೩. ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ

೧೭. ಇದಾನಿ ಚೀವರವಿಧಿಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ವಿಕಪ್ಪನ’’ನ್ತ್ಯಾದಿಮುದ್ಧಟಂ. ಯೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಕಾಲಚೀವರಂ ವಿಕಪ್ಪನಞ್ಚ ಅಧಿಟ್ಠಾನಞ್ಚ ಅಕತ್ವಾ ದಸಾಹಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತಿ, ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಸಿಯಾತಿ ಪಿಣ್ಡತ್ಥೋ. ತತ್ಥ ಅಕಾಲಚೀವರನ್ತಿ ಅಕಾಲೇ ಚೀವರಂ, ಖೋಮಂ ಕಪ್ಪಾಸಿಕಂ ಕೋಸೇಯ್ಯಂ ಕಮ್ಬಲಂ ಸಾಣಂ ಭಙ್ಗನ್ತಿ ಜಾತಿತೋ ಛ ಚೀವರಾನಿ, ದುಕೂಲಂ ಪಟ್ಟುಣ್ಣಂ ಸೋಮಾರಪಟ್ಟಂ ಚೀನಪಟ್ಟಂ ಇದ್ಧಿಜಂ ದೇವದಿನ್ನನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ಪನ ಛ ಅನುಲೋಮಚೀವರಾನಿ. ತೇಸು ದುಕೂಲಂ ಸಾಣಸ್ಸ ಅನುಲೋಮಂ ವಾಕಮಯತ್ತಾ. ಪಟ್ಟುಣ್ಣಾದೀನಿ ತೀಣಿ ಕೋಸೇಯ್ಯಸ್ಸ ಅನುಲೋಮಾನಿ ಪಾಣಕೇಹಿ ಕತಸುತ್ತಮಯತ್ತಾ. ಇದ್ಧಿಜಾದೀನಿ ದ್ವಯಾನಿ ಖೋಮಾದೀನಂ ಅನುಲೋಮಾನಿ ತೇಸಮಞ್ಞತರಭಾವತೋ. ಇಮೇಸಂ ಛನ್ನಂ ಚೀವರಾನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಅಕಾಲಚೀವರಂ.

ವಿಕಪ್ಪನಮಧಿಟ್ಠಾನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ವಿಕಪ್ಪನೂಪಗಂ ಅಧಿಟ್ಠಾನೂಪಗಞ್ಚ ಏವಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ತತ್ರಾಯಂ ಪಾಳಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಯಾಮೇನ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಂ ಸುಗತಙ್ಗುಲೇನ ಚತುರಙ್ಗುಲವಿತ್ಥತಂ ಪಚ್ಛಿಮಚೀವರಂ ವಿಕಪ್ಪೇತು’’ನ್ತಿ (ಮಹಾವ. ೩೫೮). ಮಜ್ಝಿಮಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ದೀಘಸೋ ದ್ವೇ ವಿದತ್ಥಿಯೋ, ತಿರಿಯಂ ವಿದತ್ಥಿ. ದ್ವೇ ವಿಕಪ್ಪನಾ ಸಮ್ಮುಖಾವಿಕಪ್ಪನಾ ಚ ಪರಮ್ಮುಖಾವಿಕಪ್ಪನಾ ಚ. ಕಥಂ? ‘‘ಇಮಂ ಚೀವರಂ ತುಯ್ಹಂ ವಿಕಪ್ಪೇಮೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ಅಯಂ ಸಮ್ಮುಖಾವಿಕಪ್ಪನಾ. ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಸನ್ತಕಂ ಪರಿಭುಞ್ಜ ವಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಹಿ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೋಹೀ’’ತಿ, ಏಕಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ‘‘ಇಮಂ ಚೀವರಂ ತಿಸ್ಸಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ವಿಕಪ್ಪೇಮೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ಅಯಂ ಅಪರಾಪಿ ಸಮ್ಮುಖಾವಿಕಪ್ಪನಾ. ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘‘ತಿಸ್ಸಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸನ್ತಕಂ ಪರಿಭುಞ್ಜ ವಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಹಿ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೋಹೀ’’ತಿ, ‘‘ಇಮಂ ಚೀವರಂ ತುಯ್ಹಂ ವಿಕಪ್ಪನತ್ಥಾಯ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ತೇನ ವತ್ತಬ್ಬೋ ‘‘ಕೋ ತೇ ಮಿತ್ತೋ ವಾ ಸನ್ದಿಟ್ಠೋ ವಾ ಸಮ್ಭತ್ತೋ ವಾ’’ತಿ, ತತೋ ಇತರೇನ ‘‘ತಿಸ್ಸೋ ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ಪುನ ತೇನ ‘‘ಅಹಂ ತಿಸ್ಸಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ಅಯಂ ಪರಮ್ಮುಖಾವಿಕಪ್ಪನಾ. ‘‘ತಿಸ್ಸಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸನ್ತಕಂ ಪರಿಭುಞ್ಜ ವಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಹಿ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೋಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪಚ್ಚುದ್ಧಾರೋ ನಾಮ ಹೋತಿ. ಬಹುಕೇ ‘‘ಇಮಾನೀ’’ತಿ, ಅಹತ್ಥಪಾಸೇ ‘‘ಏತಂ, ಏತಾನೀ’’ತಿ ವಾ. ಏವಂ ವಿಕಪ್ಪನಞ್ಚ ಅಕತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ತಿಚೀವರಸ್ಸ ಪನ ಪಮಾಣಂ ಉಕ್ಕಟ್ಠಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ಸುಗತಚೀವರತೋ ಊನಕಂ ವಟ್ಟತಿ, ಲಾಮಕಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ಸಙ್ಘಾಟಿಯಾ, ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಸ್ಸ ಚ ದೀಘತೋ ಮುಟ್ಠಿಪಞ್ಚಕಂ, ತಿರಿಯಂ ಮುಟ್ಠಿತ್ತಿಕಂ, ಅನ್ತರವಾಸಕೋ ದೀಘತೋ ಮುಟ್ಠಿಪಞ್ಚಕೋ, ತಿರಿಯಂ ದ್ವಿಹತ್ಥೋಪಿ ಅಡ್ಢತೇಯ್ಯೋ ವಾ ವಟ್ಟತಿ. ವುತ್ತಪ್ಪಮಾಣತೋ ಅಧಿಕಞ್ಚ ಊನಕಞ್ಚ ‘‘ಪರಿಕ್ಖಾರಚೋಳ’’ನ್ತಿ ಅಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬಂ. ದ್ವೇ ಚೀವರಸ್ಸ ಅಧಿಟ್ಠಾನಾ ಕಾಯೇನ ವಾ ಅಧಿಟ್ಠೇತಿ, ವಾಚಾಯ ವಾ ಅಧಿಟ್ಠೇತಿ. ತಿಚೀವರಂ ಅಧಿಟ್ಠಹನ್ತೇನ ರಜಿತ್ವಾ ಕಪ್ಪಬಿನ್ದುಂ ದತ್ವಾ ಪುರಾಣಸಙ್ಘಾಟಿಂ ‘‘ಇಮಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಪಚ್ಚುದ್ಧರಾಮೀ’’ತಿ ಪಚ್ಚುದ್ಧರಿತ್ವಾ ನವಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಹತ್ಥೇನ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಇಮಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಅಧಿಟ್ಠಾಮೀ’’ತಿ ಚಿತ್ತೇನ ಆಭೋಗಂ ಕತ್ವಾ ಕಾಯವಿಕಾರಂ ಕರೋನ್ತೇನ ಕಾಯೇನ ಅಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬಾ, ಇದಂ ಕಾಯೇನ ಅಧಿಟ್ಠಾನಂ. ತಂ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಸರೀರಾವಯವೇನ ಅಫುಸನ್ತಸ್ಸ ನ ವಟ್ಟತಿ. ವಾಚಾಯ ಅಧಿಟ್ಠಾನಂ ಪನ ವಚೀಭೇದಂ ಕತ್ವಾ ವಾಚಾಯ ಅಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬಂ, ಸಚೇ ಹತ್ಥಪಾಸೇ ‘‘ಇಮಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಅಧಿಟ್ಠಾಮೀ’’ತಿ, ಸಚೇ ಅಹತ್ಥಪಾಸೇ ಠಪಿತಟ್ಠಾನಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ‘‘ಏತಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಅಧಿಟ್ಠಾಮೀ’’ತಿ ವಾಚಾ ಭಿನ್ದಿತಬ್ಬಾ. ಏಸ ನಯೋ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗೇ, ಅನ್ತರವಾಸಕೇ ಚ. ತಿಚೀವರಾದೀನಿ ಸಬ್ಬಾನಿ ಏಕತೋ ಕತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಪರಿಕ್ಖಾರಚೋಳಾನಿ ಅಧಿಟ್ಠಾಮೀ’’ತಿ ಅಧಿಟ್ಠಾತುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತೀತಿ. ಏವಂ ಅಧಿಟ್ಠಾನಞ್ಚ ಅಕತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದಸ ಅಹಾನಿ ದಸಾಹಂ. ಅತಿಮಾಪೇತೀತಿ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತಿ. ತಸ್ಸಾತಿ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ. ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯನ್ತಿ ನಿಸ್ಸಜ್ಜನಂ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ, ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ಕತ್ತಬ್ಬಸ್ಸ ವಿನಯಕಮ್ಮಸ್ಸೇತಂ ನಾಮಂ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಮಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ, ಕಿಂ ತಂ? ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ತಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮಯತೋ ಸಹನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯವಿನಯಕಮ್ಮಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ಸಿಯಾ, ಅಯಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ. ತಂ ಪನೇತಂ ಚೀವರಂ ಯಂ ದಿವಸಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ, ತಸ್ಸ ಯೋ ಅರುಣೋ, ಸೋ ಉಪ್ಪನ್ನದಿವಸನಿಸ್ಸಿತೋ, ತಸ್ಮಾ ಚೀವರುಪ್ಪಾದದಿವಸೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಾದಸೇ ಅರುಣುಗ್ಗಮನೇ ದಸಾಹಾತಿಕ್ಕಮಿತಂ ಹೋತೀತಿ. ಚೀವರಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕತಾ, ಜಾತಿಪ್ಪಮಾಣಯುತ್ತತಾ, ಛಿನ್ನಪಲಿಬೋಧಭಾವೋ, ಅತಿರೇಕಚೀವರತಾ, ದಸಾಹಾತಿಕ್ಕಮೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಪಠಮಕಥಿನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೧೮. ಇದಾನಿ ದುತಿಯಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಮ್ಮುತಿಯಾ’’ತ್ಯಾದಿಮಾರದ್ಧಂ. ಯೋ ಭಿಕ್ಖುಸಮ್ಮುತಿಂ ವಜ್ಜೇತ್ವಾ ಕಾಲಞ್ಚ ವಿನಾ ಅಧಿಟ್ಠಿತಂ ತಿಚೀವರಂ ಏಕಾಹಂ ಅತಿಕ್ಕಮಾಪೇತಿ, ತಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಸಿಯಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತ್ಥ ಭಿಕ್ಖುಸಮ್ಮುತಿಯಾಞ್ಞತ್ರಾತಿ ಯಂ ಸಙ್ಘೋ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ತಿಚೀವರೇನ ವಿಪ್ಪವಾಸಸಮ್ಮುತಿಂ ದೇತಿ, ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ. ತಿಚೀವರಮಧಿಟ್ಠಿತನ್ತಿ ಕರಣತ್ಥೇ ಉಪಯೋಗವಚನಂ, ತೇನ ತಿಚೀವರಾಧಿಟ್ಠಾನನಯೇನ ಅಧಿಟ್ಠಿತೇಸು ಸಙ್ಘಾಟಿಆದೀಸು ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಚೀವರೇನ. ಏಕಾಹನ್ತಿ ಏಕರತ್ತಂ. ಅತಿಮಾಪೇತೀತಿ ವಿಪ್ಪವಸತಿ, ವಿಯುತ್ತೋ ವಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಸ್ಸ ಅಲದ್ಧಸಮ್ಮುತಿಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏಕರತ್ತಮ್ಪಿ ಚೀವರೇನ ವಿಪ್ಪವಾಸತೋ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ಸಿಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಮಯಂ ವಿನಾತಿ ಚೀವರಕಾಲಂ ವಜ್ಜೇತ್ವಾ. ಅಧಿಟ್ಠಿತಚೀವರತಾ, ಅನತ್ಥತಕಥಿನತಾ, ಅಲದ್ಧಸಮ್ಮುತಿತಾ, ರತ್ತಿವಿಪ್ಪವಾಸೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ದುತಿಯಕಥಿನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೧೯. ಇದಾನಿ ಪುರಾಣಚೀವರಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಅಞ್ಞಾತಿಕಾ’’ತ್ಯಾದಿ ಆರದ್ಧಂ. ತತ್ಥ ಅಞ್ಞಾತಿಕಾತಿ ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ‘‘ಪಟಿಸಙ್ಖಾ ಯೋನಿಸೋ’’ತಿಆದೀಸು ವಿಯ, ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ನೇವ ಮಾತುಸಮ್ಬನ್ಧೇನ ನ ಪಿತುಸಮ್ಬನ್ಧೇನ ಸಮ್ಬದ್ಧಾಯಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾತಿ ಅಟ್ಠವಾಚಿಕಕಮ್ಮೇನ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ. ಆಕೋಟಾಪೇತೀತಿ ಪಹರಾಪೇತಿ. ತನ್ತಿ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ಭವೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪುರಾಣಚೀವರತಾ, ಉಪಚಾರೇ ಠತ್ವಾ ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಆಣಾಪನಂ, ತಸ್ಸಾ ಧೋವನಾದೀನಿ ಚಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಪುರಾಣಚೀವರಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೨೦. ಕಿಞ್ಚಿ ಮೂಲಕನ್ತಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಪಾಭತಂ. ಚೀವರಾದಾನೇತಿ ಚೀವರಸ್ಸ ಆದಾನೇ ಚೀವರಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇ. ವಿಕಪ್ಪನೂಪಗಚೀವರತಾ, ಪಾರಿವತ್ತಕಾಭಾವೋ, ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ಹತ್ಥತೋ ಗಹಣನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಚೀವರಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಣಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೨೧. ಅಪ್ಪವಾರಿತನ್ತಿ ‘‘ವದೇಯ್ಯಾಥ, ಭನ್ತೇ, ಯೇನ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ ಇಚ್ಛಾಪಿತಂ ಇಚ್ಛಂ ರುಚಿಂ ಉಪ್ಪಾದಿತಂ, ನ ಪವಾರಿತನ್ತಿ ಅಪ್ಪವಾರಿತಂ. ವಿಞ್ಞಾಪೇನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಯಾಚನ್ತಸ್ಸ. ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾತಿ ನಟ್ಠಚೀವರಕಾಲಂ ಠಪೇತ್ವಾ. ವಿಕಪ್ಪನೂಪಗಚೀವರತಾ, ಸಮಯಾಭಾವೋ, ಅಞ್ಞಾತಕವಿಞ್ಞತ್ತಿ, ತಾಯ ಚ ಪಟಿಲಾಭೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಅಞ್ಞಾತಕವಿಞ್ಞತ್ತಿಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೨೨. ರಜತನ್ತಿ ರೂಪಿಯಂ. ಜಾತರೂಪನ್ತಿ ಸುವಣ್ಣಂ. ಮಾಸಕನ್ತಿ ತಯೋ ಮಾಸಕಾ ಲೋಹಮಾಸಕೋ ದಾರುಮಾಸಕೋ ಜತುಮಾಸಕೋತಿ. ತತ್ಥ ಲೋಹಮಾಸಕೋತಿ ತಮ್ಬಲೋಹಾದೀಹಿ ಕತಮಾಸಕೋ. ದಾರುಮಾಸಕೋತಿ ಸಾರದಾರುನಾ ವಾ ವೇಳುಪೇಸಿಕಾಯ ವಾ ಅನ್ತಮಸೋ ತಾಲಪಣ್ಣೇನಪಿ ರೂಪಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಕತಮಾಸಕೋ. ಜತುಮಾಸಕೋತಿ ಲಾಖಾಯ ವಾ ನಿಯ್ಯಾಸೇನ ವಾ ರೂಪಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಕತಮಾಸಕೋ. ಕಹಾಪಣನ್ತಿ ಸುವಣ್ಣಮಯಂ ವಾ ರೂಪಿಯಮಯಂ ವಾ ಪಾಕತಿಕಂ ವಾ. ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ದೀಯಮಾನಂ ವಾ ಕತ್ಥಚಿ ಠಿತಂ ವಾ ನಿಪ್ಪರಿಗ್ಗಹಂ ದಿಸ್ವಾ ಸಯಂ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ. ಗಣ್ಹಾಪೇಯ್ಯಾತಿ ತದೇವ ಅಞ್ಞೇನ ಗಾಹಾಪೇಯ್ಯ. ನಿಸ್ಸಗ್ಗೀತಿ ಗಹಣಾದೀಸು ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಅಘನಬದ್ಧೇಸು ವತ್ಥುಗಣನಾಯ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿ ಸಿಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಾದಿಯೇಯ್ಯ ವಾತಿ ಕಾಯವಾಚಾಹಿ ಅಪ್ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಚಿತ್ತೇನ ಅಧಿವಾಸೇಯ್ಯ. ಜಾತರೂಪರಜತಭಾವೋ, ಅತ್ತುದ್ದೇಸಿಕತಾ, ಗಹಣಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರಭಾವೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ರೂಪಿಯಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಣಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೨೩. ರಜತಾದಿಚತುಬ್ಬಿಧಂ ಅಕಪ್ಪಿಯಂ ಕಪ್ಪಿಯೇನಾಪಿ ಪರಿವತ್ತೇಯ್ಯ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇ ಠಪೇತ್ವಾ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಸಿಯಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತ್ಥ ಅಕಪ್ಪಿಯನ್ತಿ ಅಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥುಂ. ಕಪ್ಪಿಯೇನಾತಿ ಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥುನಾ. ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇತಿ ಭಿಕ್ಖುಭಿಕ್ಖುನಿಸಾಮಣೇರಸಾಮಣೇರಿಸಿಕ್ಖಮಾನಸಙ್ಖಾತೇ ಪಞ್ಚ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇ. ರೂಪಿಯಭಾವೋ, ಪರಿವತ್ತನಞ್ಚಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ. ರೂಪಿಯಪರಿವತ್ತನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೨೪. ‘‘ಇಮಂ ಪತ್ತಂ ತುಯ್ಹಂ ವಿಕಪ್ಪೇಮೀ’’ತಿಆದಿನಾ ವಿಕಪ್ಪನಞ್ಚ ‘‘ಇಮಂ ಪತ್ತಂ ಅಧಿಟ್ಠಾಮೀ’’ತಿಆದಿನಾ ಅಧಿಟ್ಠಾನಞ್ಚ ಅಕತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಮಾಣಿಕನ್ತಿ ಏತ್ಥಾಯಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ಅನುಪಹತಪುರಾಣಸಾಲಿತಣ್ಡುಲಾನಂ ಸುಕೋಟ್ಟಿತಪರಿಸುದ್ಧಾನಂ ದ್ವೇ ಮಗಧನಾಳಿಯೋ ಗಹೇತ್ವಾ ತೇಹಿ ತಣ್ಡುಲೇಹಿ ಅನುತ್ತಣ್ಡುಲಮಕಿಲಿನ್ನಮಪಿಣ್ಡಿತಂ ಸುವಿಸದಂ ಕುನ್ದಮಕುಳರಾಸಿಸದಿಸಂ ಅವಸ್ಸಾವಿತೋದನಂ ಪಚಿತ್ವಾ ನಿರವಸೇಸಂ ಪತ್ತೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಓದನಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಭಾಗಪ್ಪಮಾಣೋ ನಾತಿಘನೋ ನಾತಿತನುಕೋ ಹತ್ಥಹಾರಿಯೋ ಸಬ್ಬಸಮ್ಭಾರಸಙ್ಖತೋ ಮುಗ್ಗಸೂಪೋ ಪಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ, ತತೋ ಆಲೋಪಸ್ಸ ಅನುರೂಪಂ ಯಾವಚರಿಮಾಲೋಪಪ್ಪಹೋನಕಂ ಮಚ್ಛಮಂಸಾದಿಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಪಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಸಪ್ಪಿತೇಲತಕ್ಕರಸಕಞ್ಜಿಕಾದೀನಿ ಪನ ಅಗಣನೂಪಗಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ತಾನಿ ಹಿ ಓದನಗತಿಕಾನಿ ನೇವ ಹಾಪೇತುಂ, ನ ವಡ್ಢೇತುಂ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ. ಏವಮೇತಂ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ಪಕ್ಖಿತ್ತಂ ಸಚೇ ಪನ ಪತ್ತಸ್ಸ ಮುಖವಟ್ಟಿಯಾ ಹೇಟ್ಠಿಮರಾಜಿಸಮಂ ತಿಟ್ಠತಿ, ಸುತ್ತೇನ ವಾ ಹೀರೇನ ವಾ ಛಿನ್ದನ್ತಸ್ಸ ಸುತ್ತಸ್ಸ ವಾ ಹೀರಸ್ಸ ವಾ ಹೇಟ್ಠಿಮನ್ತಂ ಫುಸತಿ, ಅಯಂ ಉಕ್ಕಟ್ಠೋ ನಾಮ ಪತ್ತೋ. ಸಚೇ ತಂ ರಾಜಿಂ ಅತಿಕ್ಕಮ್ಮ ಥೂಪೀಕತಂ ತಿಟ್ಠತಿ, ಅಯಂ ಉಕ್ಕಟ್ಠೋಮಕೋ ನಾಮ ಪತ್ತೋ. ಸಚೇ ತಂ ರಾಜಿಂ ನ ಸಮ್ಪಾಪುಣಾತಿ, ಅನ್ತೋಗತಮೇವ ಹೋತಿ, ಅಯಂ ಉಕ್ಕಟ್ಠುಕ್ಕಟ್ಠೋ ನಾಮ. ಉಕ್ಕಟ್ಠತೋ ಉಪಡ್ಢಪ್ಪಮಾಣೋ ಮಜ್ಝಿಮೋ. ಮಜ್ಝಿಮತೋ ಉಪಡ್ಢಪ್ಪಮಾಣೋ ಓಮಕೋ. ತೇಸಮ್ಪಿ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಪಭೇದೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಇಚ್ಚೇತೇಸು ಉಕ್ಕಟ್ಠುಕ್ಕಟ್ಠೋ ಚ ಓಮಕೋಮಕೋ ಚಾತಿ ದ್ವೇ ಅಪತ್ತಾ, ಸೇಸಾ ಸತ್ತ ಪತ್ತಾ ಪಮಾಣಯುತ್ತಾ ನಾಮಾತಿ ಏವಂ ಪಮಾಣೇನ ಯುತ್ತೋ ಪಮಾಣಿಕೋ, ತಂ ಪಮಾಣಿಕಂ. ಪತ್ತನ್ತಿ ಸತ್ತಸು ಪತ್ತೇಸು ಅಞ್ಞತರಂ ಪತ್ತಂ. ಪತ್ತಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕತಾ, ಪಮಾಣಯುತ್ತತಾ, ಅಧಿಟ್ಠಾನೂಪಗತಾ, ಅತಿರೇಕಪತ್ತತಾ, ದಸಾಹಾತಿಕ್ಕಮೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಪಠಮಪತ್ತಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೨೫. ಯೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಞ್ಚಬನ್ಧನತೋ ಊನಪತ್ತೇ ಸತಿ ಪರಂ ಪನ ನವಂ ಪತ್ತಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇತಿ, ತಸ್ಸಪಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಸಿಯಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತ್ಥ ಪರನ್ತಿ ಅಞ್ಞಂ, ‘‘ನವಂ ಪತ್ತ’’ನ್ತಿಮಿನಾ ತುಲ್ಯಾಧಿಕರಣಂ. ಅಧಿಟ್ಠಾನೂಪಗಪತ್ತಸ್ಸ ಊನಪಞ್ಚಬನ್ಧನತಾ, ಅತ್ತುದ್ದೇಸಿಕತಾ, ಕತವಿಞ್ಞತ್ತಿ, ತಾಯ ಚ ಪಟಿಲಾಭೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಊನಪಞ್ಚಬನ್ಧನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೨೬. ಯೋ ಸಪ್ಪಿತೇಲಾದಿಕಂ ಪನ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಸತ್ತಾಹಪರಮಂ ಸನ್ನಿಧಿಕಾರಕಂ ಭುಞ್ಜನ್ತೋ ಸತ್ತಾಹಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತಿ, ತಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಸಿಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತತ್ಥ ಸಪ್ಪಿತೇಲಾದಿಕನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಆದಿ-ಸದ್ದೋ ನವನೀತಮಧುಫಾಣಿತಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ತತ್ಥ ಸಪ್ಪಿ ನಾಮ ಗವಾದೀನಂ ಸಪ್ಪಿ, ಯೇಸಂ ಮಂಸಂ ಕಪ್ಪತಿ, ತೇಸಂ ಸಪ್ಪಿ, ತಥಾ ನವನೀತಂ. ತೇಲಂ ನಾಮ ತಿಲಸಾಸಪಮಧುಕಏರಣ್ಡವಸಾದೀಹಿ ನಿಬ್ಬತ್ತಂ. ಮಧು ನಾಮ ಮಕ್ಖಿಕಾಮಧುಮೇವ. ಉಚ್ಛುರಸಂ ಉಪಾದಾಯ ಪನ ಅಪಕ್ಕಾ ವಾ ಅವತ್ಥುಕಪಕ್ಕಾ ವಾ ಸಬ್ಬಾಪಿ ಉಚ್ಛುವಿಕತಿ ಫಾಣಿತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಭೇಸಜ್ಜವಿಧಾನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೨೭. ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಚೀವರಂ ದತ್ವಾ ಪುನ ತಂ ಚೀವರಂ ಸಕಸಞ್ಞಾಯ ಅಚ್ಛಿನ್ದನ್ತಸ್ಸ ವಾ ಅಚ್ಛಿನ್ದಾಪಯತೋಪಿ ವಾ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಸಿಯಾತಿ ಯೋಜನಾ. ತತ್ಥ ದತ್ವಾತಿ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಾದೀನಿ ಪಚ್ಚಾಸೀಸಮಾನೋ ದತ್ವಾ. ಅಚ್ಛಿನ್ದನ್ತಸ್ಸಾತಿ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಾದೀನಿ ಅಕರೋನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಬಲಕ್ಕಾರೇನ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ, ತಥಾ ಅಚ್ಛಿನ್ದಾಪಯತೋತಿ. ವಿಕಪ್ಪನೂಪಗಚೀವರತಾ, ಸಾಮಂದಿನ್ನತಾ, ಸಕಸಞ್ಞಿತಾ, ಉಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ, ಕೋಧವಸೇನ ಅಚ್ಛಿನ್ದನಂ ವಾ ಅಚ್ಛಿನ್ದಾಪನಂ ವಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಅಚ್ಛಿನ್ದನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೨೮. ಅಪ್ಪವಾರಿತಂ ಅಞ್ಞಾತಿಂ ಗಹಪತಿಂ ಸುತ್ತಂ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಞಾತಿಪ್ಪವಾರಿತೇ ವಜ್ಜೇತ್ವಾ ತನ್ತವಾಯೇಹಿ ಚೀವರಂ ವಾಯಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಸಿಯಾತಿ ಪಿಣ್ಡತ್ಥೋ. ತತ್ಥ ಸುತ್ತನ್ತಿ ಛಬ್ಬಿಧಂ ಖೋಮಸುತ್ತಾದಿಕಂ ವಾ ತೇಸಂ ಅನುಲೋಮಂ ವಾ. ಯಾಚಿಯಾತಿ ಚೀವರತ್ಥಾಯ ಯಾಚಿತ್ವಾ. ಚೀವರತ್ಥಾಯ ವಿಞ್ಞಾಪಿತಸುತ್ತಂ, ಅತ್ತುದ್ದೇಸಿಕತಾ, ಅಕಪ್ಪಿಯತನ್ತವಾಯೇನ ಅಕಪ್ಪಿಯವಿಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ವಾಯಾಪನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸುತ್ತವಿಞ್ಞತ್ತಿಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೨೯. ಯೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪರಿಣತಂ ಲಾಭಂ ಜಾನನ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಪರಿಣಾಮೇತಿ, ತಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಸಿಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತತ್ಥ ಜಾನನ್ತಿ ಜಾನನ್ತೋ. ಲಾಭನ್ತಿ ಲಭಿತಬ್ಬಂ ಚೀವರಾದಿವತ್ಥುಂ. ಪರಿಣತನ್ತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿನ್ನಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪೋಣಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪಬ್ಭಾರಂ ಹುತ್ವಾ ಠಿತಂ. ಅತ್ತನೋ ಪರಿಣಾಮೇತೀತಿ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ದೇಥಾ’’ತಿಆದೀನಿ ವದನ್ತೋ ಅತ್ತನಿ ನಿನ್ನಂ ಕರೋತಿ. ಸಙ್ಘೇ ಪರಿಣತಭಾವೋ, ತಂ ಞತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪರಿಣಾಮನಂ, ಪಟಿಲಾಭೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಪರಿಣಾಮನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.