೯. ಪರಿವತ್ತನಹಾರವಿಭಙ್ಗವಣ್ಣನಾ

೩೫. ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಸ್ಸ…ಪೇ… ನಿಜ್ಜಿಣ್ಣಾ ಭವತೀತಿ ಏತ್ಥ ಯಥಾ ಮಗ್ಗಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿವಸೇನತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ, ಏವಂ ಕಮ್ಮಸ್ಸಕತಾಕಮ್ಮಪಥಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠೀನಮ್ಪಿ ವಸೇನ ಅತ್ಥೋ ಲಬ್ಭತೇವ. ಕಮ್ಮಪಥಕಥಾ ಹೇಸಾ. ಯಥಾವುತ್ತೇನಾಕಾರೇನಾತಿ ‘‘ಅವಿಮುತ್ತಾವ ಸಮಾನಾ’’ತಿ, ‘‘ಅವಿಮುತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ ಚ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೇನ. ಮಿಚ್ಛಾಭಿನಿವೇಸವಸೇನಾತಿ ಅಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಏವ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋತಿ, ಅನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಏವ ನಿಯ್ಯಾನಿಕೋತಿ, ಅಸನ್ತಂ ಏವ ಪನ ಸನ್ತನ್ತಿ, ಅನರಿಯಂ ಏವ ಅರಿಯೋತಿ ವಿಪರೀತಾಭಿನಿವೇಸವಸೇನ. ಮಿಚ್ಛಾಧಿಮೋಕ್ಖೋತಿ ಅಯಾಥಾವಪಸಾದೋ, ಅಯಾಥಾವಸನ್ನಿಟ್ಠಾನಂ ವಾ. ಉಪ್ಪನ್ನಮೋಹೋ ಮಿಚ್ಛಾವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೩೬. ವಾದಾನಂ ವಾ ಅನುವಾದಾ ವಾದಾನುವಾದಾ, ತೇಸಂ ವಾದಾನಂ ಉಪಾದಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಾದಾನುಪವತ್ತಿಯೋತಿ ವಾದಾನಂ ದೋಸಾನಂ ಅನುಪವತ್ತಿಯೋ.

ಅನ್ತದ್ವಯಪರಿವತ್ತನನ್ತಿ ಕಾಮಸುಖಅತ್ತಕಿಲಮಥಾನುಯೋಗಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ಅನ್ತದ್ವಯಸ್ಸ ಪಟಿಪಕ್ಖವಸೇನ ಪರಿವತ್ತನಂ.

ಏತೇಸುಪಿ ವಾರೇಸೂತಿ ‘‘ನಿಯ್ಯಾನಿಕೋ ಧಮ್ಮೋ ತೇಸಂ ಅಧಮ್ಮೋ, ಸುಖೋ ತೇಸಂ ಅಧಮ್ಮೋ’’ತಿ ಚ ಇಮೇಸು ವಾರೇಸು. ವುತ್ತನಯೇನಾತಿ ಯದಿ ಅತ್ತಪರಿತಾಪನಂ ಅತ್ತನೋ ದುಕ್ಖಾಪನಂ ಧಮ್ಮೋ, ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪಟಿವಿರುದ್ಧೋ ಅಧಮ್ಮೋ ಸಿಯಾ, ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಚ ಸುಖಪಟಿವಿರುದ್ಧನ್ತಿ ಝಾನಮಗ್ಗಫಲಸುಖಸ್ಸ, ಅನವಜ್ಜಪಚ್ಚಯಪರಿಭೋಗಸುಖಸ್ಸ ಚ ತೇಸಂ ಅಧಮ್ಮಭಾವೋ ಆಪಜ್ಜತೀತಿ ಏವಂ ವತ್ತಬ್ಬಾ. ‘‘ಯಂ ಯಂ ವಾ ಪನಾತಿಆದಿನಾ’’ತಿ ಇದಂ ಅವಸೇಸಪಾಠಾಮಸನಂ. ಏತ್ಥ ಯಂ ಯಂ ವಾ ಪನ ಧಮ್ಮನ್ತಿ ಯಂ ವಾ ತಂ ವಾ ಧಮ್ಮಂ, ಕುಸಲಂ ವಾ ಅಕುಸಲಂ ವಾ ಇಟ್ಠಂ ವಾ ಅನಿಟ್ಠಂ ವಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ರೋಚಯತಿ ವಾ ಉಪಗಚ್ಛತಿ ವಾತಿ ಚಿತ್ತೇನ ರೋಚತಿ, ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಉಪಗಚ್ಛತೀತಿ. ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಯೋ ಪಟಿಪಕ್ಖೋತಿ ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ರುಚಿತಸ್ಸ, ಉಪಗತಸ್ಸ ವಾ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಯೋ ಪಟಿಪಕ್ಖೋ ನಾಮ. ಸ್ವಸ್ಸ ಅನಿಟ್ಠತೋ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಭವತೀತಿ ಯೋ ಧಮ್ಮೋ ಅಸ್ಸ ರುಚಿತಸ್ಸ, ಉಪಗತಸ್ಸ ವಾ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅನಿಟ್ಠತೋ ಪಚ್ಚನೀಕತೋ ಅಬ್ಭುಪಗತೋ ಹೋತಿ, ತೇನ ಪಟಿಪಕ್ಖೇನ ದೇಸನಾಯ ಪರಿವತ್ತನಂ ಪರಿವತ್ತನೋ ಹಾರೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಪಟಿಪಕ್ಖಸ್ಸ ಲಕ್ಖಣಂ ವಿಭಾವೇತೀ’’ತಿ.

ಪರಿವತ್ತನಹಾರವಿಭಙ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.