೧೪. ಅಧಿಟ್ಠಾನಹಾರವಣ್ಣನಾ

‘‘ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಮೂಲಪರಿಯಾಯ’’ನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಗ್ಗಹಣಂ ಸಾಮಞ್ಞತೋ ಅಧಿಟ್ಠಾನಂ. ‘‘ಪಥವಿಂ ಆಪ’’ನ್ತಿಆದಿ ಪನ ತಂ ಅವಿಕಪ್ಪೇತ್ವಾ ವಿಸೇಸವಚನಂ. ತಥಾ ‘‘ಮೂಲಪರಿಯಾಯ’’ನ್ತಿ ಸಾಮಞ್ಞತೋ ಅಧಿಟ್ಠಾನಂ, ತಂ ಅವಿಕಪ್ಪೇತ್ವಾ ವಿಸೇಸವಚನಂ ‘‘ಪಥವಿಂ ಮಞ್ಞತಿ…ಪೇ… ಅಭಿನನ್ದತೀ’’ತಿ. ‘‘ಪಥವಿಂ ಮಞ್ಞತೀ’’ತಿ ಚ ಸಾಮಞ್ಞತೋ ಅಧಿಟ್ಠಾನಂ ತಣ್ಹಾದಿಗ್ಗಾಹಾನಂ ಸಾಧಾರಣತ್ತಾ ಮಞ್ಞನಾಯ, ತಂ ಅವಿಕಪ್ಪೇತ್ವಾ ವಿಸೇಸವಚನಂ ‘‘ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ’’ತಿ, ಏವಂ ಸುತ್ತನ್ತರಪದಾನಿಪಿ ಆನೇತ್ವಾ ವಿಸೇಸವಚನಂ ನಿದ್ಧಾರೇತಬ್ಬಂ. ಸೇಸವಾರೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ‘‘ಸೇಕ್ಖೋ’’ತಿ ಸಾಮಞ್ಞತೋ ಅಧಿಟ್ಠಾನಂ, ತಂ ಅವಿಕಪ್ಪೇತ್ವಾ ವಿಸೇಸವಚನಂ ‘‘ಕಾಯಸಕ್ಖೀ ದಿಟ್ಠಿಪ್ಪತ್ತೋ ಸದ್ಧಾವಿಮುತ್ತೋ ಸದ್ಧಾನುಸಾರೀ ಧಮ್ಮಾನುಸಾರೀ’’ತಿ. ತಥಾ ‘‘ಸೇಕ್ಖೋ’’ತಿ ಸಾಮಞ್ಞತೋ ಅಧಿಟ್ಠಾನಂ, ತಂ ಅವಿಕಪ್ಪೇತ್ವಾ ವಿಸೇಸವಚನಂ ‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸೇಕ್ಖಾಯ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸೇಕ್ಖೇನ ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿನಾ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತೀ’’ತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೫.೧೩). ‘‘ಅರಹ’’ನ್ತಿ ಸಾಮಞ್ಞತೋ ಅಧಿಟ್ಠಾನಂ, ತಂ ಅವಿಕಪ್ಪೇತ್ವಾ ವಿಸೇಸವಚನಂ ‘‘ಉಭತೋಭಾಗವಿಮುತ್ತೋ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತೋ (ಪು. ಪ. ೧೩.೨; ೧೫.೧ ಮಾತಿಕಾ), ತೇವಿಜ್ಜೋ ಛಳಭಿಞ್ಞೋ’’ತಿ (ಪು. ಪ. ೭.೨೬, ೨೭ ಮಾತಿಕಾ) ಚ. ‘‘ಖೀಣಾಸವೋ’’ತಿ ಸಾಮಞ್ಞತೋ ಅಧಿಟ್ಠಾನಂ, ತಂ ಅವಿಕಪ್ಪೇತ್ವಾ ವಿಸೇಸವಚನಂ ‘‘ಕಾಮಾಸವಾಪಿ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚಿತ್ಥ, ಭವಾಸವಾಪಿ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚಿತ್ಥಾ’’ತಿಆದಿ (ಪಾರಾ. ೧೪). ಸೇಸಪದೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ‘‘ಅಭಿಜಾನಾತೀ’’ತಿ ಸಾಮಞ್ಞತೋ ಅಧಿಟ್ಠಾನಂ, ತಂ ಅವಿಕಪ್ಪೇತ್ವಾ ವಿಸೇಸವಚನಂ ‘‘ಮಞ್ಞತೀ’’ತಿ. ಮಞ್ಞನಾಭಾವೋ ಹಿಸ್ಸ ಪಹಾನಪಟಿವೇಧಸಿದ್ಧೋ, ಪಹಾನಪಟಿವೇಧೋ ಚ ಪರಿಞ್ಞಾಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಭಾವನಾಪಟಿವೇಧೇಹಿ ನ ವಿನಾತಿ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಅಭಿಞ್ಞಾವಿಸೇಸಾ ಮಞ್ಞನಾಪಟಿಕ್ಖೇಪೇನ ಅತ್ಥತೋ ಗಹಿತಾವ ಹೋನ್ತೀತಿ. ತಥಾ ‘‘ಅರಹ’’ನ್ತಿ ಸಾಮಞ್ಞತೋ ಅಧಿಟ್ಠಾನಂ, ತಂ ಅವಿಕಪ್ಪೇತ್ವಾ ವಿಸೇಸವಚನಂ ‘‘ವೀತರಾಗತ್ತಾ ವೀತದೋಸತ್ತಾ ವೀತಮೋಹತ್ತಾ’’ತಿ. ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಸೇಸಪದೇಸುಪಿ ಸಾಮಞ್ಞವಿಸೇಸನಿದ್ಧಾರಣಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಅಯಂ ಅಧಿಟ್ಠಾನೋ ಹಾರೋ.