ನಿರೋಧಾನುಪಸ್ಸಿಪದೇಪಿ. ‘‘ಏಸೇವ ನಯೋ’’ತಿ ಅಭಿದಿಸಿತ್ವಾ ತಂ ಏಕದೇಸೇನ ವಿವರನ್ತೋ ‘‘ನಿರೋಧೋಪಿ ಹಿ…ಪೇ… ದುವಿಧೋಯೇವಾ’’ತಿ ಆಹ. ಸಬ್ಬಾಸವಸಂವರೇ ವುತ್ತವೋಸ್ಸಗ್ಗೋವ ಇಧ ‘‘ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೋ’’ತಿ ವುತ್ತೋತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೋ ವುಚ್ಚತಿ ವೋಸ್ಸಗ್ಗೋ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಪರಿಚ್ಚಾಗವೋಸ್ಸಗ್ಗೋ ವಿಪಸ್ಸನಾ. ಪಕ್ಖನ್ದನವಸೇನ ಅಪ್ಪನತೋ ಪಕ್ಖನ್ದನವೋಸ್ಸಗ್ಗೋ ಮಗ್ಗೋ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ತದಭಾವತೋ. ಸೋತಿ ಮಗ್ಗೋ. ಆರಮ್ಮಣತೋತಿ ಕಿಚ್ಚಸಾಧನವಸೇನ ಆರಮ್ಮಣಕರಣತೋ. ಏವಞ್ಹಿ ಮಗ್ಗತೋ ಅಞ್ಞೇಸಂ ನಿಬ್ಬಾನಾರಮ್ಮಣಾನಂ ಪಕ್ಖನ್ದನವೋಸ್ಸಗ್ಗಾಭಾವೋ ಸಿದ್ಧೋ ಹೋತಿ. ಪರಿಚ್ಚಜನೇನ ಪಕ್ಖನ್ದನೇನ ಚಾತಿ ದ್ವೀಹಿಪಿ ವಾ ಕಾರಣೇಹಿ. ಸಬ್ಬೇಸಂ ಖನ್ಧಾನಂ ವೋಸ್ಸಜ್ಜನಂ ತಪ್ಪಟಿಬದ್ಧಸಂಕಿಲೇಸಪ್ಪಹಾನೇನ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಚಿತ್ತಂ ಪಕ್ಖನ್ದತೀತಿ ಮಗ್ಗಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ. ಉಭಯಮ್ಪೇತಂ ವೋಸ್ಸಜ್ಜನಂ. ತದುಭಯಸಮಙ್ಗೀತಿ ವಿಪಸ್ಸನಾಸಮಙ್ಗೀ ಮಗ್ಗಸಮಙ್ಗೀ ಚ. ‘‘ಅನಿಚ್ಚಾನುಪಸ್ಸನಾಯ ನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಂ ಪಜಹತೀ’’ತಿಆದಿವಚನತೋ (ಪಟಿ. ಮ. ೧.೫೨) ಯಥಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಕಿಲೇಸಾನಂ ಪರಿಚ್ಚಾಗಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೋ ಲಬ್ಭತಿ, ಏವಂ ಆಯತಿಂ ತೇಹಿ ಕಿಲೇಸೇಹಿ ಉಪ್ಪಾದೇತಬ್ಬಖನ್ಧಾನಮ್ಪಿ ಪರಿಚ್ಚಾಗಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೋ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ಪಕ್ಖನ್ದನಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೋ ಪನ ಮಗ್ಗೇ ಲಬ್ಭಮಾನಾಯ ಏಕನ್ತಕಾರಣಭೂತಾಯ ವುಟ್ಠಾನಗಾಮಿನಿವಿಪಸ್ಸನಾಯ ವಸೇನ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಮಗ್ಗೇ ಪನ ತದುಭಯಮ್ಪಿ ಞಾಯಾಗತಮೇವ ನಿಪ್ಪರಿಯಾಯತೋವ ಲಬ್ಭಮಾನತ್ತಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ತದುಭಯಸಮಙ್ಗೀ ಪುಗ್ಗಲೋ’’ತಿಆದಿ.
ಪುಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಅಜ್ಝಾಸಯವಸೇನ ‘‘ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಲೋಕೇ ಉಪಾದಿಯತೀ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಕಾಮುಪಾದಾನವಸೇನ ಉಪಾದಿಯನಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪೀಯತೀತಿ ಆಹ ‘‘ತಣ್ಹಾವಸೇನ ನ ಉಪಾದಿಯತೀ’’ತಿ. ತಣ್ಹಾವಸೇನ ವಾ ಅಸತಿ ಉಪಾದಿಯನೇ ದಿಟ್ಠಿವಸೇನ ಉಪಾದಿಯನಂ ಅನವಕಾಸಮೇವಾತಿ ‘‘ತಣ್ಹಾವಸೇನ’’ಇಚ್ಚೇವ ವುತ್ತಂ. ನ ಪರಾಮಸತೀತಿ ನಾದಿಯತಿ, ದಿಟ್ಠಿಪರಾಮಾಸವಸೇನ ವಾ ‘‘ನಿಚ್ಚ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ನ ಪರಾಮಸತಿ. ಸಂಖಿತ್ತೇನೇವ ಖಿಪ್ಪಂ ಕಥೇಸೀತಿ ತಸ್ಸ ಅಜ್ಝಾಸಯವಸೇನ ಪಪಞ್ಚಂ ಅಕತ್ವಾ ಕಥೇಸಿ.
೩೯೧. ಅಭಿಸಮಾಗನ್ತ್ವಾತಿ ಅಭಿಮುಖಞಾಣೇನ ಞೇಯ್ಯಂ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ ಯಾಥಾವತೋ ವಿದಿತ್ವಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಜಾನಿತ್ವಾ’’ತಿ. ಯಥಾಪರಿಸವಿಞ್ಞಾಪಕತ್ತಾತಿ ಯಥಾಪರಿಸಂ ಧಮ್ಮಸಮ್ಪಟಿಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ಮಹತಿಯಾ, ಅಪ್ಪಕಾಯ ವಾ ಪರಿಸಾಯ ಅನುರೂಪಮೇವ ವಿಞ್ಞಾಪನತೋ. ಪರಿಯನ್ತಂ ನ ನಿಚ್ಛರತೀತಿ ನ ಪವತ್ತತಿ. ಮಾ ನಿರತ್ಥಕಾ ಅಗಮಾಸೀತಿ ಇದಂ ಧಮ್ಮತಾವಸೇನ ವುತ್ತಂ, ನ ಸತ್ಥು ಅಜ್ಝಾಸಯವಸೇನ. ಏಕಞ್ಹೇತಂ ಸತ್ಥು ವಚೀಘೋಸಸ್ಸ ಅಟ್ಠಸು ಅಙ್ಗೇಸು, ಯದಿದಂ ಪರಿಸಪರಿಯನ್ತತಾ. ಛಿದ್ದವಿವರೋಕಾಸೋತಿ ಛಿದ್ದಭೂತೋ, ವಿವರಭೂತೋ ವಾ ಓಕಾಸೋಪಿ ನತ್ಥಿ, ಭಗವತೋ ಸದ್ದಾಸವನಕಾರಣಂ ವುತ್ತಮೇವ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಥಾವುತ್ತಕಾರಣತೋ.
ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಪಞ್ಚಙ್ಗಂ, ಪಞ್ಚಙ್ಗಂ ಏವ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕಂ. ಮಹತೀಆದಿ ವೀಣಾವಿಸೇಸೋಪಿ ಆತತಮೇವಾತಿ ‘‘ಚಮ್ಮಪರಿಯೋನದ್ಧೇಸೂ’’ತಿ ವಿಸೇಸಿತಂ. ಏಕತಲಂ ಕುಮ್ಭಥೂಣದದ್ದರಾದಿ. ಚಮ್ಮಪರಿಯೋನದ್ಧಂ ಹುತ್ವಾ ತನ್ತಿಬದ್ಧಂ ಆತತವಿತತಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ತನ್ತಿಬದ್ಧಪಣವಾದೀ’’ತಿ. ಗೋಮುಖೀಆದೀನಮ್ಪಿ ಏತ್ಥೇವ ಸಙ್ಗಹೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ವಂಸಾದೀತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಸಙ್ಖಸಿಙ್ಗಾದೀನಂ ಸಙ್ಗಹೋ. ಸಮ್ಮಾದೀತಿ ಸಮ್ಮತಾಳಕಂಸತಾಳಸಿಲಾಸಲಾಕತಾಳಾದಿ. ತತ್ಥ ಸಮ್ಮತಾಳಂ ನಾಮ ದಣ್ಡಮಯತಾಳಂ. ಕಂಸತಾಳಂ ಲೋಹಮಯಂ. ಸಿಲಾಯ ಅಯೋಪತ್ತೇನ ಚ ವಾದನತಾಳಂ ಸಿಲಾಸಲಾಕತಾಳಂ. ಸಮಪ್ಪಿತೋತಿ ಸಮ್ಮಾ ಅಪ್ಪಿತೋ ಉಪೇತೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಉಪಗತೋ’’ತಿ. ಉಪಟ್ಠಾನವಸೇನ ಪಞ್ಚಹಿ ತೂರಿಯಸತೇಹಿ ಉಪೇತೋ. ಏವಂಭೂತೋ ಚ ಯಸ್ಮಾ ತೇಹಿ ಉಪಟ್ಠಿತೋ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ನಾಮ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸಮಙ್ಗೀಭೂತೋತಿ ತಸ್ಸೇವ ವೇವಚನ’’ನ್ತಿ. ಪರಿಚಾರೇತೀತಿ ಪರಿತೋ ಚಾರೇತಿ. ಕಾನಿ ಪನ ಚಾರೇತಿ, ಕಥಂ ವಾ ಚಾರೇತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ…ಪೇ… ಚಾರೇತೀ’’ತಿ. ತತ್ಥ ತತೋ ತತೋತಿ ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ವಾದಿತೇ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಚ ವಾದಕಜನೇ. ಅಪನೇತ್ವಾತಿ ವಾದಕಜನೇ ನಿಸೇಧೇತ್ವಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ನಿಸ್ಸದ್ದಾನಿ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ’’ತಿ. ದೇವಚಾರಿಕಂ ಗಚ್ಛತಿಯೇವ ದೇವತಾನಂ ಮನುಸ್ಸಾನಞ್ಚ ಅನುಕಮ್ಪಾಯ. ಸ್ವಾಯಮತ್ಥೋ ವಿಮಾನವತ್ಥೂಹಿ (ವಿ. ವ. ೧) ದೀಪೇತಬ್ಬೋ.
೩೯೨. ಅಪ್ಪೇವ ಸಕೇನ ಕರಣೀಯೇನಾತಿ ಮಾರಿಸ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನ, ಮಯಂ ಸಕೇನ ಕರಣೀಯೇನ ಅಪ್ಪೇವ ಬಹುಕಿಚ್ಚಾಪಿ ನ ಹೋಮ. ಅಪಿಚ ದೇವಾನಂಯೇವಾತಿ ಅಪಿಚ ಖೋ ಪನ ದೇವಾನಂಯೇವ ತಾವತಿಂಸಾನಂ ಕರಣೀಯೇನ ವಿಸೇಸತೋ ಬಹುಕಿಚ್ಚಾತಿ ಅತ್ಥಯೋಜನಾ. ಭುಮ್ಮಟ್ಠಕದೇವತಾನಮ್ಪಿ ಕೇಚಿ ಅಟ್ಟಾ ಸಕ್ಕೇನ ವಿನಿಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಪಥವಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯಾ’’ತಿ. ನಿಯಮೇನ್ತೋತಿ ಅವಧಾರೇನ್ತೋ. ತಂ ಪನ ಕರಣೀಯಂ ಸರೂಪತೋ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ದೇವಾನಂ ಹೀ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ತಾಸನ್ತಿ ದೇವಧೀತುದೇವಪುತ್ತಪಾದಪರಿಚಾರಿಕಾನಂ. ಮಣ್ಡನಪಸಾಧನಕಾರಿಕಾತಿ ಮಣ್ಡನಪಸಾಧನಸಂವಿಧಾಯಿಕಾ. ಅಟ್ಟಕರಣಂ ನತ್ಥಿ ಸಂಸಯಸ್ಸೇವ ಅಭಾವತೋ.
ಯನ್ತಿ ಸವನುಗ್ಗಹಣಾದಿವಸೇನ ಸುಪರಿಚಿತಮ್ಪಿ ಯಂ ಅತ್ಥಜಾತಂ. ನ ದಿಸ್ಸತಿ, ಪಞ್ಞಾಚಕ್ಖುನೋ ಸಬ್ಬಸೋ ನ ಪಟಿಭಾತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕೇಚೀತಿ ಸಾರಸಮಾಸಾಚರಿಯಾ. ಸೋಮನಸ್ಸಸಂವೇಗನ್ತಿ ಸೋಮನಸ್ಸಸಮುಟ್ಠಾನಂ ಸಂವೇಗಂ, ನ ಚಿತ್ತಸನ್ತಾಸಂ.
ಸಮುಪಬ್ಯೂಳ್ಹೋತಿ ಯುಜ್ಝನವಸೇನ ಸಹಪತಿತೋ ಸಮೋಗಾಳ್ಹೋ. ಏವಂಭೂತೋ ಚ ಯಸ್ಮಾ ಸಮೂಹವಸೇನ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡಿತೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸನ್ನಿಪತಿತೋ ರಾಸಿಭೂತೋ’’ತಿ. ಅನನ್ತರೇ ಅತ್ತಭಾವೇತಿ ಇದಂ ದುತಿಯಂ ಸಕ್ಕತ್ತಭಾವಂ ತತೋ ಅನನ್ತರಾತೀತೇನ ಸಕ್ಕತ್ತಭಾವೇನ ಸಕ್ಕತ್ತಭಾವಸಾಮಞ್ಞತೋ ಏಕಮಿವ ಕತ್ವಾ ಗಹಣವಸೇನ ವುತ್ತಂ, ಅಞ್ಞಥಾ ‘‘ತತಿಯೇ ಅತ್ತಭಾವೇ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಸಿಯಾ. ಮಘತ್ತಭಾವೋ ಹಿ ಇತೋ ತತಿಯೋತಿ. ಅಥ ವಾ ಯಸ್ಮಿಂ ಅತ್ತಭಾವೇ ಸೋ ದೇವಾಸುರಸಙ್ಗಾಮೋ ಅಹೋಸಿ, ತಸ್ಸ ಅನನ್ತರತ್ತಾ ಮಘತ್ತಭಾವಸ್ಸ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅನನ್ತರೇ ಅತ್ತಭಾವೇ’’ತಿ. ಸತ್ತಾನಂ ಹಿತೇಸಿತಾಯ ಮಾತಾಪಿತುಉಪಟ್ಠಾನಾದಿನಾ ಚರಿಯಾಹಿ ಬೋಧಿಸತ್ತಚರಿಯಾ ವಿಯಸ್ಸ ಚರಿಯಾ ಅಹೋಸಿ. ಸತ್ತ ವತಪದಾನೀತಿ ಸತ್ತ ವತಕೋಟ್ಠಾಸೇ.
ಮಹಾಪಾನನ್ತಿ ಮಹನ್ತಂ ಸುರಾಪಾನಂ. ಗಣ್ಡಪಾನನ್ತಿ ಗಣ್ಡಸುರಾಪಾನಂ, ಅಧಿಮತ್ತಪಾನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪರಿಹರಮಾನಾತಿ ಪರಿವಾರೇನ್ತಾ. ವೇದಿಕಾಪಾದಾತಿ ಸಿನೇರುಸ್ಸ ಪರಿಯನ್ತೇ ವೇದಿಕಾಪರಿಕ್ಖೇಪಾ. ಪಞ್ಚಸು ಠಾನೇಸೂತಿ ಪಞ್ಚಸು ಪರಿಭಣ್ಡಟ್ಠಾನೇಸು ನಾಗಸೇನಾದೀಹಿ ಆರಕ್ಖಂ ಠಪೇಸಿ.
೩೯೩. ರಾಮಣೇಯ್ಯಕನ್ತಿ ರಮಣೀಯಭಾವಂ. ಮಸಾರಗಲ್ಲತ್ಥಮ್ಭೇತಿ ಕಬರಮಣಿಮಯೇ ಥಮ್ಭೇ. ಸುವಣ್ಣಾದಿಮಯೇ ಘಟಕೇತಿ ‘‘ರಜತತ್ಥಮ್ಭೇಸು ಸುವಣ್ಣಮಯೇ, ಸುವಣ್ಣತ್ಥಮ್ಭೇಸು ರಜತಮಯೇ’’ತಿಆದಿನಾ ಸುವಣ್ಣಾದಿಮಯೇ ಘಟಕೇ ವಾಳರೂಪಕಾನಿ ಚ. ಪಬಾಳ್ಹಂ ಮತ್ತೋತಿ ಪಮತ್ತೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅತಿವಿಯ ಮತ್ತೋ’’ತಿ. ನಾಟಕಪರಿವಾರೇನಾತಿ ಅಚ್ಛರಾಪರಿವಾರೇನ.
ಅಚ್ಛರಿಯಬ್ಭುತನ್ತಿ ಪದದ್ವಯೇನಪಿ ವಿಮ್ಹಯನಾಕಾರೋವ ವುತ್ತೋ, ತಸ್ಮಾ ಸಞ್ಜಾತಂ ಅಚ್ಛರಿಯಬ್ಭುತಂ ವಿಮ್ಹಯನಾಕಾರೋ ಏತೇಸನ್ತಿ ಸಞ್ಜಾತಅಚ್ಛರಿಯಅಬ್ಭುತಾ, ತಥಾ ಪವತ್ತಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಾ. ಅಚ್ಛರಿಯಬ್ಭುತಹೇತುಕಾ ಸಞ್ಜಾತಾ ತುಟ್ಠಿ ಏತೇಸನ್ತಿ ಸಞ್ಜಾತತುಟ್ಠಿನೋ. ಸಂವಿಗ್ಗನ್ತಿ ಸಞ್ಜಾತಸಂವೇಗಂ. ಸ್ವಾಯಂ ಸಂವೇಗೋ ಯಸ್ಮಾ ಪುರಿಮಾವತ್ಥಾಯ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಚಲನಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಚಲಿತ’’ನ್ತಿ.
೩೯೪. ತಮಂ ವಿನೋದಿತನ್ತಿ ಪಾಟಿಹಾರಿಯದಸ್ಸನೇನ ‘‘ಅಹೋ ಥೇರಸ್ಸ ಇದ್ಧಾನುಭಾವೋ’’ತಿ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿಯಂ ಸಞ್ಜಾತಬಹುಮಾನೋ, ಈದಿಸಂ ನಾಮ ಸಾಸನಂ ಲಭಿತ್ವಾಪಿ ಮಯಂ ನಿರತ್ಥಕೇನ ಭೋಗಮದೇನ ಸಮ್ಮತ್ತಾ ಭವಾಮಾತಿ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರುಪ್ಪಾದನೇನ ಸಮ್ಮೋಹತಮಂ ವಿನೋದಿತಂ ವಿಧಮಿತಂ. ಏತೇತಿ ಮಹಾಥೇರೋ ಸಕ್ಕೋ ಚಾತಿ ತೇ ದ್ವೇಪಿ ಸಮಾನಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯತಾಯ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ.
೩೯೫. ಪಞ್ಞಾತಾನನ್ತಿ ಪಾಕಟಾನಂ ಚಾತುಮಹಾರಾಜ-ಸುಯಾಮ-ಸನ್ತುಸಿತ-ಪರನಿಮ್ಮಿತವಸವತ್ತಿಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾನಂ ಅಞ್ಞತರೋ, ನ ಯೇಸಂ ಕೇಸಞ್ಚೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಆರದ್ಧಧಮ್ಮವಸೇನೇವ ಪರಿಯೋಸಾಪಿತತ್ತಾ ಯಥಾನುಸನ್ಧಿನಾವ ನಿಟ್ಠಪೇಸಿ.
ಚೂಳತಣ್ಹಾಸಙ್ಖಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾಯ ಲೀನತ್ಥಪ್ಪಕಾಸನಾ ಸಮತ್ತಾ.